©  Translations published on http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/domareifanir_pdf  
Permission to re-publish this translation has been granted by http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/en/node/201  
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
 

Clinique des Acacias o.fl. gegn Frakklandi

Dómur frá 13. október 2005

Mál nr. 65399/01, 65405/01 og 65407/01

6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi

Réttur til að tjá sig um málsástæður í einkamáli.

1. Málsatvik

Kærendur eru fjórar einkareknar heilsustofnanir sem hafa starfsstöðvar sínar í Frakklandi. Á þeim tíma sem málið varðar voru kærendur bundnir af samningum við tryggingastofnun um gjald fyrir þá þjónustu sem þær veittu. Gjaldskráin, sem byggðist á ákvörðun ráðherra, var leyst af hólmi með nýrri ákvörðun þann 13. maí 1991, og ógilt af dómstólum árið 1994. Ákvörðunin frá 13. maí 1991 hafði í för með sér lækkun á greiðslum úr almannatryggingum um tvo fimmtu hluta. Sú ákvörðun var einnig ógilt af dómstólum árið 1996.

Kærendur töldu að lækkanir greiðslna úr almannatryggingum hefðu verið ólögmætar og kröfðust endurgreiðslu á lækkunum á gildistíma ákvörðunarinnar frá 13. maí 1991. Viðkomandi skrifstofur almannatrygginga neituðu um endurgreiðslu og 27. desember 1996 voru áhrif ákvörðunarinnar frá 13. maí 1991 fest í lög.

Kærendur höfðuðu mál á hendur viðkomandi skrifstofum almannatrygginga og kröfðust aðallega endurgreiðslna á viðbótarkostnaði við starfrækslu skurðstofa sinna. Kröfum þeirra var hafnað af undirrétti almannatrygginga og áfrýjuðu kærendur þá. Áfrýjunardómstóll hafnaði kröfum kærenda þar sem engar reglur giltu um viðbótarkostnað við starfrækslu skurðstofa á tímabilinu.

2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum

Kæran

Kærendur töldu brotið gegn rétti sínum til réttlátrar málsmeðferðar skv. 1. mgr. 6. gr. sáttmálans þar sem áfrýjunardómstóllinn hefði byggt dóminn á málsástæðum sem aðilar hefðu ekki sjálfir haldið fram í málinu.

Niðurstaða

Dómstóllinn tók fram að í máli kærenda hefði áfrýjunardómstóll beitt óumdeildri heimild sinni til þess að byggja ákvörðun á málsástæðum sem aðilar hefðu ekki haldið sjálfir fram. Eini ágallinn sem dómstóllinn sá við það var að sú fyrirætlan dómsins hafði ekki verið gerð kærendum kunn fyrir fram.

Málsástæður kærenda fyrir áfrýjunardómstólnum byggðust að öllu leyti á lögunum frá 1996 þar sem ákvörðun stjórnvalda hafði verið lögleidd, en áfrýjunardómstóllinn hafði komist að því að sú lagasetning bryti gegn 1. mgr. 6. gr. sáttmálans. Áfrýjun kærenda hafði aftur á móti verið hafnað á þeim grundvelli að engar reglur giltu um viðbótarkostnað við starfrækslu skurðstofa á tímabilinu. Þau nýju lagarök hefðu verið byggð á ákvæðum hinna umdeildu ákvarðana ráðherra, jafnvel þótt ákvörðunin frá 1991 hefði verið ógilt með dómi á árinu 1994 með afturvirkum hætti. Dómstóllinn taldi að í ljósi mikilvægis krafna kærenda hefðu álitaefni er vörðuðu umfang og áhrif dómanna frá árunum 1994 og 1996, sem ógiltu hinar umdeildu ákvarðanir ráðherra, réttlætt það að kærendum yrði veitt tækifæri til þess að tjá sig um þær málsástæður sem áfrýjunardómstóllinn byggði á, áður en hann tók ákvörðun í málinu.

Þar sem áfrýjunardómstóllinn hafði ekki kynnt þá fyrirætlan sína að byggja niðurstöðu máls á á málsástæðum sem kærendum höfðu ekki verið gerð kunn taldi dómstóllinn að kærendum hefði verið komið á óvart og þeir þannig verið sviptir réttinum til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi í skilningi 1. mgr. 6. gr. sáttmálans. Var það einróma niðurstaða dómstólsins að 1. mgr. 6. gr. sáttmálans hefði verið brotin.

Á grundvelli 41. gr. sáttmálans voru kærendum dæmdar alls 5.769 evrur í málskostnað.