CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

DÖRDÜNCÜ DAĐRE

ZEKĐ BAYHAN -TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no:6318/02)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

28 Temmuz 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (6318/02) no’lu davanın nedeni (T.C. vatandaꢀı)

Zeki Bayhan’ın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 22 Haziran 2001 tarihinde

Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan

Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Đzmir Barosu avukatlarından T. Aslan tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

DAVANIN KOꢁULLARI

Baꢀvuran 1976 doğumludur ve Hakkari’de ikamet etmektedir.

Baꢀvuran, Đzmir polisi tarafından 4 Haziran 1998 tarihinde PKK¹üyesi olduğu ve bu örgüt

adına bombalı saldırı eylemlerine karıꢀtığı ꢀüphesiyle diğer altı kiꢀiyle birlikte tutuklanmıꢀtır.

Baꢀvuran ve diğer ꢀüpheliler polise verdikleri ifadelerde kendilerine isnad edilen suçları kabul

etmiꢀlerdir. ꢁüpheliler gözaltında tutulduğu sırada polis, birçok soruꢀturma gerçekleꢀtirmiꢀ,

olay yerlerini incelemiꢀ ve baskınlar düzenlemiꢀ, bulunan patlayıcı madde ve ateꢀli silahlara

el koymuꢀ, olay yeri incelemeleri ve baskınlar sırasında ele geçirilen patlayıcılar ile diğer

maddi deliller hakkında bilirkiꢀi raporları almıꢀ, ꢀüphelileri yüzleꢀtirmiꢀ, fotoğraf üzerinden

kimlik tespitleri yapmıꢀ, baꢀvuranın el yazısı için grafoloji uzmanına danıꢀmıꢀ ve son olarak

patlayıcılar üzerinde parmak izi analizleri yapmıꢀtır.

28 Haziran 1998 tarihinde baꢀvuran, saat 11 ile 11 :10 arasında avukatıyla görüꢀmüꢀtür.

Tutanaklara göre, avukat kendisine haklarını hatırlatarak bir ihtiyacı olup olmadığını sormuꢀ

ve baꢀvuran buna olumsuz cevap vermiꢀtir.

Đzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet savcısı (« Cumhuriyet savcısı » – « DGM»)

tarafından 29 Haziran 1998 tarihinde dinlenen baꢀvuran, yasadıꢀı örgüt bünyesindeki

faaliyetlerini anlatmıꢀ ve üç bombalı saldırı eylemini organize ve finanse ettiğini

kabullenmiꢀtir. Gözaltı sırasında verdiği ifade hakkında sorgulanan baꢀvuran, savcıya

söylediklerini aynen doğrulamıꢀtır. Baꢀvuran, baꢀka yorum yapmaksızın gözaltı sırasında

yapılan soruꢀturmaları kabul etmiꢀtir.

Aynı gün, DGM nöbetçi hakimi önüne çıkarılan baꢀvuran, Cumhuriyet savcısına verdiği

ifadeyi tekrarlamıꢀtır. Hakim, baꢀvuranın tutuklanmasına karar vermiꢀtir.

Baꢀvuran, ne Cumhuriyet savcısı önünde ne nöbetçi hakim önünde kötü muameleden söz

etmiꢀtir.

9 Temmuz 1998’de Cumhuriyet savcısı, Devletin toprak bütünlüğünü bozmaya çalıꢀtıkları ve

yasadıꢀı bir örgüte yardım ve yataklık ettikleri gerekçesiyle baꢀvuran ile diğer altı kiꢀi

hakkında eski Türk Ceza Kanunu’nun 125 ve 169. maddelerinde belirtilen suçlar kapsamında

cezalandırılmaları istemiyle dava açmıꢀtır.

¹. Kürdistan Đꢀçi Partisi, yasadıꢀı silahlı bir terör örgütü.

2

DGM önünde görülen on bir duruꢀmada sanıkların savunmaları dinlenmiꢀtir. Baꢀvuran,

yalnızca iki duruꢀmada hazır bulunmuꢀ ve diğerlerine katılmayı reddetmiꢀtir. 15 Haziran 1999

tarihinde görülen duruꢀmada, baꢀvuranın kendisine isnad edilen suçları kabul ettiği ve

saldırıları nasıl organize ve finanse ettiğini anlattığı sekiz sayfalık savunma yazısı

okunmuꢀtur. Baꢀvuran, gözaltı sırasında verdiği ve bazı örgüt üyelerinin isimlerini zikrettiği

ifadesini zorla ve iꢀkence altında elde edildiğini ileri sürerek reddetmiꢀtir.

Diğer sanıklar bombalı saldırılara katıldıklarını kabul ederken, yasadıꢀı örgütle olan

bağlantılarını inkâr etmiꢀlerdir.

Bir askeri ve iki sivil hakimden oluꢀan DGM heyeti, 15 Haziran 1999 tarihinde görülen

duruꢀma sonrasında, baꢀvuranı yasadıꢀı bir örgüte üye olmak ve patlayıcı üretmekten suçlu

bularak eski Türk Ceza Kanunu’nun 168. ve 264. maddeleri gereğince otuz yıl hapis cezasına

mahkûm etmiꢀtir. Mahkeme karar gerekçesinde, baꢀvuran ve diğer sanıkların yargılamanın

her aꢀamasında verdikleri ifadeleri, olay yerinde ele geçirilen patlayıcılarla ilgili tutanak ve

bilirkiꢀi raporlarını ve ilgili ꢀahıslar gözaltındayken gerçekleꢀtirilen tüm soruꢀturmaları

dikkate aldığını bildirmiꢀtir.

18 ve 22 Haziran 1999 tarihlerinde, Anayasa ve Devlet güvenlik mahkemeleriyle ilgili yasada

gerekli değiꢀiklikler yapılarak, askeri yargıçlar DGM bünyesinden çıkarılmıꢀtır.

1 ꢁubat 2000 tarihinde Yargıtay, ilk derece mahkemesinin baꢀvuran ve diğer üç sanıkla ilgili

kararını bozmuꢀtur. Yargıtay kararı bozma gerekçesinde, sanıklara isnad edilen suçların eski

Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi alanına girdiğini kaydetmiꢀtir.

DGM, 8 Haziran 2000 tarihinde avukatları tarafından temsil edilen baꢀvuran ve diğer

sanıkların savunmalarını dinlemiꢀtir. Baꢀvuran, okunan savunma metninde bombalı saldırıları

finanse ettiğini ve gerçekleꢀtirdiğini yinelemiꢀtir. Bu duruꢀma sonrasında DGM, baꢀvuranı

eski Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi gereğince ölüm cezasına mahkûm etmiꢀ ve daha

sonra cezayı ömür boyu hapse çevirmiꢀtir. Mahkeme bu kararda da, ilk mahkûmiyet

kararındaki delil unsurlarının dikkate alındığını bildirmiꢀtir.

Yargıtay, 18 Aralık 2000 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını baꢀsavcının, baꢀvurana

tebliğ edilmeyen, görüꢀü doğrultusunda onamıꢀtır. Yargıtay, aralarında baꢀvuranın avukatının

da bulunduğu bazı avukatların duruꢀmaya mazeret belirtmeksizin katılmadıklarını tespit

etmesi, bir diğerinin de mazeretini reddetmesi üzerine, bir duruꢀma yapmanın da gerekli

olmadığına hükmetmiꢀtir.23 Ocak 2001 tarihinde Yargıtay kararı, ilk derece mahkemesi

kâtipliğinde bulunan dava dosyasına eklenmiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLÂL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran, yargılamanın ilk bölümünde bünyesinde askeri bir yargıç bulunması dolayısıyla

DGM’nin bağımsız ve tarafsız olmadığını iddia etmektedir.

3

Daha sonra baꢀvuran, gözaltının dördüncü gününe kadar bir avukat yardımından

yararlanmadığından ꢀikâyetçi olmakta ve mahkemelerin kendisini yalnızca gözaltı döneminde

yapılan soruꢀturmalara dayanarak mahkûm ettiklerini ileri sürmektedir.

Baꢀvuran ayrıca, tutuklu bulunduğu cezaevi ile yargılandığı DGM arasındaki uzak mesafe

dolayısıyla savunma hakkının çiğnendiğini iddia etmektedir.

Son olarak baꢀvuran, Yargıtay baꢀsavcısının tebliğnamesinin kendisine tebliğ edilmediğinden

ve Yargıtay önünde bir duruꢀma yapılmadığından ꢀikâyetçi olmaktadır.

Baꢀvuran, AĐHS’nin 6. maddesinin 1 ve 3. paragraflarına atıfta bulunmaktadır.

A. Gözaltı sırasında avukatın bulunmaması

Hükümet, baꢀvuranın gözaltı süresinin sona ermesini müteakiben altı ay içerisinde

baꢀvurusunu sunmadığını, bu nedenle altı aylık süreye uyulmadığını ileri sürmekte ve

AĐHM’nin bu ꢀikâyeti reddetmesini istemektedir.

Hükümet, esasen baꢀvuranın 28 Haziran 1998 tarihinde avukat yardımından faydalandığını,

Cumhuriyet savcısı ve nöbetçi hakim tarafından dinlenmeden önce avukatıyla görüꢀtüğünü,

bu sorgulamada kendisine isnad edilen suçlamaları kabul ettiğini, avukatının hazır bulunduğu

DGM önünde de aynı suçlamaları kabullendiğini, tüm yargılama boyunca savunmasını

özgürce sunma ve gözaltı sırasında verdiği ifadelere itiraz etme imkânının bulunduğunu ileri

sürmektedir.

Hükümet, Türk hukukunda, gözaltı sırasında alınan ifadelerin ꢀartlarıyla ilgili iddiaların,

baꢀka delillerle desteklenmediği takdirde, dikkate alınmadığını eklemektedir. Hükümet, bu

noktada, baꢀvuranın polise verdiği ifadelerin savcı ve hakim önünde de doğrulandığını, DGM

önünde avukatının yanında sunulan savunmada tekrarlandığını ve bu ifadelerin diğer

sanıkların verdikleri ifadelerle uyuꢀtuğunu hatırlatmaktadır.

Hükümet, gözaltı sonrasında verilen tıbbi raporda hiçbir yara izine rastlanmadığını ve zaten

baꢀvuranın da savcı ve hakim önünde böyle bir iddiada bulunmadığını, bu nedenle ilgili

ꢀahsın baskı altında zorla ifade verdiği iddiasının hiçbir dayanağı olmadığını kaydetmektedir.

Baꢀvuran, gözaltı sırasında verdiği ifadenin avukatının bulunmadığı bir ortamda ve iꢀkence

altında elde edildiğini ileri sürmektedir. Baꢀvuran, gözaltı sonrasında düzenlenen tıbbi

raporun güvenilirliğini reddetmekte ve Cumhuriyet savcısı, nöbetçi hakim ve DGM önünde

kötü muameleye maruz kaldığı iddialarını dile getirdiğini ve bu yargı organları önünde gözaltı

sırasında alınan ifadesini ve bu dönemde yapılan tüm soruꢀturmaları kabul etmediğini ileri

sürmektedir.

Baꢀvuran, gözaltı sırasında verdiği ifadelerin ve yapılan soruꢀturmaların mahkûmiyetinde

dikkate alınan yegâne deliller olduğunu iddia etmektedir. Baꢀvuran, tüm soruꢀturma iꢀlemleri

bittikten sonra avukat yardımı aldığını öne sürmekte, bu hakkından da sınırlı bir ꢀekilde

yararlandığını, zira avukatla görüꢀmesinin polislerin bulunduğu bir ortamda ve sadece on

dakika sürdüğünü, bu nedenle avukatıyla kendisine isnad edilen suçlar ile delil unsurları

hakkında özgürce konuꢀamadığını eklemektedir.

4

AĐHM, 18 Aralık 2000 tarihli Yargıtay kararının AĐHS’nin 35. maddesinin 1. paragrafı

anlamında iç hukuktaki nihai karar tarihi olduğu kanaatindedir (Türkiye aleyhine Ek ve ꢁıktaꢀ

davası, n^o6058/02 ve 18074/03, prg. 9, 17 ꢁubat 2009). Bu karar metni, DGM katipliğinde

bulunan dava dosyasına eklenmiꢀ ve 23 Ocak 2001 tarihinde tarafların kullanımına

sunulmuꢀtur. Baꢀvuru bu tarihten itibaren altı aylık süre dahilinde sunulduğundan AĐHM,

Hükümetin altı aylık süreyle ilgili bu iddiasını reddetmektedir.

AĐHM yapılan ꢀikayetin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan

yoksun olmadığını ve baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını kaydetmektedir. Bu

itibarla, baꢀvurunun kabuledilebilir ilan edilmesi uygun olacaktır.

Bu alanda uygulanan genel ilkeler için AĐHM yerleꢀik içtihadına atıfta bulunmaktadır

(Türkiye aleyhine Salduz davası [GC], n^o36391/02, prg. 50-55, 27 Kasım 2008). AĐHM

konuyla ilgili olarak, adil yargılanma hakkının yeterince “uygulanabilir ve etkili” olabilmesi

için, 6. maddenin 1. paragrafı uyarınca, kural olarak, her davanın kendine has koꢀulları

ıꢀığında bu hakkın kısıtlanması için zorunlu sebepler olmadıkça, ꢀüpheliye, polis tarafından

ilk kez sorgulanmasından itibaren avukata eriꢀim hakkı sağlanmasının gerekli olduğunu

hatırlatmaktadır. Avukat eriꢀiminin sağlanmamasına istisnai olarak zorunlu sebeplerin

gerekçe gösterilmesi durumunda bile, böylesi bir kısıtlama - gerekçesi ne olursa olsun -

sanığın 6. madde tarafından güvence altına alınan haklarına halel getirmemelidir.

Avukat eriꢀimi sağlanmayan sanığın polise ifade verirken kullandığı kendini suçlayıcı

ifadelerin bilahare mahkûmiyet dayanağı olarak kullanılması durumunda, prensip olarak,

sanığın haklarına telafi edilemeyecek ꢀekilde zarar verilmiꢀ olur (Salduz, ilgili bölüm,

prg. 55).

Mevcut davada, 3842 sayılı Kanun’un 31. maddesi uyarınca, baꢀvuran Devlet Güvenlik

Mahkemelerinin yetki alanına giren suçlardan birini iꢀlemekle itham edildiği için gözaltı

sırasında avukata eriꢀim hakkı kısıtlanmıꢀtır. Bunun sonucunda, ilgili ꢀahıs, polise ifade

verirken ve suçluluğunun belirlenmesi için yapılan soruꢀturmalar sırasında avukata eriꢀim

hakkından yararlanamamıꢀtır.

AĐHM, baꢀvuranın mahkûm edilmesinin önemli ölçüde gözaltı sırasında verdiği ifadeye ve

aynı dönemde yapılan soruꢀturmalara dayandırıldığını, oysa ki baꢀvuranın o dönemde henüz

bir avukat yardımı almadığını not etmektedir.

Buna mukabil baꢀvuranın Cumhuriyet savcısı, nöbetçi hakim ve DGM önünde kendisine

yöneltilen suçlamaları kabul ettiği bir gerçektir. Bu konuda AĐHM, Cumhuriyet savcısı ve

nöbetçi hakime ifade vermeden önce ilgili ꢀahsa avukatıyla görüꢀme izni verildiğini ve DGM

önünde de avukatının hukuki yardımından yararlandığını kaydetmektedir.

Bununla birlikte, dava dosyasından anlaꢀıldığına göre, tüm soruꢀturmalar, baꢀvuranın

Cumhuriyet savcısı ve nöbetçi hakim önünde ifade vermesinden önce gerçekleꢀtirilmiꢀtir.

Devlet Güvenlik Mahkemesi gördüğü dava kapsamında herhangi bir ek soruꢀturmaya gerek

duymamıꢀtır.

Yukarıda elde edilen bilgiler ıꢀığında AĐHM, baꢀvuranın polis tarafından gözaltında tutulduğu

sırada bir avukat yardımı almamasının savunma haklarını telafi edilemeyecek ꢀekilde

etkilediği sonucuna varmaktadır.

5

Dolayısıyla, mevcut davada AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafı 3c) paragrafı ile bağlantılı

olarak ihlal edilmiꢀtir.

B. Yargıtay Baꢀsavcısı’nın yazılı görüꢀ bildirisinin tebliğ edilmemesi

AĐHM, yapılan ꢀikayetin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan

yoksun olmadığını ve baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını kaydetmektedir. Bu

itibarla baꢀvurunun kabuledilebilir ilan edilmesi uygun olacaktır.

AĐHM, baꢀvuranın ꢀikâyetine benzer bir ꢀikâyeti daha önce incelediğini ve baꢀsavcının

tebliğnamesinin niteliği ve baꢀvurana, buna cevaben yazılı görüꢀ bildirme imkânının

tanınmaması dolayısıyla AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının ihlâl edildiği sonucuna

vardığını hatırlatmaktadır (bakınız, diğerleri arasından, Türkiye aleyhine Göç davası [GC],

n^o36590/97, prg. 55, CEDH 2002-V, ve Türkiye aleyhine Kömürcü davası, n^o77432/01,

prg. 18-20, 22 Haziran 2006).

AĐHM, mevcut davayı inceledikten sonra, Hükümetin bu davada farklı bir sonuca varmaya

yetecek nitelikte inandırıcı hiçbir delil veya argüman sunmadığını kaydetmektedir.

Sonuç olarak, AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafı ihlâl edilmiꢀtir.

C. AĐHS’nin 6. maddesine dayandırılan diğer ꢀikâyetler

Yargıtay önünde duruꢀma yapılmadığı yönündeki ꢀikâyetle ilgili olarak AĐHM, Yargıtay’ın

davanın esası hakkında değil yalnızca hukuk kurallarının yorumlanmasıyla ilgili bir karar

verdiğini ve ilk derece mahkemesinde kamuya açık bir duruꢀma yapıldığını not etmektedir.

Bu yüzden, Yargıtay önünde kamuya açık bir duruꢀma yapılmaması, 6. maddenin öngördüğü

ꢀekilde yargının adilliğini lekeleyecek nitelikte değildir (Đsveç aleyhine Ekbatani davası, 26

Mayıs 1988, prg. 31, seri A n^o134).

DGM’nin bağımsız ve tarafsız olmadığı yönündeki ꢀikâyetle ilgili olarak ise AĐHM, davaya

temyizden sonra bakan DGM’nin yalnızca sivil hakimlerden oluꢀtuğunu ve bu hakimlerin

dava nedenini oluꢀturan tüm olgu ve hukuk unsurlarını incelediğini kaydetmektedir. Bu ikinci

inceleme sırasında DGM, askeri yargıcın bulunduğu birinci incelemede uygulanan hukuki

iꢀlemleri yenilemiꢀ ve böylece baꢀvuran ile diğer sanıkların savunmalarını dinlemiꢀtir.

Yargılamanın bütününe bakan ve baꢀvuranın ꢀikâyetine dayanak olarak herhangi bir argüman

sunmadığını dikkate alan AĐHM, davanın sonuçlanmasından önce askeri hakimin yerine sivil

hakimin gelmesinin, baꢀvuranın kendisini mahkûm eden mahkemenin bağımsızlığı ve

tarafsızlığına iliꢀkin makul kaygılarını yeteri kadar ortadan kaldırdığı kanaatine varmaktadır

(bakınız, diğerleri arasından, Türkiye aleyhine Göçmen davası, n^o72000/01, prg. 64, 17 Ekim

2006, ve Türkiye aleyhine Özkan ve Adıbelli davası, n^o18342/02, prg. 48, 9 Ocak 2007).

AĐHM, son olarak, baꢀvuranın tutuklu kaldığı Nazilli cezaevi ile davasının görüldüğü Đzmir

Devlet Güvenlik Mahkemesi arasındaki mesafenin 160 km. olduğunu tespit etmektedir.

Öncelikle baꢀvuranın ulusal mahkemeler önünde böyle bir ꢀikâyette bulunmadığını hatırlatan

AĐHM, üstelik cezaevi ile DGM arasındaki mesafenin savunmasını hazırlamasında engel

teꢀkil ettiği yönündeki bu ꢀikâyetini herhangi bir delil unsuruyla desteklemediğini

kaydetmektedir.

6

Bunun sonucunda, sözkonusu ꢀikâyetler açıkça dayanaktan yoksun bulunduğundan, AĐHS’nin

35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.

II. AĐHS’NĐN DĐĞER MADDELERĐNĐN ĐHLÂL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran, DGM önünde yapılan yargılamalarla hukuk mahkemeleri önünde yapılan

yargılamaların farklı olduğunu ileri sürmekte ve AĐHS’nin 14. maddesi anlamında bir

ayrımcılığa maruz kaldığını iddia etmektedir.

Baꢀvuran ayrıca, Yargıtay kararının kendisine tebliğ edilmemesi dolayısıyla AĐHS’nin 34.

maddesinde öngörülen bireysel itiraz hakkının engellendiğini ileri sürmektedir.

AĐHM, bu ꢀikâyetleri sunulduğu ꢀekliyle ve yerleꢀik içtihadının ıꢀığında incelemiꢀtir. Elinde

bulunan tüm unsurları dikkate alan AĐHM, (Türkiye aleyhine Gerger davası [GC], n^o

24919/94, prg. 69, 8 Temmuz 1999, ve Türkiye aleyhine Đrfan Güler davası (karar), n^o

49391/99, 23 Haziran 2001) mevcut davada AĐHS’nin 14. maddesi tarafından teminat altına

alınan hakların ihlâl edilmediği kanaatine varmıꢀtır.

Bunun sonucunda, sözkonusu ꢀikâyetler açıkça dayanaktan yoksun bulunduğundan, AĐHS’nin

35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Baꢀvuran, 21.500 Euro maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmaktadır.

Hükümet, sözkonusu iddialara itiraz etmektedir.

AĐHM, tespit edilen ihlalle iddia edilen maddi tazminat arasında bir illiyet bağı görememekte

ve sözkonusu talebi reddetmektedir.

Buna karꢀın hakkaniyete uygun olarak, AĐHM, baꢀvurana, 1.000 Euro manevi tazminat

ödenmesine hükmetmektedir.

AĐHM, mevcut davadakine benzer koꢀullarda, en uygun telafi yönteminin, baꢀvuranın talep

etmesi halinde, AĐHS’nin 6/1 maddesinin gerekliliklerini karꢀılayacak ꢀekilde yeniden

yargılanması olacağı kanaatindedir (sözü edilen Salduz).

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran, ulusal mahkemeler ve AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf ve giderleri

için 2.650 Euro talep etmektedir. Baꢀvuran, avukatlık ücret makbuzunu belge olarak

sunmaktadır.

Hükümet, sözkonusu miktara itiraz etmektedir.

AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliliğini kanıtladığı makul

miktarlardaki yargı giderlerinin geri ödemesini elde edebilir. Mevcut davada sahip olduğu

7

unsurları ve yukarıda sözü edilen kriterleri göz önüne alan AĐHM, baꢀvurana, masrafların

tamamı için 1.000 Euro ödenmesinin uygun olacağı kanaatindedir.

C. Gecikme faizi

AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı

orana üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenmesine hükmetmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun, gözaltı sırasında avukatın hazır bulunmaması ve Yargıtay Cumhuriyet

Baꢀsavcısı’nın görüꢀünün baꢀvurana tebliğ edilmemesi kapsamında yapılan ꢀikayete

iliꢀkin kısmının kabuledilebilir, geri kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;

2. Gözaltı sırasında baꢀvuranın avukat yardımından yararlanamaması nedeniyle

AĐHS’nin 6/3 c) maddesi ile birlikte AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

3. Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın görüꢀünün tebliğ edilmemesi nedeniyle AĐHS’nin

6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, Savunmacı

Devlet tarafından baꢀvurana aꢀağıdaki miktarların ödenmesine;

i) her türlü vergiden muaf tutularak 1.000 Euro (bin Euro) manevi tazminat

ii) her türlü vergiden muaf tutularak 1.000 Euro (bin Euro) yargılama masraf ve gideri

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç

puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve

3. paragraflarına uygun olarak 28 Temmuz 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

8