© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC

 

 

 

SEKCJA PIERWSZA

SPRAWA PALICCY I INNI przeciwko POLSCE

(Skargi nr 32837/20 i 3 inne – zob. załączona lista)

 

 

 

 

WYROK

 

STRASBURG

11 kwietnia 2024 r.

 

Wyrok jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej.


W sprawie Paliccy i Inni przeciwko Polsce

Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:

 Péter Paczolay, Przewodniczący,
 Gilberto Felici,
 Raffaele Sabato, Sędziowie,

oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,

obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r.,

wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:

POSTĘPOWANIE

1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).

2.  Skargi zostały zakomunikowane Rządowi polskiemu („Rząd”).

FAKTY

3.  Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli.

4.  Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.

PRAWO

  1. POŁĄCZENIE SKARG

5.  Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.

  1. WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI

6.  Rząd złożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg i w związku z tym będzie dalej rozpoznawał sprawę (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003VI).

  1. ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI

7.  Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.

8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII).

9.  Już w wyroku w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.

10.  Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie znalazł żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowania w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.

11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg.

12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.

  1. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI

13.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.

Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE

  1. postanawia połączyć skargi;
  2. oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy;
  3. uznaje skargi za dopuszczalne;
  4. orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach cywilnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym;
  5. orzeka,

(a)  że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;

(b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.

Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.

 

 Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący

 

 


ZAŁĄCZNIK

Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji

(przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)

Lp.

Nr skargi

Data wniesienia skargi

Imię i nazwisko skarżącego

Rok urodzenia

 

Imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania/siedziba pełnomocnika

Data wszczęcia postępowania

Data zakończenia postępowania

Całkowity czas trwania postępowania

Liczba instancji sądowych

Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.

Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN)

Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe

(w EUR)

[1]

  1.    

32837/20

06.07.2020 r.

Gospodarstwo domowe

Jan Ludwik PALICKI

1957 r.

Grażyna PALICKA

1957 r.

 

 

15.12.2014 r.

 

w toku

 

Ponad 9 lat, 2 miesiące i 12 dni, 1 instancja

 

Sąd Okręgowy w Warszawie, 13.09.2017 r., sygn. akt V S 167/17, 2 000 

Sąd Okręgowy w Warszawie, 28.11.2017 r., sygn. akt V S 232/17, 2 000 

Sąd Okręgowy w Warszawie, 14.01.2020 r., sygn. akt V S 402/19

 

6 800

(łącznie na rzecz obojga skarżących)

  1.    

38450/20

24.08.2020 r.

Krzysztof NAWROT

1981 r.

 

 

 

20.07.2016 r.

 

w toku

 

Ponad 7 lat, 7 miesięcy i 7 dni, 1 instancja

 

Sąd Apelacyjny w Katowicach, 20.03.2020 r., sygn. akt I S 4/20, 2 000 

Sąd Apelacyjny w Katowicach, 02.07.2021 r., sygn. akt I S 52/21

 

6 000

  1.    

55485/20

30.11.2020 r.

Zofia STAŃCZAK

1940 r.

 

Wiesław Stańczak

Wola Rasztowska

11.10.2011 r.

 

w toku

 

Ponad 12 lat, 4 miesiące i 16 dni, 1 instancja

 

Sąd Apelacyjny w Warszawie, 15.07.2020 r., sygn. akt I S 86/20, 6 000 

Sąd Apelacyjny w Warszawie, 07.10.2021 r., sygn. akt I S 257/21, 2 000 

9 700

  1.    

19197/21

02.04.2021 r.

Iwona Leokadia WANDEL

1964 r.

 

Tomasz Andrzej Muszyński

Warszawa

16.07.2013 r.

 

w toku

 

Ponad 10 lat, 7 miesięcy i 11 dni, 1 instancja

 

Sąd Okręgowy w Warszawie, 06.11.2018 r., sygn. akt XXIII S 67/18, 2 000 

Sąd Okręgowy w Warszawie, 07.12.2020 r., sygn. akt XXIII S 83/20

Sąd Apelacyjny w Warszawie, 17.10.2022 r., sygn. akt V S 413/22, 2 000 

6 300

 


[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.