C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
YAVUZ SARIKAYA - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 11098/04)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
13 Ocak 2009  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 11098/04 numaralı baꢀvurunun nedeni T.C. vatandaꢀı  
Yavuz Sarıkaya’nın 1 Mart 2004 tarihinde Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence  
altına alan Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu  
baꢀvurudur.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Ankara barosu avukatlarından  
H.T. Ulus tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
Baꢀvuran 1934 doğumlu olup Ankara’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran olayların meydana geldiği dönemde Ankara Yenimahalle’de bulunan bir arsanın  
sahibiydi.  
1Kamulaꢀtırmasız el atmaya karꢀı tazminat talebine iliꢀkin yargı süreci  
Yenimahalle Belediyesi (Belediye) baꢀvurana ait arsanın bir bölümüne kamulaꢀtırmasız el  
atmıꢀtır.  
Baꢀvuran 24 Aralık 1999 tarihinde Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (Mahkeme)  
kamulaꢀtırma tazminatı talebiyle Belediye aleyhine dava açmıꢀtır.  
Mahkeme 26 Nisan 2000 tarihinde baꢀvuranın talebini kısmen yerinde bulmuꢀ ve  
kamulaꢀtırmasız el atma için 24 Aralık 1999 tarihinde değiꢀen yasal faiz oranıyla birlikte  
baꢀvurana 939.053.750.000 TL (olayların meydana geldiği dönemde yaklaꢀık 1.676.882  
Euro) tazminat ödenmesine hükmetmiꢀtir.  
Yargıtay 25 Eylül 2000 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀ, 21 Kasım  
2000’de belediyenin karar düzeltme talebini reddetmiꢀtir.  
Baꢀvuran 8 Ocak 2001 tarihinde yasal faiz ve tüm giderlerle birlikte 1.567.590.197.916 TL  
(olayların meydana geldiği dönemde yaklaꢀık 2.468.250 Euro) tutarındaki meblağ için  
Belediye aleyhinde icra takibi baꢀlatmıꢀtır.  
17 Ocak 2001 tarihinde belediye, belediyeye ait bütün malların kamu hizmetinde olduğu ve  
hiçbir hacze konu teꢀkil edemeyeceği gerekçesiyle bu talebe uymamıꢀtır. Belediye bu yönde  
belediye meclisinin almıꢀ olduğu 1 ꢁubat 2000 ve 31 Ocak 2001 tarihli kararlarına atıfta  
bulunmuꢀtur.  
Baꢀvuran bu arada 11 Eylül 2001 tarihinde Türkiye Jokey Kulübü tarafından Belediye’ye  
verilen vergiye haciz koydurmuꢀtur.  
Belediyenin 18 Eylül 2001 tarihli itirazı üzerine icra hakimi 21 Eylül 2001’de, belediye  
meclisinin 31 Ocak 2001 tarihinde sözkonusu meblağın kamu yararına kullanılmasına karar  
vermiꢀ olmasını göz önünde bulundurarak, sözkonusu vergi üzerindeki haczi kaldırmıꢀtır.  
2
Yargıtay 15 Kasım 2001 tarihinde baꢀvuranın yaptığı temyiz baꢀvurusunu reddetmiꢀtir.  
Baꢀvuran baꢀka bir tarihte belediyeye karꢀı icra takibi baꢀlatmıꢀ ve yeniden Türkiye Jokey  
Kulübü tarafından ödenen vergiye haciz koydurmuꢀtur.  
Belediyenin 10 Temmuz 2003 tarihindeki itirazı üzerine, icra hakimi, baꢀvuranın belediyenin  
sözkonusu verginin kamu yararına kullanılmasına iliꢀkin kararını iptal ettirmiꢀ olmasına  
rağmen, belediyeye ödenen vergilere haciz konamayacağı gerekçesiyle sözkonusu meblağ  
üzerindeki haczi kaldırmıꢀtır.  
Yargıtay 21 Kasım 2003 tarihinde bu kararı onamıꢀtır.  
Baꢀvuran 22 Haziran 2007 tarihinde AĐHM’ye yazmıꢀ olduğu yazı ile icra sürecinin halen  
devam ettiğini ve 11 Ekim 2005 tarihindeki hesaplama yöntemine göre kamulaꢀtırmasız el  
atma bedelinin 4.088.309,99 YTL’ye (2.523.650 Euro) karꢀılık geldiğini bildirmiꢀtir.  
2) Belediye Meclisi’nin 1 ꢁubat 2000 ve 31 Ocak 2001 tarihli kararlarının iptal edilmesi  
talebine iliꢀkin yargı süreci  
Baꢀvuran belirtilmeyen bir tarihte Ankara Đdare Mahkemesi’nde (Đdari Mahkeme) belediye  
meclisinin sözü edilen kararlarının iptali ve mahkeme karar verene kadar yürütmenin  
durdurulması talebiyle dava açmıꢀtır.  
Đdari Mahkeme 13 Mart 2002 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar vermiꢀtir. Bu  
kararlar Bölge Đdare Mahkemesi tarafından onanmıꢀtır.  
20 Eylül 2002 tarihinde Đdari Mahkeme belediye meclisinin sözü edilen gelirin hangi hizmete  
yönelik kullanıldığının tam olarak belirtilmediği gerekçesiyle itiraz konusu kararların iptaline  
karar vermiꢀtir. Mahkemeye göre bu kararlar yalnızca icra iꢀlemlerine engel olması amacıyla  
alınmıꢀtır.  
Danıꢀtay 15 Eylül 2003 tarihinde Đdare Mahkemesi’nin iptal kararlarını onamıꢀtır.  
3) Kira tazminatı talebine iliꢀkin yargı süreci  
Baꢀvuran 21 Aralık 2000 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesi’ne giderek Đdare  
kamulaꢀtırmasız el atma yapmasaydı bu beꢀ yıllık süre zarfında elde edeceği kira tutarları için  
ecrimisil davası açmıꢀtır.  
Asliye Hukuk Mahkemesi 22 Ocak 2003 tarihinde baꢀvuranın talebini kısmen yerinde bulmuꢀ  
ve baꢀvurana yıllık faiz oranıyla birlikte 77.000.000.000 TL. (o dönemde 43.135 Euro)  
tazminat ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.  
Yargıtay 16 Haziran 2003 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.  
Baꢀvuran 28 Ekim 2003 tarihinde Belediyenin bu tazminatı ödemesi için icra takibi  
baꢀlatmıꢀtır.  
Belediyenin kararı düzeltme talebi 20 Ekim 2003 tarihinde reddedilmiꢀ, bu karar baꢀvurana  
23 ꢁubat 2004 tarihinde tebliğ edilmiꢀtir.  
3
Baꢀvuranın avukatı 22 Haziran 2007 tarihli mektubuyla, baꢀvuranın 22 Ocak 2003 tarihli  
yargı kararından doğan alacağına karꢀılık belediyenin bir arsayı baꢀvurana devretmek  
suretiyle aralarında vardıkları uzlaꢀmayla davanın dostane çözüm yoluyla sonuçlandığı  
bilgisini AĐHM’ye vermiꢀtir.  
Hükümet 7 Kasım 2007 tarihli yazılı görüꢀlerinde baꢀvuranın ve belediyenin dostane çözüm  
yoluyla davayı sonuçlandırdıklarından AĐHM’yi haberdar etmiꢀtir. Hükümet bu bağlamda,  
dosyaya baꢀvuranın belediyeye vermiꢀ olduğu ve 22 Ocak 2003 tarihli yargı kararı sonucu  
oluꢀan alacak ile ilgili davanın dostane çözüm yolu ile çözümlendiğini, «hiçbir hak talep  
etmeyeceğini» belirten beyanını eklemektedir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN VE EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN  
ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
Baꢀvuran, belediyenin Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından alınan ve nihai hale gelen  
yargı kararını infaz etmediğinden ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran belediyenin kesinleꢀmiꢀ  
yargı kararları ile kendisine ödemesi gereken tazminatları ödememesi nedeniyle mülkiyet  
hakkına yönelik bir ihlalin yapıldığını öne sürmektedir. AĐHM baꢀvuran tarafından öne  
sürülen olayların AĐHS’nin 6/1 ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin uygulama alanına  
girdiğine itibar etmektedir.  
Hükümet baꢀvuran ile belediye arasındaki görüꢀmelerin halen sürdüğünü, baꢀvuranın Asliye  
Hukuk Mahkemesi’nin 26 Nisan 2001 tarihli kararının icrasına yönelik bu idari sürecin  
sonuçlanmasını beklemesi gerektiğini, bu yüzden iç hukuk yollarının tüketilmediğini  
savunmakta ve AĐHM’den AĐHS’nin 35/1 maddesine uygun olarak baꢀvuruyu kabuledilemez  
ilan etmeye davet etmektedir. Hükümet aynı mahkemenin 22 Ocak 2003 tarihli kararına  
iliꢀkin davanın dostane çözüm ile sonuçlandığını ifade etmektedir.  
1) 22 Ocak 2003 tarihli yargı kararı  
Baꢀvuranın avukatı 22 Ocak 2003 tarihli yargı kararı sonucu oluꢀan alacak ile ilgili olarak  
davanın dostane çözüm ile sonuçlandığını kabul etmektedir. Avukat bu baꢀvurunun  
yapılmasının ardından baꢀvurunun dostane çözüm ile sonuçlanması nedeniyle AĐHM  
nezdinde oluꢀan temsil giderlerine ve manevi tazminata iliꢀkin taleplerinin geçerli olduğunu  
belirtmektedir. Baꢀvuranın temsilcisi 10 Ocak 2008 tarihli yazılı görüꢀlerinde de herhangi bir  
rakam belirtmeksizin taleplerini yinelemiꢀtir.  
Hükümetin ve baꢀvuran tarafın görüꢀleri, dosyada yer alan deliller ve bilhassa baꢀvuranın  
belediyeye «hiçbir hak talep etmeyeceğine» dair vermiꢀ olduğu beyan ıꢀığında, AĐHM  
tarafların 22 Ocak 2003 tarihli yargı kararının sonucunda oluꢀan baꢀvuranın alacağı  
hususunda açıkça uzlaꢀma sağladıkları saptamasında bulunmaktadır. Dolayısıyla baꢀvuranın  
avukatının manevi tazminat taleplerinin dayanağı bulunmamaktadır. Kaldı ki bahse konu  
talepler herhangi bir rakamla gerekçelendirilmemiꢀtir (Bkz. aynı anlamda, Ekici-Türkiye  
kararı, no: 11703/03, 1 Haziran 2006 ve Namlı-Türkiye kararı, no: 40083/02, 5 Haziran  
2007).  
4
Baꢀvuran tarafından AĐHS’nin 6/1 ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi çerçevesinde öne  
sürülen talepler karꢀılanmıꢀ görünmektedir, bu durumda baꢀvuran bu maddelerin ihlali ile  
mağdur edildiğini öne süremez. Baꢀvuranın 22 Ocak 2003 tarihli yargı kararı sonucunda  
oluꢀan alacağına iliꢀkin baꢀvurusunun bu kısmının AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4.  
maddelerine uygun olarak reddedilmesi gerekmektedir.  
2) 26 Nisan 2000 tarihli yargı kararı  
AĐHM baꢀvuranın ꢀikayetçi olduğu, 21 Kasım 2000 tarihinde nihai hale gelen ve halen infazı  
gerçekleꢀmeyen 26 Nisan 2000 tarihli kararın taraflar arasında bir ihtilaf konusu edilmediğini  
not eder. AĐHM Hükümetin halen süren görüꢀmelerin sonucunda baꢀvuranın daha neden  
beklemesi gerektiği konusuna açıklık getirmediğini belirtmekte ve netice itibarıyla Hükümetin  
itirazını reddetmektedir.  
AĐHM 26 Nisan 2000 tarihli yargı kararı ile ilgili olarak, baꢀvurunun AĐHS’nin 35/1 maddesi  
gereğince dayanaktan yoksun bulunmadığını saptamaktadır. Kabuledilemezliğe dair baꢀka  
hiçbir gerekçe tespit edilmemiꢀtir. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esasa dair  
AĐHM baꢀvuranın bu baꢀvuruda öne sürdüğüne benzer bir ꢀikayeti daha önce de incelediğini  
ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz.  
örneğin Bourdov-Rusya kararı, no: 59498/00, Romachov-Ukrayna kararı, no: 67534/01, 27  
Temmuz 2004 ve Akıncı-Türkiye kararı, no: 12146/02, 8 Nisan 2008).  
AĐHM bu baꢀvuruyu incelemiꢀ ve Hükümetin mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀmasını  
sağlayacak ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını kaydetmiꢀtir. AĐHM Đdarenin iç  
hukuktaki mahkemeler tarafından hükmedilen alacağı baꢀvurana ödemediğine itibar  
etmektedir. Baꢀka bir ifadeyle, nihai bir yargı kararı vardır ve baꢀvuran lehine infazı 21  
Kasım 2000 tarihinden yani yaklaꢀık sekiz yıldan beri sonuçsuz kalmıꢀtır. Bu durum  
AĐHM’yi sözü edilen süre boyunca kesinleꢀmiꢀ yargı kararına uygun olarak gerekli tedbirlerin  
alınmadığı yönünde düꢀünmeye sevk etmektedir, Türk yetkilileri AĐHS’nin 6/1 maddesi ve  
Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin etkili hükümlerinden mahrum bırakmıꢀlardır.  
Bu nedenle sözü edilen bu hükümler ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASINA ĐLĐꢀKĐN  
AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine  
karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi  
edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil  
tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran ödemenin yapıldığı yıla kadar geçerli yıllık %30’luk faiz oranı ile birlikte maddi  
tazminat olarak 3.597.325,85 YTL (baꢀvurunun yapıldığı tarihte yaklaꢀık 2.180.197 Euro)  
talep etmektedir. Baꢀvuranın talep ettiği bu meblağ Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinin  
yasal faiz oranının 24 Aralık 1999 tarihinden baꢀlayarak geçerli olmasına hükmettiği 26 Nisan  
2000 tarihinden itibaren ve baꢀvurunun yapıldığı tarih olan 1 Mart 2004’te hesaplanmıꢀtır.  
5
Hükümet bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM bu baꢀvuruda iç hukukta baꢀvuran lehine alınan nihai yargı kararlarının infaz  
edilmemesi dolayısıyla AĐHS’nin 6/1 ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini  
saptamaktadır. Baꢀvuran tarafından baꢀlatılan icra takibi ise Ankara Đcra Dairesi’nde halen  
sürmektedir. Neticede AĐHM baꢀvuranın kesinleꢀmiꢀ yargı kararları ile almaya hak kazandığı  
alacaklarının olduğu ve icra takibi sürecinin halen sürdüğü kanısındadır. AĐHM, AĐHS’nin 6.  
maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığında, prensip olarak en uygun yöntemin baꢀvuranın  
bu hükmün ihlal edilmediği duruma eꢀdeğer bir duruma mümkün olan en kısa zamanda  
getirilmesi olacağını ifade etmektedir (Bkz. Basoukou-Yunanistan no: 3028/03, 21 Nisan  
2005; Ahmet Kılıç-Türkiye kararı no: 38473/02, 25 Temmuz 2006; Sipchenko-Rusya no:  
38368/04, 1 Mart 2007; mutatis mutandis Piersack-Belçika (50. madde) 26 Ekim 2003 ve  
sözü edilen Akıncı-Türkiye kararı). AĐHM bu ilkenin ihlal tespitlerinin yapıldığı mevcut  
baꢀvuruya da uygulanacağını kaydetmektedir. AĐHM, Savunmacı Devletin gerekli tedbirleri  
alarak iç hukuktaki mercilerin Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 26 Nisan 2000 tarihli  
kararının (21 Kasım 2001’de nihai hale gelmiꢀtir) infazının gerektiği ꢀekilde yerine  
getirilmesini sağlaması gerektiği kanısındadır.  
AĐHM baꢀvuranın herhangi bir manevi tazminat veya yargılama gideri talebinde  
bulunmadığını not eder.  
B. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 26 Nisan 2000 tarihli kararı (nihai karar 21 Kasım  
2000) hakkındaki baꢀvurunun kabuledilebilir, bunun dıꢀında kalanların kabuledilemez  
olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
Savunmacı Hükümet tarafından gerekli tedbirler alınarak Ankara Asliye Hukuk  
Mahkemesi’nin 26 Nisan 2000 tarihli kararının (nihai karar 21 Kasım 2000) infazının  
sağlanmasına;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 13 Ocak 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
6