© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA TRELA I INNI przeciwko POLSCE
(Skargi nr 25347/19 i 18 innych – zob. wykaz w załączniku)
WYROK
STRASBURG
30 listopada 2023 r.
Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Trela i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako komitet w składzie:
Lətif Hüseynov, Przewodniczący,
Krzysztof Wojtyczek,
Ivana Jelić, sędziowie,
i Viktoriya Maradudina, pełniąca obowiązki Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r.,
mając na uwadze decyzję o przyznaniu skarżącemu w sprawie nr 60803/21 anonimowości na podstawie Reguły 47 § 4 Regulaminu Trybunału,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli.
2. Skargi zakomunikowano rządowi Rzeczypospolitej Polskiej („Rząd”).
STAN FAKTYCZNY
3. Lista skarżących i odpowiednie informacje dotyczące skarg przedstawiono w załączonej tabeli.
4. Skarżący podnieśli zarzut nadmiernego czasu trwania postępowań karnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za stosowne rozpatrzenie ich łącznie w ramach jednego wyroku.
6. Odnośnie do wszystkich skarg Rząd przedłożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy, aby stwierdzić, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga od Trybunału dalszego badania sprawy (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy spraw i w związku z tym będzie kontynuował badanie istoty spraw (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zagadnienie wstępne) [WI], nr 26307/95, pkt 75, ETPC 2003-VI).
7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań karnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w tym względzie nie dysponowali skutecznym środkiem odwoławczym. Skarżący powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
8. Trybunał przypomina, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i w odniesieniu do następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia przedmiotu sporu dla skarżących (zob. m.in Pélissier i Sassi przeciwko Francji [WI], nr 25444/94, pkt 67, ETPC 1999-II, oraz Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, pkt 43, ETPC 2000-VII).
9. W wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, nr 72287/10 i 2 inne, wyrok z 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w związku z czasem trwania postępowania sądowego.
10. Po przeanalizowaniu wszystkich przedłożonych mu materiałów Trybunał nie znalazł żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów mogących usprawiedliwić całkowity czas trwania postępowań na szczeblu krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał uznaje, że w niniejszej sprawie czas trwania postępowania był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie dysponowali skutecznym środkiem odwoławczym w odniesieniu do tych skarg.
12. Skargi niniejsze są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w posiadaniu Trybunału oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności Rutkowski i Inni, cyt. pow.), Trybunał uznaje za uzasadnione zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z TYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE:
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących wskazane w załączonej tabeli kwoty, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie 30 listopada 2023 r., zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Lətif Hüseynov
Pełniąca obowiązki Zastępcy Kanclerza Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg zawierających zarzuty z art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(nadmierny czas trwania postępowań karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Lp. | Skarga nr Data złożenia skargi | Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia
| Imię | Początek postępowania | Zakończenie postępowania | Całkowity czas trwania Ilość instancji | Orzeczenie krajowe na podst. ustawy z 2004 r. Kwota przyznana w systemie krajowym (w złotych polskich) | Kwota przyznana z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz kosztów i wydatków skarżącego (w euro)[1] |
25347/19 23.11.2019 | Janusz TRELA 1963 |
| 18.01.1999
| w toku
| Ponad 24 lata, 8 miesięcy i 19 dni 2 instancje | Sąd Apelacyjny w Katowicach, 02.08.2017, sygn. akt II S 35/17, PLN 8 500 | 15 100 | |
39784/20 27.08.2020 | Piotr ORŁOWSKI 1973 | Lipski Marcin Gdańsk | 30.04.2004
| 16.12.2020 | 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni instancje | Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 19.02.2020, sygn. akt II S 52/19 | 14 300 | |
44876/20 28.09.2020 | Arkadiusz ZAWADZKI 1974 | Lipski Marcin Gdańsk | 18.04.2014
| w toku
| Ponad 9 lat, 5 miesięcy i 22 dni 1 instancja | Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 23.09.2020, sygn. akt II S 23/20 | 7 800 | |
54827/20 27.11.2020 | Piotr ZWIERZYŃSKI 1984 |
| 13.05.2014
| 29.09.2020
| 6 lat, 4 miesiące i 17 dni 1 instancje | Sąd Okręgowy w Warszawie, 25.09.2020, sygn. akt IX S 75/20, PLN 4 000 | 3 000 | |
2992/21 16.12.2020 | Wiktor ZGONDEK 1981 |
| 27.05.2014
| 02.12.2021
| 7 lat, 6 miesięcy i 6 dni 2 instancje | Sąd Okręgowy w Warszawie, 06.10.2020, sygn. akt IX S 17/20, PLN 4 000 | 3 700 | |
14641/21 04.03.2021 | Mieczysław OLSZEWSKI 1957 | Koehler Paweł Katowice | 03.04.2009
| 16.09.2020
| 11 lat, 5 miesięcy i 14 dni 2 instancje | Sąd Apelacyjny w Katowicach, 19.03.2019, sygn. akt II S 19/19, PLN 5 000 | 6 700 | |
14889/21 18.02.2021 | Robert PIETRZAK 1982 |
| 06.06.2009
| w toku
| Ponad 14 lat, 4 miesiące i 4 dni 2 instancje | Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 03.09.2020, sygn. akt II S 8/20, PLN 4 000 | 10 800 | |
18901/21 15.03.2021 | Sebastian Dariusz JANUCIK 1995 |
| 07.05.2014
| w toku
| Ponad 9 lat, 5 miesięcy i 3 dni 1 instancja | Sąd Okręgowy w Warszawie, 08.12.2020, sygn. akt X S 141/20, Sąd Okręgowy w Warszawie, 24.02.2021, sygn. akt IX S 3/21, PLN 5 000 | 6 700 | |
22869/21 13.08.2021 | Jan Arkadiusz TASIOR 1983 |
| 15.08.2014
| w toku
| Ponad 9 lat, 1 miesiąc i 25 dni 2 instancje | Sąd Okręgowy w Warszawie, 27.02.2020, sygn. akt X S 5/20, Sąd Apelacyjny w Warszawie, 29.07.2021, sygn. akt II S 44/21 | 5 200 | |
24656/21 30.04.2021 | Krzysztof PRZYSTUPA 1969 | Błaszczyk Michał Konrad Lublin | 26.08.2011
| w toku
| Ponad 12 lat, 1 miesiąc i 14 dni 2 instancje | Sąd Okręgowy w Lublinie, 05.11.2020, sygn. akt V S 12/20, PLN 8 000 | 7 400 | |
26959/21 12.07.2021 | Karol ZALEWSKI 1992 |
| 14.09.2012
| w toku
| Ponad 11 lat i 26 dni 1 instancja | Sąd Okręgowy w Warszawie, 22.04.2021, sygn. akt IX S 18/21, PLN 4 500 | 9 400 | |
28878/21 25.05.2021 | Jacek FIEĆKO 1977 |
| 06.09.2016
| w toku
| Ponad 7 lat, 1 miesiąc i 4 dni 1 instancja | Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 19.05.2021, sygn. akt II S 43/21 | 5 200 | |
29447/21 31.05.2021 | Adam FEDYCZKOWSKI 1978 | Gebauer Beata Bielsko-Biała | 30.12.2005
| 03.12.2020
| 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni 2 instancje
| Sąd Apelacyjny w Katowicach, 01.03.2017, sygn. akt II S 8/17, PLN 4 500 Sąd Apelacyjny w Katowicach, 19.11.2019, sygn. akt II S 83/19, PLN 2 000 | 11 600 | |
40094/21 02.08.2021 | Zbigniew KRZYWAKOWSKI 1952 | Lipski Marcin Gdańsk | 01.12.2008
| 06.11.2020
| 11 lat, 11 miesięcy i 6 dni 1 instancja | Sąd Apelacyjny w Krakowie, 11.02.2021, sygn. akt II S 20/20, PLN 2 000 | 11 300 | |
44169/21 17.08.2021 | Eugeniusz MAJZA 1951 |
| 12.06.2007
| w toku
| Ponad 16 lat, 3 miesiące i 28 dni 3 poziomy jurysdykcji | Sąd Apelacyjny w Katowicach, 14.11.2018, sygn. akt II S 47/18, PLN 11 000 | 10 600 | |
60803/21 01.12.2021 | P.H. 1983 |
| 17.11.2004
| 25.02.2021
| 16 lat, 3 miesiące i 9 dni 2 poziomy jurysdykcji | Sąd Apelacyjny w Lublinie, 19.05.2021, sygn. akt II S 4/21, PLN 8 000 | 12 600 | |
260/22 27.11.2021 | Mateusz MICHALSKI 1992 | Cupiał Dawid Warszawa | 19.06.2017
| w toku
| Ponad 6 lat, 3 miesiące i 21 dni 1 poziom jurysdykcji | Sąd Okręgowy w Warszawie, 28.05.2021, sygn. akt VI S 69/21, PLN 2 000 | 3 500 | |
1777/22 20.12.2021 | Rafał PILICHOWSKI 1993 | Cupiał Dawid Warszawa | 09.10.2015
| w toku
| Ponad 8 lat i 1 dzień 1 poziom jurysdykcji | Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 14.07.2021, sygn. akt VI S 74/21 i VI S 75/21, PLN 3 000 | 5 900 | |
13169/22 25.02.2022 | Maciej PODGÓRSKI 1985 | Czarnecki Karol Warszawa | 22.02.2017
| w toku
| Ponad 6 lat, 7 miesięcy i 18 dni 1 poziom jurysdykcji | Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, 04.10.2021, sygn. akt II S 26/21 | 5 200 |
[1] Plus wszelkie należne podatki podlegające zapłacie przez skarżących.