COUNCIL  
A V R U P A  
OF E U R O P E  
KONSEYİ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
YAVUZ – TÜRKĐYE  
(Baꢀvuru no. 67137/01)  
KARAR  
STRAZBURG  
10 Ocak 2006  
Bu karar AĐHS’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen ꢀartlarda kesinlik kazanacaktır. Ancak, ꢀekle  
iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Yavuz – Türkiye davasında,  
Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (Đkinci Daire),  
Baꢀkan J.-P. COSTA,  
Yargıçlar A.B. BAKA,  
R. TÜRMEN,  
K. JUNGWIERT,  
M. UGREKHELIDZE,  
A. MULARONI,  
E. FURA-SANDSTRÖM,  
Bölüm Sekreter Yardımcısı S. NAISMITH’in katılımı ile kapalı oturumda 6 Aralık 2005  
tarihinde toplanmıꢀ ve anılan tarihte izleyen kararı vermiꢀtir:  
USUL  
1.Dava, Türkan Yavuz (“baꢀvuran”) isimli Türk vatandaꢀının, 8 ꢁubat 2001 tarihinde,  
Đnsan Hakları ve Temel Hürriyetlerin Korunması Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) 34. maddesine  
dayanarak Türkiye Cumhuriyeti aleyhine AĐHM’ye yaptığı baꢀvurudan (no. 67137/01)  
kaynaklanmaktadır.  
2.Baꢀvuran, Đstanbul Barosu’na bağlı M. A. Kırdök ve M. Kırdök isimli avukatlar  
tarafından temsil edilmiꢀtir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) AĐHM’deki yargılama için bir Ajan  
tayin etmemiꢀtir.  
3.27 Kasım 2001 tarihinde AĐHM baꢀvuruyu bildirmeye karar vermiꢀtir.  
4.1 Kasım 2004 tarihinde, AĐHM, Dairelerinin kompozisyonunu değiꢀtirmiꢀtir (25 § 1.  
madde). Bu dava, yeni oluꢀturulmuꢀ olan Đkinci Daire’ye tevzi edilmiꢀtir (52 § 1. madde).  
5.17 Mart 2005 tarihli bir yazı ile, AĐHM, AĐHS’nin 29 §§ 1. ve 3. maddesi uyarınca  
baꢀvurunun kabuledilebilirliği ve esaslarına iliꢀkin karar vereceğini taraflara bildirmiꢀtir.  
6. Baꢀvuran ve Hükümet, esaslara iliꢀkin ayrı ayrı görüꢀ bildirmiꢀtir (59 § 1. madde).  
OLAYLAR  
I.DAVA OLAYLARI  
7.Baꢀvuran, 1973 doğumludur ve Đstanbul’da ikamet etmektedir.  
A.Polis gözaltında tutulma ve baꢀvuranın kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına  
iliꢀkin sağlık raporu  
8.17 Mayıs 1997 tarihinde, Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi’ne  
bağlı beꢀ polis memuru, baꢀvuranın dairesinde arama yapmıꢀtır. Baꢀvuran ve eꢀi yakalanmıꢀ  
ve yasadıꢀı bir örgüt olan TKP/ML1’ye üye oldukları ꢀüphesiyle gözaltına alınmıꢀlardır. Aynı  
gün polisler tarafından hazırlanan ve baꢀvuran tarafından imzalanan arama tutanağına göre,  
1 Türkiye Komünist Marksist/Leninist Partisi  
2
polis, birkaç belge, silah, mühimmat ve dinamit bulmuꢀtur. Raporda, baꢀvuran ve eꢀinin  
mukavemet gösterdiği ifade edilmiꢀtir.2  
9.Aynı gün, Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi’ne bağlı polisler,  
aynı gerekçelerle, E.Y. dahil olmak üzere, diğer ꢀüphelileri yakalamıꢀlardır.  
10.19 Mayıs 1997 tarihinde, baꢀvuran, iki polis tarafından sorguya çekilmiꢀtir.  
Baꢀvuran, TKP/ML ile bağlantısı olmadığını ve arama sırasında bulunan maddelerin  
varlığından haberdar olmadığını belirtmiꢀtir. Eꢀinin bu maddeleri ne zaman getirip sakladığını  
bilmediğini ifade etmiꢀtir. Baꢀvuran, ifadesini imzalamıꢀtır.  
11.21 Mayıs 1997 tarihinde, baꢀvuran Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Adli Tıp  
Kurumu’na bağlı bir doktor tarafından muayene edilmiꢀtir. Doktor, baꢀvuranın sağ kürek  
kemiğinin altında 2 x 8 cm ebadında hiperemi3, boyun bölgesinde 3 cm ebadında bir ꢀiꢀlik ve  
boyunda ağrı olduğunu not etmiꢀtir. Doktor tarafından hazırlanan raporda, bu tespitlerden  
baꢀka, kötü muameleye bağlı olabilecek baꢀka yaralanma emaresi olmadığı sonucuna  
varılmıꢀtır.  
B.Kötü muamele iddiasına yönelik baꢀlatılan soruꢀturma ve polislere yönelik cezai  
iꢀlemler  
12.21 Mayıs 1997 tarihinde, baꢀvuran Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Savcısı  
huzuruna çıkarılmıꢀtır. Polise verdiği ifadelerin içeriğini teyit etmiꢀtir. Ancak, gözaltı  
süresinde, dört ya da beꢀ polisin, göğüslerine ve kalçalarına dokunarak cinsel tacizde  
bulunduğunu belirtmiꢀtir. Ayrıca yumruklandığını da iddia etmiꢀtir. Tekrar görürse bu  
polisleri tanıyabileceğini ifade etmiꢀtir.  
13.Aynı gün, baꢀvuran serbest bırakılmıꢀ ve kendisine yönelik hiçbir cezai iꢀlem  
baꢀlatılmamıꢀtır.  
14.22 Mayıs 1997 tarihinde, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Savcısı, baꢀvuran  
ve E.Y.’nin kötü muamele iddialarını inceleme yetkisine sahip olmadığını dikkate almıꢀ ve  
soruꢀturma dosyasını Fatih Cumhuriyet Savcılığı’na nakletmiꢀtir.  
15.30 Mayıs ve 3 Temmuz 1997 tarihlerinde, Fatih Cumhuriyet Savcısı, Kartal ve  
Tuzla Emniyet Müdürlükleri’nin, baꢀvuranın kendi huzuruna çıkarılmasını sağlamaları  
talebinde bulunmuꢀtur. 21 Ağustos 1997 tarihinde, Tuzla Emniyet Müdürlüğü, Cumhuriyet  
Savcısı’na, baꢀvuranın Cumhuriyet Savcısı tarafından belirtilen adreste bulunmadığını ve  
Kartal SSK Hastanesi’nde çalıꢀtığını öğrendiklerini bildirmiꢀtir. 27 Ağustos 1997 tarihinde,  
Cumhuriyet Savcısı, Kartal Emniyet Müdürlüğü’ne yaptığı talebini yinelemiꢀtir. Baꢀvuranın  
adresi, çalıꢀtığı yer olan hastane olarak belirtilmiꢀtir.  
16.Fatih Cumhuriyet Savcısı’nın 30 Mayıs 1997 tarihli talebi üzerine, 8 Temmuz 1997  
tarihinde, Đstanbul Emniyet Müdürlüğü, baꢀvuran ve E.Y.’nin yakalanması ve tutuklanmasına  
iliꢀkin belgeleri iletmiꢀ ve Savcıya baꢀvuran ve E.Y.’yi sorguya çeken polislerin kimliklerini  
bildirmiꢀtir.  
2 Taraflarca sunulan arama tutanaklarının kopyaları kısmen okunabilmektedir. Ancak, baꢀvuran, gözaltı  
tutanağında, kendisinin ve eꢀinin mukavemet gösterdiğinin ifade edildiğini teyit etmiꢀtir.  
3 Hiperemi, organ kan akıꢀındaki artıꢀtır.  
3
17.Fatih Cumhuriyet Savcısı’na verilen 26 Eylül 1997 tarihli ifadesinde, baꢀvuran,  
özellikle, karakola götürüldüğünü, eꢀinden ayrılarak gözlerinin bağlandığını ileri sürmüꢀtür.  
Saçını çeken ve bilhassa omuzlarının ortasından kendisine vuran polisler tarafından saldırıya  
maruz kaldığını iddia etmiꢀtir. Kendisini kocasının gözü önünde çırılçıplak soyduklarını,  
sarkıntılık ettiklerini ve cinsel tacizde bulunduklarını ileri sürmüꢀtür. Sorgusu esnasında,  
polislerden birisinin kendisini tecavüzle tehdit ettiğini, diğer polislerin sözlü hakarette  
bulunduğunu ve iꢀbirliği yapmaz ise cinayetle suçlamakla tehdit ettiklerini de iddia etmiꢀtir.  
Basında yer almasından sonra da dövüldüğünü ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran, incommunicado  
ꢀekilde, tüm görgü tanıklarından uzak tutulduğundan, tanık bulmasının imkansız olduğunu  
belirtmiꢀtir.  
18.E.Y.’nin ifadesi Fatih Cumhuriyet Savcısı tarafından 27 Ekim 1997 tarihinde  
alınmıꢀtır.  
19.23 Temmuz 1997 ve 9 Eylül 1997 tarihleri arasında, Fatih Cumhuriyet Savcısı,  
H.Đ., E.A, A.K., ve Z.K. isimli polislerin ifadelerini almıꢀtır. Sözkonusu polislerin hepsi  
kendilerine yönelik suçlamaları reddetmiꢀ ve hem baꢀvuranın hem de E.Y.’nin tutuklanmaya  
direndiğini ve sonuç olarak bazı yaralar almıꢀ olabileceğini iddia etmiꢀtir.  
20. 3 Kasım 1997 tarihinde Fatih Cumhuriyet Savcısı, Đstanbul Cumhuriyet  
Savcılığı’na, sözkonusu polis memurları aleyhinde cezai takibat açılması gerektiği kanısında  
olduğunu belirten bir rapor sunmuꢀtur.  
21. 19 Kasım 1997 tarihli bir iddianame ile Đstanbul Cumhuriyet Savcısı, Ceza  
Kanunu’nun, kötü muameleyi yasaklayan 243 § 1. maddesi uyarınca Đstanbul Ağır Ceza  
Mahkemesi’nde polis memurları aleyhinde cezai takibat baꢀlatmıꢀtır.  
22. 25 Kasım 1997 tarihinde polis memurları aleyhinde açılan cezai takibat, Đstanbul  
Ağır Ceza Mahkemesi huzurunda baꢀlamıꢀtır.  
23. 25 Kasım 1997 ve 1 Haziran 1999 tarihleri arasında Mahkeme, sekiz duruꢀmaya  
bakmıꢀtır. Baꢀvuranı, eꢀini, E.Y.’yi ve suçlanan polis memurlarını dinlemiꢀtir. Baꢀvuranın,  
üçüncü taraf olarak katılmaya dair 13 ꢁubat 1998 tarihli talebi, Mahkeme tarafından kabul  
edilmiꢀtir. 13 Ekim 1998 tarihinde düzenlenen duruꢀmada baꢀvuranın temsilcisi Mahkeme’ye,  
baꢀvuranın görgü tanığı, ꢁ.T.’yi dinleme haklarından vazgeçtiklerini bildirmiꢀtir. Dolayısıyla,  
Mahkeme ꢁ.T.’yi dinlememe kararı vermiꢀtir.  
24. Ağır Ceza Mahkemesi huzurundaki davalar sırasında baꢀvuran, polis memurları  
aleyhindeki iddialarını yinelemiꢀtir. Ayrıca, kendisini cinsel yönden taciz eden polis  
memurlarından ikisinin, H.Đ. ve Z.K.’nın, Mahkeme huzurunda bulunduklarını belirtmiꢀtir.  
Yakalanması sırasında bir mücadele yaꢀandığını da kabul etmiꢀtir.  
25. 1 Aralık 1998 tarihli duruꢀmada baꢀvuranın eꢀi, baꢀvuran lehinde tanıklık etmiꢀtir.  
Polis gözetimindeyken topluca düzenli iꢀkenceye maruz bırakıldıklarını belirtmiꢀtir. Bu  
hususta, kıyafetlerinin yırtılmıꢀ, ayaklarının ezilmiꢀ olduğunu, soğuk basınçlı suya maruz  
kaldıklarını ve kafalarının, bir havuza batırıldığını ileri sürmüꢀtür. Kendisine, eꢀinin çıplak  
ꢀekilde yerde yatarken gösterildiğini iddia etmiꢀtir.  
26. 1 Haziran 1999 tarihinde Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, polis memurlarının  
aleyhlerinde öne sürülen suçlardan beraatine karar vermiꢀtir. Mahkeme, tıbbi raporlardaki  
4
bulgular dıꢀında, yaralanma izi olmadığı ve sözkonusu raporlarda kaydedilen yaralanmaların,  
ꢀikayetçilerin yakalanması sırasında oluꢀtuğu kanısındadır. Mahkeme, baꢀvuranın eꢀinin  
tanıklığının, baꢀvuranın eꢀi olması, aynı gerekçelerle yakalanarak gözaltına alınması ve  
ifadesinin, olaylara uymaması nedeniyle, güvenilmez olduğu sonucuna varmıꢀtır. Bu nedenle,  
huzurunda sunulan delillerin, suçlanan polis memurlarının suçlu olduğuna karar vermek için  
yeterli olmadığına karar vermiꢀtir.  
27. 4 Ekim 2000 tarihinde Yargıtay, Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını onamıꢀtır.  
II. ĐLGĐLĐ ĐÇ HUKUK VE UYGULAMASI  
28. Sözkonusu zamanda yürürlükte olan ilgili iç hukukun tanımı, Batı ve  
Diğerleri/Türkiye (no. 33097/96 ve 57834/00, §§ 96-100, ECHR 2004- ... (özetler)) kararında  
bulunabilir.  
HUKUK  
I. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK  
29. 6 Haziran 2005 tarihli ek görüꢀlerinde Hükümet AĐHM’den, AĐHS’nin 35 § 1.  
maddesi bağlamındaki iç hukuk yollarının tüketilmesi gereğine uymadığı için baꢀvurunun  
kabuledilemez olduğuna karar vermesini istemiꢀtir. Baꢀvuranın, hukuk mahkemeleri veya  
idari mahkemelerde dava açarak maruz kaldığını iddia ettiği zararın telafisi için  
isteyebileceğini ileri sürmüꢀtür. Bu bağlamda, AĐHM’ye daha önce bu iç hukuk yollarının  
etkinliğini kanıtlayan sözkonusu mahkemeler tarafından verilmiꢀ kararların sunulmuꢀ  
olduğunu belirtmiꢀtir.  
30. Baꢀvuran, Hükümet 23 Nisan 2002 tarihli görüꢀlerinde iç hukuk yollarının  
tüketilmemiꢀ olmasına itiraz etmemiꢀ olduğu için, davanın sözkonusu aꢀamasında da itiraz  
etmemelerinin engellenmesi gerektiğini ileri sürmüꢀtür.  
31. AĐHM, AĐHM Đç Tüzüğü’nün 55. maddesine göre, niteliği ve koꢀulları  
elverdiğince, baꢀvurunun kabuledilebilirliğine iliꢀkin yazılı veya sözlü görüꢀlerinde sorumlu  
Sözleꢀmeci Devlet tarafından kabuledilemezlik kararına itiraz edilmesi gerektiğini yineler  
(bkz. K. ve T./Finlandiya [BD], no. 24952/94, § 44, ECHR 2002-X). AĐHM, Hükümet’in,  
AĐHM’nin sözkonusu baꢀvurunun kabuledilebilirliğine iliꢀkin kararından önce baꢀvurunun  
kabuledilebilirliği ve esaslarına iliꢀkin ek görüꢀlerinde iç hukuk yollarının tüketilemesine  
iliꢀkin itirazlarını belirtmiꢀ olmalarından dolayı sözkonusu gerekliliği yerine getirmiꢀ olduğu  
kanısındadır. Dolayısıyla AĐHM, Hükümet’in davanın sözkonusu aꢀamasında iç hukuk  
yollarının tüketilmemiꢀ olduğuna iliꢀkin itirazını sunmaktan alıkonamayacağı kanısındadır.  
32. Ancak AĐHM, daha önce benzer davalarda Hükümet’in ilk itirazlarını incelemiꢀ ve  
reddetmiꢀ olduğunu yineler (bkz., özellikle, Karayiğit/Türkiye (karar), no. 63181/00, 5 Ekim  
2004). AĐHM, sözkonusu davada yukarıda kaydedilen baꢀvuruda vardığı sonuçlardan farklı  
bir sonuca varmasını gerektirecek özel bir durum görmemektedir.  
33. Bu koꢀullar altında AĐHM, Hükümet’in ilk itirazını reddeder.  
5
34. AĐHM, baꢀvurunun AĐHS’nin 35 § 3. maddesi bağlamında temelden yoksun  
olmadığını belirtir. Ayrıca, kabuledilemez olduğuna karar vermek için gerekçe bulunmadığını  
belirtir. Bu nedenle, kabuledilebilir olduğuna karar verilmelidir.  
II. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
35. Baꢀvuran, polis gözetimindeyken maruz bırakıldığı muamelenin, AĐHS’nin  
aꢀağıda kaydedilen 3. maddesinin ihlali anlamına gelen iꢀkence ve insanlık dıꢀı muameleye eꢀ  
değerde olduğu hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur:  
“Hiç kimse iꢀkenceye, insanlık dıꢀı ya da onur kırıcı ceza veya iꢀlemlere tabi tutulamaz.”  
36. Hükümet, baꢀvuranın iddialarına itiraz etmiꢀtir. Baꢀvuranın iddialarının, uygun  
delillerce desteklenmediğini belirtmiꢀtir. Bu bağlamda Hükümet, baꢀvuranın kötü muamele  
iddialarının, tıbbi rapor bulgularına uymadığını belirtmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın, iddia ettiği  
muameleye uğramıꢀ olması durumunda, yüzünden ve vücudunda yara izleri olacağını ileri  
sürmüꢀtür. Ayrıca, baꢀvuranın ve eꢀinin, yakalanmaya karꢀı direndiklerini doğruladıklarını  
belirtmiꢀtir.  
37. Baꢀvuran, iddialarını sürdürmüꢀtür. Özellikle, sırtına darbe aldığını, çıplak  
bırakıldığını ve sözlü ve fiziksel olarak cinsel yönden taciz edilmiꢀ olduğunu belirtmiꢀtir.  
38. AĐHM, kiꢀinin sağlık durumu iyiyken gözaltına alındığı ancak, serbest  
bırakıldığında yaralanmıꢀ olduğunun anlaꢀıldığı durumlarda, Devlet’in sözkonusu  
yaralanmanın nasıl olduğunu açıklamakla ve özellikle baꢀvuranın iddiaları, tıbbi raporlarla  
desteklenmiꢀse, sözkonusu iddiaları çürütecek bir delil sunmakla yükümlü olduğunu; aksi  
halde, AĐHS’nin 3. maddesi bağlamında açık bir sorunun belireceğini yineler (bkz.  
Selmouni/Fransa [BD], no. 25803/94, § 87, ECHR 1999-V, Aksoy/Türkiye, 18 Aralık 1996  
tarihli karar, Hüküm ve Karar Raporları 1996-VI, sayfa 2278, § 62, Tomasi/Fransa, 27  
Ağustos 1992 tarihli karar, A Serisi no. 241-A, sayfa 40-41, §§ 108-111, ve  
Ribitsch/Avusturya, 4 Aralık 1995 tarihli karar, A Serisi no. 336, sayfa 26, § 34).  
39. Sözkonusu davada doktor tarafından hazırlanan tıbbi rapor, polis tarafından  
gözaltında tutulduğu sürenin bitiminde baꢀvuranın vücudunda yaralar görüldüğünü  
göstermektedir. AĐHM’nin görüꢀüne göre, tıbbi rapordaki bulgular, en azından baꢀvuranın  
sırtından darbe aldığına dair iddialarıyla uyuꢀmaktadır. AĐHM, özellikle sözkonusu  
muamelenin kanıtlanması çok zor olduğu için, cinsel veya psikolojik kötü muameleye iliꢀkin  
iddiaların doğruluğunu değerlendirmeyi gerekli görmemektedir.  
40. AĐHM tarafların, 21 Mayıs 1997 tarihli tıbbi rapor bulgularına iliꢀkin ihtilafa  
düꢀmediklerini gözlemlemektedir. Ancak, baꢀvuranın sözkonusu muameleye nasıl maruz  
kaldığı hususunda farklı ifadeler vermiꢀlerdir. AĐHM, baꢀvuranın yakalanmasını müteakiben  
muayene edilmediğini, oysa edilmesinin, yakalama iꢀlemi sırasında güç kullanmak  
durumunda kalan polis memurları tarafından atılacak uygun bir adım olmuꢀ olacağını  
belirtmektedir. Ayrıca, yakalam tutanağında, baꢀvurana karꢀı kullanılan suçun niteliğinden  
söz edilmemektedir ve baꢀvuranın eꢀi olan R.Y.’nin tıbbi raporu, birlikte yakalanmıꢀ  
olmalarına rağmen, kötü muamele bulgularını ortaya koymamaktadır.  
41. Yukarıda belirtilenler karꢀısında, AĐHM, Hükümet’in, baꢀvuranın, tutukluluğun  
sonunda tespit edilen yaraları nasıl aldığına iliꢀkin açıklamalarından tatmin olmamıꢀtır.  
6
42. Yetkililerin, nezarette kontrolleri altındaki kiꢀilerin aldıkları yaraların nedenini  
açıklama yükümlülüğünü yineleyen AĐHM, polis memurlarının beraat etmelerinin Devlet’in  
AĐHS uyarınca sorumluluğunu ortadan kaldıramayacağını değerlendirir (bkz., mutatis  
mutandis, Berktay – Türkiye, no. 22493/93, § 168, 1 Mart 2001 ve Çolak ve Filizer – Türkiye,  
no. 32578/96 ve no. 32579/96, § 168, 8 Ocak 2004).  
43. Bütün olarak davanın olaylarını ve baꢀvuranın nezarette tutulduğu sırada aldığı  
yaraların nedenine iliꢀkin olarak Hükümet tarafından makul bir açıklamanın olmayıꢀını  
değerlendiren AĐHM, bu yaraların, sorumluluğunu Hükümet’in taꢀıdığı muameleden  
kaynaklandığını tespit eder.  
44. AĐHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine karar verir.  
III. AĐHS’NĐN 6. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
45. Baꢀvuran, ulusal mahkemelerin, herhangi bir ek soruꢀturma yürütmeden ve dava  
dosyasındaki delillere rağmen sanık memurları beraat ettirmek amacıyla hareket ettiği  
gerekçesiyle bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının hakkaniyete uygun olarak  
görülmesini istemek hakkının ihlal edildiğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur. Ayrıca, kötü muamele ve  
iꢀkence ꢀikayetlerine iliꢀkin etkili bir hukuk yolunun olmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
Baꢀvuran, AĐHS’nin 6. ve 13. maddelerine istinat etmiꢀtir.  
46. AĐHM, bu ꢀikayetlerin tek baꢀına 13. madde açısından incelenmesi gerektiğini  
değerlendirir. Bu madde ꢀöyledir:  
“
Bu Sözleꢀme’de tanınmıꢀ olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev  
yapan kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmıꢀ da olsa, ulusal bir makama etkili  
bir baꢀvuru yapabilme hakkına sahiptir.”  
47. Hükümet, baꢀvuranın kötü muamele iddiasına iliꢀkin ifadesinin üzerine  
Cumhuriyet Savcısı tarafından hemen bir soruꢀturma baꢀlatıldığını ileri sürmüꢀtür. Hükümet,  
baꢀvuranın yakalanmasında ve sorgulanmasında yer alan polis memurlarının teꢀhis edildiğini,  
baꢀvuran ve sanık polis memurlarının ifadelerinin alındığını ve baꢀvuranın eꢀinin tanık olarak  
dinlendiğini belirtmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın mahkemede hazır bulunmamasının, ifade  
vermesini sağlamak için birkaç yazılı talebi zorunlu kılmıꢀ olduğunu belirtmiꢀtir.  
Mahkemenin, sanık polis memurlarının beraatını onları mahkum etmek için yeterli delil  
olmaması dolayısıyla emrettiğini iddia etmiꢀtir.  
48. Baꢀvuran, iꢀkence ve kötü muamele iddialarına iliꢀkin olarak ön soruꢀturmanın ve  
cezai iꢀlemlerin uluslararası standartların gerisinde kaldığını ileri sürmüꢀtür. Tıbbi raporların  
yetersizliğinden ve daha fazla delil elde etme çabalarının yokluğundan ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
Baꢀvuran, yerel mahkemenin, yakalanmasının ardından polis memurlarının onu tıbbi  
muayeneye götürmediği gerçeğine müsamaha ederken, eꢀinin ifadesini tek taraflı bulduğunu  
ve kendisinin ifadesini gözönünde bulundurmadığını belirtmiꢀtir.  
49. Bu davada sunulan delillere dayanarak, AĐHM, sorumlu Devlet’in, AĐHS’nin 3.  
maddesi uyarınca, polis nezaretinde baꢀvuran tarafından maruz kalınan kötü muameleden  
sorumlu olduğunu tespit etmiꢀtir. Dolayısıyla, bu bakımdan baꢀvuranın ꢀikayeti, AĐHS’nin 3.  
maddesi ile iliꢀkili 13. maddenin maksatları açısından “savunulabilir” dir. Dolayısıyla,  
7
yetkililerin, bu hükmün gereklerini yerine getiren etkili bir soruꢀturma yürütme  
yükümlülükleri vardır (bkz. McGlinchey ve Diğerleri – Đngiltere, no. 50390/99, § 64, AĐHM  
2003-V ve yukarıda anılan, Batı ve Diğerleri §§ 133-138).  
50. Sözkonusu davada, AĐHM, Cumhuriyet Savcılığı tarafından baꢀvuranın iddialarına  
yönelik bir soruꢀturmanın hemen baꢀlatıldığını gözlemler. Bu soruꢀturma, Cumhuriyet Savcısı  
tarafından, baꢀvuranın hem yakalanmasında hem de sorgulanmasında yer alan kiꢀiler olarak  
teꢀhis edilen iki polis memurunun duruꢀmaya çıkmasıyla sonuçlanmıꢀtır. Ayrıca, delil  
yetersizliğinden dolayı polis memurlarının beraat etmesiyle sonuçlanan bu cezai iꢀlemlere  
baꢀvuran etkili olarak katılım sağlayabilmekteydi.  
51. Bununla birlikte, AĐHM, yetkililer tarafından soruꢀturma ve duruꢀmanın yürütülme  
biçiminde kusurlar olduğunu gözlemler. AĐHM, davanın açılmasının öncesinde baꢀvurandan  
hiçbir zaman kötü muamelenin sözde faillerini teꢀhis etmesinin talep edilmediğini gözlemler  
ve sonuç olarak, baꢀvuran tarafından ꢀikayet edilen diğer polis memurları teꢀhis edilmemiꢀ ve  
duruꢀmaya çıkarılmamıꢀtır. Bu bağlamda, yetkililer, baꢀvuranın yakalanmasında yer alan  
diğer polis memurlarının veya yakalanmasının muhtemel görgü tanıklarının ifadelerini  
almamıꢀlardır. Ayrıca, iꢀlemlerin hiçbir aꢀamasında, baꢀvuranın incommunicado üç buçuk  
gün tutuklu kaldığı ve hepsi erkek olan polis memurları tarafından sorgulandığı gerçeğine  
rağmen, yetkililer tarafından baꢀvuranın cinsel taciz iddialarının doğruluğu incelenmemiꢀtir.  
52. Yukarıda belirtilenler karꢀısında, AĐHM, hem soruꢀturmanın hem de cezai  
iꢀlemlerin AĐHS’nin 13. maddesinin gerektirdiği tam, etkili hukuk yolunu sağlamadığı  
kararına varır. Dolayısıyla, bu hüküm ihlal edilmiꢀtir.  
IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
53. AĐHS’nin 41. maddesi ꢀöyledir:  
“ Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek  
Sözleꢀmeci Taraf’ın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,  
zarar gören tarafın hakkaniyete uygun bir surette tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
54. Baꢀvuran 40.000 Euro manevi tazminat talep etmiꢀtir.  
55. Hükümet, aꢀırı bularak, baꢀvuran tarafından talep edilen miktara itiraz etmiꢀtir.  
56. AĐHM, baꢀvuranın, büyük ihtimalle, tek baꢀına AĐHM’nin ihlal tespitiyle telafi  
edilemeyecek, acı ve sıkıntı yaꢀamıꢀ olduğunu tespit eder. Bu davada tespit edilen ihlalin  
niteliğini gözönünde tutarak ve hakkaniyet temelinde karar vererek, AĐHM, baꢀvurana,  
10.000 Euro manevi tazminat ödenmesine karar verir.  
B. Mahkeme masrafları  
8
57. Baꢀvuran mahkeme masrafları olarak toplam 10.640 Yeni Türk Lirası (YTL)  
(yaklaꢀık 5.982 Euro) talep etmiꢀtir. Bu miktar, hem yerel mahkemelerde hem de AĐHM’de  
yapılan idari masrafları ve harcamaları ve temsil edilme ücretlerini kapsar. Taleplerine destek  
olarak, baꢀvuran, temsilcileri tarafından hazırlanan bir masraflar listesi ve Đstanbul Barolar  
Birliği’nin 2005 için tavsiye olunan ücretler listesini sunmuꢀtur. Ancak, herhangi bir makbuz  
sunmamıꢀtır.  
58. Hükümet miktarlara itiraz etmiꢀtir. Baꢀvuranın taleplerine iliꢀkin herhangi bir  
belge veya makbuz sunmadığını ileri sürmüꢀtür.  
59. AĐHM, sözkonusu masraflar gerçekten ve gerektiği için yapıldığı ve miktar  
açısından makul olduğu takdirde mahkeme masraflarına iliꢀkin tazminat ödenmesine karar  
verebilir ( bkz. Sawicka – Polonya, no.37645/97, § 54, 1 Ekim 2002). Mevcut bilgilere  
istinaden kendi kararını veren AĐHM, bütün mahkeme masraflarını kapsamak üzere 2.500  
Euro ödenmesine karar verir.  
C. Gecikme Faizi  
60. AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere  
uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun  
olduğuna karar verir.  
BU SEBEPLERLE, AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. AĐHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;  
4. (a) Sorumlu Devlet’in, baꢀvurana, aꢀağıdaki miktarları, AĐHS’nin 44 § 2. maddesi  
uyarınca kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme günündeki kur  
üzerinden sorumlu Devlet’in milli para birimine dönüꢀtürmek üzere ödemesine:  
(i) 10.000 Euro (on bin Euro) manevi tazminat;  
(ii) 2.500 Euro (iki bin beꢀ yüz Euro) mahkeme masrafları;  
(iii) yukarıdaki miktarlara tabi olabilecek her türlü vergi;  
9
(b) Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin aꢀılmasından ödeme gününe kadar geçen süre için  
yukarıdaki miktarlara Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli faizinin üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
5. Baꢀvuranın adil tazmin talebinin kalanının reddine  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3. maddesi  
uyarınca 10 Ocak 2006 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
S. NAISMITH  
J.-P. COSTA  
Yazı Đꢀleri Müdür Yardımcısı  
Baꢀkan  
10