CONSEIL

A V R U PA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

ÜMĐT AYDIN - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 33735/02 )

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

5 Ocak 2010

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (33735/02) no’lu davanın nedeni T.C. vatandaꢀı

Ümit Aydın’ın (baꢀvuran) 10 Haziran 2002 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne

Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme ’ ni n ( Avr up a Đnsan

Hakları Sözleꢀme s i - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Diyarbakır Barosu

avukatlarından M. Beꢀtaꢀ tara fından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢁULLARI

Baꢀvuran 1971 doğumlu olup, Diyarbakır’da ikamet etmektedir.

17 Haziran 1996 tarihinde, Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi

(« emniyet müdürlüğü ») polisleri yasadıꢀı silahlı terör örgütü PKK (Kürdistan Đꢀçi Partisi)

hakkında yürütülen bir soruꢀturma kapsamında ve S.Ç. isimli bir « itirafçı »’nın yaptığı

ihbarlara dayanarak Đstanbul Güngören’de bulunan bir tekstil ꢀirketine ait binada arama

gerçekleꢀtirmiꢀtir. Polisler, aranılan binada bulunan on dokuz kiꢀiyi gözaltına almıꢀtır.

Gözaltına alınan ve üzerinde kimlik belgesi bulunmayan baꢀvuran kendisini sahte bir isimle

tanıtmıꢀtır. Daha sonra bütün ꢀüpheliler kimlik kontrolünden geçirilmek üzere emniyet

mü d ür l ü ğüne götürülmüꢀtür.

Baꢀvuran, ilk sorgulaması yapılmak üzere bir polis refakatinde Emniyet Müdürlüğü’nün

beꢀinci katında bulunan bir odaya götürülmüꢀtür. Baꢀvuran buradaki pencereden atlayarak

kaçmaya çalıꢀmı ꢀtır. Ağır yaralanan baꢀvuran, hemen Çapa Devlet Hastanesi acil servisine

götürülmüꢀ ve orada yine gerçek kimliğini söylememiꢀtir. Bu konuda düzenlenen tutanağa

göre, baꢀvuran sedyede yatarken zafer iꢀareti yapmıꢀ ve PKK lehine sloganlar atmıꢀtır.

Emniyet Müdürlüğü, 19 Haziran 1996 tarihinde Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi

savcısına (« savcı ») baꢀvuranın gözaltı süresinin 17 Haziran 1996 tarihinden baꢀlamak üzere

on beꢀ gün uzatılmasını talep etmiꢀtir. Gerekli izin 28 Haziran 1996 tarihine kadar yani on iki

gün için verilmiꢀtir.

21 Haziran 1996 tarihinde, baꢀvuran devlet hastanesinde avukatının bulunmadığı bir

ortamda ancak doktoru ve babasının refakatinde sorgulanmıꢀtır. Baꢀvuran, bu sorgulamada

askerlik hizmetini yaparken firar ettiği için kimliği hakkında yalan söylediğini ve korktuğu

için pencereden atladığını ifade etmiꢀtir. Öte yandan baꢀvuran, hakkındaki suçlamaları inkar

etmiꢀ ve PKK ile hiçbir iliꢀkisi olmadığını belirtmiꢀtir.

26 Haziran 1996 tarihinde, baꢀvuran yine avukatının yokluğunda savcı ve DGM nöbetçi

hakimi tarafından dinlenmiꢀtir. Nöbetçi hakim iki bacağındaki kırıklar yüzünden hareket

edemeyen baꢀvuranın ifadesini almak için hastaneye gitmiꢀtir. Đlgili ꢀahıs polise verdiği

ifadenin büyük bir kısmını tekrarlamıꢀ, 1994 ve 1995 yıllarında gözaltına alındığında olduğu

gibi polislerin yine kötü muamele uygulayacaklarından korktuğu için pencereden atladığını

ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran, iddianamede yer alan eylemlere katılmadığını ve hastaneye sevk

edilirken slogan atmadığını ifade etmiꢀtir. Baꢀvuran ayrıca, yetkililerin pencereden

atlamasıyla ilgili ailesine yeteri kadar çabuk bilgi vermediğinden ꢀikâyetçi olmuꢀtur.

2

Hakim baꢀvuranın tutuklanmasına karar vermiꢀtir. Đlgili ꢀahıs aynı gün Đstanbul Metris

Cezaevine götürülmüꢀtür. Baꢀvuranın tedavisi Đstanbul Devlet Hastanesinde devam etmiꢀtir.

Savcı, 5 Temmuz 1996 tarihinde yetkisizlik kararı alarak dosyayı Diyarbakır Devlet

Güvenlik Mahkemesi (« DDGM ») savcılığına göndermiꢀtir. DDGM savcılığı, 1 Ağustos

1996 tarihli iddianamesinde baꢀvuran ile S.Ç.’yi ulusal toprakların bir bölümünün ayrılmasını

tahrik eden eylemler gerçekleꢀtirmekle suçlamıꢀ ve eski Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi

gereğince mahkûm edilmelerini istemiꢀtir. Savcı, baꢀvuranın birçok silahlı eyleme karıꢀma s ı nı

dayanak göstermiꢀtir.

Davayla ilgili duruꢀma l a r 6 Ağustos 1996 tarihinde DDGM önünde görülmeye baꢀlamıꢀtır.

Bu ilk duruꢀm a i l e 2 7 E y l ü l 1 9 9 6 t a r i h i n d e g ö r ü l e n b i r s o n r a k i d u r u ꢀma tama me n u s ul e i l i ꢀkin

konulara ayrılmıꢀtır.

10 Ocak 1997 ve 28 ꢁubat 1997 tarihlerinde görülen duruꢀma l ar d a , d i ğer tutuklu ve

tanıklar dinlenmiꢀtir. DDGM, öte yandan baꢀvu r a n ı n ye t k i b ö l ge s i nd e ye r a l a n b a ꢀka bir

cezaevine nakledilmesini emretmiꢀtir.

11 Nisan 1997 tarihli duruꢀma d a , ha ki ml e r Ad a le t B a ka nlı ğı Ceza ve Tevkifevleri Genel

Müdürlüğü tarafından gönderilen ve baꢀvuranın hâlâ Đstanbul Devlet Hastanesinde tedavi

gördüğünü ve tedavisi bittiği zaman Diyarbakır’a nakledileceğini bildiren bir yazıyı not

almıꢀtır. Bu tarihten sonra gerçekleꢀtirdiği on üç duruꢀma s o nu c unda DD GM , s a nı kl a r ın

tutukluluk halinin devamına ve yeni belgelerin dosyaya eklenmesine karar vermiꢀtir.

Baꢀvuran o sırada hâlâ tedavi görmekte olduğundan, Diyarbakır cezaevine nakli

gerçekleꢀme mi ꢀtir.

Baꢀvuranın avukatı müvekkilinin hazır bulunamadığı duruꢀm a l a r a k a t ı l m ı ꢀtır.

18 Haziran 1999 tarihinde, T.C. Anayasası’nın 143. maddesi değiꢀtirilmiꢀ ve askeri

y a r g ı ç l a r D e v l e t G ü v e n l i k M a h k e m e l e r i b ü n y e s i n d e n ç ı k a r ı l m ı ꢀtır.

20 Temmuz 1999 tarihinde yapılan on yedinci duruꢀm a d a b a ꢀvuran ilk kez olarak üç sivil

y a r g ı ç t a n o l u ꢀan DDGM heyeti önüne çıkmıꢀ ve hakkında yapılan suçlamalar ile aleyhteki

delil unsurlarını kesin bir dille inkar etmiꢀtir.

25 Kasım 1999 tarihli duruꢀma d a , a le yht e i ki t a n ı kt a n b i r i o l a n A. D . , DD G M ö nünd e

baꢀvuranın PKK ile iliꢀkisi olduğunu bilmediğini ifade etmiꢀtir.

8 Haziran 2000 tarihinde, savcılık esas hakkındaki görüꢀlerini sunmuꢀtur. Baꢀvuranın

iddianamede yer alan ꢀiddet olaylarına karıꢀtığını yeterli delillerle belirleyemeyen ancak PKK

üyeliğini kesin olarak tespit eden savcılık, ilgili ꢀahısın eski Türk Ceza Kanunu’nun 168.

ma d d e s i uya r ı nc a ma h kûm e d i l me s i ni i s t e mi ꢀtir. DDGM, baꢀvurana savunmasını sunması için

25 Temmuz 2000 tarihli duruꢀma ya k a d ar s ür e t anı mı ꢀtır. Bu süre zarfında yazılı bir savunma

sunulmuꢀtur.

28 Eylül 2000 tarihinde, hakimler baꢀvuranı Türk Ceza Kanunu’nun 168. maddesinin 2.

fıkrası anlamında yasadıꢀı bir terör örgütüne üye olmaktan suçlu bulmuꢀ ve on iki yıl altı ay

hapis cezasına mahkûm etmiꢀtir. Mahkeme A.D.’nin polise verdiği ifade ile S.Ç.’nin ilk

sorgulama sırasında verdiği ve yargılamanın her safhasında tekrarladığı ifade gibi bazı delil

unsurlarını bu karara dayanak olarak göstermiꢀtir.

3

28 Eylül 2000 tarihinde, baꢀvuran kamuya açık bir duruꢀma t a le b i yl e t e myi z e gi t mi ꢀtir.

Yargıtay baꢀsa vcısının yazılı görü ꢀü olayın meydana geldiği dönemde uygulama gereği

baꢀvurana tebliğ edilmemiꢀtir.

11 Nisan 2002 tarihinde, Yargıtay, gerçekleꢀtirdiği oturumda temyiz edilen kararı

onamıꢀtır.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLÂL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran, AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafına atıfta bulunmakta ve ilk olarak

y a r g ı l a m a s ü r e c i n i n b i r b ö l ü m ü n d e b ü n y e s i n d e a s k e r i y a r g ı ç b u l u n d u r m a s ı d o l a y ı s ı y l a D e v l e t

Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsız ve tarafsız olamadığını iddia etmekte ve yargılama

süresinin uzunluğundan ꢀikâyetçi olmaktadır.

Baꢀvuran ikinci olarak, kendi gözünde aꢀırı bulduğu tutukluluk süresi ve mahkûmiyetinin

y a l n ı z c a b i r i t i r a f ç ı n ı n i f a d e s i n e d a y a n d ı r ı l m a s ı n ı n m a s u m i y e t k a r i n e s i n e a y k ı r ı l ı k t e ꢀkil

ettiğini savunmaktadır. Baꢀvuran bu bağlamda AĐHS’nin 6. maddesinin 2. paragrafının ihlal

edildiğini ileri sürmektedir.

Baꢀvuran, üçüncü olarak AĐHS’nin 6. maddesinin 3 b) paragrafının esas yönüne atıfta

bulunmakta ve Yargıtay baꢀsavcısının yazılı görüꢀünün kendisine tebliğ edilmediğinden

ꢀikâyetçi olmaktadır.

Baꢀvuran son olarak AĐHS’nin 6. maddesinin 3 c) paragrafının esas yönüne atıfta

bulunarak, ilk sorgulama sırasında avukat yardımı alamadığından ꢀikâyetçi olmaktadır.

AĐHS’nin mevcut davayı ilgilendiren kısımları aꢀağıdaki gibi kaleme alınmıꢀtır :

A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin

1. Devlet Güvenlik Mahkemesinin bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkında

Hükümet, o dönemde konuyla ilgili yasada bir değiꢀiklik yapıldığını hatırlatmaktadır.

AĐHM, Büyük Daire’nin Türkiye aleyhine Öcalan davasında, askeri yargıç değiꢀtirilerek

bu durum düzeltilmediği sürece, sivil bir kiꢀinin davasına bakan bir mahkemede askeri

y a r g ı ç l a r ı n b u l u n m a s ı n ı n v e b u d a v a d a s ü r e g e l e n y a r g ı i ꢀlemlerine katılmasının ilgili

y a r g ı l a m a n ı n b a ğımsızlığı ve tarafsızlığı yönünde kuꢀkulara yol açtığı kanaatine vardığını

hatırlatmaktadır (Türkiye aleyhine Öcalan davası [GC], n^o46221/99, prg. 114 - 118, 12 Mayıs

2005).

Bunun üzerine AĐHM, mevcut davada Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi bünyesinde

y e r a l a n a s k e r i y a r g ı c ı n d a v a n ı n e s a s ı h a k k ı n d a v e b a ꢀvuranın savunma haklarını

kullanmasıyla ilgili belirleyici hiçbir karara katılmadığını gözlemlemektedir (Öcalan, ilgili

bölüm, prg. 40 ve 42 ile karꢀılaꢀtırınız). Gerçekten, baꢀvuranın hazır bulunduğu ilk duruꢀm a

sadece sivil yargıçların bulunduğu mahkeme heyeti önünde yapılmıꢀtır. Savcılık ve baꢀvuran

esas üzerinde görüꢀ ve savunmalarını bu yargıçlar önünde sunmuꢀ ; polis önünde verdiği

ifadeyle baꢀvuranın mahkûmiyet kararının gerekçelerinden birini oluꢀturan A.D. de yine sivil

y a r g ı ç l a r ö n ü n d e t a n ı k l ı k e t m i ꢀtir (bakınız, mutatis mutandis, Türkiye aleyhine Kabasakal ve

Atar davası, n^o70084/01 ve 70085/01, prg. 34-35, 19 Eylül 2006).

4

Bu koꢀullar altında AĐHM, mevcut ꢀikâyetin açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve

A ĐHS’nin 35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmesi gerektiği kanaatine

varmaktadır.

2. AĐHS’nin 6. maddesine dayalı diğer ꢀikâyetler hakkında

AĐHM, bu ꢀikâyetlerin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan

y o k s u n o l m a d ı ğı ve baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını tespit etmektedir.

Dolayısıyla, kabuledilebilir ilan edilmeleri uygun olacaktır.

B. Esasa iliꢀkin

1. Yargılama süresi

Hükümet, davanın karmaꢀıklığı ve baꢀvurana isnat edilen suçlamaların niteliğine dikkat

çekmektedir. Hükümet, üstelik baꢀvuranın polis binasının beꢀinci katındaki pencereden

atlayıp iki bacağının kırılmasına sebep olarak ve 20 Temmuz 1999 tarihine kadar duruꢀma l ara

katılmayarak kasten yargılama sürecini yavaꢀlattığını savunmaktadır.

Hükümet, yetkililerin hiçbir surette yargılamanın aksamasına sebep olmadığını ve

dolayısıyla yargılama süresinin aꢀırı kabul edilemeyeceğini savunmaktadır.

Hükümetin bu argümanlarına karꢀı çıkan baꢀvuran, dile getirilen bu olayların ꢀikâyet ettiği

y a r g ı l a m a s ü r e s i ü z e r i n d e e t k i l i o l m a d ı ğını, zira DDGM önündeki duruꢀma l a r a k at ı l ma d ı ğı

dönemde orada bulunmasını gerektirecek hiçbir yargı iꢀleminin yapılmadığını ileri

sürmektedir.

AĐHM, ilk önce dikkate alınacak dönemin baꢀvuranın tutuklandığı 17 Haziran 1996

tarihinde baꢀladığını ve Yargıtay’ın kararını açıkladığı 11 Nisan 2002 tarihinde sona erdiğini

gözlemlemektedir. Dolayısıyla bu dönem iki dereceli yargılama için yaklaꢀık beꢀ yıl on ay

sürmüꢀtür.

AĐHM, bir yargılamanın makul sürede yapılıp yapılmadığını tespit edebilmek için özellikle

davanın karmaꢀıklığı, baꢀvuran ile yetkili makamların tutumları baꢀta olmak üzere dava

ꢀartlarının ve AĐHM’nin konuyla ilgili yerleꢀik içtihadının incelenmesi gerektiğini

hatırlatmaktadır (bakınız, diğer birçoğu arasından, Fransa aleyhine Pélissier ve Sassi davası

[GC], n^o25444/94, prg. 67, CEDH 1999-II).

AĐHM, kendisine sunulan tüm unsurları inceledikten sonra, mevcut davada Hükümetin

yu k a r ı d a b e l ir t i le n k ar ar d a n f a r k lı b i r d ü ꢀünmesini gerektirecek herhangi bir olgu ya da

argüman sunmadığı kanaatine varmaktadır. AĐHM, yargılama süresinin uzamasını sadece

kaçmaya çalıꢀırken kendisini ağır bir ꢀekilde yaralayan baꢀvuranın bu tutumuna bağlamanın

doğru olmayacağı kanısındadır. AĐHM, dosyada baꢀvuranın hangi gerekçelerle hızlı bir

ꢀekilde DDGM’nin yetki bölgesindeki bir cezaevine ya da bir hastaneye nakledilmediğini

veya ifadesinin istinabe yoluyla alınmadığını açıklayan bir unsur bulunmadığını not

etmektedir. AĐHM ayrıca, ilgili ꢀahsın avukatının duruꢀma l a rd a ha z ır b ul und u ğunu

kaydetmektedir.

Öte yandan AĐHM, Hükümetin baꢀvuranın katılmaması nedeniyle gerçekleꢀtirilemeyen

herhangi bir yargı iꢀlemi göstermediğini ve dosyadaki unsurların da bu konuya açıklık

getirmediğini gözlemlemektedir.

5

Son olarak AĐHM, yetkili mahkemelerin bakmakta oldukları bir davada adaletin bir an

önce tecelli etmesi için gerekli ihtimamı göstermeleri gereken yargılamanın büyük bir

kısmında baꢀvuranın tutukluluk halinin devam ettiğini gözlemlemektedir (bakınız, Rusya

aleyhine Kalachnikov davası, n^o47095/99, prg. 132, CEDH 2002-VI, ve, daha yakın bir

zamanda, Türkiye aleyhine Gezici ve Đpek davası, n^o71517/01, prg. 56, 10 Kasım 2005).

Konuya iliꢀkin içtihadını göz önüne alan AĐHM, mevcut davada ihtilaflı yargılama

süresinin aꢀırı olduğu ve “makul süre” gerekliliğini yerine getirmediği kanaatine varmaktadır.

Bu durumda, AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafı ihlal edilmiꢀtir.

2. Baꢀsav cının yazılı görü ꢀünün baꢀvurana tebliğ edilmemesi

Hükümete göre, yeni Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe

girmesiyle baꢀsavcının yazılı görüꢀünün tebliğ edilmeme sorunu çözülmüꢀtür.

AĐHM, daha önce Türkiye aleyhine Göç ([GC], n^o36590/97, prg. 14, CEDH 2002-V)

davasının emsal kararında benzer bir ꢀikâyetle ilgili olarak hüküm verdiğini hatırlatmaktadır.

Mevcut davayı ilgilendiren dönemde yürürlükte olan yasaların bu emsal kararda uygulanan

y a s a l a r o l d u ğunu ve söz konusu karardan farklı muhakeme yapılmasını gerektirecek bir neden

göremediğini kaydeden AĐHM, mevcut davada baꢀsavcının yazılı görüꢀünün baꢀvurana tebliğ

edilmediği ve dolayısıyla aynı gerekçelerle 6. maddenin 1. paragrafının ihlal edildiği

sonucuna varmaktadır (idem, prg. 55).

3. Gözaltı sırasında avukat yardımından mahrum kalma

Hükümet, ön soruꢀturma safhasında avukat yardımı alamadığı yönündeki ꢀikâyetle ilgili

olarak, baꢀvuranın Devlet Güvenlik Mahkemesi ve Yargıtay önünde avukat tarafından temsil

edildiğini ve o safhalarda polise verdiği ifadelere itiraz etme imkânı bulduğunu savunmakta ve

bu bağlamda Türkiye aleyhine Bedri ve Reꢀit Aslan ((karar), n^o63183/00, 26 Mayıs 2005)

davasında alınan karara atıfta bulunmaktadır. Hükümet, bütünüyle değerlendirildiğinde,

ihtilaflı yargılamanın adil olmadığının söylenemeyeceği kanaatindedir.

AĐHM, Salduz kararında ortaya çıkan ve bu alanda uygulanan, daha öncesinde Hükümetin

örnek gösterdiği kararın ilgili bölümlerinde de etkili olan kıstaslara (Salduz ilgili bölüm, prg.

50-55) atıfta bulunmaktadır.

Mevcut davada, o dönemde yürürlükte olan yasa engel teꢀkil ettiği için baꢀvuranın gözaltı

sırasında – yani ön sorgulama esnasında - avukat yardımı almadığına kimse itiraz

etmemektedir (Salduz, ilgili bölüm, prg. 27 ve 28).

Bu ꢀartlar altında, Salduz kararının 56 ile 59 arası ve 62. paragraflarının ilgili bö lümlerinde

belirtilen gerekçelerle AĐHS’nin 6. maddesinin 1 ve 3 c) maddelerinin ihlâl edildiği sonucuna

varılmaktadır (bakınız, ayrıca, Türkiye aleyhine Böke ve Kandemir davası, n^o71912/01,

26968/02 ve 36397/03, prg. 71, 10 Mart 2009, ve, daha yakın bir zamanda Türkiye aleyhine

Karabil davası, n^o5256/02, prg. 45, 16 Haziran 2009).

Dolayısıyla AĐHM, karar hakimleri önünde savunma hakkına saygı gösterilmesi

konusunda AĐHS’nin 6.maddesinin 3. paragrafı bakımından ortaya çıkan temel hukuki sorunu

karara bağladığı kanaatindedir (bakınız, diğer birçoğu arasından, Türkiye aleyhine Kamil

Uzun davası, n^o37410/97, prg. 64, 10 Mayıs 2007 ; Karabil, ilgili bölüm, prg. 46).

6

Bu nedenle AĐHM, masumiyet karinesinin çiğnendiği iddiaları hakkında ayrıca karar

verme gereğinin olmadığı sonucuna varmaktadır.

II. AĐHS’NĐN 5. MADDESĐNĐN 3. PARAGRAFININ ĐHLÂL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

HAKKINDA

Kabuledilebilirliğe iliꢀkin

Son olarak, baꢀvuran AĐHS’nin 5. maddesinin 1 ve 3. paragraflarına atıfta bulunmakta ve

gözaltı ile tutukluluk sürelerinin uzunluğundan ꢀikâyetçi olmaktadır.

AĐHM, iç hukukta itiraz yolu bulunmadığından mevcut davada altı aylık sürenin ihtilaflı

gözaltı ve tutukluluk halinin sona erdiği tarihten itibaren, yani sırasıyla 26 Haziran 1996 ve 28

Eylül 2000 tarihlerinden baꢀlayarak hesaplanması gerektiğini not etmektedir. Bunun sonucu

olarak AĐHM, baꢀvurunun 10 Haziran 2002 tarihinde yani bu tarihler üzerinden altı aydan

fazla bir süre geçtikten sonra sunulmuꢀ olması dolayısıyla, bu ꢀikâyetler açısından gecikmiꢀ

olarak kabul edileceğini kaydetmektedir.

AĐHM, altı aylık süre kuralını yerine getirmediği için bu ꢀikâyetlerin AĐHS’nin 35.

ma d d e s i ni n 1 ve 4 . p ar a gr a f lar ı uya r ı nc a re dd e di lme s i ge r e k t i ği sonucuna varmaktadır.

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Baꢀvuran, manevi tazminat olarak 30 000 Türk Lirası (TRY) (yaklaꢀık 7 000 Euro (EUR))

talep etmektedir.

Hükümet, bu talebin dayanaktan yoksun olduğu kanaatindedir.

AĐHM, baꢀvurana manevi tazminat baꢀlığı altında 3 000 EUR ödenmesini uygun

görmektedir.

AĐHM, tespit edilen ihlalin telafisi için en uygun yolun, talep ettiği takdirde baꢀvuranın

A ĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafı gereklerine uygun olarak yeniden yargılanması olacağı

kanısındadır (Salduz, ilgili bölüm, prg. 72).

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran ayrıca AĐHM önünde görülen yargılama masraf ve giderleri için 9 350 TRY

(yaklaꢀık 5 400 EUR) talep etmektedir. Bu tutara dayanak olarak, çalıꢀılan saatlerin

dökümünü ve sekreterlik giderleri, fotokopi, posta ve telekomünikasyon masrafları gibi

harcamaların listesini sunmaktadır.

Hükümet, bu talebin haklı olmadığı kanaatindedir.

AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini ve gerekliliğini kanıtladığı

ma kul mi kt a r la r da ki ya r gı g i de r le r i ni el d e ed e bi l i r .

7

Elindeki belgeler ile yukarıdaki kıstasları dikkate alan AĐHM, mevcut davada AĐHM

önünde görülen yargılama masraf ve giderleri karꢀılığında baꢀvurana 150 EUR ödenmesi

gerektiği kanaatine varmaktadır.

C. Gecikme faizi

Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana

üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. AĐHS’nin 6/1, 2 ve 3. maddesi (yargılamanın uzunluğu, masumiyet karinesi, baꢀsavcının

tebliğnamesinin tebliğ edilmemesi, gözaltında avukat bulundurma hakkından

ya r a r l a n ma ma ) h a k kı n d a k i ꢀikayetlerin kabuledilebilir, bunun dıꢀında kalanların

kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin (yargılamanın uzunluğu) ihlal edildiğine;

3. AĐHS’nin 6/1 maddesinin (baꢀsavcının tebliğnamesinin tebliğ edilmemesi) ihlal edildiğine;

4. AĐHS’nin 6/1 ve 3 c) maddesinin (gözaltında avukat yardımından yararlanmama) ihlal

edildiğine;

5. AĐHS’nin 6/2 maddesinin ayrıca incelenmesine gerek olmadığına;

6. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, her türlü vergiden

muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana 3.000 (üç bin) Euro manevi

tazminat ve yargılama giderleri için 150 (yüz elli) Euro ödenmesine;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan

fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

7. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragraflarına uygun olarak 5 Ocak 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

8