© Translations published on http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/domareifanir_pdf
Permission to re-publish this translation has been granted by http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/en/node/201
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Paulík gegn Slóvakíu
Dómur frá 10. október 2006
Mál nr. 10699/05
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
14. gr. Bann við mismunun
Faðernismál. Úrræði til að fá niðurstöðu um faðerni endurskoðaða.
1. Málsatvik
Kærandi, Jozef Paulík, er ríkisborgari í Slóvakíu, fæddur 1931 og búsettur í Bratislava. Á árinu 1966 átti hann í kynferðissambandi við konu sem fæddi dótturina I 17. desember 1966. Kærandi var árið 1970, þrátt fyrir mótmæli sín, dæmdur faðir barnsins og úrskurðað um skyldu hans til að greiða meðlag með I. Dómstóllinn byggði niðurstöðu sína á vitnisburði og faðernisprófi. Kærandi tók þaðan í frá þátt í framfærslu barnsins. Hann hafði hins vegar engin samskipti við I meðan hún var á barnsaldri enda var móðir hennar andvíg því. Síðar tóku I og kærandi þó upp samskipti, hann aðstoðaði hana fjárhagslega og tengdist henni og fjölskyldu hennar tilfinningaböndum eftir að hún giftist. Árið 2004 kom til deilna milli I og kæranda og í kjölfarið fór I fram á að faðerni hennar yrði rannsakað á ný. DNA-rannsókn leiddi í ljós að kærandi var ekki faðir I. Í kjölfarið hættu I og fjölskylda hennar öllum samskiptum við kæranda. Kærandi vildi fá faðernismálið endurupptekið þar sem hann hefði nú ný gögn undir höndum. Saksóknari Bratislava og ríkissaksóknari tilkynntu honum að það væri ómögulegt þar sem endanleg dómsniðurstaða lægi fyrir í málinu, og því væru engar heimildir til endurupptöku. Kærandi reyndi að höfða mál fyrir stjórnlagadómstól Slóvakíu og byggði á að ekki væru nein lagaleg úrræði til að leiðrétta misræmi á milli lagalegrar stöðu hans gagnvart I og raunverulegrar stöðu hans með tilliti til niðurstöðu DNA-rannsóknarinnar. Þá taldi kærandi að yfirvöld hefðu brugðist skyldum sínum gagnvart honum. Þar sem I væri lagalega séð dóttir hans gæti hann t.a.m. ekki ráðstafað fjármunum sínum að vild með erfðaskrá. Stjórnlagadómstóllinn taldi mál kæranda ekki tækt til meðferðar, sakir þess að yfirvöld hefðu farið að gildandi lögum og einnig vegna þess að ekki hefðu öll úrræði innan almenna dómskerfisins verið tæmd.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi kvartaði yfir því að hann hefði engin lagaleg úrræði til að hnekkja niðurstöðu faðernismálsins frá árinu 1970. Þar með hefði slóvakíska ríkið brugðist þeirri skyldu sinni að tryggja honum rétt til friðhelgi einkalífs og fjölskyldu. Máli sínu til stuðnings vísaði hann til 1. mgr. 6. gr., 8. gr., 13. gr. og 14. gr. sáttmálans. Jafnframt vísaði hann til 1. gr. 1. viðauka við sáttmálann.
Dómstóllinn tók fram að innlend lagaákvæði veittu kæranda enga möguleika á að vefengja niðurstöðu dóms í faðernismálinu frá árinu 1970. Dómstóllinn féllst á að lög skyldu tryggja lagalega stöðu og öryggi innan fjölskyldna, auk þess að vernda hagsmuni barna. Þó var bent á að dóttir kæranda var tæplega fertug og því ekki háð honum. Enn fremur var litið til þess að I átti sjálf frumkvæðið að DNA-rannsókninni og var ekki mótfallin tilraunum kæranda til að fá faðerninu hnekkt. Sú aðstaða að ekki væri mögulegt að samræma lagalegt faðerni og líffræðilegt faðerni virtist því ekki þjóna hagsmunum neins er málið varðaði. Því var það einróma niðurstaða dómstólsins að réttarkerfi Slóvakíu hefði brugðist því hlutverki sínu að tryggja friðhelgi einkalífs kæranda.
Dómstóllinn leit til þess að þegar gert væri ráð fyrir ákveðnu faðerni, en það ekki rannsakað með vísindalegum aðferðum, ættu foreldrar kost á lagalegum úrræðum til að vefengja faðernið. Hins vegar veittu lögin ekkert svigrúm til vefengingar í tilfelli kæranda. Því var það einróma niðurstaða að brotið hefði verið gegn rétti kæranda samkvæmt 14. gr. sáttmálans þegar hún væri skoðuð með hliðsjón af 8. gr.
Þá var það álit dómstólsins að ekki væri tilefni til að taka til skoðunar aðra þætti kærunnar sem lutu að 6., 8., og 13. gr. og var þeim þáttum hennar vísað frá.
Þar sem brotið hefði verið gegn rétti kæranda samkvæmt 8. og 14. gr. voru honum, með vísan til 41. gr. sáttmálans dæmdar 5.000 evrur í miskabætur og 1.800 evrur í málskostnað.