C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
UĞURLU - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 45/04)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
17 Haziran 2008  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 45/04 numaralı baꢀvurunun nedeni T.C. vatandaꢀı  
Mustafa Uğurlu’nun (baꢀvuran) 24 Kasım 2003 tarihinde Temel Đnsan Hakları ve  
Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi  
uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Samsun barosu avukatlarından  
Y. Öztürk tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
Baꢀvuran 1961 doğumlu olup Samsun’da ikamet etmektedir.  
16 Aralık 2002 tarihinde Samsun havaalanında çalıꢀtığı sırada baꢀvuran ile N.A. ve annesi  
arasında fazla bagaj için ödenmesi gereken para nedeniyle bir olay meydana gelmiꢀtir.  
N.A. ve annesi 16 Aralık 2006 tarihinde baꢀvuran hakkında rüꢀvet, darp ve yaralama  
suçundan ꢀikayetçi olmuꢀlardır.  
Cumhuriyet Savcısı tarafından 17 Aralık 2002 tarihinde dinlenen baꢀvuran N.A. hakkında  
hakaret, tehdit, darp ve yaralama suçuyla ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
Çarꢀamba Cumhuriyet Savcısı TCK’nın 456/4 maddesine dayalı olarak baꢀvuranı ve N.A.’yı  
itham etmiꢀtir.  
Çarꢀamba Sulh Ceza Mahkemesi 18 Nisan 2003 tarihli bir karar ile CMUK’un 386., 387.,  
390., ve 302. maddelerinin uygulanmasına istinaden baꢀvuranı ve N.A.’yı 218.103.000’ꢀer  
TL. [yaklaꢀık 125 Euro] ağır para cezasına çarptırmıꢀtır.  
Baꢀvuran 15 Mayıs 2003 tarihinde Çarꢀamba Asliye Ceza Mahkemesi’ne baꢀvurarak bu  
karara itiraz etmiꢀ, ayrıca Sulh Hukuk Mahkemesi’nde duruꢀma yapılmadığından ꢀikayetçi  
olarak Asliye Ceza Mahkemesi’nde bir duruꢀma yapılmasını talep etmiꢀtir.  
Asliye Ceza Mahkemesi 27 Mayıs 2003 tarihinde dosya üzerinden ve iddianameye dayalı  
olarak baꢀvuranın bu talebini reddetmiꢀtir.  
Baꢀvuran 19 Haziran 2003 tarihinde Adalet Bakanı’na baꢀvurarak Cumhuriyet Savcısı’na  
Yargıtay önünde sözkonusu cezanın iptali giriꢀiminde bulunması için yazılı emir ile bozma  
talimatı vermesini istemiꢀtir.  
Cumhuriyet Savcısı 10 Temmuz 2003 tarihinde bu talebin reddedildiği bilgisini edinmiꢀtir.  
Ödenmesine gereken ceza üç aꢀamada 15 Eylül, 25 Ekim ve 17 Kasım 2003 tarihlerinde  
ödenmiꢀtir.  
2
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran mahkemelerin duruꢀma gerçekleꢀtirmemesi doğrultusunda davasının hakkaniyete  
uygun görülmediğinden ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran bu ꢀekilde münazaralara  
katılamadığını ve gerektiği gibi savunma yapamadığını öne sürmektedir. Baꢀvuran AĐHS’nin  
6. maddesinin 1. ve 3. paragraflarına atıfta bulunmaktadır.  
Hükümet bu iddialara karꢀı çıkmakta ve hükmedilen cezanın AĐHS’nin 6. maddesinde yer  
alan esaslara uygun olarak hakkaniyete uygun bir yargı sürecinde verildiğini savunmaktadır.  
Hükümet ayrıca, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren yeni Ceza Kanunu ve Ceza  
Muhakemesi Kanunu çerçevesinde sözkonusu yargılama yönteminin ortadan kalktığını  
eklemektedir.  
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esasa dair  
AĐHM yargılamanın hiçbir aꢀamasında baꢀvuranın iç hukuktaki mahkemeler önünde bir  
duruꢀmaya katılmadığını not etmektedir. Ne cezaya hükmeden sulh ceza mahkemesi önünde  
ne itiraz edilen asliye ceza mahkemesi önünde bir duruꢀma gerçekleꢀmiꢀtir. Baꢀvuran  
kendisini yargılayan hakimlerin huzuruna ꢀahsen çıkma olanağını hiçbir zaman bulamamıꢀtır.  
AĐHM baꢀvuran tarafından dile getirilen benzer bir itirazı daha önce de incelediğini ve  
baꢀvuranın ulusal mahkemeler önünde bir duruꢀma yapılması hakkından yoksun kalmasının  
ve bu mahkemeler tarafından davasının hakkaniyete uygun görülmemesinin AĐHS’nin 6/1  
maddesinin ihlaline yol açtığı sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. sözü edilen Karahanoğlu-  
Türkiye kararı ve Tanyar ve Küçükergin-Türkiye kararı no: 74242/01, 5 Aralık 2006).  
AĐHM mevcut baꢀvuruyu incelemiꢀ ve Hükümetin Mahkemenin bu davada farklı bir sonuca  
ulaꢀmasını sağlayacak ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını belirlemiꢀtir.  
Bu nedenle AĐHS’nin 6/1 maddesi bu bakımdan ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASINA ĐLĐꢀKĐN  
AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine  
karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi  
edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil  
tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran uğradığı manevi zarar için 30.000 Euro talep etmektedir.  
3
Hükümet bu miktara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM baꢀvuranın uğradığı manevi zararın giderilmesi için ihlal tespitinin yeterli olduğuna  
itibar etmektedir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran iç hukukta ve AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargı giderleri için 10.000 Euro talep  
etmektedir. Baꢀvuran ayrıca 4.000 Euro avukatlık ücreti talep etmekte bu yönde avukatı ile  
imzaladığı sözleꢀmeyi sunmaktadır. Baꢀvuran ayrıca genel giderler için (ulaꢀım, para cezası,  
tıbbi harcamalar, telefon, faks, haberleꢀme, kırtasiye ve tercüme masrafları) 6.000 Euro talep  
etmekte, ödemesine hükmedilen 218,15 YTL tutarındaki para cezasına ve 340 YTL  
tutarındaki tercüme masrafına iliꢀkin makbuzları sunmaktadır. Baꢀvuran kanıtlayamadığı  
diğer tutarlar hususunda takdiri AĐHM’ye bırakmaktadır.  
Hükümet bu meblağların aꢀırı olduğuna itibar etmektedir.  
AĐHM bu yöndeki yerleꢀik içtihadı dikkate alarak baꢀvurana yargı giderleri için hakkaniyete  
uygun 1.500 Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. Bir duruꢀma yapılmaması nedeniyle AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
3. Manevi zararı gidermesi için ihlal tespitinin adil bir tatmini oluꢀturduğuna;  
4 a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana yargı  
giderleri için 1.500 (bin beꢀ yüz) Euro ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 17 Haziran 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
4