COUNCIL  
A V R U P A  
OF E U R O P E  
KONSEYİ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
UÇMA – TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 15071/03)  
KARAR  
STRAZBURG  
4 Mart 2008  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 15071/03 no’lu davanın nedeni, T.C.  
vatandaꢀları Erhan Uçma ile Yurttaꢀ Uçma’nın (baꢀvuranlar), Avrupa Đnsan Hakları  
Mahkemesi’ne, 8 Nisan 2003 tarihinde, Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına  
alan Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu  
baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đzmir Barosu  
avukatlarından S. Çetinkaya tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢁULLARI  
Baꢀvuranlar sırasıyla 1979 ve 1982 doğumludur ve Đzmir’de ikamet etmektedir.  
Baꢀvuranlar, 28 Nisan 2001 tarihinde gözaltına alınmıꢀtır.  
Baꢀvuranlar, 30 Nisan 2001 tarihinde tetkik hakimi huzuruna çıkartılmıꢀ ve tetkik  
hakimi tutuklanmalarına karar vermiꢀtir.  
3 Mayıs 2001 tarihinde, Đzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı,  
baꢀvuranlar aleyhinde ithamname vermiꢀtir. Cumhuriyet Savcısı, birinci baꢀvuranı yasadıꢀı  
bir örgüte yardım ve yataklık etmekle, ikinci baꢀvuranı ise yasadıꢀı bir örgüt üyesi olmakla  
suçlamıꢀtır.  
13 Eylül 2001 tarihinde, Đzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi baꢀvuranları suçlu bulmuꢀ  
ve her ikisini de on ay hapis ve para cezasına çarptırmıꢀtır.  
6 Aralık 2001 tarihinde, Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı temyiz baꢀvurusunun esasına  
iliꢀkin yazılı görüꢀlerini sunmuꢀtur. Cumhuriyet Baꢀsavcısı, baꢀvurunun reddedilmesi ve ilk  
derece mahkemesinin kararının onaylanmasını tavsiye vermiꢀtir.  
Yargıtay, 24 Ocak 2002 tarihinde, Ceza Kanunu’nun 169. maddesi uyarınca  
baꢀvuranların yasadıꢀı silahlı bir örgüte yardım ve yataklık etme suçundan cezalandırılması  
gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını bozmuꢀtur.  
16 Mayıs 2002 tarihinde, Đzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi, Yargıtay’ın  
muhakemesine uyarak Ceza Kanunu’nun 169. maddesi uyarınca baꢀvuranları mahkum  
etmiꢀtir.  
13 Kasım 2002 tarihinde, Cumhuriyet Baꢀsavcısı davanın esasına iliꢀkin yazılı  
görüꢀünü sunmuꢀ ve Yargıtay’ın Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kararını onaylaması  
gerektiğini belirtmiꢀtir.  
Yargıtay, 28 Kasım 2002 tarihinde, Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın görüꢀüne uygun olarak  
ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.  
2
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuranlar, AĐHS’nin 6. maddesi uyarınca, Cumhuriyet Baꢀsavcısı tarafından  
Yargıtay’a sunulan yazılı görüꢀe karꢀılık kendilerine cevap hakkı tanınmaması nedeniyle adil  
yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüꢀlerdir.  
A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin  
AĐHS’nin 35/3 maddesi çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun olmadığını  
kaydeden AĐHM, ayrıca, baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esasa iliꢀkin  
Baꢀvuranlar, Cumhuriyet Baꢀsavcısı tarafından Yargıtay’a sunulan yazılı görüꢀ  
konusunda haberdar edilmediklerini iddia etmiꢀlerdir. Baꢀvuranlar, bu bağlamda, Cumhuriyet  
Baꢀsavcısı’nın görüꢀlerine cevap verme ve kendi iddialarını sunma imkanlarının olmadığını  
iddia etmiꢀlerdir.  
Hükümet bu iddiayı reddetmiꢀtir. Hükümet, Yargıtay’a sunulan bütün belgelerin  
taraflarca incelenmeye açık olması nedeniyle, baꢀvuranların Cumhuriyet Baꢀsavcısı tarafından  
sunulan yazılı görüꢀü görme imkanlarının olduğunu belirtmiꢀtir.  
AĐHM, daha önce Göç / Türkiye kararında (no. 36590/97) aynı ꢀikayeti incelediğini  
ve AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlalini saptadığını kaydetmektedir. AĐHM, bahsi geçen davada,  
Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın ifadelerinin niteliği ile baꢀvurana cevaben yazılı görüꢀ sunma  
imkanının tanınmaması durumunu gözönünde bulundurarak, baꢀvuranın çekiꢀmeli dava  
hakkının ihlal edildiğine karar vermiꢀtir.  
AĐHM, bu davayı incelemiꢀ ve yukarıda bahsedilen davaya iliꢀkin saptamalarından  
ayrılmasını gerektirecek hiçbir özel koꢀula rastlamamıꢀtır.  
Buna göre, Cumhuriyet Baꢀsavcısının Yargıtay huzurundaki ifadelerinin baꢀvuranlara  
tebliğ edilmemesi nedeniyle, AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal  
edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen  
telafi edebiliyorsa, AĐHS, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın  
adil tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuranlar, maddi tazminat olarak kiꢀi baꢀına 5,000 Euro, manevi tazminat olarak ise  
kiꢀi baꢀına 3,000 Euro talep etmiꢀtir.  
3
Hükümet, talep edilen miktarların çok yüksek ve kabuledilemez miktarlar olduğunu  
ileri sürmüꢀtür.  
AĐHM, talep edilen maddi tazminat ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağı  
bulunmadığını kaydederek bu talebi reddeder. AĐHM, ayrıca, tespit edilen ihlalin  
baꢀvuranların gördüğü manevi zarar için kendi baꢀına adil tatmin oluꢀturduğuna karar  
vermiꢀtir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuranlar, yargılama masraf ve giderleri için 3,000 Euro talep etmiꢀ, ancak bu talebi  
desteklemek üzere herhangi bir belge sunmamıꢀtır.  
Hükümet, bu miktarın aꢀırı ve dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüꢀtür.  
AĐHM’nin içtihadına göre, bir baꢀvuran gerçekliğini ve gerekliğini kanıtladığı makul  
miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AĐHM, sözkonusu davada, yukarıdaki ölçütler ile  
baꢀvuranın talebini doğrulamadığını dikkate alarak, bu baꢀlık altında herhangi bir ödeme  
yapılmasını öngörmemektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE  
1. Baꢀvurunun geri kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
3. Tespit edilen ihlalin baꢀvuranların gördüğü manevi zarar için kendi baꢀına adil tatmin  
oluꢀturduğuna;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77/2. ve 3. maddeleri  
gereğince 4 Mart 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
4