CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

UYGURER ĐNꢀAAT SAN. TĐC. LTD. ꢀTĐ. -TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢁvuru no:26664/05)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

06 Ekim 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (26664/05) no’lu davanın nedeni (T.C.

vatandaꢀı) Uygurer Đnꢀaat San. Tic. Ltd. ꢁti.’nin (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları

Mahkemesi’ne 28 Haziran 2005 tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin

Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi

uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Ankara Barosu avukatlarından C. Uygurer tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuran, Ankara’da bulunan bir limited ꢀirketidir.

Belirtilmeyen bir tarihte, baꢀvuran, Körfez Belediyesi’ne (Kocaeli) ait binaların yenilenmesi

iꢀini gerçekleꢀtirmiꢀtir. Đꢀin bitiminde, Belediye, baꢀvurana, 13.019.267.601 TL borçlanmıꢀtır.

Ödeme yapılmadığı gerekçesi ile baꢀvuran, icra iꢀlemi baꢀlatmıꢀtır.

1

14 Ocak 2005 tarihinde, Körfez Đcra Müdürlüğü, Belediye hakkında, 18.985.000.000 TL

tutarında ödeme emri çıkarmıꢀtır.

11 ꢁubat 2005 tarihinde, tamamlanan iꢀlerin alacağını tahsil edemeyen baꢀvuran,

Belediye’nin hesap ve taꢀınmazlarına haciz koydurmuꢀtur.

17 ꢁubat 2005 tarihinde, Đcra Müdürlüğü’nün talebi üzerine Belediye’nin banka hesapları

bloke edilmiꢀtir.

21 ꢁubat 2005 tarihinde, Belediye, Đcra Đflas Kanunu’nun 82/1 maddesi ve Belediye

Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca Belediye’ye ait fonların kamu hizmetine tahsis edilmiꢀ

olduğunu ve haciz edilemeyeceğini ileri sürerek baꢀvuran hakkında Đcra Hukuk

Mahkemesi’nde dava açmıꢀtır. Sonuç olarak, Belediye, hesapları üzerindeki haczin

kaldırılmasını ve icra takibinin durdurulmasını talep etmiꢀtir.

Aynı gün, Đcra Hukuk Mahkemesi, idari bütçe ile Belediye’ye ait tüm hesapların kamu

hizmetine tahsis edilmiꢀ olduğu ve kamu hizmetine tahsis edilen hesaplara haciz

konulamayacağı tespitinde bulunarak, Belediye’nin talebini haklı bulmuꢀtur.

¹Yaklaꢀık 10.629 Euro

1

HUKUK

I. EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

HAKKINDA

Baꢀvuran, Belediye’den alacağını tahsis edememekten ꢀikayetçidir. Baꢀvuran, Ek 1 No’lu

Protokol’ün 1. maddesi ile öngörüldüğü ꢀekli ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğini iddia

etmektedir.

Hükümet, sözkonusu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.

A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin

Hükümet, baꢀvurunun vaktinden önce yapıldığı ve altı ay kuralına riayet etmediği ve Körfez

Đcra Hukuk Mahkemesi’nin kararına itiraz etmeyerek iç hukuk yollarını tüketmediği gerekçesi

ile reddedilmesi gerektiğini savunmaktadır. Hükümet ayrıca, baꢀvuranın, belediye bütçesinin

haczedilemeyeceğine iliꢀkin karara karꢀı idare mahkemelerine baꢀvuruda bulunabilme veya

belediye hesapları ile ilgili olarak kamu hizmetlerine kullanılmaması dıꢀında bir geçici tedbir

talep edebilme imkanına sahip olduğu kanaatindedir. Bununla birlikte baꢀvuran, Borçlar

Kanunu uyarınca tazminat davası da açabilirdi.

Baꢀvuran, sözkonusu argümanlara itiraz etmektedir.

AĐHM daha önce, Hükümet tarafından belirtilen baꢀvuru yollarının, bu tür davalarda ilgilinin

ꢀikayetlerini gidermek için yeterli kabul edilemeyeceğini belirttiğini hatırlatmaktadır (Üç

baꢀvuru-Türkiye, baꢀvuru no: 44766/98, 44771/98, 44772/98, 13 Mayıs 2004). AĐHM,

mevcut davada bu ꢀekilde benimsenen sonuçtan sapmak için hiçbir neden görememekte ve

Hükümet’in bu konudaki itirazını reddetmektedir.

Ayrıca AĐHM, iddia edilen ihlalin devam ettiği durumlarda, altı ay süresinin, sözkonusu

durumun sona erdiği andan itibaren baꢀlayacağını hatırlatmaktadır (Marinakos-Yunanistan,

baꢀvuru no: 49282/99, 29 Mart 2004). Buna karꢀın baꢀvuranın, Đcra Hukuk Mahkemesi’nin

kararını takiben altı ay süresi içerisinde harekete geçip geçmediğini tespit etmek

gerekmektedir. Dolayısıyla Hükümet’in bu hususta yapmıꢀ olduğu ön itirazının reddedilmesi

gerekmektedir.

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca, baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru

bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

B. Esasa iliꢁkin

AĐHM, içtihadından doğan ilke uyarınca, , ileri sürülebilirliği yeterince ortaya konulduğunda

bir alacağın, Ek

1

No’lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca “mülk” olarak

değerlendirilebileceğini hatırlatmaktadır (bkz, Stran ve Stratis Andreadis Yunan Rafineleri –

Yunanistan, 9 Aralık 1994 ve Bourdov-Rusya, baꢀvuru no: 59498/00). Đꢀbu davada bu durum

sözkonusudur.

2

Bilahare AĐHM, özellikle bazı devletlerde paranın değer kaybetmesi göz önüne alındığında,

Yüksek Sözleꢀmeci tarafın borcunu çok uzun sürede gecikmeli olarak ödemesinin, ileri

sürülebilir bir alacağı bulunan kiꢀinin maddi kaybının artmasına neden olduğunu ve

sözkonusu kiꢀiyi belirsiz bir durumda bıraktığını belirtmektedir (bkz Akkuꢀ-Türkiye, 9

Temmuz 1997).

AĐHM, mevcut davada, Körfez Đcra Müdürlüğü’nün baꢀvuranın alacağı olduğunu kabul

ettiğini ve Belediye hakkında 18.985.000.000 TL tutarında ödeme emri çıkardığını

gözlemlemektedir. Cebri icra iꢀlemi baꢀlatılmasına rağmen, ilgili ulusal düzenleme dikkate

alındığında, baꢀvuran, sözkonusu alacağını elde edememiꢀtir. Bununla birlikte, sunulan

bilgiler göz önüne alındığında, sözkonusu ödeme halen yapılmamıꢀtır.

Bu itibarla, Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği hükmüne varmak uygun

olacaktır (benzer dava bkz, Kanioğlu ve diğerleri-Türkiye, baꢀvuru numaraları: 44766/98,

44771/98 ve 44772/98, 11 Ekim 2005).

II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Baꢀvuran, ticari ödeme yapılmaması nedeniyle uygulanacak faiz ve KDV oranı ile birlikte

hesaplanmak üzere alacağından kaynaklanan maddi zararın 30.420 TL’ye [yaklaꢀık 14.659

Euro] tekabül ettiğini belirtmektedir. Baꢀvuran, ayrıca 1.500 Euro manevi tazminat talep

etmektedir.

Hükümet, sözkonusu iddialara itiraz etmektedir.

AĐHM, baꢀvurana, alacağına tekabül eden miktar olan 10.629 Euro maddi tazminat ve 1.500

Euro manevi tazminat ödenmesinin uygun olacağı kanaatindedir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran, ulusal mahkemeler önünde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf ve giderleri için 1.435

TL talep etmekte ancak AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu harcamalar için herhangi bir talepte

bulunmamaktadır. Baꢀvuran, bu hususta hiçbir belge sunmamaktadır.

Hükümet, sözkonusu talebe karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran ancak gerçekliğini, gerekliliğini kanıtladığı

makul miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Mevcut davada sahip olduğu unsurları ve

yukarıda sözü edilen kriterleri göz önüne alan AĐHM, ulusal yargılamada yapılan yargılama

masraf ve giderlerine iliꢀkin talebi reddetmektedir.

C. Gecikme faizi

AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı

orana üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenmesine hükmetmektedir.

3

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, Savunmacı

Devlet tarafından baꢀvurana aꢀağıdaki miktarların ödenmesine:

i. her türlü vergiden muaf tutularak 10.629 Euro (on bin altı yüz yirmi dokuz Euro)

maddi tazminat

ii her türlü vergiden muaf tutularak 1.500 Euro (bin beꢀ yüz Euro) manevi tazminat

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç

puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

4. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragraflarına uygun olarak 06 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

4