COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

ÜÇPINAR/TÜRKĐYE

(B a ꢀvuru no. 41479/05)

KARAR

STRAZBURG

21 Temmuz 2009

Sözkonusu karar AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kesinlik kazanacaktır. Ancak, ꢀekle iliꢀkin

değiꢀiklik yapılabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USULĐ ĐꢀLEMLER

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 41479/05 no’lu davanın nedeni T.C.

vatandaꢀı Đsmet Üçpınar’ın (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 10 Kasım

2005 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34.

maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Konya Barosu avukatlarından Bayan H. Müslümoğlu ve Bay K. Yaz

tarafından temsil edilmiꢀtir.

OLAYLAR

I. DAVA OLAYLARI

Baꢀvuran 1947 doğumludur ve Aksaray’da yaꢀamaktadır.

1995’te Konya Belediyesi, baꢀvuranın taꢀınmazını kamulaꢀtırmaya karar vermiꢀtir. 26

Ağustos 1996’da arazinin tapusu Konya Belediyesi’ne devredilmiꢀtir.

1 Mayıs 2003’te baꢀvuran, tazminatın artırılması için Konya Birinci Derece

Mahkemesi’nde dava açmıꢀtır. 21 Haziran 2004’te Konya Birinci Derece Mahkemesi,

baꢀvuranın talebini kısmen kabul etmiꢀ ve baꢀvurana, 26 Ağustos 1996’dan tarihinden

itibaren iꢀlemeye baꢀlayacak yasal faiz ile birlikte 1,861,980,000¹Türk Lirası (TRL) ek

tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir. 29 Aralık 2004’te Yargıtay kararı onamıꢀtır.

Baꢀvuran kararın düzeltilmesini talep etmiꢀtir. 18 Nisan 2005’te Yargıtay, düzeltme

talebini reddetmiꢀ ve bu kararı, 10 Mayıs 2005’te baꢀvurana tebliğ etmiꢀtir.

22 Haziran 2005’te yetkili makamlar baꢀvurana 13,783 Türk Lirası (YTL)

ödemiꢀlerdir².

HUKUK

I. AĐHS’YE EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ

ĐDDĐASI

Baꢀvuran, kamulaꢀtırılan taꢀınmazı için ödenmesine karar verilen ek tazminata

uygulanan çeꢀitli faiz oranlarının, enflasyon oranıyla karꢀılaꢀtırıldığında yeterli olmadığından

ꢀikayetçi olmuꢀtur.

Hükümet, bu iddiaya itiraz etmiꢀ ve baꢀvuranın, bu hususu ulusal mahkemeler önünde

ortaya koymadığını iddia etmiꢀtir.

AĐHM, Devlet borçlarına uygulanan yasal faiz oranlarının kanunda öngörülmüꢀ

olduğunu kaydeder. Bu nedenle, baꢀvuran ulusal mahkemelerde yasal faiz oranlarından

¹Yaklaꢀık 1,031 Euro.

²1 Ocak 2005 itibariyle Yeni Türk Lirası (YTL), eski Türk Lirası’nın (TL)yerini alarak tedavüle çıkmıꢀtır. 1

YTL = 1,000,000 TL. Bu nedenle, sözkonusu tarihte yukarıda kaydedilen meblağ, 13,783,000,000 Türk

Lirası’na ve yaklaꢀık 8,375 Euro’ya eꢀitti.

ꢀikayetçi olsaydı bile, kendisine tazminat ödenmesine karar verilmezdi (bkz. Reçber/Türkiye,

no. 52895/99, 18. paragraf, 2 ꢁubat 2006).

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢀikayetin dayanaktan

yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik

unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle ꢀikayet, kabuledilebilir niteliktedir.

AĐHM, davanın esası hususunda, sözkonusu davadakine benzer konuların ortaya

konduğu çeꢀitli davalarda 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır

(bkz. Aka/Türkiye, 23 Eylül 1998, paragraflar 50-51, Hüküm ve Karar Raporları 1998-VI).

Hükümet’in sunduğu delil ve iddiaları inceleyen AĐHM, daha önceki davalarda varılan

sonuçlardan farklı bir sonuca varmak için gerekçe bulunmadığı kanısındadır. Taꢀınmaz

kamulaꢀtırıldığında belirlenen meblağ ile baꢀvurana ödenen meblağın değerleri arasındaki

farkın, mülkiyet hakkının korunması ve kamu menfaatine iliꢀkin talepler arasında korunması

gereken adil dengeyi sarsarak baꢀvuranın zarara uğramasına neden olduğu kanaatindedir.

Sonuç olarak, 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

Baꢀvuran maddi tazminat olarak 133,000 Türk Lirası talep etmiꢀtir. Hükümet,

sözkonusu talebe itiraz etmiꢀ; talebin aꢀırı ve spekülatif olduğunu iddia etmiꢀtir.

Aka kararında kullandığı hesaplama yöntemini kullanan ve ilgili ekonomik veriyi göz

önüne alan AĐHM, baꢀvurana maddi tazminat olarak 21,700 Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.

Baꢀvuran, manevi tazminat ya da masraf ve harcamalarının karꢀılanması talebinde

bulunmamıꢀtır. Dolayısıyla AĐHM, baꢀvurana bu hususlarda tazminat ödenmesine gerek

olmadığı sonucuna varmıꢀtır.

AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz

oranına üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. (a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç

ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere

Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana maddi tazminat olarak 21,700 Euro (yirmi bir bin

yedi yüz Euro) ve bu meblağa uygulanabilecek her tür verginin ödenmesine;

(b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına

kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının

üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine;