COUNCIL  
OF EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ÜÇÜNCÜ DAĐRE  
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE DAVASI  
(B a ꢀvuru no. 57084/00)  
KARAR  
STRAZBURG  
21 ꢀubat 2008  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde  
kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tâbi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 57084/00 baꢁvuru numaralı davanın nedeni T.C.  
vatandaꢁları Fatma Usta, Hüseyin Usta ve Hacer Bakkal Usta’nın (“baꢁvuranlar”) Avrupa  
Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 3 Ocak 2000 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢁmesinin  
(“Sözleꢁme”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢁ oldukları baꢁvurudur.  
Baꢁvuranlar, Đstanbul Barosu avukatlarından Ali Yaꢁar tarafından temsil edilmiꢁtir.  
OLAYLAR  
DAVANIN KOꢀULLARI  
A. Taraflarca sunulduğu ꢀekliyle dava olayları  
Baꢁvuranlar, sırasıyla, 1938, 1938 ve 1964 doğumludurlar ve Đstanbul’da ikamet  
etmektedirler. Đlk iki baꢁvuran, 17 Nisan 1992 tarihinde Đstanbul’un Kadıköy ilçesinde bir  
dairede polis memurları tarafından vurularak öldürülen Taꢁkın Usta’nın anne ve babası;  
üçüncü baꢁvuran ise onun eꢁidir.  
1. Taꢀkın Usta’nın öldürülmesi  
Kadıköy Cumhuriyet Savcısı tarafından saptanan olaylara göre, 16 Nisan 1992 tarihinde,  
THKP-C militanlarının bir saldırı hazırlığı içinde olduğunu ifade eden isimsiz bir telefonun  
gelmesinin ardından, Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢀubesi polis memurları  
saat 23:00 sıralarında Đstanbul’un Kadıköy ilçesinde Çiftehavuzlar Cezmi Or Sokağı’na  
gelmiꢁlerdir. Polis memurları, bir konutun çevresini güvenlik içine aldıktan sonra, apartman  
yöneticisinin huzurunda binanın 12. katında bulunan bir dairenin kapısını çalmıꢁ ve  
ꢁüphelilerden kimlik kontrolü yapmak üzere kapıyı açmalarını istemiꢁtir. ꢀüphelilerden bir  
tanesi kapıyı bir karıꢁ kadar aralamıꢁ ve kimlik belgelerini getireceğini söyleyerek hemen  
kapatmıꢁtır. ꢀüpheliler daha sonra, yasadıꢁı örgütün bayrağını evin penceresinden dıꢁarı  
asmıꢁlar ve slogan atmıꢁlardır. Aynı zamanda, dairedeki bazı eꢁyaları ateꢁe vermiꢁlerdir. Bu  
aꢁamada, polis memurları ꢁüphelilerin sayısından habersizdir. Olay yerine bir ambulans  
getirilmiꢁtir. ꢀüphelilere teslim olmaları ve dairenin kapısını açmaları söylenmiꢁtir.  
Ancak, dairede bulunanlar söylenenleri yapmayı reddetmiꢁ ve ateꢁ açmıꢁlardır. Bu  
aꢁamada, R.A. liderliğinde bir tim daireye zorla girmeye karar vermiꢁtir. Saat 02:30’da, polis  
cortex isimli patlayıcı bir madde kullanarak çelik dıꢁ kapıyı açmaya çalıꢁmıꢁtır. Taꢁkın  
Usta’nın da dahil olduğu üç ꢁüpheli ve polis memurları R.A., A.D., I.S., A.T., A.U., M.B.A.,  
A.Ç. ve A.T. arasında çatıꢁma çıkmıꢁtır. Çatıꢁma sonucu Taꢁkın Usta ve diğer iki ꢁüpheli  
ölmüꢁ ve I.S. yaralanmıꢁtır.  
Polis memurları daha sonra dairede arama yapmıꢁlar ve on dokuz farklı tip ve kalibrede  
tabanca, iki el bombası, ꢁarjörler, susturucular, peruklar, yirmi dört ses bombası, üç telsiz ve  
bir miktar fiꢁek bulmuꢁlardır. Silahların balistik incelemelerinin yapılmasının ardından,  
tabancalardan bir tanesinin daha önce Eyüp ilçesinde K.T. isimli bir gece bekçisinden gasp  
edildiği ortaya çıkmıꢁtır.  
1
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
Kadıköy Cumhuriyet Savcısı, Taꢁkın Usta ve diğer iki ꢁüphelinin öldükleri sırada  
mevcut olan ꢁartlara yönelik bir soruꢁturma baꢁlatmıꢁtır. Olay günü görevde olan tüm polis  
memurlarının ifadeleri alınmıꢁtır.  
18 Nisan 1992 tarihinde, Đstanbul Cerrahpaꢁa Tıp Fakültesi’nde görevli adli tıp  
uzmanları tarafından maktulun cesedi üzerinde otopsi yapılmıꢁtır. Rapora göre, Taꢁkın  
Usta’nın cesedi, on üç tanesi öldürücü olmak üzere kırk beꢁ mermi giriꢁ yarası taꢁımaktadır.  
Rapor, dokuz silah atıꢁının uzun mesafeden yapıldığı; ancak, diğer mermilerin atıꢁ mesafesini  
tespit etmek için maktulun giysileri üzerinde ek bir inceleme yapılması gerektiği sonucuna  
varmıꢁtır. Rapor, ayrıca, toksikoloji raporuna göre, Taꢁkın Usta’nın kan örneğinde alkol veya  
uyuꢁturucu gibi yabancı bir maddeye rastlanmadığını ifade etmiꢁtir. Ölüm nedeni, kafatası ve  
kaburga kırığı, iç kanama ve beyin kanaması olarak tespit edilmiꢁtir.  
Olay yerinden toplanan tabancaların ve kovanların incelenmesinin ardından kriminal  
polis laboratuarı tarafından düzenlenen 28 Nisan 1992 tarihli balistik raporunda, 141  
Parabellum tipi 9 mm çaplı fiꢁek, 2 Browning tipi 9 mm çaplı fiꢁek ve dört Magnum tipi 44  
çaplı fiꢁeğin maktullerin silahlarından ateꢁlendiği ortaya çıkmıꢁtır.  
18 Mayıs 1992 tarihinde, Adli Tıp Kurumu, maktullerin giysilerinin incelenmesini  
müteakip atıꢁ mesafelerine iliꢁkin bir rapor yayınlamıꢁtır. Rapor, atıꢁların uzun mesafeden  
yapılmıꢁ olduğu sonucuna varmıꢁtır.  
18 Ocak 1993 ve 31 Ocak 1995 tarihleri arasında, birkaç Cumhuriyet Savcısı, 16 ve 17  
Nisan 1992 tarihlerinde görev baꢁında olan polis memurlarının ifadelerini almıꢁlardır.  
2. Polis memurları hakkındaki cezai kovuꢀturma  
18 Nisan 1995 tarihinde, Kadıköy Cumhuriyet Savcısı, Kadıköy Ağır Ceza  
Mahkemesi’ne, operasyonda yer alan on dokuz polis memuru hakkında bir iddianame  
sunmuꢁtur. Suçlamalar, Ceza Kanunu’nun 450/5, 463, 251, 281, 49/1, 31 ve 33. maddeleri  
uyarınca yapılmıꢁtır. Sanıklar, gerçek suçlu teꢁhis edilmeden adam öldürmekle  
suçlanmıꢁlardır. 28 Mart 1996 tarihli ek bir iddianame ile, baꢁka üç polis memuruna da aynı  
suç isnat edilmiꢁtir.  
15 Haziran 1995 tarihinde düzenlenen ilk duruꢁmada, Kadıköy Ağır Ceza Mahkemesi,  
mahkeme salonunda kavga çıkmıꢁ olması nedeniyle davayı kamera önünde yürütme kararı  
almıꢁtır.  
3 Haziran 1996 tarihinde, Yargıtay, güvenlik gerekçeleri ile, davayı, Kayseri Ağır Ceza  
Mahkemesi’ne havale etmeye karar vermiꢁtir. Ceza davası, sanık polis memurları ve  
tanıkların sözlü ifadelerini alan Kayseri Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yürütülmüꢁtür.  
Sanıklar, operasyonun kanuna uygun olarak yürütüldüğünü ve militanlar kendilerine ateꢁ  
açtıkları için silah kullanmak zorunda kaldıklarını iddia etmiꢁlerdir.  
13 Temmuz 2001 tarihinde, Kayseri Ağır Ceza Mahkemesi, polis memurlarını tüm  
suçlardan beraat ettirmiꢁtir. Mahkeme, kararında, dava dosyasındaki delillere dayanarak  
(balistik raporları, olay raporu, dairede bulunan ateꢁli silahlar ve bombalar, olay sonrası  
çekilen fotoğraflar, tanık ifadeleri), polis memurlarının, maktulleri canlı olarak yakalamak  
için yetkileri dahilinde olan her ꢁeyi yaptıkları ve ancak maktuller ateꢁ açtıktan sonra  
silahlarını ateꢁledikleri ve bunu nefsi müdafaa için yaptıkları kararına varmıꢁtır. Mahkeme,  
2
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
diğer hususların yanı sıra, operasyonun dokuz saatten uzun sürdüğünü ve bu süre boyunca  
polis memurlarının maktullere tekrar tekrar teslim olma çağrısında bulunduklarını ifade  
etmiꢁtir. Tanıkların sunduğu ifadelere ve polis memurlarının operasyon sırasındaki bakıꢁ  
açılarına dayanarak, operasyondan önce olay yerine ambulans getirtmiꢁ ve megafon  
aracılığıyla onlara müteaddit defalar teslim olmaları çağrısında bulunmuꢁ olmaları nedeniyle  
polis memurlarının militanları öldürme kastı taꢁımadıkları sonucuna varmıꢁtır. Polis  
memurları, ancak maktullerin kendilerine ateꢁ etmeye baꢁlamasından sonra ateꢁ açmıꢁlardır.  
Mahkeme, Adli Tıp Kurumu tarafından yayınlanan balistik raporuna dayanarak, ayrıca,  
maktullerin 700 mermi; polis memurlarının ise 420 mermi attığını tespit etmiꢁtir. Dolayısıyla,  
çatıꢁma sırasında, her iki tarafın da eꢁit ꢁekilde silahlı olduğu ve birbirine ateꢁ ettiği kanısına  
varmıꢁtır.  
19 Haziran 2002 tarihinde, Yargıtay, soruꢁturmada usul yönünden hatalar olduğu  
gerekçesiyle 13 Temmuz 2001 tarihli kararı bozmuꢁtur. Savunma ifadeleri istinabe hakimi  
tarafından alınan S.K. ve A.T. isimli sanıklara duruꢁmada bulunmak isteyip istemediklerinin  
sorulmadığını bilhassa belirtmiꢁtir. Ayrıca, ilk derece mahkemesi, A.Ç., S.T. ve Y.K. isimli  
sanıklara iliꢁkin müdahale talebine bir yanıt vermemiꢁtir.  
21 Ekim 2003 tarihinde, soruꢁturmada usul yönünden hataları gideren Kayseri Ağır  
Ceza Mahkemesi, polis memurlarını yine beraat ettirmiꢁtir. Mahkeme, operasyonu yürüten  
polis timinin, dairede bulunan kiꢁilere defalarca teslim olmaları çağrısında bulunduğunu tespit  
etmiꢁtir. Buna karꢁın, maktuller slogan atmıꢁ ve camdan dıꢁarı örgütün bayrağını asmıꢁlardır.  
Daha sonra, dairede yangın çıkarmıꢁlar ve polis memurlarına ateꢁ açmıꢁlardır. Bunun üzerine,  
R.A. liderliğinde bir tim militanların teslim olmayacağını değerlendirerek içeri girmeye karar  
vermiꢁtir. Polis timi dairenin kapısını patlayıcı kullanarak açmıꢁtır. Militanlar polis  
memurlarına ateꢁ etmeye baꢁlamıꢁlar ve takip eden çatıꢁma üç militanın ölümüyle  
sonuçlanmıꢁtır. Polis memurları olay yerinde yasadıꢁı örgüte ait birtakım dokümanlar,  
silahlar, mühimmat ve kısmen yanmıꢁ banknotlar bulmuꢁtur. Taraflarca sunulan deliller  
sonucunda mahkeme polis memurlarının nefsi müdafaada bulundukları kararına varmıꢁtır.  
Operasyonun saat 23:00’de baꢁlayıp ertesi gün saat 08:00’de sona ermiꢁ ve militanlara  
defalarca telim ol çağrısında bulunulmuꢁ olması polis memurlarının öldürme kastı  
taꢁımadıklarını ortaya koymuꢁtur. Mahkeme, polis memurlarının olayların seyrine iliꢁkin  
ifadelerinin tutarlı olduğu hususuna dikkat çekmiꢁtir.  
25 Temmuz 2005 tarihinde, Yargıtay yukarıda belirtilen kararı onamıꢁtır.  
3. Baꢀvuranlar tarafından ve baꢀvuranlar hakkında baꢀlatılan hukuki kovuꢀturma  
8 Temmuz 1992 tarihinde, Pendik Sulh Ceza Mahkemesi, baꢁvuranların Taꢁkın Usta’nın  
yasal varisleri oldukları kararını vermiꢁtir. Bu karar 9 Temmuz 1992 tarihinde kesinleꢁmiꢁtir.  
20 Eylül 1994 tarihinde, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, Ceza Kanunu’nun 36.  
maddesine uygun olarak, Taꢁkın Usta’nın adına kayıtlı iki araba ve bir daireye el konulmasına  
karar vermiꢁtir. Baꢁvuranlar davada müdahil taraftır ve söz konusu karara itirazları, tartıꢁma  
konusu mülkiyetin Taꢁkın Usta’nın adına kayıtlı olmasına rağmen yasadıꢁı örgüte ait olduğu  
ve yasadıꢁı örgüt tarafından kullanıldığı gerekçesiyle mahkeme tarafından reddedilmiꢁtir.  
22 Mayıs 1996 tarihinde, Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢁtır.  
3
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
a) Baꢀvuranlar tarafından baꢀlatılan hukuki kovuꢀturma  
24 Aralık 1997 tarihinde, baꢁvuranlar Kadıköy Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (3. Daire)  
dava açmıꢁ ve el konulmuꢁ daire ve iki arabanın mülkiyet hakkının karara bağlanması  
talebinde bulunmuꢁtur.  
24 Haziran 1998 tarihinde, ilk derece mahkemesi, baꢁvuranların itirazının Devlet  
Güvenlik Mahkemesi tarafından söz konusu daire ve iki arabanın yasadıꢁı örgüte ait olması  
sebebiyle zaten reddedilmiꢁ olduğu ve bu kararın kesinleꢁmiꢁ olduğu gerekçeleriyle  
baꢁvuranların talebini reddetmiꢁtir. 2 Mart 1999 tarihinde, Yargıtay bir duruꢁma yapmıꢁ ve ilk  
derece mahkemesinin kararını onamıꢁtır.  
b) Baꢀvuranlar hakkında baꢀlatılan hukuki kovuꢀturma  
31 Ekim 1997 tarihinde, Maliye Bakanlığı, Kadıköy Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (2.  
Daire) dava açmıꢁ ve el konulmuꢁ dairenin tapusunun iptali talebinde bulunmuꢁtur.  
28 Ekim 1998 tarihinde, ilk derece mahkemesi, el koyma kararının yasal sonucunun  
mülkiyet haklarının devri olduğunu değerlendirerek el konulmuꢁ dairenin tapusunu iptal etmiꢁ  
ve Hazine adına kaydının yapılmasını hükmetmiꢁtir. Mahkeme, kararında, baꢁvuranların  
temsilcisinin duruꢁmalara katılmadığını ve kararın onun gıyabında alındığını belirtmiꢁtir.  
Baꢁvuranlar ilk derece mahkemesinin kararını temyiz etmiꢁtir. Dilekçelerinde,  
mahkemenin onlara davalarını ispatlama imkanı tanımadan hüküm verdiğini ve mahkemenin  
kararın alınmasından önce sunulan erteleme taleplerine yönelik bir karar vermediğini ileri  
sürmüꢁlerdir.  
27 Nisan 1999 tarihinde, Yargıtay bir duruꢁma düzenlemiꢁ ve ilk derece mahkemesinin  
kararını onamıꢁtır. 1 Temmuz 1999 tarihinde, Yargıtay, baꢁvuranların kararın düzeltilmesi  
talebini reddetmiꢁtir. Bu karar baꢁvuranlara 13 Temmuz 1999 tarihinde bildirilmiꢁtir.  
B. Taraflarca sunulan belgeler  
Temmuz 1992’de THKP-C tarafından yayınlanan bir kitapçık, 16-17 Nisan 1992 tarihli  
olayları tarif etmiꢁ ve G.ꢀ. ile kurul üyesi ve yasadıꢁı örgüt liderinin eꢁi olan maktul Sabahat  
Karataꢁ arasında geçen telefon görüꢁmesi kayıtlarını içermiꢁtir. “Bayrağımız ülkenin her  
yerinde dalgalanacak” baꢁlıklı kitapçık, sosyalizmi övmüꢁ ve Taꢁkın Usta ile diğer iki  
maktulun sekiz buçuk saat boyunca faꢁist güçlere karꢁı koyduğunu ifade etmiꢁtir. Kitapçıkta  
yer alan kayıtlara göre, Sabahat Karataꢁ ve Eda Yüksel konuyla ilgili olarak ꢁunları ifade  
etmiꢁlerdir:  
“Sabo (Sabahat Karataꢁ): Merhaba. Dairenin etrafını sardılar. Đki yoldaꢁla birlikteyim. Onları son yarım  
saatten beri oyalıyoruz. Tüm belgeleri banyoda yaktık. ... Yakında ateꢁ etmeye baꢁlayacaklar.  
Savaꢁacağız. 12 Temmuz ꢁehitlerinin arasına ... katılacağız. Yoldaꢁım seninle konuꢁmak istiyor.  
Eda: Devrimci Sol savaꢁçıları ve Türk halkı için ꢁehit olacağız. Biz iyiyiz, çok sakiniz. 12 Temmuz’da  
Kızıldere’de ölümü gülerek karꢁılayan yoldaꢁlarımız gibi biz de ölümü gülerek ve savaꢁarak  
karꢁılayacağız...  
Sabo: Kolumdan yaralandım. Bir mermi girip çıktı. Hala ateꢁ edebiliyorum...  
Eda’nın sesi: Tanklarınız ve toplarınızla gelin, korkaklar...  
4
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
Sabo: Bombayla kapıyı açmaya çalıꢁıyorlar. Telefon kapının orada olduğu için daha fazla  
yaklaꢁamayız. Geriye gidiyoruz. Giriyorlar...  
Sabo: Ölümü elimizde silahlar ve sloganlar ile karꢁılıyoruz... Elveda...  
Telefonda yoğun ateꢁ duyulabiliyor...”  
17 Nisan 1992 tarihli inceleme ve değerlendirme raporu üç militanın öldürülmesine yol  
açan olayların geliꢁimini tarif etmiꢁ ve dairede bulunan silah, mühimmat ve malzemelerin  
listesini vermiꢁtir. Rapor ayrıca odalardan birinde bulunan maktullerin cesetlerini tarif  
etmiꢁtir. Polis memurları tarafından olay yerinin krokisinin çizilmiꢁ ve fotoğraflarının  
çekilmiꢁ olduğunu ifade etmiꢁtir. Kroki cesetlerin konumlarını göstermiꢁtir.  
17 Nisan 1992 tarihli otopsi raporu, maktullerin cesetleri üzerinde yapılan muayenenin  
ayrıntılı bir açıklamasını içermiꢁtir. Cesetler üzerindeki yara ve hasarların sayılarını ve  
yerlerini belirtmiꢁtir.  
18 Nisan 1992 tarihli olay raporu, çatıꢁmanın gerçekleꢁtiği dairenin durumunu tarif  
etmiꢁtir.  
Cerrahpaꢁa Tıp Fakültesi’nde görevli altı uzman doktor tarafından düzenlenen 18 Nisan  
1992 tarihli otopsi raporu, Taꢁkın Usta’nın ölümünün iç organlarını parçalayan mermilerden  
kaynaklandığını ifade etmiꢁtir. Rapora göre, Taꢁkın Usta’nın cesedinden yedi adet 9 mm’lik  
mermi çıkarılmıꢁtır.  
Bölge Kriminal Polis Laboratuarı’nda görevli bir uzman tarafından düzenlenen balistik  
raporu olay yerinde kullanılan silahlar ve mermiler üzerinde yürütülen incelemenin ayrıntılı  
bir açıklamasını sunmuꢁtur. Rapor, ayrıca, her silahtan çıkan mermi tipi ve sayısını  
belirtmiꢁtir.  
17 Nisan 1992 ve 29 Nisan 1992 tarihleri arasında, Kadıköy Cumhuriyet Savcısı,  
THKP-C militanlarının öldürülmesine iliꢁkin olarak ikinci baꢁvuran ve bina sakinleri de dahil  
olmak üzere on sekiz kiꢁinin tanık ifadelerini almıꢁtır. Đkinci baꢁvuran dıꢁındaki tanıklar,  
genel olarak, teröristlerin polise teslim olmayı reddettiklerini, dairede yangın çıkardıklarını,  
polise ateꢁ açtıklarını ve bunun devamında çatıꢁmanın çıktığını ifade etmiꢁlerdir. Çatıꢁmalar  
üç ꢁüphelinin öldürülmesine ve bir polis memurunun yaralanmasına yol açmıꢁtır.  
18 Mayıs 1992 tarihli bir raporda, Đstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik Đncelemeler Đhtisas  
Dairesi bünyesinde yer alan Balistik ꢀubesi, maktullerin giysilerinin incelenmesini müteakip  
atıꢁ mesafelerine iliꢁkin bir rapor yayınlamıꢁtır. Rapor, maktullerin ölümüne uzun mesafeli  
atıꢁların yol açtığı sonucuna varmıꢁtır.  
20 Mayıs 1992 tarihli otopsi raporu, Taꢁkın Usta’nın cesedinde mermi giriꢁ ve çıkıꢁ  
yerlerini göstermiꢁ ve ölümün maktulün iç organları parçalayan ve kaburgalarını ve kafatasını  
kıran mermilerden kaynaklandığı sonucuna varmıꢁtır. Rapor, ceset üzerinde yapılan iç ve dıꢁ  
muayenenin ayrıntılı bir açıklamasını sunmuꢁtur.  
5
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 2. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢁvuranlar, Taꢁkın Usta’nın öldürülmesinin AĐHS’nin 2. maddesini ihlal ettiği  
konusunda ꢁikayetçi olmuꢁlardır. Sözkonusu madde ꢁöyledir:  
“1. Herkesin yaꢁam hakkı yasanın koruması altındadır. Yasanın ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan  
dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bu cezanın yerine getirilmesi dıꢁında hiç kimse kasten  
öldürülemez.  
2. Öldürme, aꢁağıdaki durumlardan birinde kuvvete baꢁvurmanın kesin zorunluluk haline gelmesi  
sonucunda meydana gelmiꢁse, bu maddenin ihlali suretiyle yapılmıꢁ sayılmaz:  
a) Bir kimsenin yasadıꢁı ꢁiddete karꢁı korunması için;  
b) Usulüne uygun olarak yakalamak için veya usulüne uygun olarak tutuklu bulunan bir kiꢁinin  
kaçmasını önlemek için;  
c) Ayaklanma veya isyanın, yasaya uygun olarak bastırılması için.”  
A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢁvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca, baꢁvurunun baꢁka açılardan bakıldığında da  
kabuledilemezlik unsuru taꢁımadığını tespit etmiꢁtir. Bu nedenle baꢁvuru kabuledilebilir  
niteliktedir.  
B. Esas  
1. Tarafların görüꢀleri  
Baꢁvuranlar, polis memurlarının Taꢁkın Usta’yı sağ olarak ele geçirebileceklerini iddia  
etmiꢁlerdir. Onlara göre Usta’nın bir terörist olduğu, Hükümet’in iddia ettiği gibi önceden  
bilinmekte ise polis memurlarının onu, öldürülmesine yol açan olaydan önce yakalamıꢁ  
olmaları gerekmekteydi. Ayrıca, polis tarafından adresi bilindiğine göre polisin onu gün  
içinde daireden çıktığı zaman yakalayabileceği görüꢁündedirler.  
Hükümet, polis memurlarının, söz konusu dairede teröristlerin bulunduğu yönünde bilgi  
almaları üzerine harekete geçtiklerini ve operasyonun ölümcül güç kullanımını en aza  
indirmek amacıyla planlandığını belirtmiꢁtir. Polis memurlarının nefsi müdafaada bulunurken  
ve Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun gereklerine uygun olarak ateꢁli silah kullandıklarını  
kaydetmiꢁtir.  
2. Mahkemenin değerlendirmesi  
(b) Taꢀkın Usta’nın yaꢀam hakkının ihlal edildiği iddiasına iliꢀkin  
i. Genel ilkeler  
Yaꢁam hakkını güvence altına alan ve bu haktan yoksun bırakmanın meꢁru olabileceği  
durumları belirten 2. madde AĐHS’nin istisnaya izin verilmeyen en temel hükümlerinden  
biridir (bkz. Velikova – Bulgaristan, no. 41488/98). Sözkonusu madde aynı zamanda 3.  
6
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
madde ile birlikte Avrupa Konseyi’ni oluꢁturan demokratik toplumların temel değerlerinden  
birini güvence altına almaktadır. Bu nedenle yaꢁam hakkının kısıtlanması için oluꢁacak ꢁartlar  
titizlikle yorumlanmalıdır (bkz. Salman – Türkiye [BD], no. 21986/93). Bireylerin korunması  
için bir araç olan AĐHS’nin amaç ve hedefi de 2. maddenin verdiği güvencelerin pratik ve  
etkili olacak ꢁekilde yorumlanıp uygulanmasını gerektirmektedir (bkz McCann vd – Đngiltere,  
A Serisi no. 324).  
2/1. maddenin ilk cümlesi Devletin sadece kasıtlı ve kanunsuz olarak can almadan  
kaçınmasını değil, aynı zamanda yetkisi altındakilerin yaꢁamlarını korumak için iç hukuk  
düzeninde uygun adımları atmasını emreder (bkz. Kılıç – Türkiye, no. 22492/93). Bu,  
Devletin öncelikli olarak ꢁahsa karꢁı suç iꢁlenmesini önlemek amacıyla önleyici, bastırıcı ve  
bu hükümlerin ihlalini cezalandıran icra mekanizması ile desteklenen uygun bir kanuni ve  
idari çerçeve oluꢁturmayı görev edinmesini gerektirir.  
2. madde metni, bir bütün olarak okunduğunda 2. paragrafın öncelikli olarak bir bireyin  
kasten öldürülmesine izin verilen durumları tanımlamadığını, ancak istenmeyen bir sonuç  
olan öldürmeyi ortaya çıkarabilecek, güç kullanmaya izin verilen durumları açıkladığını  
gösterir. Ne var ki güç kullanma (a), (b) ve (c) fıkralarında belirtilen amaçlara ulaꢁmak için  
“kesin zorunluluğu” aꢁmamalıdır. Bu bağlamda madde 2/2’de “kesin zorunluluk” ifadesinin  
kullanımı AĐHS’nin 8-11. maddelerinin 2. paragrafında konulan, Devlet müdahalesinin  
“demokratik bir toplumda zorunlu bir tedbir” olup olmadığını belirlerken normalden daha titiz  
ve zorlayıcı bir zorunluluk testi uygulanması gerektiğini gösterir. Özellikle kullanılan güç,  
maddenin alt paragraflarında belirtilen amaçlara ulaꢁmakla titizlikle orantılı olmalıdır (bkz.  
McCann vd, yukarıda anılan).  
Mahkeme, görevinin ikincil niteliklerine karꢁı duyarlıdır ve belli bir davanın  
koꢁullarında kaçınılmaz olmadığı durumlarda olayın birinci derece mercii rolünü üstlenmede  
dikkatli olması gerektiğini kabul eder (bkz. örneğin McKerr – Đngiltere, 28883/95). Ulusal  
yargılamanın yapılmıꢁ olduğu durumlarda Mahkemenin görevi kendisinin olaylar hakkındaki  
değerlendirmesini ulusal mahkemelerinkinin yerine koymak değildir ve genel bir kural olarak  
sunulan delilleri değerlendirmek o mahkemelerin görevidir. Mahkeme ulusal mercilerin  
bulgularına tâbi olmamakla birlikte normal koꢁullarda bu mercilerin olaylara dayalı  
bulgularından sapmak için ikna edici ögelere ihtiyaç duyar (bkz. üzerinde gerekli değiꢀiklikler  
yapıldıktan sonra, Klaas – Almanya, A Serisi no. 269).  
Ancak 2. madde ile sağlanan güvencenin temel önemi Mahkemenin bu hükmün ihlal  
edildiği iddialarını sadece gücü fiilen yöneten Devlet görevlilerinin eylemlerini değil, aynı  
zamanda ulusal yargılama ve soruꢁturmalar yapılmıꢁ olsa bile tetkik kapsamındaki eylemlerin  
planlaması ve kontrolü gibi çevreleyen hususları da dikkate alarak en dikkatli incelemeye tabi  
tutmaya zorunlu olmasıdır (bkz. Erdoğan vd, yukarıda anılan).  
ii. Olayların tespiti  
Mahkeme, Taꢁkın Usta’nın polis memurları ile THKP-C militanları arasındaki çatıꢁma  
sırasında polisler tarafından vurularak öldürüldüğünün taraflar arasında ihtilaflı olmadığını  
kaydeder. Ancak taraflar Taꢁkın Usta’nın öldürülmesine yol açan olayların oluꢁ ꢁekli  
konusunda ayrılmaktadır. Baꢁvuranlar, Taꢁkın Usta’nın olaylardan önce yakalanabilecekken  
polis memurlarının olay yerine o ve iki arkadaꢁını öldürmek amacıyla geldiklerini iddia  
etmiꢁtir. Öte yandan Hükümet, Usta ve iki arkadaꢁının teslim olmayı reddettiğini ve ateꢁ  
açtıklarını iddia etmiꢁtir. ꢀahısların polisin nefsi müdafaada bulunduğu ve polisin görev ve  
7
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
yetkilerini düzenleyen 2559 sayılı Yasa’ya uygun olarak hareket ettiği bir çatıꢁma sonucunda  
öldüklerini savunmuꢁtur.  
Mahkeme olayların yargısal incelemesinin Kayseri Ağır Ceza Mahkemesi’nde polis  
memurları aleyhine yürütülen kovuꢁturma sırasında yapıldığını gözlemler. Belli olayların  
örtülü kalmıꢁ olmasına rağmen Mahkeme, ulusal mahkemenin tespitleri bir baꢁlangıç noktası  
olarak alındığında kendisine sunulan tüm deliller ıꢁığında davanın değerlendirilmesi için olay  
ve delile dayalı yeterli temel olduğu kanaatindedir (bkz. Makaratzis – Yunanistan [BD], no.  
50385/99; Perk vd. – Türkiye, no. 50739/99).  
iii. Somut davaya uygulama  
Mahkeme Taꢁkın Usta’nın Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢀubesi  
polisleri tarafından teröristlere karꢁı yürütülen bir operasyon sırasında öldürüldüğünü  
kaydeder. Elindeki delilleri dikkate aldığında Mahkeme, polis memurlarının baꢁlangıçta  
Taꢁkın Usta ve iki arkadaꢁını öldürmek amacıyla hareket ettiğini yeterli kesinlikte tespit  
etmemiꢁtir.  
Kolluk kuvvetlerinin hangi koꢁullar altında güç ve ateꢁli silah kullanabileceklerini  
tanımlayan yasal çerçeve ile ilgili olarak ise Mahkeme, olayın meydana geldiği tarihte  
yürürlükte olan, 1934 yılında kabul edilmiꢁ 2559 sayılı Kanunun günümüzde Avrupa’daki  
demokratik toplumlarda zorunlu olan, yaꢁam hakkının “yasa ile” koruma düzeyini sağlamakta  
yeterli olmadığına daha önce hükmetmiꢁ olduğunu hatırlatır (Erdoğan vd, yukarıda anılan;  
Makaratzis, yukarıda anılan). Bu bağlamda Anayasanın 17. maddesine dayanarak ölümcül  
güç kullanımının ancak “kanunla öngörülen kesin zorunluluk halinde” meꢁruiyet  
kazanabileceği belirtilmelidir. Bu Mahkeme, ilgili ulusal standart ile AĐHS’nin 2. maddesinin  
standardı arasındaki farkın sadece bu gerekçeyle 2/1. maddenin ihlal edildiği sonucuna  
varmaya yetecek kadar büyük olmadığı kanısındadır (bkz. McCann vd, yukarıda anılan).  
Operasyonun planlama ve kontrol safhasını AĐHS’nin 2. maddesi noktasından hareketle  
değerlendirirken Mahkeme, hem olayın meydana geldiği koꢁullar, hem de olayın geliꢁme  
ꢁekline özel dikkat göstermelidir (bkz. Andronicou ve Constantinou – Kıbrıs, Karar Raporları  
1997-VI).  
Mahkeme bu bağlamda polis memurlarının 16 Nisan 1992 günü alınan ve yasadıꢁı örgüt  
mensuplarının Đstanbul’un Kadıköy ilçesinde saldırı hazırlığında olduklarını ihbar eden  
isimsiz bir telefon üzerine olay mahalline geldiklerini kaydeder. Bu nedenle olay, güvenlik  
güçlerinin ivedilikle hareket etmesini gerektiren acil bir durumdu.  
Mahkeme, Kayseri Ağır Ceza Mahkemesinin bulgularına dayanarak dava koꢁullarında  
güvenlik güçleri tarafından güç kullanımın maktul ꢁüphelilerden kaynaklanan kanunsuz  
saldırının direkt sonucu olduğunu gözlemler. Bu bağlamda polis memurlarının olay yerine  
geldiklerini, dairenin etrafında emniyet önlemleri aldıklarını ve kimlik kontrolü için  
ꢁüphelilere kapıyı açmaları çağrısında bulunduklarını anımsar. Ancak ꢁüpheliler pencereden  
slogan atmaya devam etmiꢁler, yasadıꢁı örgüt bayrağı sallamıꢁ ve polis memurlarına ateꢁ  
açmıꢁlardır. Sonuç olarak sözkonusu operasyonun AĐHS’nin 2/2. maddesi bağlamında “kanun  
dıꢁı ꢁiddete karꢁı müdafaa” ve “kanuna uygun bir yakalama gerçekleꢁtirmek amacıyla”  
yapıldığı değerlendirilmelidir.  
Bu nedenle Mahkeme somut davada güç kullanımının kesin gereklilikten fazla ve  
yukarıda belirtilen amaçlara ulaꢁmada titizlikle orantılı olup olmadığını belirlemelidir.  
8
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
Mahkeme, Kayseri Ağır Ceza Mahkemesinin, elindeki deliller temelinde, ilk ateꢁin  
maktuller tarafından açıldığını tespit etmiꢁtir. Görgü tanığı ifadeleri gösterdiği üzere, polis  
memurları ꢁüphelilere defalarca teslim olmaları çağrısında bulunmuꢁ, ateꢁ etmeden önce  
gerekli uyarılarda bulunmuꢁ ve ancak kendilerine ateꢁ edildiğinde ateꢁ etmeye baꢁlamıꢁlardır.  
Mahkeme aynı zamanda polis memurlarının ꢁüphelilerden gelen ateꢁ ile  
karꢁılaꢁtıklarında ꢁüpheliler ateꢁi kesene dek ateꢁle karꢁılık vermeleri gerektiğine  
inanmıꢁlardır (bkz. Perk vd, yukarıda anılan). Bu bağlamda Mahkeme, balistik inceleme  
raporlarına göre maktullerin 700, polis memurlarının ise 420 mermi harcadıkları ve polis  
memurlarının atıꢁlarının tamamının uzun mesafeden gerçekleꢁtiği bilgisini önemli  
bulmaktadır. Ayrıca operasyonun dokuz saat sürmüꢁ ve emniyet yetkilileri tarafından olay  
yerine bir ambulans getirtilmiꢁ olması operasyonun ꢁüphelilerin yakalanması amacıyla  
yürütülmüꢁ olduğu ve tıbbi destek sağlamak amacıyla tedbirler alındığını göstermektedir.  
Mahkeme ayrıca maktullerin yakalanması amacıyla güvenlik güçleri tarafından öldürücü  
olmayan yöntemlerin kullanılması imkânına iliꢁkin yorum yapılmasının gereksiz olduğu  
kanaatindedir. Bu bağlamda Mahkeme, baꢁvuranların yakınlarının güvenlik güçlerinin güç  
kullanımı sonucu öldürüldüğü Andronicou ve Constantinou ve Perk vd. davalarında, olay  
hakkındaki değerlendirmesini olayın sıcağıyla karꢁılık vermeye zorunlu olan memurların  
yerine, olaydan kopuk bir bakıꢁ ile koyamadığına hükmettiğini anımsar. Mahkeme ayrıca  
baꢁka türlü bir hükme varmanın devletler ve görevini ifa etmekte olan kolluk kuvvetleri  
üzerinde gerçekçi olmayan bir yük getirmek, belki de kendilerinin ve diğerlerinin hayatını  
tehlikeye atmak anlamına geleceğini değerlendirmiꢁtir (bkz. Andronicou ve Constantinou,  
yukarıda anılan; Perk vd, yukarıda anılan). Mahkeme, taraflar arasında ꢁiddetli bir çatıꢁmanın  
çıktığı ve polis memurlarının üç silahlı ꢁüpheli ile karꢁı karꢁıya kaldığında nefsi müdafaa  
yapmak zorunda kaldıkları somut davada farklı bir sonuca ulaꢁmak için sebep görmemektedir.  
Bu nedenle Mahkeme bu koꢁullarda ölümcül güç kullanımının, her ne kadar üzücü olsa  
da nefsi müdafaa ve yasal yakalama uygulaması açısından “kesin zorunluluğu” aꢁmadığı ve  
AĐHS’nin 2/2. maddesinde belirtilen yükümlülükler bağlamında sözleꢁmeci devletin ihlale  
neden olmadığı görüꢁündedir.  
Bu nedenle Taꢁkın Usta’nın ölümünde AĐHS’nin 2. maddesinin ihlal edilmediği  
değerlendirilmektedir.  
(c) Soruꢀturmanın yetersiz olduğu iddiasına iliꢀkin  
i. Genel ilkeler  
Mahkeme ayrıca içtihadına göre AĐHS’nin 2. maddesindeki yaꢁam hakkının koruma  
altına alınması zorunluluğunun 1. maddedeki Devletin “… kendi yetki alanı içinde bulunan  
herkese Sözleꢁme’de tanımı yapılan hak ve özgürlükleri tanıması” genel yükümlülüğü ile  
birlikte değerlendirildiğinde ꢁahısların güç kullanımı sonucu öldürüldüğü durumlarda bir tür  
etkili resmi soruꢁturmanın yapılmasını zımnen gerektirdiğini hatırlatır. Böyle bir  
soruꢁturmanın temel amacı yaꢁam hakkını koruyan ulusal kanunların etkili bir ꢁekilde  
uygulanmasını güvence altına almak ve devlet görevlileri ve organlarının, karıꢁtıkları bu tip  
olaylarda, sorumlulukları dahilinde meydana gelen ölümlerle ilgili hesap vermelerini  
sağlamaktır.  
Devlet görevlileri tarafından yapılan ve kanunsuz olduğu iddia edilen öldürmeler  
hakkında yapılan bir soruꢁturmanın etkili olabilmesi için genel olarak soruꢁturmadan sorumlu  
9
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
olan ve soruꢁturmayı yürüten kiꢁilerin olaylara karıꢁanlardan bağımsız olmasının zorunlu  
olduğu değerlendirilebilir (bkz Güleç – Türkiye, Raporlar 1998-IV ve Oğur – Türkiye [BD],  
no. 21594/93). Bu, sadece hiyerarꢁiye dayalı veya kurumsal bir bağın bulunmaması değil,  
pratikte bağımsızlığın gerektiği anlamına gelir (örneğin bkz. Ergi – Türkiye, Raporlar 1998-  
IV).  
Soruꢁturma aynı zamanda böyle durumlarda tatbik edilen gücün o ꢁartlarda meꢁru olup  
olmadığının tespitini (bkz. Kaya – Türkiye, Raporlar 1998-I) ve sorumluların belirlenip  
cezalandırılmasını sağlamak anlamında etkili olmalıdır (Oğur, yukarıda anılan). Bu sonuca  
değil, yönteme dair bir yükümlülüktür. Yetkililerin diğerleri yanında görgü tanığı ifadeleri,  
adli tıp kanıtları, uygunsa yaralanmaların tam ve doğru tespitini veren bir otopsi ve ölüm  
nedenini de içeren klinik bulguların objektif analizi de dahil olmak üzere olayla ilgili  
delillerin korunması için mümkün olan mantıklı adımları atmaları gerekmektedir (otopsilere  
iliꢁkin olarak bkz. Salman, yukarıda anılan; tanıklara iliꢁkin bkz. Tanrıkulu – Türkiye [BD],  
no. 23763/94; adli tıp delillerine iliꢁkin bkz. Gül – Türkiye, no. 22676/93). Soruꢁturmanın  
ölüm nedenini veya sorumlu olan kiꢁi ya da kiꢁilerin tespitini tehlikeye düꢁürecek herhangi bir  
noksan bu standardın dıꢁına düꢁme riskini doğuracaktır.  
Aynı zamanda bu bağlamda ivedilik ve makul süre zorunluluğu bulunmaktadır (Yaꢀa,  
yukarıda anılan, Çakıcı – Türkiye [BD], no 23657/94, Tanrıkulu, yukarıda anılan ve Mahmut  
Kaya – Türkiye, no. 22535/93). Belirli bir durumda soruꢁturmanın ilerlemesini önleyen  
engeller ve güçlükler olabileceği kabul edilmelidir. Ancak ölümcül güç kullanımı veya  
kaybolma olaylarını soruꢁtururken yetkililerin ivedilikle harekete geçmesi, hukukun  
üstünlüğünü korumalarında ve kanunsuz fiillerde bir karartma veya müsamahayı önlemede  
halkın güveninin sağlanması için genellikle zaruri olarak değerlendirilmektedir (bkz. Avꢀar –  
Türkiye, no. 25657/94).  
ii. Somut davaya uygulama  
Mahkeme gerçekten de üç ꢁüphelinin ölümünü çevreleyen koꢁullara iliꢁkin olarak  
yetkililer tarafından kapsamlı bir soruꢁturmanın yürütülmüꢁ olduğunu gözlemler. Bu  
bağlamda dava konusu olaydan hemen sonra olayların oluꢁ ꢁekli ve evin durumunu gösteren  
bir olay raporu ve inceleme raporunun polis memurları tarafından düzenlenmiꢁ olduğunu  
kaydeder. Evin krokisi, maktullerin cesetlerinin konumunu da gösterecek ꢁekilde çizilmiꢁ,  
fotoğraf çekilmiꢁtir. Çatıꢁmada kullanılan silah ve mermiler olay yerinden alınarak balistik  
incelemeye tâbi tutulmuꢁtur. Tüm silahlardan çıkan mermiler tespit edilmiꢁ ve maktullerin  
giysilerinin incelenmesini takiben atıꢁ mesafesi de belirlenmiꢁtir. Ayrıca 6 adli tıp uzmanı  
cesetler üzerinde klasik ve ayrıntılı otopsi gerçekleꢁtirmiꢁtir.  
Ne var ki sözkonusu soruꢁturma, yaꢁanan önemli gecikmeler nedeniyle etkili olarak  
değerlendirilemez. Bu bağlamda Mahkeme, yetkililerin operasyonda yer alan polis  
memurlarından ifade almak için 8 aydan fazla beklediklerini ve bu iꢁlemin iki yıldan daha  
uzun sürdüğünü kaydeder. Davayı Kadıköy Ağır Ceza Mahkemesi’nden devralan Kayseri  
Ağır Ceza Mahkemesi’nin sanık polis memurları aleyhine açılan davada karar vermesi 7  
yıldan fazla zaman almıꢁtır. Yargıtay aꢁaması ise 2 yıl sürmüꢁtür.  
Yukarıda belirtilen hususlar ıꢁığında Mahkeme, 13 yıldan fazla süren sözkonusu  
yargılamanın gereksiz ve orantısız olduğu iddia edilen güç kullanımının soruꢁturulmasında  
yetkililer tarafından ivedi bir karꢁılık olarak tanımlanamayacağı görüꢁündedir. Dolayısıyla,  
cezai soruꢁturmada yaꢁanan gecikmeler ve yargılamanın tamamının süresi nedeniyle devletin  
AĐHS’nin 2. maddesinde belirtilen usul yükümlülüğünün ihlal edildiğine karar vermiꢁtir.  
10  
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
Bu nedenle 2. madde usul yönünden ihlal edilmiꢁtir.  
I. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre:  
“Mahkeme iꢁbu Sözleꢁme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢁmeci  
Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete  
uygun surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢁvuranlar 400,000 Euro maddi tazminat talep etmiꢁlerdir. Bu miktar, yetkililer  
tarafından haczedilen bir daire ve iki otomobilin bedeline karꢁılık gelmektedir. Baꢁvuranlar  
aynı zamanda miktar beyan etmeksizin manevi tazminat ödenmesini de talep etmiꢁlerdir.  
Hükümet, baꢁvuranların adil tatmin taleplerinin reddini Mahkemeden talep etmiꢁtir.  
Mahkeme tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında illiyet bağı  
kuramamaktadır; bu nedenle talebi reddeder. Ancak 2. maddenin usule iliꢁkin olarak ihlal  
edildiği tespitini dikkate alarak ve hakkaniyete uygun olarak baꢁvuranlara ortaklaꢁa 10,000  
Euro ödenmesine hükmeder.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢁvuranlar AĐHM önündeki masraflar için tazminat talebinde bulunmuꢁ, Hükümet  
talebin dayanaksız olduğunu savunmuꢁtur.  
AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢁvuran, ancak masrafların gerçekten ve gerektiği için  
yapıldığı ve miktarın makul olduğu kanıtlanmıꢁ ise bunları geri almaya hak kazanmaktadır.  
Sözkonusu davada elindeki bilgileri ve yukarıdaki ölçütleri ve baꢁvuranların miktara iliꢁkin  
bir talep getiremeyiꢁini göz önünde bulundurarak AĐHM bu baꢁlık altında ödeme  
yapılmamasına karar vermiꢁtir.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine  
uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar  
vermiꢁtir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢁvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. Taꢁkın Usta’nın ölümünde AĐHS’nin 2. maddesinin ihlal edilmediğine;  
3. AĐHS’nin 2. maddesinin usule iliꢁkin olarak ihlal edildiğine;  
11  
USTA VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
4. (a) Sorumlu Devlet’in baꢁvuranlara ortak olarak, AĐHS’nin 44/2. maddesi uyarınca  
kararın kesinleꢁtiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur  
üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilerek ve uygulanabilecek her türlü vergiden muaf  
tutularak 10,000 Euro (on bin Euro) manevi tazminat ödemesine;  
(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için  
Hükümetin, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç  
puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;  
5. Adil tatmine iliꢁkin diğer taleplerin reddine  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢁbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢁ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragrafları uyarınca 21 ꢀubat 2008 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢁtir.  
Santiago QUESADA  
Kâtip  
Boštjan M. ZUPANČIČ  
Baꢁkan  
12