© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.mfa.gov.pl/en - Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC

© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.msz.gov.pl - Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA

Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 194

Marzec 2016 r.

Guberina p. Chorwacji – skarga nr 23682/13

Wyrok z 22.03.2016 r. [Sekcja II]

Art. 14

Dyskryminacja

Brak uwzględnienia potrzeb dziecka niepełnosprawnego przy rozstrzyganiu, czy ojciec dziecka kwalifikuje się do ulgi podatkowej na zakup odpowiednio przystosowanej nieruchomości: naruszenie

Fakty – Skarżący mieszkał razem i opiekował się swoim ciężko niepełnosprawnym dzieckiem. W celu zapewnienia dziecku lepszych i bardziej dostosowanych warunków mieszkaniowych, skarżący sprzedał mieszkanie rodziny na trzecim piętrze, które nie miało dostępu do windy, i kupił dom. Ubiegał się następnie o ulgę podatkową z tytułu kupna domu, ale jego wniosek został oddalony na tej podstawie, że jego poprzednie mieszkanie spełniało potrzeby rodziny.

W postępowaniu na podstawie Konwencji skarżący skarżył się, że sposób, w jaki zastosowano ustawodawstwo podatkowe do jego sytuacji, stanowił dyskryminację opartą na niepełnosprawności jego dziecka.

Prawo – Art. 14 Konwencji w związku z art. 1 Protokołu nr 1

(a) Czy termin “inna przyczyna” obejmował niepełnosprawność dziecka skarżącego – Skarżący skarżył się na rzekomo dyskryminacyjne traktowanie odnoszące się do niepełnosprawności jego dziecka, a nie do jego własnej niepełnosprawności. W orzecznictwie Trybunału wyrażenie „inna przyczyna” miało szerokie znaczenie, a jego wykładnia nie była ograniczona do cech o charakterze osobistym w tym sensie, że są one wrodzone i nieodłączne. A zatem, art. 14 obejmuje również przypadki, w których jednostka jest traktowana mniej korzystnie w oparciu o status lub chronione cechy innej osoby, tak jak w sprawie skarżącego.

(b) Brak odmiennego traktowania osób w istotnie odmiennej sytuacji – Nie było wątpliwości, że poprzednie mieszkanie skarżącego, usytuowane na trzecim piętrze budynku bez windy, poważnie ograniczało możliwość poruszania się jego syna i w rezultacie zagrażało jego rozwojowi osobistemu oraz możliwości realizacji jego pełnego potencjału. Starając się zastąpić to mieszkania domem dostosowanym do potrzeb rodziny skarżący znajdował się w sytuacji podobnej do sytuacji każdej innej osoby, która wymieniała mieszkanie lub dom na inną nieruchomość wyposażoną w podstawową infrastrukturę oraz spełniającą wymogi technicznego dostosowania. Tym niemniej jego sytuacja była odmienna w odniesieniu do znaczenia pojęcia „wymogi podstawowej infrastruktury”, które – w świetle niepełnosprawności jego syna oraz właściwych standardów krajowych i międzynarodowych – oznaczało konieczne ułatwienia dotyczące dostępności, takie jak winda. Wykluczając go spod zwolnienia podatkowego, władze podatkowe oraz sądy krajowe nie rozważyły w żaden sposób szczególnych potrzeb rodziny związanych z niepełnosprawnością dziecka. Nie uznały więc faktycznej specyfiki sytuacji skarżącego w odniesieniu do kwestii podstawowej infrastruktury oraz technicznego dostosowania niezbędnych do spełnienia potrzeb mieszkaniowych rodziny.

(c) Obiektywne i rozsądne uzasadnienie – W odniesieniu do argumentu rządu, że prawo krajowe nie dawało władzom podatkowym pola uznaniowości przy wykładni przepisów, Trybunał zauważył, że choć właściwe ustawodawstwo zostało sformułowane raczej ogólnie, inne przepisy prawa krajowego zawierały pewne wskazówki w odniesieniu do kwestii podstawowych wymogów dostępności dla osób z niepełnosprawnością. Ponadto, ratyfikując Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, pozwane Państwo było zobowiązane uwzględnić właściwe zasady, takie jak rozsądne udogodnienie, dostępność oraz niedyskryminacja wobec osób niepełnosprawnych w odniesieniu do ich pełnego i równego uczestnictwa we wszystkich aspektach życia społecznego. Jednakże władze krajowe zignorowały te obowiązki krajowe i międzynarodowe. A zatem, sposób, w jaki w praktyce zastosowano prawo krajowe, nie uwzględnił w wystarczający sposób wymogów wynikających ze szczególnych aspektów sprawy skarżącego.

Ponadto, chociaż ogólnie rzecz biorąc, ochrona osób w niekorzystnej sytuacji finansowej może być uznana za obiektywne uzasadnienie domniemanego dyskryminacyjnego traktowania, nie było to powodem wskazanym w sprawie skarżącego, któremu w rzeczywistości odmówiono zwolnienia podatkowego, ponieważ uznano, że jego poprzednie mieszkanie spełnia wymogi podstawowej infrastruktury dla potrzeb mieszkaniowych jego rodziny.

W świetle powyższego, pozwane Państwo nie przedstawiło obiektywnego i rozsądnego uzasadnienia dla braku uwzględnienia nierówności istotnej dla sytuacji skarżącego.

Rozstrzygnięcie: naruszenie (jednomyślnie)

Art. 41: 5.000 euro z tytułu szkody niemajątkowej; roszczenie z tytułu szkody majątkowej oddalone.

(Zobacz Thlimmenos p. Grecji [Wielka Izba], skarga nr 34369/97, 6 kwietnia 2000 r., Nota informacyjna nr 17; Efe p. Austrii, skarga nr 9134/06, 8 stycznia 2013 r.; oraz Zestawienie tematyczne pt. Osoby niepełnosprawne a Konwencja).

Link do Not informacyjnych nt. orzecznictwa