CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

UYAN-TÜRKĐYE DAVASI (no: 2)

(Baꢀvuru no:15750/02)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

21 Ekim 2008

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (15750/02) no’lu davanın nedeni (T.C.

vatandaꢀı) Sait Oral Uyan’ın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 26 ꢁubat 2004

tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa

Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Adli yardımdan yararlanan baꢀvuran, AĐHM önünde Bursa Barosu avukatlarından Ü. Emek

tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢁULLARI

Olayların meydana geldiği dönemde, 1965 doğumlu baꢀvuran, aꢀırı sol bir terör örgütünün

mensubu olmaktan Bursa Cezaevinde müebbet hapis cezasını çekmekte olan bir hükümlüydü.

25 ꢁubat 2000 tarihinde, baꢀvuran, Bursa Devlet Hastanesi Nöroꢀirurji Bölümünde muayene

edilmiꢀtir. Düzenlenen rapor, Đstanbul’da bir yıl önce saptanan boyun fıtığı tanısını teyit

etmiꢀtir. Boyundan kola doğru yayılan ꢀiddetli ağrılar gösteren sözkonusu hastalığa iliꢀkin

olarak, doktorlar, ꢀayet cerrahi müdahale yapılacaksa, bunun Đstanbul’da bir üniversite

hastanesinde gerçekleꢀmesinin uygun olacağını belirtmiꢀlerdir. Bilahare, cezaevi yönetiminin

talebi üzerine, Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesi, baꢀvurana gerekli tedavileri

uygulayabileceklerini ancak, hükümlüler için özel mahkum odalarının mevcut bulunmadığını

belirtmiꢀtir.

Bunun üzerine baꢀvuran, Đstanbul Bayrampaꢀa Cezaevine nakledilme talebinde bulunmuꢀtur.

2 Haziran 2000 tarihinde, cezaevi yönetimi, baꢀvuranın, Đstanbul’da Kartal Cezaevine

nakledilmesine karar vermiꢀtir.

A. Baꢀvuranın Kartal Cezaevine Nakli

5 Haziran 2000 tarihinde, jandarma erler M.A, G.A., H.B., M.B., M.Y., ve uzman çavuꢀ

S.A.’nın gözetiminde, cezaevi aracı ile nakli sırasında, baꢀvuran, Bayrampaꢀa Cezaevi

istikametinde gitmediklerini fark edince jandarmalara karꢀı çıkmıꢀ ve derhal Bursa’ya

götürülmediği takdirde açlık grevine baꢀlayacağı tehdidinde bulunmuꢀtur. Ancak itirazları

sonuçsuz kalmıꢀtır.

Kartal Cezaevine vardıklarında, Kartal Cezaevi nizamiyesinde görevli jandarmalar, R.E.,

U.Ü., Đ.K., M.T. ve U.Y. üst araması ve parmak izi alınmasından oluꢀan baꢀvuranın giriꢀ

iꢀlemlerini yapmak istemiꢀlerdir. Ancak, baꢀvuran, cezaevi aracından inmeyi reddederek

jandarmalara karꢀı çıkmıꢀtır.

Aynı gün, baꢀvuran, müꢀahede altına alınması gerektiği Kartal Eğitim ve Araꢀtırma Hastanesi

acil servisine nakledilmiꢀtir. Buna karꢀın, poliklinik kayıtlarına göre, baꢀvuran, kötü

muamelede bulunmakla suçladığı naklinden sorumlu jandarmaları protesto etmek amacıyla

tedavileri reddetmiꢀtir.

2

6 Haziran 2000 tarihinde, baꢀvuran, Kartal Cezaevi doktoru tarafından muayene edilmiꢀtir.

Doktor, boyunluk takan baꢀvuranın, sol elmacık kemiği üzerinde 1cm’lik laserasyon ve

ꢀiddetli ağradan ꢀikayetçi olduğunu gözlemlemiꢀtir.

13 Haziran 2000 tarihinde, baꢀvuran, Bursa Cezaevine gönderilmiꢀtir ve ertesi gün, cezaevi

doktoru tarafından muayene edilmiꢀtir. Cezaevi doktoru, sol kol üst dıꢀ yanda 1x1,5 cm’lik

yeꢀilimsi ekimoz, sol elmacık kemiği üzerinde 1cm’lik laserasyon ve sol bilekte sıyrık

olduğunu, ayrıca baꢀvuranın kulaklarında aꢀırı kulak kiri bulunduğunu ve sol kulağının

çınlamasından da ꢀikayetçi olduğunu tespit etmiꢀtir.

B. Baꢀvuranın cezai ꢀikayeti

14 Haziran 2000 tarihinde, baꢀvuran, Bursa Cezaevi Savcısı aracılığı ile ꢀikayet dilekçesini

sunmuꢀtur. ꢁikayet dilekçesinde baꢀvuran, nakli sırasında cezaevi aracında ve Kartal

Cezaevine giriꢀi sırasında kötü muamelelere maruz kaldığını iddia etmiꢀtir. Baꢀvuran, 5, 6 ve

13 Haziran 2000 tarihli sağlık raporlarını sunmuꢀtur.

Aynı gün baꢀvuran, Bursa Cumhuriyet Savcısına ifade vermiꢀtir. Baꢀvuranın ifadelerine göre,

olaylar ꢀu ꢀeklide özetlenebilir:

Cezaevi aracında, uzman çavuꢀ S.A ve astları, baꢀvuran açlık grevine baꢀlama tehdidine

bulunduğunda elleri kelepçeliyken özellikle baꢀına vurmaya baꢀlamıꢀlardır.

Kartal Cezaevine giriꢀi sırasında, jandarmalar cezaevi aracından inmesi için baꢀvuranı

zorlamıꢀlar ve sakalından çekmiꢀlerdir. Đçeri götürüldüğünde baꢀvurandan soyunmasını

istemiꢀler, baꢀvuran bu isteklerini reddetmiꢀtir. Uzman çavuꢀ S.A.’nın da aralarında yer aldığı

jandarmalar, ellerini sandalyenin arkasından kelepçeleyerek baꢀvuranı dövmeye

baꢀlamıꢀlardır. Jandarmalar baꢀvuranın favorilerinden çekmiꢀler, zorla soyduktan sonra

baꢀvurana su dökmüꢀler ve baꢀvuran bayılana kadar devam etmiꢀlerdir.

Bilahare, jandarmalar, baꢀvuranı, Kartal Eğitim ve Araꢀtırma Hastanesi acil servisine

götürmüꢀlerdir. Baꢀvuran, doktora, maruz kaldığı ꢀiddeti protesto etmek için tedaviyi

reddettiğini açıklamaya çalıꢀmıꢀ ancak orada bulunan uzman çavuꢀ S.A. hiçbir ꢀey geçmedi

diyerek baꢀvuranın sözünü kesmiꢀtir. Doktor, baꢀvurandan, poliklinik kayıtlarına kendi

isteğiyle tedaviyi reddettiğini yazmasını talep etmiꢀtir. Uzman çavuꢀ S.A. yeniden araya

girmiꢀ ve baꢀvuranın “iꢀkence” ifadesi ile baꢀladığı cümlesini tamamlamasına engel olmuꢀtur.

Kartal Cezaevine döndüklerinde, nizamiyede görevli jandarmalar, arama yapmak amacıyla

baꢀvurandan soyunmasını istemiꢀlerdir. Baꢀvuran bu isteği yerine getirmeyince, jandarmalar

baꢀvuranı soymuꢀ ve hakaret ederek dövmeye baꢀlamıꢀlardır, içlerinden biri, cinsel organına

copla tacizde bulunmuꢀtur.

Sözkonusu eylem, bir astsubayın, hücresine götürülmek üzere baꢀvuranın giydirilmesini

sağlayana kadar sürmüꢀtür.

C. Baꢀvuruya iliꢀkin açılan davalar

27 Haziran 2000 tarihinde, Bursa Cumhuriyet Savcılığı, cezaevi aracında baꢀvuranın nakli

sırasında meydana gelen olaylar hakkında soruꢀturma baꢀlatılmasına karar vermiꢀ, ancak

3

Kartal Cezaevinde yapılan eylemlere iliꢀkin olarak Pendik Savcılığı lehine ratione loci

bakımından yetkisizlik kararı almıꢀtır.

Bu tarihten itibaren, sözkonusu jandarmalar hakkında Bursa ve Kartal mahkemelerinde, ilki

M.A., G.A., H.B., M.B., M.Y. ve S.A., ikincisi R.E., U.Ü, Đ.K., M.T. ve U.Y hakkında olmak

üzere iki ayrı soruꢀturma baꢀlatılmıꢀtır.

Baꢀvuranın ꢀikayetinin iki ayrı soruꢀturma ꢀeklinde yürütüldüğü kousunda bilgilendirildiğine

dair dosyada hiçbir unsura rastlanmamıꢀtır.

1. Bursa Mahkemelerinde yürütülen soruꢀturma

29 Ağustos 2000 tarihinde, Bursa Cumhuriyet Savcılığı, uzman çavuꢀ S.A.’nın ifadesini

almıꢀtır. Uzman çavuꢀa göre, Bayrampaꢀa Cezaevine nakledilmemesinin yarattığı hayal

kırıklığı nedeniyle ya da Bursa’da güvenlik görevlisi olduğundan, yakınları tarafından

baꢀvurana gönderilen ve cezaevine sokulması yasak olan ꢀeylere izin vermemesi nedeniyle

yalnızca kendisini yıldırma amacıyla baꢀvuran ꢀikayetçi olmuꢀtur.

Belirtilmeyen bir tarihte, Savcılık, 2 Aralık 1999 tarihli 4483 sayılı yasa uyarınca dosyayı,

jandarma görevlileri M.A., G.A., H.B., M.B. M.Y. ve S.A. hakkında inceleme baꢀlatılmasına

izin verecek yetkili merci olan Bursa Đl Đdare Kurulu’na havale etmiꢀtir.

Bu amaçla, sözkonusu Kurul, Bursa Jandarma Komutanlığı’nda görevli Yüzbaꢀı A.K.’yi

raportör-müfettiꢀ olarak atamıꢀtır.

16 Ekim 2000 tarihinde, Yüzbaꢀı A.K., olaylar sırasında cezaevi aracında bulunan, M.A.,

H.B. ve G.A’nın ifadelerini almıꢀtır.

M.A., uzman çavuꢀ S.A.’nın emri ile baꢀvuranı Kartal Cezaevine nakletmekle

görevlendirildiklerini ifade etmiꢀtir. Kartal Cezaevine geldiklerinde, baꢀvuran, nakil aracından

inmeyi reddetmiꢀ, nizamiyede görevli jandarmaların yardımıyla araçtan indirilmiꢀtir. M.A.,

baꢀvuranın nizamiyeden içeri alınmasından sonra neler yaꢀandığını bilmediğini, ancak, M.A.,

kötü muamele gördüğünü iddia ederek muayene olmayı reddettiği hastaneye kadar baꢀvurana

eꢀlik ettiğini sözlerine eklemiꢀtir.

H.B. ve G.A., M.A.’nın beyanlarını teyit etmiꢀtir.

28 Ekim 2000 tarihinde, A.K., uzman çavuꢀ S.A.’nın ifadesini almıꢀ, S.A. suçlamaları

reddetmiꢀtir. S.A., nakil aracında baꢀvuranın baꢀ kaldırdığını, Kartal Cezaevine

nakledilmesine karꢀı çıktığını ve nakil aracından inmemek için direndiğini, hastanede de

baꢀvuran tutumunu değiꢀtirmediğini ve muayene olmayı reddettiğini dile getirmiꢀtir.

Sonraki bir tarihte jandarma er M.Y. sorgulanmıꢀtır. Adı geçen arkadaꢀının söylediklerini

yineleyerek hekim karꢀısında baꢀvuranın muayene defterine iꢀkence gördüğünü yazmak

istediğini, uzman çavuꢀ S.A.’nın kendisini engellediğini ve böyle davranmak için uygun bir yer

olmadığını ve kurallara uygun davranması gerektiğini bildirdiğini belirtmiꢀtir

Jandarma er M.B. sorgulanamamıꢀtır.

4

Yüzbaꢀı A.K. değerlendirme raporunda baꢀvuranın ꢀikayetlerini destekleyici delillerin

bulunmaması nedeniyle soruꢀturma açılmasına yer olmadığı sonucuna varmıꢀtır.

Bursa Đl Đdare Kurulu 8 Kasım 2000 tarihli kararla bu görüꢀü onaylayarak jandarma erler M.A.,

G.A., H.B., M.B., M.Y., ve uzman çavuꢀ S.A. hakkında soruꢀturma açılmasına gerek

olmadığına karar vermiꢀtir. Đl idare Kurulu esasen baꢀvuranın gerekli tedavi için hastaneye

giderken kendisine eꢀlik edenlere karꢀı hasmane bir tavır sergilediğinin sabit olduğuna karar

vermiꢀtir.

Baꢀvuranın Kocaeli F tipi cezaevine nakledildiği 20 Aralık 2000 tarihinde Bursa Cumhuriyet

Savcılığı kaymakamlık kararı ile aynı yönde takipsizlik kararı vermiꢀtir.

Baꢀvurana tebliğ edilmeyen bu karardan baꢀvuranın avukatı 19 Nisan 2001 tarihinde haberdar

olabilmiꢀtir. Baꢀvuranın avukatı 4483 sayılı Kanun’un 9/2 maddesinin uygulanmasına istinaden

bu kararın iptali istemiyle Bursa Bölge Đdare Mahkemesi’nde 25 Nisan 2001’de dava açmıꢀtır.

Avukat yürütülen soruꢀturmaların yetersizliğinden ve kaymakamlık kararının gerekçesinin

eksikliğinden yakınmıꢀtır. Avukat 18 Mayıs tarihli ek görüꢀünde AĐHS’nin 3. maddesince

ortaya konan iꢀkence yasağını öne sürmüꢀtür.

Bu dava sürerken baꢀvuranın avukatı 18 Mayıs 2001 tarihinde Bursa Cumhuriyet Savcılığı’nın

takipsizlik kararına karꢀı bu defa Yalova Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açmıꢀtır. Avukat

özellikle AĐHS’nin 3. ve 13. maddelerine atıfta bulunmuꢀtur.

25 Mayıs 2001 tarihinde Mahkeme baꢀkanı baꢀvuranın 8 Kasım 2000 tarihli soruꢀturmayı

sonlandıran kaymakamlık kararının iptali amacıyla idari mahkemelere baꢀvurmaması nedeniyle

kararın nihai hale geldiğini belirterek takipsizlik kararını onamıꢀtır.

Ancak, bu baꢀvuru yolu kullanılmıꢀtır. Kaldı ki Bursa Bölge Đdare Mahkemesi 11 Haziran 2002

tarihli bir karar ile kaymakamlık kararını bozmuꢀ ve sözkonusu altı jandarma hakkında

soruꢀturma baꢀlatılmasına hükmetmiꢀtir.

9 Temmuz 2002 tarihinde Bursa Cumhuriyet Savcılığı kamu davasını Pendik Cumhuriyet

Savcılığı’nın açması gerektiğini belirterek anılan savcılık lehine görevsizlik kararı vermiꢀtir.

Dosyada bu kararın baꢀvurana tebliğ edildiğini gösterir bir unsur yer almamaktadır.

2. Pendik makamları tarafından sürdürülen soruꢀturma

Bursa Cumhuriyet Savcısı’nın Kartal cezaevinde meydana gelen olaylar hakkında verdiği karar

ile ilgili olarak, Pendik Cumhuriyet Savcısı 20 Nisan 2001 tarihinde Bölge Đdare Kurulu’ndan

jandarma erler U.Ü., Đ.K., M.T., U.Y. ve uzman çavuꢀ R.E. hakkında soruꢀturma baꢀlatılması

iznini vermesini talep etmiꢀtir.

Bölge Đdare Kurulu bu olayın soruꢀturulması konusunda bölge jandarma komutanlığında

görevli teğmen G.T.’yi görevlendirmiꢀtir.

Teğmen G.T. 17 Mayıs 2001 tarihinde jandarma er H.A.’yı dinlemiꢀ, adı geçen baꢀvuranı

cezaevi aracından indirmeye ikna etmenin yarım saati bulduğunu, fakat kendisine hiçbir ꢀiddet

uygulanmadığını beyan etmiꢀtir.

5

25 Mayıs’ta jandarma er M.T. dinlenmiꢀtir. M.T. bizzat kendisinin baꢀvuranın parmak izlerini

aldığını, herhangi bir zorlama olmaksızın üstünü aradığını belirtmiꢀtir. 29 Mayıs’ta sorgulanan

uzman çavuꢀ R.E. baꢀvuranın iddialarına ꢀiddetle karꢀı çıkmıꢀ, uzman çavuꢀ S.A.’yı bile

tanımadığının altını çizmiꢀtir. Müfettiꢀ G.T. 8 Haziran 2001 tarihinde jandarma er U.Ü.’yü

dinlemiꢀ, adı geçen sözü edilen gün baꢀvuranı cezaevi aracından indirmeye zorlamak

durumunda kaldıklarını, içeriye götürürken baꢀvuranın ağzını kapadıklarını zira Türk ordusuna

karꢀı küfürler yağdırdığını ifade etmiꢀtir. U.Ü. bununla birlikte hiç kimsenin baꢀvuranı

dövmediğini sözlerine eklemiꢀtir.

Teğmen G.T. jandarma er Đ.K.’yı dinlemiꢀtir. Đ.K., baꢀvuranın üstünün aranmasına engel olmak

için kendini yere attığını belirtmiꢀtir.

Jandarma er U.Y.’nin ifadesinin alındığına dair dosyada herhangi bir bilgi yer almamaktadır.

Bu arada baꢀvuran 13 Haziran 2001 tarihinde Kocaeli Devlet Hastanesi’nde sağlık

kontrolünden geçmiꢀtir. Düzenlenen raporda açlık grevinden kaynaklı kötü beslenme

belirtilerinin haricinde klinik tablosunun «iyi» olduğu ifade edilmiꢀtir. Bir hafta sonra

baꢀvuranın sağlık durumu ağırlaꢀmıꢀtır. Baꢀvuran takip eden 22 Haziran’da Đstanbul Adli Tıp

Kurumu enstitüsünde muayene edilmiꢀ ve kendisinde Wernicke-Korsakoff sendromuna bağlı

olarak disimetri, yönünü bulamama ve nistagmüs rahatsızlıklarının görüldüğü kaydedilmiꢀtir.

Adli tıp uzmanları hapishane ortamının gerçek bir ölüm tehlikesi oluꢀturacağı gerekçesiyle

baꢀvuranın cezasının altı ay süreyle ertelenmesinde yarar olacağını dile getirmiꢀlerdir.

Kocaeli Cumhuriyet Savcısı 26 Haziran 2001 tarihinde CMUK’un 399. maddesinin

uygulanmasına istinaden baꢀvuranın serbest bırakılmasını kararlaꢀtırmıꢀtır. Baꢀvuran iki gün

sonra ailesinin yanına Đstanbul’a yerleꢀmiꢀtir (Bkz. Uyan-Türkiye kararı, no: 7454/04, 10

Kasım 2005).

Teğmen G.T. 24 Temmuz 2001 tarihinde yapılan soruꢀturmalardan R.E., U.Ü., Đ.K., M.T., ve

U.Y. hakkında kovuꢀturma açılmasına yer olmadığı bilgisini Pendik kaymakamına sunmuꢀtur.

Pendik Đdari Kurulu daha sonra 1 Ağustos’ta kesinleꢀen 26 Temmuz 2001 tarihli bir karar ile

baꢀvuranın ꢀikayetlerine karꢀı elle tutulur herhangi bir unsurun bulunmadığına kanaat

getirmiꢀtir.

Dosyada yer alan bilgilerden bu kararın da ilk karar gibi baꢀvurana tebliğ edilmediği

görülmektedir. Anlaꢀıldığı kadarıyla baꢀvuran artık ailesinin yanında kalmamaktaydı. Döneme

ait geliꢀmeler, adli makamların cezanın icrasına sağlık nedenleriyle ara verilmesi kararından

dönmelerinden çekinen yakınlarının baꢀvuranı polisten korumaya çalıꢀtığını düꢀünmeye

sevketmektedir.

AĐHM bu sürece iliꢀkin baꢀka belgelere sahip bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Bursa’daki

süreçte olduğu gibi kuvvetle muhtemel Pendik Savcılığı’nın takipsizlik kararı ile sona erdiği

sonucunu çıkarmaktadır.

D. Jandarmalar M.A., G.A., H.B., M.B., M.Y. ve çavuꢀ S.A. hakkında açılan ceza davası

Pendik Cumhuriyet Savcısı 13 Aralık 2002 tarihinde asliye ceza mahkemesi’nde TCK’nın

245/1 maddesi uyarınca M.A., G.A., H.B., M.B., M.Y. ve çavuꢀ S.A. hakkında görevlerini

yerine getirdikleri sırada darp ve yaralamaya sebebiyet verdikleri suçlamasıyla dava açmıꢀtır.

6

Baꢀvuran taraf bu davaya müdahil olmamıꢀtır.

Nöbetçi hakim 4 Mart 2003’te M.Y.’yi ardından 20 Mart’ta çavuꢀ S.A.’yı dinlemiꢀtir. Çavuꢀ

hakkında yapılan suçlamalara bir kez daha karꢀı çıkmıꢀtır.

Çavuꢀ S.A. 9 Mayıs 2003 tarihli duruꢀmada savunmasını sunmuꢀtur. S.A.’nın beyanları

özellikle Kartal Eğitim ve Araꢀtırma Hastanesi’nde geçenler hakkındadır.

G.A., M.A. ve H.B. 20 Kasım 2003, 19 Ocak 2004 ve 1 Mart 2005 tarihlerinde esas hakimi

karꢀısına çıkmıꢀlardır.

Asliye ceza mahkemesi 23 Mart 2006 tarihinde sekiz sanığın serbest bırakılmasına karar

vermiꢀtir.

Bursa Cezaevi doktoru tarafından 6 Haziran 2000 tarihinde gönderilen sağlık raporuna göre

hakimler inandırıcı delillerin yokluğunda, baꢀvuranın iddialarının dayanaktan yoksun olduğu,

özellikle yüzünde görülen 1 cm.lik yarayı cezaevi aracındaki jandarmaların yaptığını gösterir

herhangi bir bulguya rastlanmadığı sonucuna varmıꢀlardır.

Bu karar baꢀvurana 17 Ocak 2007 tarihinde tebliğ edilmiꢀ ve yalnızca müdahillerin

baꢀvurabileceği temyize baꢀvuran gidemediğinden karar kesin hüküm haline gelmiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 3. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran Kartal Cezaevi’ne nakledilmesi sırasında kendisine uygulanan kötü muamelelerden

dolayı AĐHS’nin 13. maddesiyle bağlantılı ve ayrı olarak 3. maddesinin ihlal edildiğini ileri

sürmektedir.

Hükümet, bu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.

A. Tarafların argümanları

1. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin

Hükümet, iç hukukta yürütülen iki yargılamanın her birine iliꢀkin olarak baꢀvuru yollarının

tüketilmediğini savunmaktadır.

Đlk olarak Kartal Cezaevi nizamiyesinde görevli jandarmalar hakkında yürütülen soruꢀturma,

Pendik Đl Đdare Kurulu’nun kararı ile kapanmıꢀ, baꢀvuran sözkonusu karara Đdare

Mahkemeleri önünde itiraz etmemiꢀtir. Đkinci olarak ise ceza davası, beraat kararı ile

sonuçlanmıꢀ ancak bu karara karꢀı da Yargıtay önünde temyiz baꢀvurusu yapılmamıꢀtır.

Baꢀvuran, 18 Mayıs 2001 tarihinde Yalova Ağır Ceza Mahkemesi’ne ve 25 Nisan 2001

tarihinde Bursa Bölge Đdare Mahkemesi’ne yaptığı baꢀvuruya atıfta bulunmaktadır. Ayrıca

baꢀvuran, hastalığının ve Kocaeli Cezaevi ile kararın verildiği yer arasındaki uzaklığın

kendisinin etkin bir ꢀekilde duruꢀmaya katılmasını engellemesi nedeniyle müdahil taraflara

tanınan temyiz hakkını kullanmadığını hatırlatmaktadır.

7

Pendik makamlarınca yürütülen soruꢀturmalara iliꢀkin olarak, baꢀvuran, ancak Hükümet’in

AĐHM’ye sunduğu yazılı görüꢀleri okumasının ardından ilgili kaymakamlık kararından

haberdar olabildiğini belirtmektedir.

Baꢀvuran, mevcut davada ortaya çıkan hukuki sorunun, mağdur olan baꢀvuranın müdahalesi

gerekmeden Devlet’in re’sen riayet etmesi gereken pozitif yükümlülüklerden kaynaklandığını

belirtmektedir.

2. Esas

Baꢀvuran, nakil aracında kendisini götüren jandarmalardan ve Kartal Cezaevi nizamiyesinde

görevli jandarmalardan ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuranın baꢀ ve ense bölgelerinde ꢀiddetli

rahatsızlığı bulunmasına rağmen, yol boyunca, baꢀvuranın baꢀ ve ense bölgelerine yumruk ve

tekme ile vurulmuꢀtur. Ardından, sözkonusu nizamiyede odalardan birine götürülmüꢀ, elleri

bağlanmıꢀ, saatlerce dövülmüꢀ, hakarete uğramıꢀ, giysileri çıkarılmıꢀ, su dökülmüꢀ ve cinsel

tacize uğramıꢀtır.

Baꢀvuran, iddialarını destekleyen sağlık raporlarına aykırı olarak, baskıcı mercilerin, sonunda

iꢀkence uygulayanlar hakkında nerdeyse cezasızlık kararına ulaꢀmak için yargılamaları altı

yıldan fazla bir süre boyunca uzatmalarından ꢀikayetçidir. Baꢀvurana göre, böyle bir sonuç,

yürütülen soruꢀturmaların etkisizliğini ve AĐHS’nin 3. ve 13. maddeleri kapsamında Devlet

görevlilerinin sorumluluklarını ortaya koymak için etkili bir hukuk yolunun bulunmadığını

göstermektedir.

Hükümet, az sayıdaki ve yüzeysel yara izlerinin, neredeyse on kadar jandarmanın saatlerce

kendisine iꢀkence uyguladığı hakkındaki baꢀvuranın iddiasının inandırıcılığını ortadan

kaldırdığını belirtmektedir. Hükümet, ciddiyetinin AĐHS’nin 3. maddesi ile belirtilen sınırın

altında olan sözkonusu yaraların, baꢀvuranın nakil aracından inmemek ve üst araması

yaptırmamak için direnmesinden kaynaklandığı kanaatindedir.

Mevcut davada hukuki mekanizmaların iꢀleyiꢀine iliꢀkin olarak ise, Hükümet, eꢀ zamanlı iki

ayrı soruꢀturma yürütülmesi ile sonuçlanan dosyalara atıfta bulunmakta ve sözkonusu

soruꢀturmaların hiçbir eleꢀtiriye mahal vermediğini savunmaktadır.

Son olarak AĐHS’nin 13. maddesi kapsamında, Hükümet, Türk Ceza Kanunu’nun 243.

ve/veya 245. maddeleri uyarınca kötü muamele ile suçlanan devlet görevlileri hakkında

kovuꢀturma yapılmasına ve müdahil tarafı oluꢀturmaya iliꢀkin iç hukuk hükümlerini

hatırlatmaktadır. Ayrıca Hükümet, Devlet görevlilerinin ve yetkililerinin suçlandığı

eylemlerden dolayı mağdur olan kiꢀilere tazminat ödenmesini öngören idare hukuku

kapsamındaki baꢀvuru yollarına (Anayasa’nın 125. maddesi ve 2577 sayılı yasanın 13.

maddesi) ve yasadıꢀı eylemler nedeniyle maddi veya manevi zarara uğrayan kiꢀilerin

açabileceği farklı hukuk davalarına atıfta bulunmaktadır.

Baꢀvuranın baꢀvurmadığı iç hukuk yollarını belirten Hükümet, baꢀvuranın AĐHS’nin 13.

maddesine atıfta bulunmakta haksız olduğu sonucuna ulaꢀmaktadır.

B. AĐHM’nin takdiri

1. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin

8

Cezaevi aracında baꢀvuranın naklini çevreleyen koꢀullara iliꢀkin olarak Hükümet, iç hukuk

yollarının tüketilmediğini savunmaktadır.

Buna karꢀın, davanın haklarında yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle sanıkların beraatlarıyla

kapanan sözkonusu kısmı göz önüne alındığında, AĐHM, benzer baꢀvurularda 0015/96, 28

Mart 2000; ꢁenses-Türkiye, baꢀvuru no: 24991/94, 14 Kasım 2000; Günay Kızılgedik-Türkiye,

baꢀvuru no: 24944/94, 14 Kasım 2000; Suna Parlak, Rahime Aktürk ve Hatice Tay-Türkiye,

baꢀvuru numaraları, 24942-24943-25125/94, 9 Ocak 2001).

Ayrıca, hakimlerin ceza hukuk sistemindeki merkezi konumları, görevlerinden ileri gelen

yetkileri ve Hükümetin sağlam dayanaklı açıklamalar getirmediği dikkate alındığında AĐHM,

muhtemel bir temyiz baꢀvurusunun uygulamada baꢀvuranın dosyada bulunan delilleri

açıklamasına, tamamlamamasına veyahut sözkonusu soruꢀturmanın ve ceza davasının

sonuçlarını kayda değer ꢀekilde değiꢀtirmesine imkan sağlamayacağını düꢀünmektedir (Bkz. a

contrario, Beyhan Kaygısız- Türkiye kararı, no: 44032/98, 29 Ağustos 2006).

AĐHM bu durumda yapılan itirazın bu bölümünü reddetmektedir.

Pendik mahkemeleri tarafından baꢀlatılan ikinci soruꢀturma ile ilgili AĐHM, bunun 6 Temmuz

2001 tarihli kaymakamlık kararının iptaline iliꢀkin idari bir dava olması nedeniyle Hükümetin

itirazını reddeder, çünkü, bu yol esas hakkındaki sorunlara değinmeyip yalnızca dosya

üzerinden inceleme yapılması nedeniyle bu haliyle uygun addedilemez. Mevcut baꢀvuruda

olduğu gibi geçmiꢀte de bu baꢀvuru yolunun devlet görevlilerine karꢀı dava açılmasını

sağladığı örneklerin varlığı bu yolun kesin ve yeri doldurulamaz olduğunu göstermemektedir.

(Bkz. örneğin Veli Tosun-Türkiye kararı, no: 62312/00, 6 Eylül 2005 veya Mehmet Soylu-

Türkiye kararı, no: 43854/98, 4 Ekim 2005). Nitekim, bu baꢀvurudakine benzer, adli denetimin

bu ꢀekilde sınırlandığı davalarda, idare hakimleri her halukarda, soruꢀturmanın idari

organlarının yönetime karꢀı bağımsız olmamalarına iliꢀkin AĐHM tarafından birçok kez dile

getirilen ciddi tereddütleri ortadan kaldırmaya yetmemektedirler (Bkz. Sultan Öner vd.-Türkiye

kararı, no: 73792/01, 17 Ekim 2006; Kanlıbaꢀ-Türkiye kararı, no: 32444/96, 8 Aralık 2005).

Sonuç olarak AĐHM ꢀikayetin bu kısmını reddetmektedir.

AĐHM, dosyayı kapatarak takipsizlik kararı veren Pendik Cumhuriyet Savcısı’nın kararına

karꢀı baꢀvuranın teorik olarak itiraz edebileceninin hakkını vermektedir. AĐHM daha önce de,

bu baꢀvurudaki gibi koꢀullarda bu yolun tüketilmesi gerektiğini vurgulamıꢀtır (Bkz. Kanlıbaꢀ-

Türkiye kararı, no: 32444/96, 28 Nisan 2005).

Öte yandan, iç hukuk yollarını tüketme kuralının mutlak bir niteliği bulunmadığını ve otomatik

olmadığını, baꢀvuranın ꢀahsi durumu dahil davanın koꢀullarına göre değerlendirilmesi

gerektiğini de kabul etmiꢀtir (Bkz. Akdivar vd-Türkiye kararı, 16 Eylül 1996).

Bu noktada, öncelikle nakil aracında ve Kartal Cezaevi’nde meydana gelen olayların

tamamını kapsayan baꢀvuranın asıl ꢀikayetinin içeriği üzerinde durmak gerekmektedir.

Hakimlerin, genel bir çerçevede önlerine gelen bu sorunu incelerken, resen Ceza

Muhakemeleri Usulü Kanununun 153. maddesi uyarınca, ihtilaflı dönemin herhangi bir

anında suç iꢀlenip iꢀlenmediğini araꢀtırılmaları gerekirdi.

9

Oysa ki, 27 Haziran 2000 tarihinde, Bursa Cumhuriyet Savcısı, davanın ayrılmasına ve Kartal

Cezaevi nizamiyesinde görevli jandarmaların suçlandığı eylemlere iliꢀkin olarak dosyanın

Pendik’te görevli meslektaꢀına gönderilmesine karar vermiꢀtir. Ancak, hiçbir ꢀey, sözkonusu

tedbirden baꢀvuranın haberdar edildiğini göstermemektedir. Dosyasının gönderildiği Pendik

Savcısı, hiçbir zaman baꢀvuranın ifadesini almamıꢀ dolayısıyla baꢀvuran, soruꢀturma

aꢀamasında da durum hakkında bilgi sahibi olamamıꢀtır. Baꢀvuranın haberi olmadan

yürütülen sözkonusu soruꢀturma, 26 Temmuz 2001 tarihli Đl Đdare Kurulu’nun kararı ile sona

ermiꢀtir. Sözkonusu karar, kuvvetle muhtemel jandarmalar R.E., U.Ü., Đ.K., M.T. ve U.Y.

hakkında yürütülen soruꢀturmalara son veren Pendik Cumhuriyet Savcılığı’nın muhakemenin

men’i kararı ile desteklenmiꢀtir.

Ailesinin yanında bulunmadığından sözkonusu kararlar baꢀvurana tebliğ edilmemiꢀtir.

Baꢀvurana tebliğ yapılmıꢀ olsa bile, AĐHM, baꢀvuranın harekete geçebileceği hususunda ikna

olmamıꢀtır, zira yargılamanın ilerleyen safhasında, baꢀvuran, sakatlığa yol açan özelliği hiçbir

ꢀekilde ihtilaf konusu yapılmayan Werncike-Korsakoff hastalığına yakalanmıꢀtır.

Bu durumdan haberdar olan ulusal mercilerin, davacı tarafın avukatının yargılamaya etkin bir

ꢀekilde katılmasını sağlamaya çalıꢀtıklarını varsaymak mümkündür (Slimani-Fransa,

57671/00). Sözkonusu avukat, Nisan 2001 tarihinde Bursa’da yürütülen ilk soruꢀturmadan

haberdar olur olmaz Bursa mahkemeleri’nin kararlarına karꢀı mevcut yolların tamamına

baꢀvurmuꢀtur. AĐHM, Pendik’teki süreçten de haberdar olsaydı, avukatın aynı ꢀekilde

davranmayacağı yönünde düꢀünmeye sevk eden hiçbir neden görememektedir.

Davanın sözkonusu istisnai koꢀullarında, AĐHM, Pendik Savcılığı’nın muhakemenin men’i

kararına karꢀı itiraz yolunu tüketmekten baꢀvuranın muaf tutulabileceği kanaatindedir.

Sonuç olarak, AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan

yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca, baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik

unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

2. Esas hakkında

AĐHM, AĐHS’nin 3. maddesinin alanına girebilmesi için kötü muamelenin dava olaylarının

bütününe, özellikle muamelenin süresi, fiziksel ve zihinsel etkileri gibi yaꢀa, cinsiyete ve

mağdurun sağlık durumuna bağlı bir değerlendirme ıꢀığında belirli bir ciddiyet seviyesine

ulaꢀması gerektiğini hatırlatır. Taammüden uzun süreli uygulanan, ꢀiddetli fiziksel veya

zihinsel acılara yol açan uygulamalar AĐHS’nin 3. maddesi anlamında «insanlık dıꢀı» bir

muameleyi teꢀkil etmektedir. AĐHM mağdurlarda korku, iç sıkıntısı, aꢀağılık duygusu, küçük

düꢀürücü ve değersizlik hislerini uyandıran bir muamelenin «aꢀağılayıcı» bir muamele

olduğuna itibar etmektedir. Bu bağlamda, ilgili kiꢀinin küçük düꢀürülüp, aꢀağılanıp

aꢀağılanmadığını tespit etmek gerekmekle birlikte, bilhassa etkileri itibarıyla suç unsurunu

oluꢀturan muamele 3. madde ile bağdaꢀmayacak ꢀekilde mağdurun kiꢀiliğini yaralamıꢀ ise,

böyle bir kastın bulunmaması 3. maddenin ihlalinin tespitini nihai surette ortadan kaldıramaz

(Bkz. Ramirez Sanchez-Fransa kararı, no: 59450/00, Henaf-Fransa kararı no: 65436/01, Pers-

Yunanistan kararı no: 28524/95; Kudla-Polonya kararı, no: 30210/96, Raninen-Finlandiya

kararı 16 Aralık 1997).

Bir muamelenin «insanlık dıꢀı» ve «aꢀağılayıcı» olarak nitelendirilebilmesi için çekilen acının

ve/veya alçaltıcı muamelenin her halukarda, yasal muamelenin kaçınılmaz ꢀeklinin ötesine

10

geçmelidir (Bkz. V.-Birleꢀik Krallık kararı, no: 4888/94, Ilaꢀcu vd.-Moldova ve Rusya, no:

48787/99, Lorse vd.-Hollanda kararı, no: 52750/99, 4 ꢁubat 2003).

AĐHM, bu baꢀvuruda tıbbi belgelerden anlaꢀıldığı kadarıyla olayların meydana geldiği

dönemde baꢀvuranın boyun fıtığı, boynunda ve sağ kolunda ꢀiddetli ağrılar gibi

rahatsızlıklarının bulunduğunu not etmektedir.

AĐHM baꢀvuranın Kartal Cezaevi’ne dönüꢀünün hemen akabinde 6 Haziran 2000 tarihinde sol

elmacık kemiğinde 1 cm.’lik ezilme saptandığını ayrıca kaydeder. Bunlara 13 Haziran 2000

tarihinde Bursa Cezaevi’ne naklediliꢀte sol kemer hizasında 1x1,5 cm. büyüklüğünde yeꢀilimsi

morluk, sağ bilekte sıyrık ve serçe parmaklardaki hassasiyet eklenmiꢀtir. Baꢀvuran cezaevi

aracına konulmadan önce herhangi bir sağlık kontrolünden geçmediğinden, üzerindeki yara

berelerin nakilden önce oluꢀtuğunu kimse iddia edemez. Aynı ꢀekilde bilekte görülen çiziklerin

ve yedi gün sonra düzenlenen raporda yeꢀilimsi olarak tasvir edilen morlukların kelepçeden

kaynaklandığı anlaꢀılmaktadır. Burada genel olarak sabit bir kronoloji ile geliꢀen ve altıncı

günden sonra genellikle sarıdan-yeꢀile dönüꢀen bir morluk sözkonusudur (mutatis mutandis,

Sultan Öner vd-Türkiye kararı, no: 73792/01, 17 Ekim 2006).

Baꢀvuranın klinik tablosu göz önüne alınarak, bu yara bereler hep beraber

değerlendirildiklerinde, AĐHS’nin 3. maddesinin kapsamına girecek kadar ciddidirler

(Abdülkadir Aktaꢀ-Türkiye, baꢀvuru no: 38851/02, 31 Ocak 2008 ve bu kararda geçen atıflar).

Baꢀvuranın yukarıda sözü edilen kulak sorunları, ne kadar ciddi olurlarsa olsunlar bu

kapsamda kaale alınmazlar. Her ne kadar baꢀa alınan darbeler kulak çınlamasına neden

olabilmekteyse de, baꢀvuranın derdini çektiği ve travmatik bir kaynağı olmayan kulak kiri

birikmesi nedeniyle de kulağı çınlayabilir.

AĐHM, sözkonusu yaraların, baꢀvuranın Kartal Cezaevine naklini gerçekleꢀtiren jandarmalara

isnat edilen ꢀiddetten kaynaklandığı kanaatindedir (Klaas ve diğerleri-Almanya, 6 Eylül 1978)

Sözkonusu jandarmalar da önce nakil aracından indirmek ve ardından üst aramasını yapmak

için baꢀvuranı kontrol altına almak amacıyla belli bir güç kullandıklarını inkar etmemektedir.

Bu durumda, Savunmacı Devlet’in sözkonusu yaralardan sorumlu tutulup tutulamayacağının

araꢀtırılması gerekmektedir.

Baꢀvuranın yüzünde görülen laserasyon ve lezyon, baꢀvuranın baꢀ bölgesine darbe aldığı

hakkındaki ifadelerini desteklemektedir. Dolayısıyla, baꢀvuranın davranıꢀının gerekli kıldığı

ölçüde orantılı güce baꢀvurulduğu ortaya konmadığından sözkonusu yaralar, Devlet’in

sorumlu olduğunu gösterir niteliktedir (Bkz, Abdulkadir Aktaꢀ ve bu davadaki atıflar; R.L. ve

M.- J.D.-Fransa, baꢀvuru no: 44568/98, 19 Mayıs 2004). Aynı tutum, baꢀvuranın

kelepçelenmiꢀ bileklerinin birinde tespit edilen sıyrık için de geçerlidir. Sözkonusu yara

baꢀvuranın maruz kaldığını iddia ettiği çekiꢀtirmelerle açıklanabilir. Kelepçe takılması

AĐHS’nin 3. maddesi kapsamında genel olarak bir sorun teꢀkil etmese dahi makul olarak

gerekli olanın ötesinde güç kullanımına neden olduğunda aksi takdirde yorumlanır (Bkz,

örneğin, Naoumenko-Ukranya, baꢀvuru no: 42023/98, 10 ꢁubat 2004 ve bu kararda sözü

edilen alıntılar).

Baꢀvuranın baꢀkaldıran tutumu ihtilaf konusu olmamaktadır. Baꢀvuran da ꢀayet nakil aracı

istikametini değiꢀtirmese açlık grevine baꢀlama tehdidinde bulunarak jandarmalara karꢀı belli

bir direnç gösterdiğini beyanlarında ortaya koymaktadır. AĐHM, baꢀvuranın araçtan inmemek

veya üst aramasına karꢀı çıkmak için direndiğini kabul etmektedir.

11

Bununla birlikte dile getirilen yaralanmaların kaynağının baꢀvuranın tutumundan ileri geldiği

ve «gerekli» olduğu varsayılsa bile, sözkonusu hasta bir kiꢀi olduğu ve jandarmalar için gerçek

bir tehdit olmadığı cihetle AĐHM, ne aracın içinde ne cezaevinin nizamiyesindeki muamelenin

orantılı olduğu kanaatindedir.

Nitekim boyun fıtığı rahatsızlığından dolayı baꢀvuranı hastaneye götürmekle görevli, aralarında

uzman çavuꢀ S.A.’nın da bulunduğu jandarmaların baꢀvuranın aleni fiziki zayıflığını inkar

etmeleri mümkün değildir. Oysa baꢀvuran bilhassa boynundaki ciddi rahatsızlığa rağmen

kafasından darbe almıꢀtır. Böyle bir muamele ꢀiddetli bir acının ötesinde baꢀvuranın bir yandan

sağlık durumu nedeniyle, öte yandan terorist eylemleri nedeniyle mahkum edildiği gözönünde

bulundurulursa devlet görevlilerine karꢀı endiꢀelerini artıracak bir güvensizlik ortamı

yaratmıꢀtır.

Bu çerçevede anılan dönemde Türkiye’nin birçok hapishanesini sarsan olayların süregeldiğini

de hatırlatmakta fayda bulunmaktadır. Cezaevi yetkilileri mahkumların F tipi cezaevlerinin

kurulmasını ve buralara nakledilmelerini protesto etmek amacıyla uzun süreli baꢀlattıkları açlık

grevleri ile karꢀı karꢀıya kalmıꢀlardır. Bu tür olayları yeniden incelenmesinde gerekli mesafeli

duruꢀla bile baꢀvuranı dahil olduğu bu süreçten ayrı tutmak ve jandarmaların açlık grevi

baꢀlatma tehdidine kayıtsız kalacaklarını düꢀünmek mümkün değildir. Ayrıca Kartal Eğitim ve

Araꢀtırma Hastanesi acil servisinde baꢀvuranın hekim karꢀısında sıkıntılarını dile getirmesine

engel olan uzman çavuꢀ S.A.’nın tutumunun da üstünde durmak gerekir çünkü bu da

baꢀvuranda zaafiyet duygusu yaratabilecek bir baꢀka keyfi davranıꢀtır.

AĐHM, yeterince ciddi, belirli ve birbiriyle uyuꢀan bir dizi emare veyahut çürütülemeyen

karinelerden oluꢀan kanıt unsurundan hareketle, bu gözlemlerin tamamı ıꢀığında yapılan

muamelenin AĐHS’nin 3. maddesine aykırı bir uygulamayı teꢀkil ettiği çıkarımında

bulunmaktadır (Bkz. sözü edilen R.L. ve M.-J.D., Selmouni-Fransa kararı no: 25803/94).

AĐHM bu bağlamda, halihazırdaki sağlık durumunu gözetmeksizin, baꢀvurana gösterilen

muamelenin adı geçenin kendisine ya da bir baꢀkasına ꢀiddet uygulamasını engellemek için

gerekli addedilebilecek orantılı bir güç olmadığına ve «insanlık dıꢀı ve aꢀağılayıcı» bir

uygulamayı teꢀkil ettiğine itibar etmektedir.

AĐHM bu gerekçelerle AĐHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.

AĐHM, mevcut baꢀvuru ile gündeme getirilen asıl hukuki sorunu incelediği ve dava

olaylarının ve tarafların argümanlarının tümünü dikkate alarak, AĐHS’nin 3. ve/veya 13.

maddelerinin usuli gerekliliklerine iliꢀkin ꢀikayetlerin ayrıca incelenmesine gerek olmadığı

kanaatindedir.

II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Baꢀvuran, maruz kaldığı manevi zarar için 50.000 Euro talep etmektedir.

Hükümet, aꢀırı bulduğu söz konusu miktarın hiçbir kanıt unsur ile desteklenmediği

kanaatindedir.

12

AĐHM, baꢀvurana 5.000 Euro manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran, AĐHM önünde ve ulusal merciler önünde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf ve

giderleri için 2.485 Euro talep etmektedir.

Hükümet, belgelendirilmediği gerekçesi ile sözkonusu miktara karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM içtihadına göre, bir baꢀvuran yargılama masraf ve giderlerinin geri ödemesini ancak

gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda oldukları ortaya konduğu sürece elde edebilir. Mevcut

davada, Avrupa Konseyi tarafından baꢀvurana adli yardım olarak ödenen 850 Euro göz önüne

alındığında, AĐHM, sözkonusu talebi reddetmektedir.

C. Gecikme faizi

Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç

puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 3. maddesinin esas bakımından ihlal edildiğine;

3. AĐHS’nin 3. ve 13. maddesi kapsamında yapılan diğer ꢀikayetlerin ayrıca

incelenmesine gerek olmadığına;

4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz

kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana

5.000 Euro (beꢀ bin Euro) manevi tazminat ödenmesine;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç

puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragraflarına uygun olarak 21 Ekim 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

13

14