© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC

 

 

 

SEKCJA PIERWSZA

SPRAWA STAŃ I INNI przeciwko POLSCE

(Skargi nr 56287/22 i 4 inne

– zob. załączony wykaz)

 

 

 

WYROK

 

STRASBURG

11 kwietnia 2024 r.

 

 

Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.

 


W sprawie Stań i Inni przeciwko Polsce

Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:

 Péter Paczolay, Przewodniczący,
 Gilberto Felici,
 Raffaele Sabato, sędziowie,

oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,

obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r.,

wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:

POSTĘPOWANIE

1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).

2.  Sprawy zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”).

FAKTY

3.  Wykaz skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg zostały zawarte w załączonej tabeli.

4.  Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.

PRAWO

  1.  POŁĄCZENIE SKARG

5.  Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.

  1.   WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG Z LISTY NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI

6.  W odniesieniu do wszystkich pięciu skarg Rząd złożył jednostronne oświadczenia, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie dalej rozpatrywał istotę sprawy (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI).

  1. ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI

7.  Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.

8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII).

9.  Już w wyroku w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.

10.  Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowania w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.

11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów.

12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.

  1. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI

13.  Uwzględniając posiadaną dokumentację oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.

Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE

  1. postanawia połączyć skargi;
  2. oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy;
  3. uznaje skargi za dopuszczalne;
  4. orzeka, że przedmiotowe skargi ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach cywilnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym;
  5. orzeka,

(a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;

(b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.

Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.

 

 Viktoriya Maradudina Péter Paczolay

p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący

 

 

 


ZAŁĄCZNIK

Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji

(przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)

 

Lp.

Nr skargi

Data wniesienia skargi

Imię i nazwisko skarżącego

Rok urodzenia

 

Imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania/siedziba pełnomocnika

Data wszczęcia postępowania

Data zakończenia postępowania

Całkowity czas trwania postępowania

Liczba instancji sądowych

Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.

Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN)

Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe

(w EUR)[1]

  1.    

56287/22

18.11.2022 r.

Jarosław STAŃ

1996 r.

 

Beata Mąkolska

Łowicz

14.03.2016 r.

 

18.07.2022 r.

 

6 lat, 4 miesiące i 5 dni

 

2 instancje

 

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, 28.04.2022 r., sygn. akt II S 9/22

3 300

  1.    

640/23

13.12.2022 r.

Maria SOŁTYS

1949 r.

 

 

 

21.04.2010 r.

 

12.10.2022 r.

 

12 lat, 5 miesięcy i 22 dni

 

3 instancje

 

Sąd Okręgowy w Płocku, 02.12.2016 r., sygn. akt IV S 69/16, 3 000PLN;

 

Sąd Apelacyjny w Łodzi, 13.04.2018 r., sygn. akt I As 396/18

7 100

  1.    

2981/23

29.12.2022 r.

Joanna Danuta ŻYMEŁKA

1963 r.

 

Dorota Maria Malanowska

Warszawa

04.07.2017 r.

 

w toku

 

Ponad 6 lat, 7 miesięcy i 13 dni

 

1 instancja

 

Sąd Apelacyjny w Warszawie, 01.09.2022 r., sygn. akt I S 284/22, 2 500 PLN

 

4 700

  1.    

4966/23

30.12.2022 r.

Jerzy Jan SKONIECKI

1948 r.

 

 

 

27.04.2007 r.

 

w toku

 

Ponad 16 lat, 9 miesięcy i 21 dni

 

1 instancja

 

Sąd Okręgowy w Warszawie, 03.10.2022 r., sygn. akt V S 415/22

18 200

  1.    

6631/23

31.01.2023 r.

Gospodarstwo domowe

Lisa Patricia KARPINSKA-JAMES

1971 r.

Alexander John KARPIŃSKI

2006 r.

Violetta Rose KARPIŃSKA

2010 r.

 

 

 

22.06.2007 r.

 

w toku

 

Ponad 16 lat, 8 miesięcy i 5 dni

 

1 instancja

 

Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 14.10.2021 r., sygn. akt I S 27/21, 2 000 PLN (dla każdego skarżącego)

16 900

 

 


[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.