© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA STAŃ I INNI przeciwko POLSCE
(Skargi nr 56287/22 i 4 inne
– zob. załączony wykaz)
WYROK
STRASBURG
11 kwietnia 2024 r.
Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Stań i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Sprawy zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Wykaz skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg zostały zawarte w załączonej tabeli.
4. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.
6. W odniesieniu do wszystkich pięciu skarg Rząd złożył jednostronne oświadczenia, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie dalej rozpatrywał istotę sprawy (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI).
7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
8. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII).
9. Już w wyroku w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.
10. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowania w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów.
12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
13. Uwzględniając posiadaną dokumentację oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Nr skargi Data wniesienia skargi | Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia
| Imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania/siedziba pełnomocnika | Data wszczęcia postępowania | Data zakończenia postępowania | Całkowity czas trwania postępowania Liczba instancji sądowych | Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) | Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe (w EUR)[1] | |
56287/22 18.11.2022 r. | Jarosław STAŃ 1996 r.
| Beata Mąkolska Łowicz | 14.03.2016 r.
| 18.07.2022 r.
| 6 lat, 4 miesiące i 5 dni
2 instancje
| Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, 28.04.2022 r., sygn. akt II S 9/22 | 3 300 | |
640/23 13.12.2022 r. | Maria SOŁTYS 1949 r.
|
| 21.04.2010 r.
| 12.10.2022 r.
| 12 lat, 5 miesięcy i 22 dni
3 instancje
| Sąd Okręgowy w Płocku, 02.12.2016 r., sygn. akt IV S 69/16, 3 000PLN;
Sąd Apelacyjny w Łodzi, 13.04.2018 r., sygn. akt I As 396/18 | 7 100 | |
2981/23 29.12.2022 r. | Joanna Danuta ŻYMEŁKA 1963 r.
| Dorota Maria Malanowska Warszawa | 04.07.2017 r.
| w toku
| Ponad 6 lat, 7 miesięcy i 13 dni
1 instancja
| Sąd Apelacyjny w Warszawie, 01.09.2022 r., sygn. akt I S 284/22, 2 500 PLN
| 4 700 | |
4966/23 30.12.2022 r. | Jerzy Jan SKONIECKI 1948 r.
|
| 27.04.2007 r.
| w toku
| Ponad 16 lat, 9 miesięcy i 21 dni
1 instancja
| Sąd Okręgowy w Warszawie, 03.10.2022 r., sygn. akt V S 415/22 | 18 200 | |
6631/23 31.01.2023 r. | Gospodarstwo domowe Lisa Patricia KARPINSKA-JAMES 1971 r. Alexander John KARPIŃSKI 2006 r. Violetta Rose KARPIŃSKA 2010 r.
|
| 22.06.2007 r.
| w toku
| Ponad 16 lat, 8 miesięcy i 5 dni
1 instancja
| Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 14.10.2021 r., sygn. akt I S 27/21, 2 000 PLN (dla każdego skarżącego) | 16 900 |
[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.