AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

GÖÇMEN - TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no: 72000/01)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG

17 Ekim 2006

İşbu karar AİHS'nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Sekli bazı

düzeltmelere tabi olabilir.

tarafından yapılmış olup, Mahkeme'yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı

bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı'na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

1

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (72000/01) başvuru no'lu davanın nedeni bu

ülke vatandaşı olan Sabahattin Göçmen'in (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne

(AİHM) 24 Mayıs 2001 tarihinde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) Temel İnsan

Haklarını güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.

Adli yardımdan faydalanması kabul edilen başvuran, AİHM önünde Diyarbakır Barosu

avukatlarından M. Ayzit tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. OLAYIN KOġULLARI

Başvuran, 1966 yılında doğmuştur ve halen Bursa Cezaevinde tutulu bulunmaktadır.

29 Aralık 1992 tarihinde saat 20.45'e doğru, başvuran A.I. adlı kişi yanmdayken polis

tarafından yakalanmış ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi'nde gözaltına

alınmıştır. Başvuran, yasadışı bir örgüt olan PKK (Kürdistan İşçi Partisi) üyesi olmaktan

suçlanmıştır.

2 Ocak 1993 tarihinde, başvuranın evinde kendisi de hazır bulunduğu sırada arama

yapılmıştır. Arama sırasında, 7.65 mm. çapında bir silah, yasadışı örgüt dokümanı olarak

nitelendirilen yazılar ve propaganda amaçlı olan video kasetleri ele geçirilmiştir.

5 Ocak 1993 tarihinde, bir bilirkişi raporu, başvuranın yazısının, evinde ele geçirilen

bazı dokümanların üzerindeki yazıya uyduğu sonucuna varmıştır.

Pişman olan A.I, Emniyet Müdürlüğü birimlerinde 7 Ocak 1993 tarihinde alman

ifadesinde başvuranla beraber yasadışı eylemlere katıldığını itiraf etmiştir. A.I. başvuranın

sözkonusu örgütün sorumlularından olduğunu ve bu örgüt adına para toplama kampanyası

yürüttüğünü belirtmiştir. A.I. aynı şekilde, 7.65 mm. çapında bir silahın ve propaganda amaçlı

video kasetlerin başvuranda bulunduğunu belirtmiştir.

Başvuran, 8 Ocak 1993 tarihinde Emniyet Müdürlüğü birimlerinde alman ifadesinde,

PKK üyesi olduğunu kabul etmiş ve yasadışı eylemlere katıldığını itiraf etmiştir. Başvuran,

özellikle silah bulundurduğunu, örgüt adına para topladığını ve propaganda yaptığını kabul

etmiştir.

Olayların gerçekleştiği dönemde yürürlükte olan mevzuat uyarınca, başvuran gözaltı

sırasında bir avukat yardımından yararlanamamıştır.

2

12 Ocak 1993 tarihinde, başvuran, İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM)

Cumhuriyet Savcısı tarafından dinlenmiştir. Başvuran, Emniyet Müdürlüğü'nde verdiği

ifadeyi kısmen onaylamıştır ve video kasetlerinin ve silahın kendi evine "Gözlük?' kod adlı bir

kişi tarafından bırakıldığını belirtmiştir. Başvuran, söz konusu örgütün üyesi olmadığını ama

bu örgütle ilişkisi olduğunu beyan etmiştir.

-•'

'

Aynı tarihte, Cumhuriyet Savcısı içlerinde başvuranın da olduğu on beş şüphelinin

İstanbul Adli Tıp Kurumu'nun bir doktoru tarafından muayene edilmelerini emretmiştir. Aynı

günkü raporunda, adli tabip, incelenen kişilerin vücutlarında hiçbir şiddet izine rastlamadığını

belirtmiştir.

Yine, 12 Ocak 1993 tarihinde, başvuran, kendisini sırası gelince dinleyen ve tutuklu

yargılanmasına hükmeden DGM yedek hâkimi önüne çağrılmıştır. Başvuran, hâkim önünde,

savcı önünde verdiği ifadesini yinelemiştir.

13 Ocak 1993 tarihinde, başvuran, İstanbul Cezaevi doktoru tarafından incelenmiştir.

15 Ocak 1993 tarihinde Eyüp Adli Tıp Kurumu üyesi bir doktor tarafından düzenlenen rapora

göre, acıyla birlikte ilgilinin omuzlarında, dirseklerinde, bileklerinde hareket azalması

bulunmaktadır. Başvuran aynı şekilde, omuzlarının elle muayenesinde ve de sırt bölgesinde

özellikle el parmaklarını bükerken acı duymaktaydı. Aynı şekilde, aşağıdaki izler belirtilmişti:

Kalçalarında yayılmış ekimozlar, oyluklarının ön tarafında 1 - 3 cm. ebadında kabuklu

yaralar, rengi açılmaya başlayan biri diğerine paralel, 0,5 - 2 cm. genişliğinde koltukaltlarının

ön taraflarında ve sağ tarafta daha belirgin olmak üzere iki sıra kahverengimsi ekimoz, sol

uyluk kemiğinin iç ve dış taraflarında başka dağınık ve kahverengimsi renkte ekimoz, iki

kalça üzerinde yayılmış renk değiştirmeye başlayan ekimoz, özellikle sağ dizin 2 - 3 cm.

üzerinde, her iki dizin altında, iki oyluk üzerinde ön ve orta bölgede bazı yerlerde kabuğu

düşmeye başlayan sıyrıklar. Başvuran, bunun dışında, bacağındaki ağrılardan, kasların

devindirmesinde önemli bir azalma hatta aktif olarak iki omuz, kollar, önkollar ve bileklerin

hareketlerini gerçekleştirmemekten sıkıntı çekiyordu. Aynı şekilde, başvuran, bir uyuşma

hissettiğini ve genel olarak his kaybı olduğunu iddia etmektedir. Başvurana on beş günlük iş

göremezlik raporu verilmiş ve bu raporda, ilgilinin hayati tehlikesi olmadığı sonucuna

varılmıştır.

25 Ocak 1993 tarihinde sunulan bir iddianameyle, Cumhuriyet Savcısı, Devlete ve

kamu güçlerine karşı suç işleyebilecek silahlı örgüt oluşumunu cezalandıran Türk Ceza

Kanunu'nun (TCK) 168. maddesine dayanarak başvuran aleyhinde bir ceza davası açmıştır.

Cumhuriyet Savcısı, bu bağlamda, kişilerin güvenliğinin hedef alınması, adam öldürme, adam

3

öldürmeye teşebbüs ve iştiraken adam öldürmeye ilişkin düzenlemelerin ve Terörle

Mücadeleye ilişkin 3713 sayılı Kanun'un 5. maddesinin uygulanmasını talep etmiştir.

DGM önündeki 19 Mart 1993 tarihli ilk duruşmada, başvuran masumiyetini ileri

sürmüş, gözaltı sırasında kötü muameleye maruz kaldığını ve polisler tarafından itiraflar

içeren ifadeyi imzalamaya zorlandığını iddia etmiştir. Başvuran, kötü muamele iddialarını

desteklemek için, 15 Ocak 1993 tarihli sağlık raporunu sunmuştur. Başvuran, bununla birlikte,

gözaltı sırasında avukat yardımından faydalanmadığını beyan etmektedir. Bunun dışında,

başvuran, Cumhuriyet Savcısı ve DGM yedek hâkimi önünde verdiği ifadeyi kabul etmiştir.

26 Nisan 1993 tarihinde, DGM, mahkeme heyeti yeniden oluşturularak, başvuranın,

evindeki arama sırasında ele geçirilen silahın kendisine ait olmadığını ve bundan da öte

silahın çalışıp çalışmadığını bilmediğini beyan ettiği bir duruşma düzenlemiştir. Başvuran, bu

silahın evine, dinlemesini talep ettiği A.I. adlı kişi tarafından konmuş olabileceğini ileri

sürmüştür. 5 Ocak 1993 tarihli bilirkişi raporu hakkında sorgulanan başvuran, gözaltı

sırasında bazı belgeler yazmaya zorlandığını beyan etmiştir. Başvuran, aynı zamanda,

yakalama ve arama tutanaklarını düzenleyen kişilerin dinlenmesini talep etmiştir.

9 Haziran 1993 tarihli duruşmada, başvuranın avukatı, A.I. adlı kişinin dinlenmesi

talebini yinelemiştir. DGM, A.I. adlı kişi Diyarbakır'da yargılandığı için söz konusu kişinin

dinlenmesine istinabe ile başlanmasına karar vermiştir. Bununla birlikte, DGM, yakalama ve

arama tutanaklarım tutanların dinlenmeleri için çağrılmalarına hükmetmiştir. DGM, bunun

dışında, dosyaya delillerin, özellikle başvuranın evinde ele geçirilen video kasetlerin

eklenmesini talep etmiştir.

21 Temmuz 1993 tarihli duruşmada, bünyesinde yeni bir hâkim bulunan DGM,

Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesinin A.I. adlı kişinin istinabe ile dinlenme talebi

hakkında cevap vermediğini tespit etmiştir. DGM, başvuranın ve A.I. adlı kişinin ifadeleri

akabinde, suç ortaklarının evlerinde yapılan aramalara katıldığını beyan eden bir polis

memurunu dinlemiştir. DGM, yeniden, başvuranın evinde ele geçirilen video kasetlerin

dosyaya eklenmesine hükmetmiş ve suçun niteliğini ve kanıtların durumunu göz önüne alınca,

başvuranın tutuklu yargılanmasına devam edilmesine karar vermiştir.

8 Eylül 1993 tarihinde, DGM bir duruşma düzenlemiştir. DGM, bu duruşma sırasında

dosyaya video kasetlerin eklendiğim tespit etmiştir. DGM, A.I. adlı kişinin istinabe ile

dinlenme talebinin cevabını beklemeye karar vermiştir ve tanığın güvenliği gerekçesiyle

davada hazır bulunmasının gerekli olmadığı kanaatindedir.

1 Kasım 1993 tarihinde, DGM, yeni bir hâkimle toplanmıştır. Bu duruşma sırasında,

başvuran, DGM'nin dikkatini A.I. adlı asıl tanıkla karşılaşılmasının ve onun dinlenmesinin

4

önemi üzerine çekmektedir. DGM, bununla birlikte, güvenlik güçlerinin, Diyarbakır

Cezaevi'nden Bitlis Emniyet Müdürlüğü birimlerine naklini talep ettikleri başvuranın, A.I. adlı

kişinin salıverilmesinin koşulları hakkındaki ek bilgi talebini dinlemiştir.

24 Aralık 1993 ve 25 Şubat 1994 tarihlerindeki duruşmalarda, her seferinde farklı bir

heyetle toplanan DGM, A.I. adlı kişinin salıverildiğini tespit etmiş ve istinabe yoluyla alınan

ifadeyi tekrar okumuştur. Başvuran, A.I. adlı kişinin beyanlarını, onu, yasadışı örgütün idare

kadrosunda bulunmakla suçlayarak reddetmiştir.

18 Nisan 1994 tarihli duruşmada, DGM, başvuranın evindeki aramaya katılan polis

memurlarından birini dinlemiştir. Söz konusu polis memuru başvuranın evinde video

kasetlerin ve bir silahın ele geçirildiğini teyit etmiştir. Öte yandan, DGM, başvuranın

avukatının yeni bir bilirkişi raporu alınmasına ilişkin talebini reddetmiştir. DGM, aynı

zamanda, başvuranın A.I. adlı kişiyle yüzleştirilmesi talebini reddetmiş ve atılı suçun niteliği

ve delillerin durumunu göz önüne alarak başvuranın tutuklu yargılanmasına devam edilmesine

karar vermiştir.

13 Haziran, 22 Temmuz, 26 Ağustos ve 19 Ekim 1994 tarihlerinde, DGM başvuranın

hazır bulunmadığı dört duruşma düzenlemiştir. Bu duruşmalar sırasında, DGM, özellikle,

başvuranı yakalayan polislerden birini dinlemiştir. Bu duruşmalar sırasında, DGM, iki kez

başka bir heyetle toplanmıştır ve suç ortaklarından biri olan M.A. adlı kişinin doğru adresinin

belirlenmesine hükmetmiştir.

25 Kasım 1994 tarihli duruşmada, başvuran, yakalandığı zaman, ailesi ve vergi

dairesine beyan edilmiş mesleği olan öğrenci olduğunu ileri sürerek yasadışı bir örgütle tüm

ilişkilerini inkâr etmiştir. Başvuran, pişman olmuş bir kişinin ifadeleri temelinde

yakalandığını beyan etmiştir.

23 Ocak ve 15 Aralık 1995 tarihli duruşmalarda, DGM, her seferinde oluşumunu

değiştirmiştir ve M.A. adlı kişinin istinabe yoluyla dinlenme talebinin cevapsız kaldığını tespit

etmiştir. Bu sırada, başvuranın avukatı, tanıkların dinlenmemesinden dolayı davanın uzadığını

açıklamıştır ve yeniden yazı incelemesi talep etmiştir.

30 Ekim 1995 tarihinde, Savcı, iddianamesini sunmuştur. Savcı, başvurana karşı

TCK'nm 125. maddesinin uygulanmasını talep etmiştir. Bir sonraki duruşmada, 15 Aralık

1995 tarihinde, başvurana savunmasını hazırlaması için ek süre verilmiştir. Öte yandan yazı

incelemesi talebi tekrardan reddedilmiştir.

14 Şubat, 15 Nisan ve 19 Haziran 1996 tarihli duruşmalar sırasında, başvuran esasa

ilişkin savunmasını, A.I. adlı kişi kendi esasa ilişkin savunmasını sunduktan sonra sunacağını

beyan etmiştir. Bu beklemeyi haklı göstermek için başvuran, A.I. adlı kişinin ifadelerinde yer

5

alanların dışında, isnat edilen suçların gerçekleşmediğini ve aleyhte tanık olmadığını

vurgulamıştır.

12 Ağustos 1996 tarihli duruşmada, başvuran savunmasını sunduğunu beyan etmiş ve

öğrenci olması dolayısıyla durumunun kendisine özel olarak zarar verdiğini eklemiştir. Son

olarak, başvuran, tutuksuz yargılanmasını talep etmiş, bu talebi reddedilmiştir.

1 Ekim 1996 tarihinden 14 Kasım 1997 tarihine kadar olan dönem boyunca, DGM,

dokuz duruşma düzenlemiştir ve bu duruşmalar sırasında altı kez oluşum değiştirmiştir. Bu

duruşmalar sırasında, DGM, A.I. adlı kişinin esasa ilişkin savunmasının bulunmadığını tespit

etmiştir ve gıyaben yakalanmasına hükmetmiştir.

17 Eylül ve 14 Kasım 1997 tarihlerinde, DGM, iki duruşma düzenlemiştir. DGM, bu

duruşmalar sırasında, suç ortaklarından biri açısından davanın başka bir ceza davasıyla

birleştirilmesine karar vermiştir.

26 Aralık 1997 tarihli duruşma sırasında, başvuranın avukatı davanın bütünü ve

aleyhteki kanıtların durumundan dolayı, başvurana isnat edilen suçun TCK'nun 125.

maddesine aykırılık olarak nitelendirilemeyeceğini vurgulamıştır. Başvuranın avukatına göre,

davada, sadece TCK'nun 169. maddesinin uygulanabilmesi mümkündür.

4 Mart ve 6 Kasım 1998 tarihleri arasında, DGM, beş duruşma düzenlemiştir. Bu

duruşmalardan ikisinde başvuran hazır bulunmamıştır. Bu dönem boyunca, DGM dört kez

farklı bir oluşumla toplanmıştır ve suç ortaklarından biri açısından dosyayı tamamlamıştır.

29 Ocak 1999 tarihli duruşma sırasında, dosyayla ilgilenen yeni Cumhuriyet Savcısı

iddianamesini sunmuştur. Yeni Cumhuriyet Savcısı, temel suçlamaları, TCK'nun 168 § 1, 31,

33, 40 maddesi ve 3713 sayılı Kanunun 5. maddesine dayanarak yinelemiştir.

Aynı gün, başvuranın avukatı, TCK'nun 168 § 1 maddesiyle öngörülen suçun kurucu

unsurlarının birleştirilmiş olmadığı gerekçesiyle, TCK'nun 168 § 2 ve 169 maddeleri uyarınca

suçun cezai bakımdan yeniden tanımlanmasını talep etmiştir.

29 Ocak 1999 tarihinde, Cumhuriyet Savcısı yeni bir iddianame sunmuştur.

Cumhuriyet Savcısı, bu iddianamenin sonunda başvuranın Türk Ceza Kanununun 168 § 1

maddesinin uygulanması uyarınca mahkûm edilmesini talep etmiştir.

22 Şubat 1999 tarihinde, başvuran suçsuz olduğunu ileri sürmüştür. Başvuran,

gözaltından sorumlu güvenlik güçlerinin gözetimindeyken işkencelere maruz kaldığını ileri

sürerek, polis önünde verdiği ifadelerin bütününü inkâr etmiştir. Aynı şekilde, başvuran,

pişman olan A.I. adlı kişinin beyanlarında bulunan unsurların, söz konusu kişinin diğerlerini

suçlayarak beraat ettirilmeyi amaçladığı ölçüde, güvenilir kanıtlar olarak kabul

edilemeyeceğini ileri sürmüştür. Bununla birlikte, başvuran, gözaltında bulunduğu sırada, 8

6

Ocak 1993 tarihinde, sekiz sayfasının dört sayfası 7 Ocak 1993 tarihinde alman A.I. adlı

kişinin ifadesindekilerle tamamen aynı olan bir ifade imzalamaya zorlandığına dikkat

çekmiştir. Öte yandan, başvuran, talep edilen karşılaştırmanın gerçekleşmediğinin altını

çizmiştir. Böylece, başvuran, 168. maddenin uygulanmasına itiraz etmiştir ve tutuksuz

yargılanmasını talep etmiştir.

9 Nisan 1999 tarihli duruşmada, oluşumunda bir askeri hâkim bulunan DGM,

başvuranın esasa ilişkin savunmasını almıştır. DGM, özellikle isnat edilen suçların niteliği ve

dosyanın içeriği bakımından başvuranın serbest kalma talebini reddetmiştir.

14 Haziran 1999 tarihli duruşmada, oluşumunda son kez askeri bir hâkim bulunan

DGM, başvuranın son görüşlerini almış ve başvuranın tutuksuz yargılanma talebini, suçun

niteliğini, dosyanın içeriğini ve kanıtların durumunu göz önünde bulundurarak reddetmiştir.

27 Ağustos 1999 tarihinde, üç sivil hâkimden oluşan DGM, bir duruşma

düzenlemiştir ve başvuranın tutuklu yargılanmasının devamına karar vermiştir.

20 Ekim 1999 tarihli duruşmada, üç sivil hâkimden oluşan DGM, başvuranın, TCK'nm

168. maddesinin öngördüğü suçu işlediğini beyan etmiş ve kanıt yetersizliğinden dolayı

başvuranı adam öldürme suçundan beraat ettirmiştir ve başvuranı on sekiz yıl dokuz ay hapis

cezasına mahkûm etmiştir.

Bu sonuca ulaşmak için, DGM, ilk önce, başvurana isnat edilen olaylara ilişkin olarak

diğer suç ortaklarının beyanlarının tutarlı olduklarım tespit etmiştir. Bunun dışında, özellikle

sözkonusu beyanlara, bilirkişi raporlarına, arama tutanaklarına ve başvuranın evinde ele

geçirilen belgelere ve silaha dayanarak, DGM, başvuranın suçluluğunun kesin olduğuna

kanaat getirmiştir. Öte yandan, DGM, ilgilinin gözaltı sırasında verdiği ifadeleri, N.G., H.T.

ve özellikle A.I. adlı kişiler içeriğini teyit etikleri için, aleyhte kanıt olarak göz önüne almıştır.

28 Kasım 2000 tarihinde, Yargıtay, 20 Ekim 1999 tarihli kararı onamıştır.

HUKUK AÇISINDAN

I.

KABULEDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA

Hükümet, bir yandan iç hukuk yollarının tüketilmediğine ve diğer yandan da altı aylık

süreye uyulmadığına ilişkin kabul edilemezlik defilerini ileri sürmektedir.

İlk önce, Hükümet, AİHM'nin içtihadına atıfta bulunarak {Cardot-Fransa, 19 Mart

1991 tarihli, A serisi 200 noTu karar) başvuranın, davadan haberdar olan hukuk makamlarının

önünde hiçbir zaman, mahkemenin bağımsız ve tarafsız olmadığına ve davanın süre0sine

7

ilişkin şikâyette bulunmadığı ölçüde, iç hukuk yollarının tüketilmesi zorunluluğuna uymadığı

kanaatindedir.

AİHS'nin 3 ve 13 maddelerine ilişkin şikâyet hakkında, Hükümet, başvuranın, bir iç

hukuk yolunun bulunmadığını iddia ettiğine göre, gözaltına almışının sona erdiği 12 Ocak

1993 tarihini takip eden altı aylık süre zarfında başvurusunu yapması gerektiğini ileri

sürmektedir.

AİHM, davanın süresine ilişkin olarak, daha önce, Türk Hukuk Sisteminin

yargılanabilir kişilere bir dava süresince şikâyette bulunmalarına imkân sağlayacak, AİHS'nin

13 maddesi uyarınca etkin bir başvuru yolu sunmadığını tespit etme fırsatı olduğunu

hatırlatmaktadır (Tendik ve diğerleri-Türkiye, 23188/02 no Tu, 22 Aralık 2005 tarihli karar).

Sonuç olarak, başvuranın, şikâyetine çare olacak nitelikte bir başvuru yoluna sahip olduğu

kesin değildir. Buradan, Hükümetin itirazının kabul edilemeyeceği sonucu çıkmaktadır.

Mahkemenin bağımsız ve tarafsız olmadığına ilişkin şikâyet için, AÎHM, DGM’lerin

oluşumunda askeri bir hâkimin varlığını dönemin bir anayasal düzenlemesinden

kaynaklandığını hatırlatmaktadır. Dolayısıyla, bu itirazın kabul edilmesi mümkün değildir.

Altı aylık sürenin ihlal edilmesine ilişkin olarak, AİHM, başvuran, gözaltından

sorumlu polis memurları aleyhinde kötü muamelelere maruz kaldığı gerekçesiyle resmi olarak

şikâyette bulunmamış olsa da, hemen, birçok kez DGM önünde şikâyetini ileri sürdüğünü

tespit etmektedir. Bu iddia tıbbi kanıtlarla desteklenmiş olsa da, ulusal mahkemelerin dikkatini

çekmemiştir. Sonuç olarak, AİHM, Yargıtay kararını, başvuranın, iddiaları için iç hukuk

yollarının bundan böyle faydasız olacağını düşünmesine imkân verecek nitelikte bir durum

olarak dikkate almaktadır (bkz, aynı şekilde, Ö.Ö. ve S.M.-Türkiye, 31865/96 no Tu, 28 Mayıs

2002 tarihli karar ve Önder-Türkiye, 39813/98 no'lu, 1 Nisan 2003 tarihli karar, a contrario,

Kabasakal ve Atar-Türkiye, 70084/01 no'lu, 1 Temmuz 2003 tarihli karar). Yargıtay kararım

28 Kasım 2000 tarihinde verdiğine göre, mevcut davanın 24 Mayıs 2001 tarihinde açılması

AİHS'nin 35 § 1 maddesinde belirtilen altı aylık süre zarfında gerçekleşmiştir.

AİHM, AİHS'nin 3, 6 ve 13 maddelerine ilişkin şikâyetlerin AİHS'nin 35 § 3 maddesi

uyarınca belirgin olarak kötü temellendirilmiş olmadıklarını ve esasa ilişkin bir inceleme

konusu olmaları gerektiğini tespit etmektedir. Öte yandan, AİHM, bu şikâyetlerin başka hiçbir

kabul edilemezlik gerekçesine takılmadıklarım tespit etmektedir.

II.

AĠHS'NĠN 3. MADDESĠNĠN ĠHLAL EDĠLDĠĞĠ ĠDDĠASI HAKKINDA

Başvuran, AİHS'nin 3. maddesinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.

8

Hükümet, bu iddiaya karşı çıkmaktadır. Hükümet, özellikle, 12 Ocak 1992 tarihli tıbbi

incelemenin başvuranın vücudunda şiddet izini ortaya çıkarmaya imkân vermemesinin

başvuranın gözaltı sırasında hiçbir işkenceye maruz kalmadığının kanıtı olduğunu ileri

sürmektedir.

AİHM, bir kişi gözaltı sırasında, tamamen polis memurlarının kontrolünde olduğu

sırada yaralandığı zaman, bu dönem boyunca meydana gelen her yaranın güçlü maddi

karinelere yer verdiğini hatırlatmaktadır (bkz. Salman-Türkiye, 21986/93 no'lu karar).

Dolayısıyla, söz konusu yaraların menşei hakkında makul açıklama yapmak ve mağdurun

iddiaları hakkında, özellikle de bu iddialar tıbbi belgelerle desteklenmişse, şüphe uyandıracak

olayları ortaya çıkaran kanıtlan temin etmek Hükümete' düşmektedir ( bkz, diğerleri

arasından, Selmouni-Fransa, 25803/94 no'lu karar ve Altay-Türkiye, 22279/93 no'lu, 22 Mayıs

2001 tarihli karar).

Davada, başvuran, ilk önce, 12 Ocak 1993 tarihinde, gözaltı sona erdiğinde

incelenmiştir. Bu inceleme, başvuranın vücudunda şiddet izleri olduğunu ortaya çıkarmaya

imkân verememiştir. Bununla birlikte, başvuranın tutuklu yargılanmak üzere cezaevine

konmasının ardından, 13 Ocak tarihinde, cezaevi doktoru tarafından düzenlenen rapora göre,

ilgilinin vücudunda birçok şiddet izi bulunmaktaydı (hareket azalması ve vücudunun değişik

yerlerinde acılar ve birçok ekimoz). Bu izlere dayanarak, 15 Ocak tarihinde, bir Adli Tıp

doktoru, başvurana on beş gün iş görmemesini salık vermiştir.

Dosyadaki hiçbir unsur söz konusu izlerin başvuranın yakalanışıyla veya daha önceden

üçüncü kişiler tarafından gerçekleştirilen eylemlerle meydana gelen olaylardan

kaynaklandığım göstermemektedir. Öte yandan, bu izlerin başvuranın yakalanmasından

önceki döneme ait olabilecekleri iddia edilmemiştir.

Bu eylemlerin, başvuranın polis memurlarının kontrolünde bulunduğu sırada meydana

gelip gelmediği sorusuna ilişkin olarak, AİHM, 12 Şubat tarihli sağlık raporunun, on beş

şüpheliye ilişkin, incelenen kişiler hakkında hiçbir belirginlik olmayan çok özet bir belgeden

ibaret olduğu için güvenilir olduğuna ikna olmamıştır. Öte yandan, kabuk tutmuş birçok yara

izinin gözaltının sona ermesinden sonra çok kısa bir zaman zarfında ortaya çıkmış olması

AİHM' ye mantıksız gelmektedir.

Sonuç olarak, değerlendirmesine sunulan unsurların bütününü göz önüne alınca

AİHM, davada, 15 Ocak 1993 tarihli sağlık raporunda belirtilen izlerin Hükümetin

sorumluluğunu taşıdığı bir muameleden kaynaklandıklarının kesin olduğuna karar

vermektedir.

Bu nedenle, AİHS'nin 3. maddesi ihlal edilmiştir.

9

III.

AĠHS'NĠN 13. MADDESĠNĠN ĠHLAL EDĠLDĠĞĠ ĠDDĠASI HAKKINDA

Başvuran, yetkililerin, kendisinin ileri sürdüğü kötü muamele iddiaları karşısında etkin

şekilde harekete geçmediklerini iddia etmektedir. Başvuran, AİHS'nin 13. maddesine atıfta

bulunmaktadır.

AİHM, kendi nezdinde oluşturulan kanıtlar temelinde, Savunmacı Devletin AİHS'nin

3. maddesi bakımından sorumlu olduğuna karar vermiştir. Bundan dolayı, ilgili tarafından dile

getirilen şikâyet, AİHS'nin 13. maddesinin hedefleri doğrultusunda "savunulabilir"

niteliktedir. Dolayısıyla, yetkililerin, bu düzenlemenin yükümlülüklerine cevap verecek etkin

bir soruşturma açmak ve yürütmek zorunlulukları bulunmaktaydı {Batı ve diğerleri-Türkiye,

33097/96 ve 57834/00 no'lu kararlar).

Davada, AİHM, başvuranın, aleyhinde açılan dava kapsamında, iddialarına destek

olarak 15 Ocak 1993 tarihli sağlık raporunu sunarak birçok kez, yetkilileri AİHS'nin 3.

maddesine aykırı muamelelere maruz kaldığı hususunda bilgilendirdiğini gözlemlemektedir.

Bununla birlikte, bu durum dikkate alınmamıştır. Hâlbuki Türk Hukukuna göre, bu şekil bir

ihbardan haberdar olan savcıların hemen harekete geçmeleri gerekirdi. Öte yandan, AİHM,

"etkili başvuru" kavramının, gerçek anlamda bir şikâyet oluşturulmadığı zaman bile, işkence

veya kötü muamele durumunun varlığını düşündürecek nitelikte f eterince açık belirtiler varsa

soruşturma açmanın yerinde olduğunu içerdiğini beyan ettiğini hatırlatmaktadır (bkz Bati ve

diğerleri).

Her soruşturma eksikliği, AİHM'nin, başvuranın, AİHS'nin 13. maddesi uyarınca etkin

bir başvuru yolundan faydalanmadığı sonucuna ulaşması için yeterlidir. Bu nedenle, bu

düzenleme ihlal edilmiştir.

IV.

AĠHS'NĠN 6. MADDESĠNĠN ĠHLAL EDĠLDĠĞĠ ĠDDASI HAKKINDA

Başvuran, birçok bakımdan, aleyhinde başlatılan ceza kovuşturmaları sırasında, adil

yargılanmadan yoksunluk ve savunma hakları ihlallerine maruz kaldığını ileri sürmektedir.

Başvurana göre, kendisini yargılayan ve mahkûm eden DGM, oluşumuna bir askeri

hâkim kısmen katıldığı için "tarafsız ve bağımsız" bir mahkeme teşkil etmemektedir. Aynı

zamanda, başvuran, davasının makul bir sürede görülmediğinden yakınmaktadır.

Öte yandan, başvuran, gözaltı sırasında, baskı altında kendisine zorla ettirilen itirafların

ulusal mahkemelerce dikkate alınmasının sadece hakkaniyetle yargılanma hakkının ihlalini

10

değil fakat aynı zamanda masumiyet karinesine saygı gösterilmesi hakkının ihlalini teşkil

ettiğini ileri sürmektedir.

Başvuran, AİHS'nin 6 §§ 1,2 ve 3 b, c, d maddesine atıfta bulunmaktadır.

A. Mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığı

Hükümet, AİHS'nin 6 § 1 maddesinin ihlal edilmediğini savunmaktadır.

AİHM, (Öcalan-Türkiye, 46221/99 no'lu karar) davada, bir sivilin sadece kısmen de

olsa askerlerden oluşmuş bir mahkeme heyeti önüne çıkması gerektiği duruma önem verdiğini

ve bu şekil bir durumun demokratik bir toplumda ulusal mahkemelerin uyandırmayı görev

bildikleri güveni ciddi şekilde sorguladığına kanaat getirdiğini hatırlatmaktadır. Daha sonra,

itiraz edilen mahkemenin davanın tahkikat, duruşma, karardan oluşan üç aşamasının her

birinde yürütme ve yasama güçlerinden bağımsız görünmesi gerektiğinin altını çizerek,

AİHM, askeri hâkimin, ilgili ceza davasının devamında geçerli olan bir veya birçok adli

muamelede yer aldığı zaman, akabinde mahkeme önünde görülen davanın bu şüpheleri

yeterince ortadan kaldırdığı kesinleşmedikçe, sanığın makul olarak davanın bütününün

adilliğine ilişkin olarak şüphe duyabileceği sonucuna varmıştır. Daha açık olarak, askeri

hâkimin, bir sivile karşı düzenlenen duruşmada, davaya bağlı bir adli muameleye katılmış

olması davanın bütününü bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından yürütülmüş olma

görüntüsünden yoksun bırakmaktadır.

Davada, AİHM, 25 Ocak 1993 tarihinde, iki sivil ve bir askeri hâkimden oluşan bir

DGM önünde başvurana karşı bir ceza davası başlatıldığını tespit etmektedir. 27 Ağustos

1999 tarihinde askeri yerine sivil hâkim gelmesinden önce - kovuşturmaların başlamasından

yaklaşık altı yıl yedi ay sonra -, esasa ilişkin, diğerleri arasında, tanıkların dinlenmesine,

başvuranın beyanlarının oluşturulmasına ayrılan birçok duruşma düzenlenmiştir ve birçok adli

muamele benimsenmiştir. Daha sonra yenilenmeyen bu muameleler, yeni hâkim tarafından

oldukları şekliyle geçerli kılınmışlardır.

Bu koşullarda, mevcut dava adı geçen Öcalan davasından hiçbir farkı yoktur ve AİHM,

davanın sona ermesinden önce askeri hâkimin yerine sivil hâkimin getirilmesinin başvuranın

kendisini yargılayan mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığına ilişkin makul şüphelerini

ortadan kaldırdığım kabul etmesi mümkün değildir.

Bu nedenle, AİHS'nin 6 § 1 maddesi ihlal edilmiştir.

B. Davanın hakkaniyeti

11

AİHM, başvuranın, aleyhinde başlatılan ceza kovuşturması sırasında, birçok bakımdan

adil yargılanmadan yoksunluk ve savunma hakları ihlallerine maruz kaldığım ileri sürdüğünü

tespit etmektedir. Özellikle, başvuran kendisi hakkında verilen mahkûmiyet kararında polisin

işkence altında ve bir avukat olmaksızın kendisine zorla ettirilen itiraflar ve kendisinden zorla

alman ifadelerin kullanılmasından, kendisinin ek bir bilirkişi raporu alınmasına yönelik

talebinin reddedilmesinden ve asıl aleyhte tanığı sorgulamaya ve sorgulanmasını sağlama

imkânı olmadığından yakınmaktadır.

AİHM, hemen, özellikle, ceza davası kapsamında AİHS'nin 3. maddesi ihmal edilerek

toplanan kanıt unsurlarının kullanılmasına bağlı bir soru söz konusu olması bakımından (Hulki

Güneş-Türkiye, 28490/95 no'lu karar), bu davanın sonunda başvuran, on sekiz yıl dokuz ay

süreli hapis cezasına çarptırıldığı için, DGM'lerin üyelerinin statüsü sorusundan bağımsız

olarak davanın hakkaniyetten yoksun olmasına ilişkin şikayetin incelemesini sürdürmesi

gerektiği kanaatindedir. Sonuç olarak, AİHS'nin 6. maddesinin 2 ve 3 paragraflarının

gereklilikleri 1. paragrafla garanti altına alman adil yargılanma hakkının özel yönleriyle ilgili

oldukları için, AİHM, davada tespit edilen soruları birbiriyle ilintili olan bu iki metin açısından

inceleyecektir (bkz, diğerleri arasından, Van Mechelen ve diğerleri Hollanda, 23 Nisan 1997

tarihli karar, Hüküm ve Kararların Toplamı 1997-III).

Hükümet, söz konusu davanın adil olduğunu ileri sürmektedir. Başvuranın suçluluğunu

ortaya koymak için, DGM, sadece sanığın itiraflarına ve beyanlarına değil ama diğer suç

ortaklarının itiraf ve beyanlarına, başvuranın yakalanması sırasında polis tarafından ele

geçirilen silah ve propaganda video kasetlerine dayanmıştır. Hükümet, DGM önünde olduğu

gibi Yargıtay önünde de bir avukat tarafından temsil edilen ilgilinin esasa bakan mahkemeler

önünde oluşturulan kanıtlara ve ön soruşturma sırasında vermiş olduğu ifadelere itiraz edecek

fırsatı olduğunu tespit etmektedir.

AİHM, kanıtların yönetimi ilk başta iç hukuk kurallarının yetki alanına girdiğini ve ilke

olarak kanıtlarla toplanan unsurları değerlendirmenin ulusal mahkemelerin görevi olduğunu

hatırlatmaktadır. AİHS'nin AİHM'ye atfettiği görev, bütünü ele alınarak incelenen davanın

kanıt unsurlarının, sunum şekli de buna dâhil olmak üzere, adil bir niteliğe bürünüp

bürünmediğini araştırmaktan ibarettir (bkz, diğerleri arasında, Edwards-İngiltere, 16 Aralık

1992 tarihli, A serisi 247-B no'lu karar). Bunun dışında, AİHM, AİHS'nin 6. maddesi bunu

açık olarak belirtmese de, susma hakkı ve - onun bileşenlerinden biri olan - kendi

suçlanmasına katkıda bulunmama hakkının genel olarak kabul edilen, bu maddeyle ele alman

adil yargılanma kavramının içinde bulunan uluslararası kurallar olduklarım hatırlatmaktadır.

12

Bunların varlık nedeni, özellikle, sanığın makamlar tarafından bir usulsüz zorlamaya karşı

korunmasıdır ve bu, hukuki hataları önler ve AİHS'nin 6. maddesinin amaçlarına ulaşmaya

imkân verir (John Murray-îngiltere, 8 Şubat 1996 tarihli karar ve Funke-Fransa, 25 Şubat

1993 tarihli, A serisi 256-A no'lu karar).

J ''■

Aynı şekilde, kendi suçlanmasına katkıda bulunmama hakkı bir ceza davasında

suçlamanın argümantasyonunu, sanığın isteği hiçe sayılarak zorla veya baskılarla elde edilen

kanıt

unsurlarına

başvurmadan

temellendirmeye

çalıştığım

varsaymaktadır

(Shannon-îngiltere, 6563/03 no'lu, 4 Ekim 2005 tarihli karar).

AİHM, davada, başvuranın gözaltında iken yaklaşık on dört gün boyunca güvenlik

güçleri tarafından, daha sonra tutulmasının sonunda savcı ve yardımcı hâkim tarafından

sorgulandığını tespit etmektedir. Bu dönem boyunca, bir avukat yardımından faydalanmayan

ilgili, kendisini suçlu duruma düşüren birçok beyanda bulunmuştur. Bu beyanlar daha sonra,

diğerleri arasında, DGM'nin mahkûmiyet kararının gerekçeleri içinde kanıt unsurları

olmuşlardır.

AİHM, başvuranın gözaltında tutulmasının içinde gerçekleştiği koşulların AİHS'nin 3.

maddesinin ihlal edilmesine yol açtığı sonucuna ulaştığını hatırlatmaktadır. AİHM'nin

Jalloh-Almanya, 54810/00 no Tu, 11 Temmuz 2006 tarihli kararında belirttiği gibi, "bir ceza

davası kapsamında AİHS'nin 3. maddesi ihmal edilerek toplanan kanıt unsurlarının

kullanılması davanın hakkaniyetine ilişkin olarak ciddi sorular ortaya çıkarmaktadır". Bu

bağlamda, Türk Hukuk Mevzuatının sorgulamalar sırasında elde edilen fakat hâkim önünde

inkâr edilen itiraflara savunmanın perspektifleri açısından hiçbir belirleyici sonuç atfeder

görünmediğini gözlemlemek uygundur (Hulki Güneş). AİHM, ceza hukukunda kanıtların

kabul edilebilirliği sorusunu soyut olarak incelemek görevi olmasa da, davada, DGM'nin

davanın esasına ilişkin incelemeye başlamadan evvel, ilkönce bu soru üzerinde görüş

bildirmemesinin üzücü olduğuna karar vermektedir. Bu şekil bir ön incelemenin ulusal

mahkemelerin aleyhte kanıtların elde edilmesi için kullanılan yasak yöntemleri

cezalandırmalarına imkan vereceği açıktır (karşılaştırınız Hulki Güneş). Bu bağlamda, AİHM,

dava boyunca, savunmanın, boş yere uyuşmazlık konusu itirafların ve ifadelerin doğruluğuna

itiraz etmeye çalıştığını tespit etmektedir (bkz Örs ve diğerleri-Türkiye, 46213/99 no Tu, 20

Haziran 2006 tarihli karar).

Öte yandan, AİHM, Hükümet uyuşmazlık konusu mahkûmiyetin bir demet kanıta

dayandığını ileri sürdüğü zaman, Hükümeti takip edememektedir. AİHM, daha önce,

başvuranın mahkûmiyetinin belirleyici şekilde baskı altında polise verdiğini ileri sürdüğü

ifadelere dayanıp dayanmadığını araştırmanın gerekli olmadığı kanaatindedir. Ceza

13

mahkemelerince olayların ortaya konması işleminin bir bölümünün, başvuranın kötü

muamelelere maruz kalmasının akabinde ve de bir avukat yardımı olmaksızın elde edilen

beyanlarına dayandığını tespit etmek AİHM için yeterlidir (Örs ve diğerleri).

AİHM, davada sunulan yargılama usulüne ilişkin garantilerin, sözde işkence altında,

bir avukat yardımı olmaksızın ve başvuranın kendisini suçlandırmamak hakkı ihlal edilerek

elde edilen itirafların kullanımını engelleyecek şekilde rol oynamadıkları görüşündedir.

Yargıtay bu kusurlara çözüm getirmediği için, AİHM, uyuşmazlık konusu davada, AİHS'nin

6. maddesiyle istenen sonuca ulaşılmadığını gözlemlemektedir. Bu nedenle, AİHM, AİHS'nin

6 §§ 1 ve 3 maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.

AİHS'nin 6. maddesi bakımından ele alman diğer şikâyetlere ilişkin olarak, AİHM,

ulusal mahkemeler önünde başvuran aleyhinde izlenen davayla ilgili şikâyetlerin başlıca

bölümüne daha önce cevap verdiği kanaatindedir. Dolayısıyla AİHM, AİHS'nin 6. maddesine

ilişkin davanın hakkaniyeti hakkındaki diğer şikâyetleri incelemenin gerekli olmadığına karar

vermektedir.

C. Davanın süresi

AİHM, davanın, başvuranın yakalanmasıyla 29 Aralık 1992 tarihinde başladığım ve

Yagıtaym karar günü olan 28 Kasım 2000 tarihinde sona erdiğini tespit etmektedir. Böylece,

dava, iki duruşma için yaklaşık yedi sene ve on bir ay sürmüştür.

Hükümet, davanın koşulları göz önüne alınınca, davanın süresinin makul olmadığının

kabul edilemeyeceği kanaatindedir. Hükümet, davanın karmaşıklığının ve başvuran

aleyhindeki suç kanıtlarının niteliğinin altım çizmektedir. Uyuşmazlık konusu ceza davası

uzun ve zahmetli incelemeler gerektirmişti. Buna ilaveten, ek iddianamenin akabinde ek

incelemeler gerekmiştir. Sonunda, ulusal makamlara hiçbir eylemsizlik veya ihmal dönemi

isnat edilemez.

Başvuran, bu sava itiraz etmektedir.

Bir davamn süresinin makul niteliği davanın koşullarına göre ve AİHM'nin içtihadının

öngördüğü kriterler bakımından, özellikle davanın karmaşıklığı, başvuranın ve yetkili

makamların davranışına göre değerlendirilmektedir (bkz, diğerleri arasında, Pelissier ve

Sassi-Fransa, 25444/94 no'lu karar).

Bu ivedilik zorunluluğu, başvuran altı yıl dokuz aydan daha fazla süre boyunca tutuklu

yargılandığından onun için özel bir önem taşımaktaydı (Kalachnikov-Rusya, 47095/99 no'lu

karar). Kuşkusuz, başvuranın veya avukatının birçok duruşmaya katılmamış olması, davamn

14

biraz yavaşlamasına sebep olmaya elverişlidir. Bununla birlikte, başvuranın savunmasını

sunduğu 12 Ağustos 1996 tarihiyle dosya hakkında görevli olan yeni savcının iddianamesini

sunduğu 29 Ocak 1999 tarihi arasında dava önemli bir ilerleme kaydetmemiştir. DGM

bünyesindeki hâkimlerin ardı ardına değişmeleri ve bazı tanıkların ifadelerinin beklenmesine

ayrılan süre davayı hatırı sayılır şekilde yavaşlatmışlardır.

AİHM, kendisine sunulan bütün verileri inceledikten sonra ve konuyla ilgili içtihadını

göz önüne alarak, olayda, uyuşmazlık konusu davanın süresinin aşırı olduğu ve "makul süre"

yükümlülüğünü yerine getirmediği kanaatindedir.

Bu nedenle, AİHS'nin 6 § 1 maddesi ihlal edilmiştir.

V.

AĠHS'NĠN 41. MADDESĠNĠN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Zarar

Başvuran, maddi zarar adı altında 150 000 Euro ve manevi zarar için de aynı miktarı

talep etmektedir.

Hükümet bu iddialara itiraz etmektedir.

AİHM, başvuranın gözaltında bulunduğu sırada AİHS'nin 3. maddesine zıt

muamelelerle ve AİHS'nin 6 §§ 1 ve 3 d) maddesiyle garanti altına alman hakkının ihlal

edilmesiyle mağdur olduğu sonucuna vardığım hatırlatmaktadır. AİHM, eğer ilgili AİHS'nin

6. maddesinin öngördüğü garantilerden yararlansaydı davanın sonucunun ne olacağı hakkında

düşünemeyeceğini kabul ederek, başvuranın gerçek şansları yitirmeye maruz kaldığını

düşünmenin mantıksız olmadığı kanaatindedir (bkz, diğer birçokları arasından, Hulki Güneş).

Bu duruma, mevcut kararda bulunan ihlal tespitlerinin çare bulmaya yeterli olmadıkları bir

manevi zarar eklenmektedir. AİHM, AİHS'nin 41. maddesinin öngördüğü gibi hakkaniyetle

karar vererek, bütün zararlar için 20.000 Euro ödenmesine karar vermektedir.

Bunun dışında, AİHM için, davadaki gibi, bir kişi AİHS'nin zorunlu kıldığı bağımsızlık

ve tarafsızlık koşullarını yerine getirmeyen bir mahkeme tarafından mahkûm edildiği zaman,

ilgililerin talebi üzerine, yeni bir dava veya davanın yeniden açılması ilke olarak tespit edilen

ihlali telafi etmek için uygun bir yoldur (Öcalan).

B. Masraf ve harcamalar

15

Başvuran, miktarlarını belirtmeksizin, AİHS'nin organları önünde üstlenilen masraf ve

harcamaların geri ödenmesini talep etmektedir.

Hükümet, bu talebe itiraz etmektedir.

AİHM, başvuranın ulusal mahkemeler ve AİHS'nin organları önünde yapılan

harcamalara ilişkin olarak hiçbir belge sunmadığını tespit etmektedir. Bununla birlikte,

AİHM, kendi önünde bir avukat tarafından temsil edilen başvuranın, muhakkak, bazı

masraflar yapmış olduğu görüşündedir. AİHM, davanın koşullarını göz önünde bulundurarak,

başvurana bu ad altında, Avrupa Konseyinden adli yardım adı altında alman 715 EuroTuk

miktar düşülmek üzere, 2.000 Euro ödenmesinin makul olduğuna karar vermiştir.

C. Gecikme Faizi

Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına

uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.

BU NEDENLERLE, AĠHM, OYBĠRLĠĞĠYLE,

1. Başvurunun geri kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna;

2. AİHS'nin 3. maddesinin ihlal edildiğine;

3. AİHS'nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;

4. Başvuran, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından yargılanmadığı için AİHS'nin

6 § 1 maddesinin ihlal edildiğine;

5. Başvuran, adil yargılanmadan faydalanmadığı için, AİHS'nin 6 § 3 maddesiyle ilintili

olarak AİHS'nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğine;

6. Davanın hakkaniyetine ilişkin AİHS'nin 6. maddesine atıfta bulunarak yapılan

şikayetleri incelemeye gerek olmadığına;

7. Ceza davasının süresine ilişkin olarak AİHS'nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğine;

8. a) AİHS'nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay

içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.'ye çevrilmek üzere Savunmacı

Hükümet tarafından başvurana:

i. Bütün zararlar için 20.000 Euro (yirmi bin Euro);

ii. Avrupa Konseyinden adli yardım adı altında alman 715 EuroTuk

miktar düşülmek üzere masraf ve harcamalar için 2.000 Euro (iki bin

Euro);

16

iii. Sözkonusu miktarların, yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf

tutulmasına;

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar

Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası'mn o dönem için geçerli olan

faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;

9. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;

karar vermiştir.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve

3 maddesine uygun olarak 17 Ekim 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.

(

17