ALĐ YAVUZ v. TÜRKĐYE KARARI

1

ĐKĐNCĐ D A ĐRE

ALĐ YAVUZ v. TÜRKĐYE DAVASI

(B a ꢀvuru no. 35160/05)

KARAR

STRAZBURG

16 TEMMUZ 2009

KESĐN

16/10/2009

Đꢀb u k a r a r n ih a id ir a n c a k ꢀe k li b a zı d e ğ iꢀ ik lik le r e ta b i tu tu la b ilir .

_________________________________________________________________________________________

Genel Müdürlüğü, İnsan Hakları Daire Başkanlığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu

çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu

ile Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, İnsan Hakları Daire Başkanlığı’na

atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

2

ALĐ YAVUZ v. TURKEY JUDGMENT

Ali Yavuz v. Türkiye davasında,

Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (Đkinci Daire) aꢀağıdaki hakimlerden

oluꢀmaktadır:

Baꢀkan,

Françoise Tulkens,

Ireneu Cabral Barreto,

Hakimler

Vladimiro Zagrebelsky,

Danutė Jočienė,

András Sajó,

Nona Tsotsoria,

Iꢀıl Karakaꢀ,

Sally Dollé,

ve Daire Yazı Đꢀleri Müdürü, Stanley Naismith'in katılımıyla oluꢀan

Mahkeme heyeti 23 Haziran 2009 tarihinde yapılan kapalı karar toplantısı

sonucunda aynı tarihte aꢀağıdaki kararı almıꢀlardır.

USUL

1. Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (no. 35160/05) no’lu

davanın nedeni, Türkiye Cumhuriyeti vatandaꢀı Bay Ali Yavuz’un

(“baꢀvuran”) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 19 Eylül 2005 tarihinde

öncelikle faks ve daha sonra posta yoluyla Đnsan Hakları ve Temel

Özgürlüklerin Korunmasına Đliꢀkin Sözleꢀme’nin (“Sözleꢀme”) 34. maddesi

uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

2. Baꢀvuran, Đzmir Barosu avukatlarından Sayın M. Đꢀeri tarafından

temsil edilmiꢀtir. Türkiye Hükümeti (“Hükümet”), kendi görevlisi

tarafından temsil edilmiꢀtir.

3. Baꢀvuran gözaltında bulunduğu esnada güvenlik güçleri tarafından

iꢀkenceye maruz bırakıldığını ve ulusal mercilerin sanık polis memurlarının

idari ve cezai sorumluluklarını tespit etmediklerini ileri sürmüꢀtür.

Dolayısıyla, hukuk mahkemeleri nezdinde tazminat davası açma hakkına

halel geldiğini ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran Sözleꢀme’nin 3, 6, 13 ve 14.

maddelerine atıfta bulunmuꢀtur.

ALĐ YAVUZ v. TÜRKĐYE KARARI

3

4. Baꢀvuru 15 Mayıs 2008 tarihinde Hükümete bildirilmiꢀtir. Ayrıca,

baꢀvurunun kabul edilebilirlik ve esasına iliꢀkin kararın aynı zamanda

verileceği belirtilmiꢀtir ( Madde 29 § 3).

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢁULLARI

5. Baꢀvuran 1963 yılında doğmuꢀtur ve Bursa’da yaꢀamaktadır

6. Baꢀvuran ve diğer dört kiꢀi 7 Mart 1999 tarihinde saat 12.30 sularında

polis memurları tarafından Kadifekale, Đzmir’de gözaltına alınarak Đzmir

Emniyet Müdürlüğü’ne götürülmüꢀlerdir. Aynı gün saat 16.00 sularında

Đzmir Atatürk Devlet Hastanesine götürülerek doktor muayenesinden

geçirilmiꢀ ve büyük bir kısmı okunamayan bir sağlık raporu alınmıꢀtır.

Sağlık raporunun okunabilen kısımları baꢀvuranın ꢀuurunun yerinde

olduğunu, acil bir müdahaleye gerek olmadığını ve sağlık durumunun iꢀten

izin almasını gerektirmediğini belirtmektedir.

7. Baꢀvuranın gözaltında bulundurulduğu yerde görevli iki polis

memuru tarafından, 8 Mart 1999 tarihinde saat 8.15 sularında, baꢀvuranın

ikram edilen kahvaltıyı almayı kızgın bir ꢀekilde reddederken kafasını

hücresinin

kapısına

vurduğunu

belirten

tutanağı

hazırlayarak

imzalamıꢀlardır. Söz konusu polis memurlarının isimleri hazırlanan raporda

belirtilmemiꢀtir.

8. Baꢀvuran 8 Mart 1999 tarihinde saat 15.55 sularında Konak Adli Tıp

Merkezi’nden bir doktor tarafından muayene edilmiꢀ ve doktor sağ üst göz

kapağında ödem ve lezyon ile aynı göz kapağının altında ufak bir lezyon ve

üst dudakta da lezyon tespit etmiꢀtir. Sağlık raporu, bu bulgular sonucunda

baꢀvuranın iki gün iꢀ göremez halde olduğunu tespit ettiğini belirtmiꢀtir.

Aynı gün baꢀvuran sorgu hâkimi tarafından salıverilmiꢀtir.

9. Baꢀvuran 9 Mart 1999 tarihinde Cumhuriyet Savcılığına ꢀikâyette

bulunmuꢀ ve savcı aynı gün kendisinin ifadesini almıꢀtır. Baꢀvuran

gözaltında bulunduğu sırada polis memurları tarafından uygulanan ꢀiddete

maruz kaldığını iddia ederek vücudunda ve suratında halen izleri bulunan

kötü muamelenin tespit edilmesi için adli tıp doktoruna sevk edilmesini

talep etmiꢀtir.

10. Aynı gün, baꢀvuran kendi inisiyatifi ile Đzmir Tabipler Odasına

giderek doktorlar tarafından muayene edilmiꢀtir. Doktorlar tarafından

4

ALĐ YAVUZ v. TURKEY JUDGMENT

hazırlanan 25 Haziran 1999 tarihli sağlık raporunda, kafa ve boyun

kısmının çeꢀitli yerlerinde yara ve sağ gözün çevresinde lezyonun

bulunduğu belirtilmektedir. Sağlık raporu ayrıca baꢀvuranın post-travmatik

stres altında olduğunu belirtmiꢀtir. Sağlık raporu baꢀvuranın vücudunda

kendisine ꢀiddet uygulandığını doğrulayan izler bulunduğu ꢀeklinde

sonuçlandırılmıꢀtır.

11. Cumhuriyet Savcısı, 2 Haziran 1999 tarihinde suçlanan polis

memurlarının ifadesini alarak aynı gün takipsizlik kararı vermiꢀtir. Polis

memurları baꢀvuran gözaltına alındığında orada bulunmadıklarını beyan

etmiꢀlerdir. Baꢀvuranı daha sonra sorguladıklarını ifade etmiꢀlerdir.

Cumhuriyet Savcısı, polis memurlarının ifadelerine dayanarak baꢀvuranın

vücudunda meydana gelen izlerin 8 Mart 1999 tarihinde ikram edilen

kahvaltıyı almayı kızgın bir ꢀekilde reddederken kafasını hücresinin

kapısına vurduğu anda meydana geldiğinin sabit olduğu kanaatine

ulaꢀmıꢀtır. Cumhuriyet Savcısı, polis memurlarına karꢀı yeterli delilin

mevcut olmadığı sonucuna ulaꢀmıꢀtır.

12. Baꢀvuran 12 Temmuz 1999 tarihinde Cumhuriyet Savcısının

takipsizlik kararına karꢀı Karꢀıyaka Ağır Ceza Mahkemesi’ne itirazda

bulunarak, iddialarına dayanak olarak Đzmir Tabipler Odası tarafından

hazırlanan sağlık raporunu sunmuꢀtur.

13. Baꢀvuran 30 Temmuz 1999 tarihinde bir adli tıp doktoru tarafından

muayene edilmiꢀ olup doktor 8 Mart 1999 tarihinde hazırlanan raporda

mevcut bulunan bulgulara atıfta bulunarak sağ göz çevresinde ve dudağında

lezyonlar oluꢀtuğu, söz konusu periorbital lezyonların kafasının kapıya

vurması ile oluꢀamayacağı ve ꢀiddet uygulanması sonucu oluꢀmasının

muhtemel olduğunu belirtmiꢀtir.

14. Karꢀıyaka Ağır Ceza Mahkemesi, 2 Ağustos 1999 tarihinde,

baꢀvuran tarafından sunulan sağlık raporlarının cezaî tahkikat baꢀlatılması

için yeterli kanıt sunduğunu belirterek baꢀvuranın itirazını kabul etmiꢀtir.

15. Đzmir Cumhuriyet Savcısı, 26 Ağustos 1999 tarihinde, Đzmir Asliye

Ceza Mahkemesi nezdinde baꢀvuran gözaltında iken görev baꢀında olan

polis memurlarının, Eski Ceza Kanunu’nun 245. maddesinde düzenlenen

görev sırasında efrada sui muamele suçunu iꢀledikleri gerekçesiyle dava

açmıꢀtır. Baꢀvuran 10 Kasım 1999 tarihinde davaya müꢀteki sıfatıyla

katılmıꢀtır.

16. Đzmir Asliye Ceza Mahkemesi dava sürecinde baꢀvuranın da

içlerinde bulunduğu her iki tarafın tanıklarını dinlemiꢀtir. Baꢀvuran

iddialarını tekrarlamıꢀ ve kötü muamelenin uygulandığı esnada gözleri bağlı

ALĐ YAVUZ v. TÜRKĐYE KARARI

5

bulunduğundan failleri teꢀhis edemediğini beyan etmiꢀtir. Ayrıca,

sorgulama esnasında sözlü olarak hakarete uğradığını da eklemiꢀtir.

Baꢀvuranın gözaltına alınması esnasında olay mahallinde bulunan polis

memurları da baꢀvuranın göstericiler arasında olduğunu ve gözaltına

alınmaya karꢀı fiziksel olarak direndiğini belirtmiꢀtir. Baꢀvuran ile birlikte

gözaltına alınan diğer ꢀahıslar da baꢀvuranın suratında sorgulamadan sonra

çürükler gördüklerini beyan etmiꢀlerdir.

17. Đzmir Asliye Ceza Mahkemesi 9 Ekim 2000 tarihinde somut delil

yetersizliğinden polis memurlarının beraatına karar vermiꢀtir. Mahkeme

sağlık raporunun olayın gerçekleꢀtiği tarihten üç ay sonra 25 Haziran 1999

tarihinde verildiğini ve baꢀvuranın failleri tespit edemediğini gerekçe olarak

göstermiꢀtir.

18. Baꢀvuran 24 Kasım 2000 tarihinde temyize baꢀvurmuꢀtur. Yargıtay

8 Nisan 2002 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını polis memurlarına

ithaf edilen suçların Eski Ceza Kanunu’nda kamu görevlilerinin itiraf veya

bilgi almak için iꢀkence uygulamasını yasaklayan 243. madde kapsamında

olmasına rağmen aynı kanunun 245 maddesine göre değerlendirmenin

yapılmasından dolayı bozmuꢀtur. Yargıtay, bu yüzden, dosyanın Đzmir Ağır

Ceza Mahkemesi’nde görülmesi gerektiğini belirterek dosyayı ilk derece

mahkemesi olan Đzmir Asliye Ceza Mahkemesi’ne iade etmiꢀtir.

19. Đzmir Asliye Ceza Mahkemesi 9 Nisan 2003 tarihinde görevsizlik

kararı vererek dosyayı Đzmir Ağır Ceza Mahkemesi’ne göndermiꢀtir.

20. Đzmir Ağır Ceza Mahkemesi 6 Ekim 2003 tarihinde, diğer sebeplerle

birlikte, baꢀvuran tarafından sunulan Đzmir Tabipler Odası’nın hazırladığı

sağlık raporunun gözaltı süresi bittikten üç ay sonra hazırlandığını ve tıbbi

inceleme ve açıklamalara değinmeksizin sadece baꢀvuranın olayları kendi

anlatım ꢀekline göre aksettirdiğini belirterek polis memurlarının beraatına

karar vermiꢀtir. Đzmir Ağır Ceza Mahkemesi 7 ve 8 Mart 1999 tarihlerinde

hazırlanan ilk iki sağlık raporlarına atıfta bulunmaksızın sadece 30 Temmuz

1999 tarihli raporun bir paragrafına atıfta bulunmuꢀtur.

21. Baꢀvuran kararı temyiz ederek iddialarını destekleyen yeterli

kanıtların mevcut olduğunu ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran ayrıca kendisine beꢀ

veya altı polis memurunun iꢀkence ettiğini ancak cezai tahkikatın sadece iki

polis memuru hakkında baꢀlatıldığını belirtmiꢀtir.

22. Yargıtay 21 Mart 2005 tarihinde suçlar hakkındaki soruꢀturmanın

zamanaꢀımına uğradığı gerekçesiyle davayı reddetmiꢀtir.

6

ALĐ YAVUZ v. TURKEY JUDGMENT

II. ĐLGĐLĐ ĐÇ HUKUK

23. Đlgili ulusal mevzuata iliꢀkin açıklama Batı ve diğerleri v. Türkiye

(nos. 33097/96 ve 57834/00, ECHR 2004-IV) ve Okkalı v. Türkiye (no.

52067/99, 17 Ekim 2006) davasına iliꢀkin kararda bulunabilir.

HUKUKĐ DEĞERLENDĐRME

I. SÖZLEꢁMENĐN 3, 6 VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ

ĐDDĐASI

24. Baꢀvuran gözaltında iken iꢀkenceye maruz kaldığını iddia ederek

Sözleꢀme’nin 3. maddesine istinat etmiꢀtir. Ayrıca baꢀvuran Sözleꢀme’nin 6

ve 13. maddelerine atfen özellikle Yargıtay nezdindeki duruꢀmasız ve uzun

süreli yargılamanın adil olmadığını belirterek kötü muameleye iliꢀkin

ꢀikayeti ile alâkalı cezaî tahkikattaki eksiklikler dolayısıyla etkili hukuk

yolları bulunmadığını iddia etmiꢀtir.

25. Mahkeme bu ꢀikâyetlerin yalnızca aꢀağıda belirtilen 3. madde

açısından incelenmesi gerektiği kanaatindedir:

Madde 3

“Hiç kimse iꢀkenceye veya insanlık dıꢀı ya da aꢀağılayıcı muamele veya cezaya tabi

tutulamaz.”

A. Kabul edilebilirlik Hakkında

26. Hükümet, ulusal hukukta kararın 21 Mart 2005 tarihinde

kesinleꢀtiğini ancak baꢀvuranın Mahkeme’ye 15 Kasım 2005 tarihinde

baꢀvurduğunu belirtmiꢀtir. Dolayısıyla, baꢀvurunun Sözleꢀme’nin 35 § 1

maddesinde belirtilen altı aylık süre içerisinde yapılmadığını belirterek

reddedilmesi gerektiğini belirtmiꢀtir. Hükümet, ayrıca Sözleꢀme’nin 35 § 1

maddesinde belirtilen iç hukuk yolarının tüketilmesi ꢀartının da yerine

getirilmediğini ileri sürmüꢀtür. Bu bağlamda, baꢀvuranların tazminat elde

etmek için iç hukukta öngörülen hukuki ve idari itiraz yollarını

kullanmadığını savunmaktadır

27. Mahkeme, baꢀvurunun ilk olarak 19 Eylül 2005 tarihinde faks ile

yapıldığını Hükümetin atıfta bulunduğu tarihin ise orijinal baꢀvuru

formunun üzerinde bulunan pul (üzerinde ki tarih) olduğunu belirtmektedir.

Bu pul baꢀvuru formunun Mahkeme’ye ulaꢀtığı tarihi belirtmektedir.

ALĐ YAVUZ v. TÜRKĐYE KARARI

7

Dolayısıyla, baꢀvuru formu Mahkeme’ye yazılı olarak, kural uyarınca, altı

ay içerisinde ulaꢀmıꢀtır.

Mahkeme, Hükümet’in ilk itiraz olarak sunduğu iç hukuk yollarının

tüketilmediği iddiasını benzer davalarda inceleyerek reddettiğini hatırlatır.

(bakınız, özellikle, Ataꢀ ve Seven v. Türkiye, no. 26893/02, § 29, 16 Aralık

2008). Mahkeme, mevcut davada daha önceki çıkarımlarından ayrılmasını

gerektirecek özel bir sebep bulmamıꢀtır. Buradan yola çıkan Mahkeme,

Hükümetin itirazlarını reddetmektedir.

28. Mahkeme, bu ꢀikâyetin Sözleꢀme’nin 35. maddesinin 3. paragrafı

anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve ayrıca baꢀka bir

kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını tespit etmektedir. Dolayısıyla,

söz konusu ꢀikâyetin kabuledilebilir ilan edilmesi uygun olacaktır.

B. Esas Hakkında

1. Davalı Devletin Sözleꢀme’nin 3. maddesinin esası bakımından

sorumluluğu

29. Hükümet, söz konusu ꢀikâyetleri reddederek baꢀvuranın kötü

muamele ile ilgili iddialarının üç değiꢀik mahkeme tarafından tamamen

derinlemesine incelendiğini ve mevcut deliler ıꢀığında polis memurlarının

mahkum edilemeyeceği kanaatinde olduklarını belirtmiꢀtir.

30. AĐHM, 3. maddeye iliꢀkin kararlarında ortaya konan temel ilkeleri

yineler (özellikle bkz. Ivan Vasilev - Bulgaristan, 48130/99; Yavuz -

Türkiye, 67137/01; Emirhan Yıldız ve Diğerleri - Türkiye, 61898/00; Diri -

Türkiye; 68351/01). Mevcut davayı da bu ilkeler ıꢀığında inceleyecektir.

31. Mahkeme baꢀvuran hakkında dört adet sağlık raporu hazırlandığını

belirtmektedir. Büyük bir kısmı okunamamakla birlikte baꢀvuranın

gözaltına alındığı tarihte, 7 Mart 1999, hazırlanan ilk raporda baꢀvuranın

çalıꢀmasında bir sakınca olmadığı belirtilmiꢀtir. Baꢀvuranın, gözaltından

çıkmasından sonraki gün hazırlanan ikinci sağlık raporunda ise baꢀvuranın

sağ göz çevresi ile üst dudağında ödem ve lezyon tespit edildiği

belirtilmektedir. Bu sağlık raporu, baꢀvuranın iki gün iꢀ göremez vaziyette

olduğunu belirtmiꢀtir. Baꢀvuranın, 9 Mart tarihindeki muayenesi baz

alınarak hazırlanan üçüncü sağlık raporu ise baꢀvuranın ağrı ve lezyonların

yanında post-travmatik stres de yaꢀadığını ve bunun baꢀvurana kötü

muamele uygulandığı yönündeki iddiaları desteklediğini belirtmiꢀtir. Son

olarak, 8 Mart tarihli sağlık raporundaki bulgulara atıfta bulunan dördüncü

sağlık raporu sağ göz çevresinde ve dudağında lezyonlar oluꢀtuğu, söz

8

ALĐ YAVUZ v. TURKEY JUDGMENT

konusu periorbital lezyonların kafasının kapıya vurması ile oluꢀamayacağı

ve ꢀiddet uygulanması sonucu oluꢀmasının muhtemel olduğunu belirtmiꢀtir.

32. Mahkeme, baꢀvuranın yakalanması esnasında olay mahallinde

bulunan polis memurlarının baꢀvuranın yakalanmaya karꢀı fiziksel dirençte

bulunduğunu beyan ettiklerini hatırlatır. Mahkeme bu bağlamda ilk sağlık

raporunun büyük bir kısmının okunamaz durumda olmasından dolayı

baꢀvuranın vücudunda bulunan izlerin gözaltına alınma esnasında mı veya

önce mi mevcut bulunduğunun tespit edilemediği kanaatindedir. Ancak

Mahkeme 2 Haziran 1999 tarihinde Cumhuriyet Savcısı tarafından ifadeleri

alınan iki polis memurunun da yakalamadan önce baꢀvuranın yüzünde

oluꢀmuꢀ mevcut bir yara izi olduğuna iliꢀkin bir ifadede bulunmadıklarına

dikkat çeker. Aksine, 8 Mart sabahında hazırlanan tutanakta belirtildiği

üzere baꢀvuranın gözaltında iken kendisine zarar verdiğini ifade etmiꢀlerdir.

Mahkeme söz konusu tutanağın, isimleri tutanakta belirtilmemiꢀ iki polis

memuru tarafından hazırlandığını ve baꢀvuranın veya diğer bir tanığın

imzası bulunmaksızın hazırlandığına dikkat çekmektedir. Periorbital

lezyonların kafasının kapıya vurması ile oluꢀamayacağına iliꢀkin sonuca

ulaꢀan dördüncü sağlık raporunun bulguları dikkate alındığında (bakınız

yukarıda 13. Paragraf), Mahkeme, baꢀvuranın suratında bulunan izlerin

kafasını hücresinin duvarlarına vurarak oluꢀtuğu iddiasının güvenilir

olmadığı sonucuna ulaꢀmıꢀtır.

33. Mahkeme, iki polis memurunun beraatına karar veren ulusal

mahkemenin ilk iki sağlık raporuna hiç değinmediğini belirtmektedir.

Üçüncü sağlık raporunun ise iddia edilen olaylar gerçekleꢀtikten üç ay sonra

hazırlandığından dolayı ikna edici olmadığı kanaatindedir. Ayrıca, söz

konusu sağlık raporu dördüncü sağlık raporunun bir paragrafına atıfta

bulunarak içeriğini daha fazla incelememiꢀtir. Bu bağlamda, Mahkeme 25

Haziran 1999 tarihinde hazırlanan üçüncü sağlık raporunun baꢀvuranın

gözaltından salıverildiği günün akabinde, 9 Martta, yapılan muayene baz

alınarak hazırlandığını belirtmiꢀtir.

34. Yukarıda anlatılanlar ıꢀığında, Mahkeme baꢀvuranın iddialarının

tutarlı ve sağlık raporları ile temellendirildiğini ancak Hükümetin

baꢀvuranın suratında meydana gelen izleri açıklayan mantıklı bir bildirimde

bulunmadığı sonucuna ulaꢀmıꢀtır.

Buna göre Sözleꢀme’nin 3. maddesi esastan ihlal edilmiꢀtir.

2. 3. maddenin usul yönü açısından Devlet’in sorumluluğu ve pozitif

yükümlülüğü

35. Mahkeme, Devlet memurlarının 3. maddeyi ihlâl eden suçlarla

suçlandıklarında, cezai yargılama ve cezalandırmanın zamanaꢀımına

ALĐ YAVUZ v. TÜRKĐYE KARARI

9

uğramaması ile af çıkarılması ve bağıꢀlamaya müsaade edilmemesi

gerektiğini yeniden teyit eder (bakınız Erdoğan Yılmaz ve Diğerleri v.

Türkiye, no. 19374/03, §56, 14 Ekim 2008 ve mutatis mutandis, Ali ve Ayꢀe

Duran v. Türkiye, no. 42942/02, § 72, 8 April 2008).

36. Mahkeme, polis memurları hakkındaki suçlamaların zamanaꢀımına

uğraması sebebiyle 21 Mart 2005 tarihinde kovuꢀturmanın sona erdirildiğini

belirtmek ister. Bu bağlamda, Mahkeme, daha önceki birkaç davada elde

ettiği, Türk Ceza Kanunu sisteminin sıkı olmaktan çok uzak olduğu ve

zamanaꢀımına uğradığı için devlet memurları hakkında açılan ceza

davalarının düꢀmesi durumunda, bu memurların iꢀlediği yasadıꢀı eylemlerin

etkili biçimde önlenmesini sağlayabilecek caydırıcı etkisinin bulunmadığı

tespitlerini yineler (diğerlerinin yanı sıra bkz. Yeꢀil ve Sevim ve Hüseyin

Esen - Türkiye, 49048/99). Mahkeme mevcut davada farklı bir sonuca

ulaꢀması için bir neden olmadığı sonucuna varmıꢀtır.

37. Yukarıdakiler ıꢀığında, Mahkeme, polis memurları hakkındaki cezai

yargılamanın uygun olarak değerlendirilebileceği ve bu nedenle

Sözleꢀme’nin 3. maddesi kapsamındaki Devlet’in usulü yükümlülüklerinin

ihlal edildiği kanısındadır.

38. Dolayısıyla 3. madde usul yönünden ihlâl edilmiꢀtir.

II. SÖZLEꢁMENĐN 13. MADDESĐNĐN ĐHLÂL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

39. Baꢀvuran, polis memurları aleyhine açtığı ceza davalarının

zamanaꢀımı sebebiyle düꢀmesi nedeniyle hukuk mahkemelerinde tazminat

davası açma hakkının reddedildiğini ileri sürmektedir.

Baꢀvuran Sözleꢀmenin 13. maddesine atıfta bulunmaktadır:

Madde 13

“Bu Sözleꢀme'de tanınmıꢀ olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi

görev yapan kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmıꢀ da olsa, ulusal bir

makama etkili bir baꢀvuru yapabilme hakkına sahipti”

40. Hükümet, bu iddiaya itiraz ederek baꢀvuranın maruz kaldığını iddia

ettiği zararlara iliꢀkin olarak hukuk mahkemeleri nezdinde dava

açabileceğini ileri sürmüꢀtür.

41. Mahkeme 28. paragraftaki bulgularına atıfta bulunarak ve daha

önceki benzer davalarda yapmıꢀ olduğu çıkarımları hatırlatarak bu

kapsamdaki iç hukuk yollarının baꢀvuranların iddia edilen ihlaller

neticesinde herhangi bir tazminat alamadıklarından bahisle iꢀlevsel

10

ALĐ YAVUZ v. TURKEY JUDGMENT

olmadığını belirtmektedir (bakınız, diğerlerinin yanında, Batı ve Diğerleri v.

Türkiye, nos. 33097/96 ve 57834/00, § 148, ECHR 2004-IV ). Mahkeme

mevcut davada da önceki çıkarımlarından ayrılmasını gerektirecek bir sebep

görmemektedir.

42. Dolayısıyla, 13. maddenin ihlali söz konusudur.

III. SÖZLEꢁMENĐN DĐĞER MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ

ĐDDĐASI

43. Baꢀvuran ulusal mahkemelerin tarafsız ve özgür olmadığı ve

Yargıtay nezdinde duruꢀma yapılmadığından ꢀikâyet etmektedir. Ayrıca,

Kürt kökenli olması dolayısıyla iꢀkenceye uğradığını ve adil yargılanma

hakkının kendisine verilmediğini ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran bu kapsamda

Sözleꢀme’nin 6 ve 14. maddelerine ve Sözleꢀme’nin 3 ve 6. maddelerine

atıfta bulunarak ꢀikâyette bulunmuꢀtur.

44. Mahkeme Sözleꢀme’nin 3. maddesinin usul yönünden ihlâline iliꢀkin

yaptığı açıklamalara atıfta bulunarak (paragraf 34) mevcut davada

Sözleꢀme’nin 6 maddesi kapsamında ayrıca değerlendirme yapılmasına

gerek olmadığı kanaatindedir. (bakınız, örnek olarak, Mehmet Eren v.

Türkiye, no. 32347/02, § 59, 14 Ekim 2008).

45. Mahkeme Sözleꢀmenin 14. maddesine atfen yapılan ꢀikâyet ile ilgili

olarak

kendisine

sunulan

belgelerin

ıꢀığında

bu

iddianın

temellendirilemediği kanaatindedir. Dolayısıyla, Mahkeme söz konusu

ꢀikâyetlerin dayanaktan yoksun oldukları gerekçesiyle Sözleꢀme’nin 35 §§ 3

ve 4 maddeleri uyarınca baꢀvuruyu kabul edilemez bulmuꢀtur.

IV. SÖZLEꢁMENĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

46. Sözleꢀme'nin 41. maddesi aꢀağıdaki ꢀekilde düzenlenmiꢀtir:

“Eğer Mahkeme, bu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlâl edildiğine karar

verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlâlin sonuçlarını

ancak kısmen ortadan kaldırabiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, zarar

gören taraf lehine adil bir tazmin verilmesine hükmeder."

ALĐ YAVUZ v. TÜRKĐYE KARARI

11

47. Baꢀvuranlar adilâne tazmin ile ilgili olarak taleplerini zamanında

Mahkeme’ye sunmamıꢀlardır. Bu yüzden sunulan belgeler Mahkeme’nin

incelemesi için dava dosyasına dahil edilmemiꢀtir. Dolayısıyla, Mahkeme

bu hususta kendilerine herhangi bir tazminat ödenmesine yönelik bir karar

alınmasına yer olmadığı kanaatindedir (bakınız, örnek olarak, Svyato-

Mykhaylivska Parafiya v. Ukrayna, no. 77703/01, § 156, 14 Haziran 2007).

ĐꢁBU GEREKÇELERLE MAHKEME OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. Baꢀvuranın gözaltında iken uğramıꢀ olduğu kötü muamele ile alâkalı

olarak, cezai tahkikâtların etkisizliğine iliꢀkin ve tazminat talepli hukuk

davalarının bulunmaması hakkındaki ꢀikâyetlerin kabul edilmesine;

2. Baꢀvurunun geri kalanının kabul edilmediğinin beyan edilmesine;

3. Sözleꢀmenin 3. maddesinin gerek usulî konular gerekse esastan ihlâl

edildiğine;

4. Sözleꢀme'nin 13. maddesinin ihlâl edildiğine;

5. Sözleꢀmenin 6. maddesi kapsamında inceleme yapılmasına gerek

bulunmadığına;

6. Baꢀvuranın adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine karar

vermiꢀtir.

Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3.

maddeleri uyarınca 16 Temmuz 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ

edilmiꢀtir.

Sally Dollé

Françoise Tulkens

Daire Yazı Đ ꢀ leri Müdürü

Baꢀkan