COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ DAİRE

AÇIK VE DİĞERLERİ/TÜRKİYE

(Başvuru no. 31451/03)

KARAR

STRAZBURG

13 Ocak 2009

Sözkonusu karar AİHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kesinlik kazanacaktır. Ancak, şekle ilişkin

değişiklik yapılabilir.

__________________________________________________________________________________________

Haklan Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme'yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın

adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri

Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı'na atıfta bulunmak suretiyle ticari

olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USULİ İŞLEMLER

Davanın nedeni, Türk vatandaşları İnci Açık, Rüya Kurtuluş, Serpil Ocak, Erdinç Gök,

Ayfer Çiçek, Nuri Günay, Haşim Özgür Ersoy ve Murat Kaya’nın (“başvuranlar”), 11

Temmuz 2003 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Sözleşme’nin

(“AİHS”) 34. maddesi uyarınca, Türkiye aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne

yaptığı 31451/03 numaralı başvurudur.

Başvuranlar, İstanbul Barosu avukatlarından A.T. Ocak tarafından temsil edilmiştir.

OLAYLAR

I. DAVA OLAYLARI

Başvuranlar, sırasıyla 1980, 1980, 1981, 1983, 1980, 1983, 1978 ve 1983 doğumludur

ve İstanbul’da yaşamaktadır. Olayların gerçekleştiği tarihte, İstanbul Üniversitesi’nin çeşitli

fakültelerinde öğrenciydiler. Ayrıca, İstanbul Üniversite Öğrencileri Koordinasyonu

üyesiydiler.

A. Başvuranların yakalanması ve polis tarafından gözaltına alınması

İstanbul Üniversitesi’nin 2002-2003 akademik yılı açılış törenini 3 Ekim 2002’de

gerçekleşmiştir. Politikacılar, iş adamları ve basın mensuplarının katıldığı tören sırasında

başvuranlar sivil polis tarafından güç kullanılarak konferans salonundan çıkarılmış ve

üniversiteden yaklaşık 500-600 metre uzaklıkta bulunan Beyazıt polis karakoluna

götürülmüştür.¹

Polis memurları tarafından öğlen 12.15’te hazırlanan olay raporuna göre, öğleden önce

11.20 sularında Rektör Alemdaroğlu konuşma yaparken, bazı öğrenciler salonun balkonundan

“Üniversiteye özgürlük, soruşturmalara son” ve “Baskı bizi korkutmayacak, buyruk devletin,

üniversite bizimdir” şeklinde bağırmaya başlamış ve benzer mesajlar taşıyan afişler ve

pankartlar açmışlardır. Ayrıca, başvuranlardan Haşim Özgür Ersoy’un da aralarında

bulunduğu çeşitli öğrencilere verilen disiplin cezalarının büyütülmüş nüshalarını

sergilemişlerdir. Rektörün güvenlik danışmanının talebi üzerine, polis öğrencileri,

gösterilerinin kanuna aykırı olması, eğitim ve öğretim özgürlüğüne müdahale ederek kamu

düzenini ihlal etmeleri ve töreni aksatmaları nedeniyle uyarmıştır. Öğrencilerin protestolarına

devam etmeleri ve “baskı bizi korkutmayacak” şeklinde bağırmaları üzerine polis,

üniversitenin özel güvenlik görevlileri ile birlikte olaya müdahale etmiş ve güç kullanarak,

başvuranların da aralarında bulunduğu on dokuz öğrenciyi yakalamıştır. Başvuranlar, Beyazıt

Polis Karakolu’na götürülmüştür.

Öğlen 12.15’te yakalama tutanakları hazırlanmış ancak başvuranlar, imzalamayı

reddetmiştir.

¹Başvuranlar, olaya ilişkin resimler içeren gazete kupürleri sunmuştur.

14.00’da başvuranlar, Haseki Hastanesi doktoru tarafından muayene edilmiştir.

16.55’te İstanbul Adli Tıp Kurumu doktoru tarafından bir kez daha muayene edilmiştir.

1. İnci Açık

Haseki Hastanesi doktoru, başvuranın sol kolunun ortasında çürükler bulunduğunu

kaydetmiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu doktoru, sol kolunun iç orta kısmında 2.5 cm’lik bir çürük

ve sol kolunun alt kısmında 1 cm’lik bir çürük bulunduğunu kaydetmiştir.

2. Rüya Kurtuluş

Haseki Hastanesi doktoru, başvuranın sırtının alt kısmında sıyrık ve kızarıklık tespit

etmiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu doktoru, yukarıda kaydedilene ek olarak, boynunun sağ

kısmında 1 cm’lik bir sıyrık kaydetmiştir. Başvuranın, bu yaraların üniversite merdivenlerinde

yaşanan kargaşada olduğunu belirttiği kaydedilmiştir.

3. Erdinç Gök

Haseki Hastanesi doktoru, başvuranın alnında ve burnunda çürükler ve şişlikler ve sağ

kulağının arkasında bir sıyrık tespit etmiştir. Yapılan diğer muayenelerde, burun kısmında

kanama ya da başka bir sorun tespit edilmemiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu doktoru, başvuranda aynı yaraları tespit etmiştir. Ayrıca,

başvuranın alnındaki yaraya ilişkin yüzünden yumruklandığını belirttiğini kaydetmiştir.

Başvuran, karmaşa sırasında diğer yaraların nasıl oluştuğunu hatırlayamamaktadır.

4. Haşim Özgür Ersoy

Haseki Hastanesi doktoru, başvuranın sol kolunda çürükler ve boynunun sağ kısmında

2x1 cm’lik dört ila beş adet kızarıklık gözlemlemiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu doktoru, sağ omzunda ve sol kolunun ortasında 2.5 cm’lik

çürük tespit etmiştir. Ayrıca, boynunun ön kısmının ortasında 0.5 cm’lik bir sıyrık, boynunun

sağ kısmının üst ve alt kısımlarında 1 cm’lik bir sıyrık kaydetmiştir.

5. Serpil Ocak, Nuri Günay, Murat Kaya ve Ayfer Çiçek

Başvuranları muayene eden doktorlar, vücutlarında kötü muamele izi tespit

etmemiştir. İstanbul Adli Tıp Kurumu doktoru tarafından hazırlanan raporda, Ayfer Çiçek’in

yara almadığını belirterek muayene edilmek üzere kıyafetlerini çıkarmayı reddettiği

kaydedilmiştir.

Aynı gün başvuranlar, İstanbul Cumhuriyet Savcılığı önüne çıkarılmış ve müteakiben

serbest bırakılmıştır. Başvuranlar, on bir buçuk saat polis tarafından gözaltında tutulduklarını

iddia etmiştir.

B. Başvuranların şikayetlerine ilişkin cezai takibat

9 Ekim 2002’de başvuranlar, üniversite güvenlik görevlileri ve sözkonusu tarihte

konferans salonunda görevli olan polis memurları aleyhinde İstanbul Cumhuriyet Savcısı’na

şikayette bulunmuşlardır. Tamamıyla aynı olan şikayetlerinde, rektörün konuşması sırasında,

öğrenci arkadaşlarının birinin konuşmak için ayağa kalktığını ve bir sivil polis memuru

tarafından engellendiğini ileri sürmüşlerdir. Daha sonra başvuranlar da ayağa kalkmış ve polis

tarafından dövülerek yakalanmışlardır. Öğrenciler, amaçlarının çarpıtıldığından ve özellikle

başlarından darbe alarak dayak yediklerinden şikayetçi olmuşlardır. Dayağın, konferans

salonunun dışında da devam ettiğini ileri sürmüşlerdir. Şikayetlerinde ayrıca güvenlik

güçlerinin müdahalesinin, ifade özgürlüklerine müdahale teşkil ettiğini, demokratik olmayan

mevcut tedbirleri protesto etme ve açılış töreninde demokratik bir üniversite istediklerini ifade

etme haklarının bulunduğunu belirtmişlerdir. Yakalanmaları ve gözaltına alınmalarının,

kanuna aykırı olduğunu ve kendilerine karşı orantısız güç kullanılmasının, insanlık dışı ve

alçaltıcı muamele teşkil ettiğini belirtmişlerdir.

4 Kasım 2002’de İstanbul Cumhuriyet Savcısı, polis memurları ve üniversite güvenlik

görevlileri aleyhinde takibat başlatmama kararı almıştır. Bu kararda, Cumhuriyet Savcısı

başvuranların, sloganlar atıp afişler açtıklarında, eğitim özgürlüğünü engelleyip töreni

aksatarak kamu düzenini ihlal ettiklerini kaydetmiştir. Polis karakoluna gelmeleri ve yasadışı

gösterilerine son vermeleri istendiği halde, devam etmişlerdir. Sonuç olarak, 19 öğrenci

yakalanmış ve güç kullanılarak polis tarafından gözaltına alınmıştır. Davacılardan bazılarının

küçük yaralar aldıkları ancak diğerlerinin hiç yaralanmadıkları ve polisin, yakalanmaya

direndikleri için güç kullanmak durumunda kaldığı kaydedilmiştir.

22 Kasım 2002’de başvuranlar, Cumhuriyet Savcısı’nın kararına itiraz etmişlerdir.

Savcının, yalnızca polis kayıtlarına dayandığını ve kendileri de dahil olmak üzere kimsenin

ifadesini almadığını belirtmişlerdir. Ayrıca, yakalanmaya direndiklerine ilişkin resmi kayda

itiraz etmiş ve önceden uyarılmadıklarını belirtmişlerdir.

26 Aralık 2002’de Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi, başvuranların itirazını

reddetmiştir. Karar, 18 Ocak 2003’te kendilerine tebliğ edilmiştir.

Hükümet, AİHM’ye yukarıda kaydedilen olay hususunda başvuranlar aleyhinde cezai

takibat başlatılmadığını bildirmiştir.

HUKUK

I. AİHS’NİN 3. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Başvuranlar, 3 Ekim 2002’de yakalanma şekillerinin, AİHS’nin 3. maddesini ihlal

edecek şekilde insanlık dışı ve alçaltıcı muamele teşkil ettiğinden şikayetçi olmuştur.

A. Kabuledilebilirlik

1. Başvuranlar Serpil Ocak, Nuri Günay, Murat Kaya ve Ayfer Çiçek hususunda

AİHM, dava dosyasında sözkonusu başvuranların 3. maddeyi ihlal edecek kadar şiddet

içeren bir muameleye maruz kaldığına dair bir gösterge tespit etmemiştir (bkz. Balçık ve

Diğerleri/Türkiye, no. 25/02, paragraflar 24-26, 29 Kasım 2007). AİHM, bu nedenlerden

ötürü, AİHS’nin 3. maddesi bağlamında yapılan şikayetin, AİHS’nin 35/3 maddesi

çerçevesinde dayanaktan yoksun olmasından dolayı kabuledilemez olduğu sonucuna

varmıştır.

2. Başvuranlar Rüya Kurtuluş, Erdinç Gök, Haşim Özgür Ersoy ve İnci Açık hususunda

AİHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde başvuranların şikayetlerinin

dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AİHM, ayrıca başka açılardan bakıldığında da

kabuledilemezlik unsuru taşımadığını tespit eder. Bu nedenle şikayetleri, kabuledilebilir

niteliktedir.

B. Esas

1. Tarafların görüşleri

Hükümet, başvuranların kötü muamele iddialarını reddetmiş ve mevcut dava koşulları

altında güç kullanımının, izlenen amaçla orantılı olduğunu ileri sürmüştür.

Başvuranlar, üniversitedeki konferanstan çıkarılma şekillerinin, insanlık dışı ve

alçaltıcı muamele teşkil ettiğini yinelemiştir. Bu bağlamda, güvenlik güçlerinin kollarını

arkalarında bağladıklarını, kendilerini dövdüklerini ve polis karakoluna kadar yolda

sürüklediklerini ileri sürmüşlerdir. Başvuranlar ayrıca sloganlar attıklarını ve pankartlar

taşıdıklarını reddetmiştir. Kartlara yazılar yazdıklarını ancak Haşim Özgür Ersoy, konuşmak

isteyip reddedilince salondan çıkarıldıkları için bunları sergileme fırsatı bulamadıklarını

belirtmişlerdir.

2. AİHM’nin değerlendirmesi

AİHM 3. maddenin, yakalamayı gerçekleştirmek gibi belirli, iyi tanımlanmış koşullar

altında güç kullanmayı yasaklamadığını kaydeder. Ancak, bu tür bir güç ancak kaçınılmaz

olduğu takdirde kullanılabilir ve aşırı olmamalıdır (bkz., Kurnaz ve Diğerleri/Türkiye, no.

36672/97, 52. paragraf, 24 Temmuz 2007).

AİHM, başvuranların aldıkları yaralara güvenlik güçlerinin, görevlerini yerine

getirirken güç kullanmasının neden olduğunun, taraflar arasında ihtilaflı olmadığını kaydeder.

Bu nedenle AİHM, ikna edici iddialarla kullanılan gücün kaçınılmaz olduğunu ve aşırı

olmadığını gösterme yükümlülüğünün Hükümet’e ait olduğu kanısındadır (bkz. Balçık ve

Diğerleri, 31. paragraf).

Gazete haberleri gibi yazılı deliller hususunda AİHM, başvuranların afişler açarak ve

sloganlar atarak demokratik olmadığını düşündükleri tedbirleri protesto etmek üzere rektörün

konuşması sırasında İstanbul Üniversitesi’ndeki akademik yıl açılış töreninin aksamasına

neden olan bir öğrenci grubundan olduklarını gözlemler. AİHM, başvuranların yakalanmaları

sırasında çeşitli ağırlıkta yaralar aldıklarını kaydeder. AİHM, başvuranlara protestolarına son

vermeleri için uyarıda bulunulduğunu inandırıcı bulsa dahi yazılı deliller, uyarının yapılış

şekline ışık tutmamaktadır. Yetkili makamların, başvuranları konferans salonundan çıkarmak

için süratle ve güç kullanarak müdahale ettikleri anlaşılmaktadır. AİHM, bu bağlamda,

öğrencilerin kamu düzenine ciddi bir tehdit teşkil ettiğine ilişkin delil bulunmadığını

kaydeder. Aleyhlerinde cezai takibat başlatılmaması da bunu doğrulamaktadır. Ayrıca dava

dosyasında, konferans salonundan çıkarılırken öğrencilerin güvenlik güçlerine şiddetle

direndiklerini gösteren bilgiler mevcut değildir. AİHM bu bağlamda Hükümet’ten, polis

memurlarının olaylar sırasında yaralandıklarını gösteren bir bilgi gelmediğini kaydeder.

Üniversitenin açılış töreni sırasında gerçekleşen olay göz önüne alındığında,

başvuranların güvenlik güçlerinin ön hazırlık yapmaksızın çağrıldıkları ve beklenmedik

gelişmelere yol açabilecek ani bir operasyon sırasında yaralandıkları söylenemez (bkz.,

mutatis mutandis, Rehbock/Slovenya, no. 29462/95, 72. paragraf, AİHM 2000-XII). Ancak,

Hükümet güvenlik güçlerinin müdahalesinin gereğince düzenlendiğini ve öğrencilere

gelebilecek fiziksel bir zararı en aza indirgemek üzere organize edildiğini gösteren herhangi

bir bilgi sunmamıştır.

AİHM, bu koşullar altında, Hükümet’in yaraları sağlık raporlarıyla doğrulanan

başvuranlara karşı kullanılan gücün derecesini açıklayan ya da haklı çıkaran bir zemin

hazırlayacak ikna edici ya da inandırıcı iddialarda bulunmadığı sonucuna varır. Sonuç olarak,

Rüya Kurtuluş, Erdinç Gök, Haşim Özgür Ersoy ve İnci Açık’ın aldığı yaraların, sorumluluğu

devlete ait olan alçaltıcı muamele sonucu oluştuğu kanısına varır.

Dolayısıyla, AİHS’nin 3. maddesi ihlal edilmiştir.

II. AİHS’NİN 5., 9., 10. ve 11. MADDELERİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Başvuranlar, yakalanmaları ve gözaltına alınmalarının kanuna aykırı olduğundan,

düşünce, ifade ve toplantı yapma haklarını ihlal ettiğinden şikayetçi olmuştur. Şikayetlerini,

AİHS’nin 5., 9., 10. ve 11. maddelerine dayandırmışlardır.

AİHM, başvuranların şikayetlerinin 10. madde bağlamında incelenmesi gerektiği

kanısındadır.

A. Kabuledilebilirlik

AİHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde başvurunun bu kısmının

dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AİHM, ayrıca başka açılardan bakıldığında da

kabuledilemezlik unsuru taşımadığını tespit eder. Bu nedenle başvuru, kabuledilebilir

niteliktedir.

B. Esas

1. Tarafların görüşleri

Hükümet, başvuranların protesto eylemlerinin barışçıl olmadığını ileri sürmüştür.

Rektör, politikacılar ve iş adamlarının da dahil olduğu büyük bir dinleyici kitlesi önünde

konuşma yaparken, başvuranların sloganlar atarak ve afişler açarak töreni aksattıklarını

yinelemiştir. Yürürlükteki düzenlemeler gereği başvuranların, eylemlerine son vermeleri ve

töreni terk etmeleri için uyarıldıklarını ancak bunu reddetmeleri nedeniyle güç kullanılarak

dışarı çıkarılmaları gerektiğini belirtmiştir. Töreni bir kez daha aksatmalarına engel olmak

için polis karakoluna götürülmeleri gerekmiştir. Hükümet, töreni düzenleyenlerin toplantı

yapma haklarını etkili şekilde kullanmalarını sağlamak amacıyla polisin, bu yönde bir talepte

bulunulması üzerine olaya müdahale ettiği kanısındadır.

Başvuranlar, üniversitede düzenlenen demokratik olmayan eylemleri protesto etme

amacıyla törene katıldıklarını ancak, üniversite sınırlarından zorla çıkarılarak, yakalanarak ve

gözaltına alınarak fikirlerini ifade etmekten alıkonduklarını ileri sürmüştür.

2. AİHM’nin değerlendirmesi

AİHM, daha önce protestocuların yakalanması ve gözaltına alınmasının, ifade

özgürlüğü hakkına müdahale teşkil edebileceği sonucuna vardığını yineler (bkz., örneğin,

Lucas/İngiltere (karar), no. 39013/02, 18 Mart 2003). Mevcut davada başvuranlar, üniversite

yönetiminin demokratik olmadığını düşündükleri çeşitli uygulamalarını protesto etme

amacıyla İstanbul Üniversitesi’nin akademik yıl açılış törenine katılmıştır. Ancak, sloganlar

atarak ve afişler açarak sürdürdükleri protestoları, konferans salonundan çıkarılmaları,

yakalanmaları ve gözaltına alınmaları ile zorla sona erdirilmiştir. AİHM, bu bilgiler ışığında,

başvuranların polis müdahalesinden olumsuz etkilendikleri ve başvuranlara karşı alınan

tedbirlerin, ifade özgürlüklerine müdahale teşkil ettiği kanaatindedir.

Bu müdahale, “kanunda öngörülmediği”, 10. maddenin 2. paragrafı kapsamından bir

ya da daha fazla meşru amaçı hedeflemediği ve bu amaçları gerçekleştirmek için “demokratik

bir toplumda gerekli olmadığı” takdirde AİHS’nin 10. maddesini ihlal edecektir.

Öncelikle, şikayet edilen eylemin “kanunda öngörülmüş” olup olmadığını incelemek

gerekmektedir. Bu bağlamda AİHM, Hükümet’in başvuranlar hususunda alınan tedbirlerin

yürürlükteki yönetmeliğe uygun olduğunu belirttiğini, ancak sözkonusu müdahalenin, meşru

ya da diğer kanuni kurallara dayandığını ya da uygun olduğunu ortaya koyan iddialarda

bulunmadığını gözlemler. Ancak başvuranlar da yakalanmaları ve gözaltına alınmalarının

kanuna uygun olmadığından genel olarak şikayetçi olmalarına rağmen şikayetlerini

gerekçelendirmemişlerdir. AİHM, bu koşullar altında, sözkonusu hususu karara bağlamayı

gerekli görmemektedir (bkz. Agga/Yunanistan (no. 2), no. 50776/99 ve 52912/99, 54.

paragraf, 17 Ekim 2002). AİHM, müdahalenin kamu düzenini ve diğerlerinin haklarını

korumak gibi meşru amaçlara hizmet ettiğini kabul eder. Mevcut davada, belirlenmesi

gereken müdahalenin, “demokratik bir toplumda gerekli” olup olmadığıdır.

“Demokratik bir toplumda gereklilik” testi, AİHM’nin şikayet edilen müdahalenin, “zorunlu

bir toplumsal ihtiyaçın” bulunup bulunmadığının tespit edilmesini gerektirir. Sözleşmeci

Devletler böyle bir ihtiyacın varlığını tespit ederken belli bir takdir hakları bulunmaktadır,

ancak bu hem kanunu hem kanunun uygulanmasına ilişkin karara, bu karar bağımsız bir

mahkeme kararı olsa da, yönelik çifte bir Avrupa kontrolüne tabidir. Dolayısıyla AİHM, bir

“kısıtlama”nın, AİHS’nin 10. maddesinin güvence altına aldığı ifade özgürlüğü ile bağdaşıp

bağdaşmadığı hususuna karar vermede yetki sahibi olan son mercidir. (bkz., diğer hususlar

meyanında, Vajnai/Macaristan, no. 33629/06, 43. paragraf, 8 Temmuz 2008).

Sözkonusu takdir payı, yetkili makamların kanuna uygun gösterilerin, olaysız şekilde

gerçekleştirilmesini sağlamak için başvurduğu makul ve uygun yolları da içine alır (bkz.

Chorherr/Avusturya, 25 Ağustos 1993, 31. paragraf, A Serisi no. 266-B).

AİHM mevcut davada başvuranların protestolarının, slogan atma ve afiş açma

şeklinde olduğunu ve bu nedenle, açılış töreninin normal akışını ve İstanbul Üniversitesi

Rektörü’nün konuşmasını aksattığını kaydeder. Eylemleri hiç şüphesiz rektörün ifade

özgürlüğüne müdahale teşkil etmiş ve kendilerine sunulan bilgiyi almak hakları bulunan

dinleyicilerde rahatsızlığa ve öfkeye yol açmıştır. AİHM, bu bilgiler ışığında, öğrencilerin

konferans salonundan çıkarılmasının – ifade özgürlüklerine müdahale teşkil etse dahi –

diğerlerinin haklarını koruma amacıyla orantılı olduğunun kabul edilebileceği kanısındadır.

Ancak AİHM, başvuranların hakarete ya da şiddete başvurmadığını gözlemler. Ayrıca,

kamu düzenini ciddi biçimde tehdit etmediklerini yineler. Bunu, aleyhlerinde cezai takibat

başlatılmamış olması kanıtlamaktadır. AİHM, başvuranların protestolarının, yakalanmak ve

gözaltına alınmak yerine birkaç saatliğine konferans salonunun dışına çıkarılmak gibi daha

hafif tedbirlere maruz bırakılabileceği kanaatindedir. AİHM, bu koşullar altında, yetkili

makamların uyguladığı yöntemin, kamu düzenini ya da diğerlerinin haklarını koruma

amaçları ile orantılı olmadığı sonucuna varır. Bu nedenle, “demokratik bir toplumda gerekli”

değildir.

Sonuç olarak, AİHS’nin 10. maddesi ihlal edilmiştir.

IV. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI

AİHS’nin 41. maddesine göre:

“Mahkeme işbu Sözleşme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleşmeci

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun bir surette, zarar gören tarafın adil tazminine hükmeder.”

A. Tazminat

Başvuranlar Rüya Kurtuluş, Erdinç Gök, Haşim Özgür Ersoy ve İnci Açık’ın her biri,

maddi tazminat olarak 1,000 Euro talep etmiştir. Bu meblağa, sağlık harcamaları ve yerel

davalar sırasında yaptıkları yasal masraflar da dahildir. Başvuranların her biri, manevi

tazminat olarak 1,000 Euro talep etmiştir.

Hükümet, bu meblağlara itiraz etmiştir.

Görünüşte başvuranların uğramış olduğu maddi zarar hususunda AİHM, iddialarını

destekleyen makbuzlar ya da belgeler sunmadıklarını ve dolayısıyla taleplerinin reddedildiğini

kaydeder.

AİHM, manevi tazminata ilişkin olarak, başvuranların zararının AİHS’nin 10.

maddesinin ihlal edildiği tespiti ile yeterince karşılandığı kanısındadır (bkz., mutatis

mutandis, Balçık ve Diğerleri, 62. paragraf, ve Saya ve Diğerleri/Türkiye, no. 4327/02, 54.

paragraf, 7 Ekim 2008²). Ancak, başvuranlar Rüya Kurtuluş, Erdinç Gök, Haşim Özgür Ersoy

ve İnci Açık hususunda 3. maddenin ihlal edildiği tespitine ilişkin AİHM, hakkaniyet

temelinde, her birine sözkonusu başlık altında 1,000 Euro tazminat ödenmesine karar

vermiştir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

²Karar henüz kesinleşmemiştir.

Başvuranlar ayrıca AİHM önünde yaptıkları masraf ve harcamalar için 5,843.26 Euro

talep etmiştir. Bu meblağa avukatlık ücretleri, çeviri masrafları ve diğer harcamalar da

dahildir. Başvuranlar, taleplerini desteklemek için İstanbul Barosu’nun ücret çizelgesini

göstermiştir. Ancak, herhangi bir makbuz ya da belge sunmamışlardır.

Hükümet, bu meblağlara itiraz etmiştir.

AİHM, yargılama masraf ve giderleri hususunda AİHM İçtüzüğü’nün 60. maddesinin

gerektirdiği gibi yazılı gerekçeler sunulmadığı için bu başlık altında tazminat ödenmemesine

karar vermiştir.

C. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz

oranına üç puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM OYBİRLİĞİYLE

1. Başvuranlar Serpil Ocak, Nuri Günay, Murat Kaya ve Ayfer Çiçek’in AİHS’nin 3. maddesi

bağlamında yaptıkları şikayetin kabuledilemez olduğuna;

2. Başvurunun kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna;

3. Başvuranlar Rüya Kurtuluş, Erdinç Gök, Haşim Özgür Ersoy ve İnci Açık açısından

AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine;

4. AİHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;

5. 10. madde ihlalinin tespitinin, başvuranların uğradığı manevi zarar için başlı başına yeterli

adil tatmini teşkil ettiğine;

6. (a) AİHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç

ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilmek üzere

Sorumlu Devlet tarafından başvuranlar Rüya Kurtuluş, Erdinç Gök, Haşim Özgür Ersoy ve

İnci Açık’ın her birine 1,000 Euro (bin Euro) ve buna ek olarak ödeme gününde

uygulanabilecek her tür verginin ödenmesine;

(b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına

kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının

üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;

7. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddedilmesine;

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar İngilizce olarak hazırlanmış ve AİHM İçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları gereğince 13 Ocak 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.