CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

YALIM - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 40533/98)

KARAR

(Dostane Çözüm)

3 Mayıs 2007

Đꢀbu karar nihai olup, ꢀekli düzeltmelere tabii tutulabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (40533/98) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu ülke

vatandaꢀı Mecit Yalım’ın (baꢀvuran) 20 ꢁubat 1998 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları

Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin eski 25. maddesi uyarınca yapmıꢀ

olduğu baꢀvurudur.

Adli yardımdan faydalanan baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde

Diyarbakır Barosu avukatlarından T. Elçi tarafından temsil edilmektedir.

AĐHM, 1 ꢁubat 2000 ve 4 Nisan 2006 tarihli kararlarla, baꢀvuran tarafından dile getirilen

AĐHS’nin 5 § 3. maddesine iliꢀkin ꢀikayetle birlikte, Diyarbakır Devlet Güvenlik

Mahkemesi’nin tarafsızlıktan ve bağımsızlıktan yoksun olduğuna ve AĐHS’nin 6 §§ 1 ve 3.

maddesi ile güvence altına alınan savunma hakkının bu yargı mercii tarafından ihlal

edildiğine iliꢀkin ꢀikayetleri kabuledilebilir bulmuꢀtur.

OLAYLAR

PKK üyesi olduğundan ꢀüphe edilen baꢀvuran, 9 Ocak 1994 tarihinde yakalanmıꢀ ve gözaltına

alınmıꢀtır. Baꢀvuranın gözaltı süresi, Silopi Cumhuriyet Savcısı tarafından on beꢀ gün süreyle

uzatılmıꢀtır.

Baꢀvuran, 24 Ocak 1994 tarihinde, önce Cumhuriyet Baꢀsavcısı karꢀısına çıkarılmıꢀtır.

Baꢀvuran, ifadeleri ve tutanakları okumadan polis baskısı altında imzaladığını iddia etmiꢀtir.

Baꢀvuran daha sonra, Silopi Sulh Hakimi karꢀısına çıkarılmıꢀtır. Baꢀvuran PKK adına bildiri

dağıttığını itiraf etmiꢀ, fakat PKK üyesi olmadığını belirtmiꢀtir. Baꢀvuranın tutuklu

yargılanmasına karar verilmiꢀtir.

Aynı gün yapılan sağlık muayenesinde, baꢀvuranın vücudunda herhangi bir darp ya da cebir

izine rastlanmamıꢀtır.

Baꢀvuran, 16 ꢁubat 1994 tarihinde, Ceza Kanunu’nun 168. ve 264. maddesi uyarınca silahlı

çete üyesi olmakla ve yasadıꢀı propaganda yapmakla itham edilmiꢀtir. Bu nedenle baꢀvuran,

aralarında asker kökenli bir hakimin de bulunduğu ve üç kiꢀiden oluꢀan Diyarbakır Devlet

Güvenlik Mahkemesi’ne sevk edilmiꢀtir.

29 Haziran 1998 tarihili bir kararla baꢀvuran, Türk Ceza Kanunu’nun 168 § 2. maddesi ve

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca on iki yıl altı ay hapis

cezasına mahkum edilmiꢀtir.

23 Aralık 1998 tarihinde baꢀvuran, polisler tarafından iꢀkence yapılarak alınan ifadesine

dayanılarak mahkum edildiğini belirterek kararın temyizine gitmiꢀtir.

Yargıtay, temyiz edilen kararı 25 ꢁubat 1999 tarihinde onamıꢀtır.

HUKUK AÇISINDAN

Baꢀvuran, AĐHS’nin 5 § 3. maddesi bakımından tutuklu yargılanma süresinin uzunluğundan

ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran ayrıca, AĐHS’nin 6 §§ 1 ve 3. maddesine atıfta bulunarak polis

sorgusunda avukat yardımından faydalanamadığından ve DGM bünyesinde askeri hakim

bulunmasından dolayı adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden dolayı ꢀikayetçi olmaktadır.

Bu iddialara itiraz eden Hükümet, izleyen beyanı AĐHM’ye iletmiꢀtir:

“Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’nde görülen yukarıda adıgeçen baꢀvuru kaynaklı davanın dostane

çözüme kavuꢀturulması amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nin, Mecit Yalım’a karꢀılıksız

olarak 3.500 Euro (üç bin beꢀ yüz) tutarında ödeme yapmayı önerdiğini beyan ederim.

Her türlü maddi ve manevi zararı, masraf ve harcamaları kapsayan bu miktar, ödeme günündeki kur

üzerinden Y.T.L.’ye çevrilecek ve uygun dönemdeki her türlü vergiden muaf tutulacaktır. Ödeme,

AĐHS’nin 39. maddesine uygun olarak AĐHM’nin verdiği kararın tebliğ edilmesini müteakip üç ay

içerisinde yapılacaktır. Bahsedilen süre zarfında ödeme yapılmadığı takdirde, Hükümet, sözkonusu

sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem

için geçerli faizinin üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz ödemeyi taahhüt eder. Bu tutarın ödenmesi,

davanın nihai çözüme kavuꢀturulmasını teꢀkil edecektir.”

Ayrıca Hükümet, AĐHS’nin 43 § 1. maddesi uyarınca davanın Büyük Daire’ye gönderilmesi

yönünde talepte bulunmayacağını taahhüt etmektedir.

Baꢀvuran taraf ise izleyen beyanı AĐHM’ye iletmiꢀtir:

“Mecit Yalım’ın avukatı sıfatıyla, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’nde görülen yukarıda adıgeçen

baꢀvuru kaynaklı davanın dostane çözüme kavuꢀturulması amacıyla Türkiye Cumhuriyeti

Hükümeti’nin Mecit Yalım’a karꢀılıksız olarak 3.500 Euro (üç bin beꢀ yüz) tutarında ödeme yapmayı

taahhüt ettiğini not ediyorum.

Her türlü maddi ve manevi zararı, masraf ve harcamaları kapsayan bu miktar, ödeme günündeki kur

üzerinden Y.T.L.’ye çevrilecek ve uygun dönemdeki her türlü vergiden muaf tutulacaktır. Ödeme,

AĐHS’nin 39. maddesine uygun olarak AĐHM’nin verdiği kararın tebliğ edilmesini müteakip üç ay

içerisinde yapılacaktır. Bahsedilen süre zarfında ödeme yapılmadığı takdirde, Hükümet, sözkonusu

sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem

için geçerli faizinin üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz ödemeyi taahhüt eder.

Yapılan öneriyi kabul ediyor ve bu baꢀvuruya neden olan olaylarla ilgili Türkiye Cumhuriyeti

aleyhindeki tüm ꢀikayetlerimizden vazgeçiyoruz. Davanın nihai çözüme kavuꢀturulduğunu beyan

ederiz.

Ayrıca, kararın açıklanmasından sonra, davanın Büyük Daire’ye gönderilmesi yönünde talepte

bulunmayacağımı taahhüt ederim.”

AĐHM, tarafların üzerinde uzlaꢀtıkları dostane çözümü kaydeder (AĐHS’nin 39.

maddesi). Bu çözümün, Sözleꢀme ve Eki Protokoller’de tanımlanan insan haklarına saygı

ilkesine uygun olduğu kanaatindedir (AĐHS’nin 37 § 1. ve 62 § 3. maddesi).

Bu nedenle baꢀvurunu kayıttan düꢀürülmesi uygun olacaktır.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,