CONSEIL DE

L'EUROPE

AVRUPA

KONSEYİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

GÜRGEN - TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no:61737/00)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG

14 Haziran 2007

İşbu karar AİHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup

bazı şekli düzeltmelere tabi olabilir.

__________________________________________________________________________________________

Haklan Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme'yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın

adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri

Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı'na atıfta bulunmak suretiyle ticari

olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (61737/00) başvuru no’lu davanın nedeni, bu ülke

vatandaşı olan Osman Gürgen’in (başvuran) 22 Aralık 1999 tarihinde Avrupa İnsan Hakları

Sözleşmesi’nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne

(Mahkeme) yapmış olduğu başvurudur.

Başvuran, AİHM önünde Afyon Barosu avukatlarından E. Erkan tarafından temsil

edilmektedir.

OLAYLAR

DAVA KOŞULLARI

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (‘idare’), 1995 yılında Dinar’da meydana gelen depremin

ardından bölgenin yeniden imarı için başvurana ait bir taşınmazı kamulaştırmıştır. İdare,

kamulaştırma bedeli olarak başvurana arsanın m²’si için 3.600.000 TL (yaklaşık 2 Euro)

ödeme yapmıştır.

Başvuran kamulaştırma bedelinin artırımı için Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvuruda

bulunmuştur.

Mahkeme 28 Nisan 1997 tarihinde, 25 Mayıs 1996 tarihinden itibaren işletilmek suretiyle

yasal gecikme faiziyle birlikte ek kamulaştırma bedeli olarak başvurana 411.600.000 TL

ödenmesine hükmetmiştir.

Yargıtay 23 Haziran 1997 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını onayarak başvuran

tarafından 10 Eylül 1997 yılında yapılan karar düzeltme başvurusunu reddetmiştir.

İdare sözkonusu ek kamulaştırma bedelinin ödemesini iki taksitte gerçekleştirmiştir. İdare 20

Nisan 1999 tarihinde 411.600.000 TL ve 19 Temmuz 1999 tarihinde ise 466.137.000 TL

(toplam olarak yaklaşık 474 Euro) tutarında ödeme yapmıştır.

HUKUK AÇISINDAN

I. KABULEDİLEBİLİRLİĞE DAİR

İçtihadından doğan kıstasları (bkz., özellikle, Akkuş – Türkiye, 9 Temmuz 1997 tarihli karar)

ve elindeki bilgilerin tamamını dikkate alan AİHM, başvurunun esastan incelenmesi gerektiği

kanaatine varmaktadır. AİHM ayrıca başvurunun herhangi başka bir kabuledilemezlik

gerekçesiyle karşılaşmadığını tespit etmektedir.

II. ESASA DAİR

Daha önce de mevcut davadakine benzer soruları gündeme getiren muhtelif davaları incelemiş

olan AİHM, bu davalarda 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği tespitinde

bulunmuştu (bkz., anılan kararlar Akkuş, §§ 30-31, ve Aka, §§ 50-51).

Halihazırda AİHM, mevcut davada farklı bir sonuca varması için Hükümet’in görüşlerinde

ikna edici bir olgu ya da argüman sunmadığını kaydetmektedir. AİHM, ulusal mahkemelerce

hükmedilen ek kamulaştırma tazminatının ödemesinde meydana gelen gecikmeden yalnızca

kamulaştırmayı yapan idarenin sorumlu olduğunu tespit etmektedir. Böylelikle mülk sahibi,

mülkünün kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha uğratılmıştır. Sözkonusu gecikme,

AİHM’yi, başvuranın genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması

arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke

katlanmak zorunda kaldığı yönünde düşünmeye sevk etmektedir.

Sonuç olarak 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

III. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat, masraf ve harcamalar

8 Şubat 2005 tarihli mektupta AİHM tüzüğünün 60. maddesinin 1 ve 2. paragraflarına dikkati

çekilmesine rağmen, Başvuran, belirlenen süreler içinde adil tazmine ilişkin herhangi bir

talepte bulunmamıştır. Bu itibarla AİHM bu konuda herhangi bir tazminata hükmedilmesine

yer olmadığına kanaat getirmektedir (Willekens – Belçika, no: 50859/99, § 27, 24 Nisan 2003,

ve Roobaert – Belçika, no: 52231/99, § 24, 29 Temmuz 2004).

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİ İLE,

1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

Karar vermiştir

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM İçtüzüğü’nün 77§§ 2 ve 3 maddesine

uygun olarak 14 Haziran 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.