© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA PARADOWSKI I INNI przeciwko POLSCE
(Skargi nr 18706/22 i 3 inne
– zob. załączona lista)
WYROK
STRASBURG
11 kwietnia 2024 r.
Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Paradowski i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Skargi zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli.
4. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.
6. Rząd złożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie dalej rozpoznawał sprawę (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI).
7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
8. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII).
9. Już w wyroku w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.
10. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałyby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów.
12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
(a) że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Nr skargi Data wniesienia skargi | Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia
| Data wszczęcia postępowania | Data zakończenia postępowania | Całkowity czas trwania postępowania Liczba instancji sądowych | Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) | Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe (w EUR)[1] | |
18706/22 04.04.2022 r. | Józef PARADOWSKI 1950 r. | 20.01.2016 r.
| w toku
| Ponad 7 lat, 11 miesięcy i 23 dni 2 instancje | Sąd Najwyższy, 03.11.2021 r., sygn. akt I NSP 173/21, 5 000 PLN
| 4 800 | |
24290/22 05.05.2022 r. | Gospodarstwo domowe Agnieszka TRZCIŃSKA 1977 r. Piotr TRZCIŃSKI 1974 r.
| 22.06.2007 r.
| w toku
| Ponad 16 lat, 6 miesięcy i 21 dni 1 instancja
| Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 24.09.2021 r., sygn. akt I S 24/21, 2 000 PLN (pierwszy skarżący); Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 24.09.2021 r., sygn. akt I S 23/21, 7 000 PLN (drugi skarżący); Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 31.03.2023 r., sygn. akt I S 5/23 (pierwszy skarżący) | 16 100 (łącznie na rzecz obojga skarżących) | |
30838/22 11.06.2022 r. | Grażyna MACIEJEWSKA 1959 r. | 05.04.2018 r.
| w toku
| Ponad 5 lat, 9 miesięcy i 1 dzień 1 instancja | Sąd Okręgowy w Koszalinie, 26.05.2022 r., sygn. akt VII S 9/22, 2 000 PLN | 3 400 | |
35896/22 11.07.2022 r. | Grzegorz GNIADO 1962 r. | 22.05.2015 r.
| 29.04.2022 r.
| 6 lat, 11 miesięcy i 8 dni 1 instancja
| Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 26.03.2018 r., sygn. akt V S 329/17; Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 23.02.2022 r., sygn. akt I S 15/22, 3 000 PLN | 4 500 |
[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.