COUNCIL  
AVRUPA  
OF EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
UZUNGET VE DĐĞERLERĐ/TÜRKĐYE  
(Baꢀvuru no. 21831/03)  
KARAR  
STRAZBURG  
13 Ekim 2009  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USULĐ ĐꢀLEMLER  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 21831/03 no’lu davanın nedeni T.C.  
vatandaꢀları Sinan Cem Uzunget, Alaattin Uğraꢀ, Emre Altun, Hikmet Gökçe, Rıza Altuntov,  
Kazım Savcı, Đsmail Temizyürek, Nazime Karakaya, Zeynep ꢁeker, Leyla Mahi Uğraꢀ,  
Songül Ergül, Esma Seviꢀ, Fatma Özcelik ve Hüseyin Bolat’ın (“baꢀvuranlar”), Avrupa Đnsan  
Hakları Mahkemesi’ne 19 Haziran 2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel  
Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.  
Baꢀvuranlar, AĐHM önünde Ankara Barosu avukatlarından E. Olkun, R. Karaman ve  
Kenan Arslan tarafından temsil edilmiꢀtir.  
OLAYLAR  
I. DAVA OLAYLARI  
Baꢀvuranlar, sırasıyla 1975, 1964, 1982, 1976, 1983, 1978, 1961, 1947, 1955, 1975,  
1979, 1953, 1952 ve 1976 doğumludur ve Ankara’da yaꢀamaktadır.  
31 Temmuz 2000 tarihinde baꢀvuranlar, diğer bazı kiꢀilerle birlikte, F-tipi cezaevlerini  
ve Bergama Cezaevi’nde meydana gelen olayları (27 Temmuz 2000’de tutuklular ve güvenlik  
güçleri arasında ꢀiddetli çatıꢀmalar meydana gelmiꢀtir) protesto etmek amacıyla Ankara’daki  
umumi bir parkta toplanmıꢀtır. Katılımcılar, F-tipi cezaevleri ve Bergama Cezaevi’nde  
meydana gelen olaylar hakkındaki endiꢀelerini dile getirmek için bir basın açıklaması yapmak  
istemiꢀlerdir. Polis memurları, megafon kullanarak kalabalığı gösterinin, 2911 sayılı Toplantı  
ve Gösteri Yürüyüꢀleri Kanunu’na aykırı olduğu yönünde uyarmıꢀtır. Grup, polisin uyarısına  
önem vermemiꢀtir. Polis memurları bunun üzerine baꢀvuranların da dahil olduğu yirmi dört  
kiꢀiyi yakalamıꢀ ve göz altına almıꢀtır. Baꢀvuranların sunduğu gazete makalelerinden polis  
memurlarının, protestocuları dağıtmak için güç kullandıkları anlaꢀılmaktadır. Sonuç olarak,  
protestocuların bir kısmı yaralanmıꢀ ve bir kısmı da polis memurları tarafından yakalanmıꢀtır.  
Polis memurlarının hazırlayıp imzaladığı yakalama tutanağına göre baꢀvuranlar,  
ellerinde protesto afiꢀleri ile gösteri yapmaktaydı. Baꢀvuranları gösteriye son vermeleri için  
uyarması ardından polis, gösterilerine devam eden protestocuları yakalamıꢀtır. Yakalama  
tutanağında aynı zamanda yakalama sırasında göstericilerle girdikleri çatıꢀmada yaralanan üç  
polis memurunun, hastaneye götürülmeleri gerektiği kaydedilmiꢀtir. Sağlık raporlarına göre,  
polis memurları iꢀlerinden iki gün süreyle alıkonmuꢀtur.  
31 Ağustos 2000 tarihinde Ankara Cumhuriyet Savcısı, Ankara Asliye Ceza  
Mahkemesi’ne, 2911 sayılı Kanun’a aykırı olarak yetkili makamların izni olmadan kamuya  
açık bir alanda düzenlenen gösteriye katılmakla suçladığı baꢀvuranlar ve diğer dokuz kiꢀi  
aleyhinde bir iddianame sunmuꢀtur.  
Baꢀvuranlar, polis memurlarının asliye mahkemesi önündeki yargılama sırasında  
silahlı olduklarını ve savunma avukatlarını sözlü olarak taciz ettiklerini ileri sürmüꢀtür.  
Ayrıca, polis memurları, yargılamada taraf olmadıkları halde dava dosyasındaki raporların ve  
ifadelerin birer nüshasını almıꢀlardır. Baꢀvuranların, sözkonusu olayların duruꢀma tutanağına  
dahil edilmesine iliꢀkin talepleri reddedilmiꢀtir.  
5 Temmuz 2001 tarihinde Ankara Asliye Ceza Mahkemesi, sanıklardan bazılarının  
beraatına karar vermiꢀ ancak kendilerinin ve görgü tanıklarının sundukları delillere dayanarak  
baꢀvuranları suçlu bulmuꢀtur. Mahkeme baꢀvuranların, polisin toplanmalarının kanuna aykırı  
olduğu ve dağılmaları gerektiği yönündeki uyarısını dikkate almadığı sonucuna varmıꢀtır.  
Ayrıca, baꢀvuranların savunmalarını inceleyen mahkeme, baꢀvuranların, F-tipi cezaevlerini ve  
Bergama Cezaevi’nde meydana gelen olayları protesto etmek amacıyla parkta toplandıklarını  
kabul ederek, suçlarını tevil yoluyla ikrar ettikleri kanaatine varmıꢀtır. Dolayısıyla, olay  
tarihinde henüz reꢀit olmadığı cihetle (on yedi buçuk yaꢀındaydı) Rıza Altuntov’u para  
cezasına; diğer baꢀvuranları birer yıl üçer ay hapis cezasına çarptırmıꢀtır. 667 sayılı Kanun’un  
6. maddesi uyarınca Alaattin Uğraꢀ, Sinan Cem Uzunget ve Đsmail Temizyürek dıꢀındaki  
baꢀvuranların cezalarını ertelemiꢀtir.  
7 Mart 2002 tarihinde baꢀvuranlar, Yargıtay önünde ilk derece mahkemesinin kararına  
itiraz etmiꢀlerdir. Yargıtay Baꢀsavcısı’nın tebliğnamesi, baꢀvuranlara gönderilmemiꢀtir.  
19 Aralık 2002 tarihinde Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuranlar ulusal mahkemelerin kendilerini adil ꢀekilde yargılamadığından ꢀikayetçi  
olmuꢀtur. Kendilerine hiçbir zaman Baꢀsavcı’nın Yargıtay’a sunduğu tebliğnameye cevap  
verme fırsatı verilmediğini iddia etmiꢀlerdir. Ayrıca, polis memurları tehditkar ve saldırgan  
hareketleri ile yargılamanın adilliğine zarar vermiꢀler ve duruꢀma hakimi, sözkonusu  
hareketleri göz ardı etmiꢀtir. Buna ek olarak, baꢀvuran Rıza Altuntov olay tarihinde reꢀit  
olmadığı cihetle çocuk mahkemesi tarafından yargılanması gerektiğini iddia etmiꢀtir.  
Baꢀvuranlar, AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüꢀtür.  
Hükümet, baꢀvuranların iddialarına itiraz etmiꢀ ve yargılamanın adil olduğunu  
kaydetmiꢀtir.  
A. Baꢁvuranların çekiꢁmeli yargılanma haklarının ihlal edildiği iddiası  
1. Kabuledilebilirlik  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢀikayetin açıkça  
dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da  
kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle, kabuledilebilir niteliktedir.  
2. Esas  
Hükümet, temyize iliꢀkin Baꢀsavcı görüꢀünden bağımsız olarak karar verme yetkisine  
sahip olması nedeniyle Baꢀsavcı’nın tebliğnamesinin, Yargıtay üzerinde bağlayıcı olmadığını  
kaydetmiꢀtir. Ayrıca, baꢀvuranların ya da temsilcilerinin dava dosyasını ve belgeleri inceleme  
hakları bulunduğunu ileri sürmüꢀtür. Son olarak Hükümet, 27 Mart 2003 tarihli değiꢀiklik  
üzerine, CMK’nın 316. maddesi uyarınca, Yargıtay Baꢀsavcısı’nın tebliğnamesinin taraflara  
gönderilmesi gerektiğini kaydetmiꢀtir.  
Baꢀvuranlar iddialarını yinelemiꢀlerdir.  
AĐHM, Göç/Türkiye davasında aynı ꢀikayeti incelemiꢀ ve AĐHS’nin 6/1 maddesinin  
ihlal edildiğini tespit etmiꢀ olduğunu kaydeder ([BD], no. 36590/97, 58. paragraf, AĐHM  
2002-V). Sözkonusu kararda, Baꢀsavcı’nın görüꢀlerinin niteliğini ve baꢀvuranlara cevaben  
yazılı görüꢀlerini sunma fırsatı verilmemesini göz önüne alan AĐHM, baꢀvuranların çekiꢀmeli  
yargılanma haklarının ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır.  
AĐHM, mevcut davayı incelemiꢀ ve yukarıda anılan davada vardığı sonuçtan farklı bir  
sonuca varmasını gerektiren özel koꢀullar tespit etmemiꢀtir.  
Dolayısıyla, AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
B. Polis memurlarının tehditleri sonucu yargılamanın adil yapılmadığı iddiası  
Baꢀvuranlar, duruꢀmalara katılan polis memurlarının, sanıkları tehdit ederek  
yargılamanın adilliğine zarar verdiklerini iddia etmiꢀlerdir. Duruꢀma hakiminin, bu hareketleri  
göz ardı ettiğini ve bunlara duruꢀma tutanaklarında yer vermediğini ileri sürmüꢀlerdir.  
Hükümet, sözkonusu iddiaların dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüꢀtür.  
AĐHM, baꢀvuranların iddialarını destekleyen deliller sunmadıklarını kaydeder. Ayrıca,  
ilk derece mahkemesinin, baꢀvuranları suçlu bulurken, polis memurlarının hareketleri ya da  
ifadelerinden ziyade görgü tanıklarının sundukları delilleri ve baꢀvuranların savunmalarını  
göz önüne aldığı anlaꢀılmaktadır. Bu koꢀullar altında, ilk derece mahkemesinin duruꢀmaya  
katılan polis memurlarının hareketlerinden gereğinden fazla etkilenmiꢀ olduğu söylenemez.  
Bu nedenle sözkonusu ꢀikayet açıkça dayanaktan yoksundur ve AĐHS’nin 35.  
maddesinin 3. ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmelidir.  
C. Rıza Altuntov’un yargılanması  
Baꢀvuran Rıza Altuntov, sözkonusu tarihte reꢀit olmadığı cihetle çocuk mahkemesince  
yargılanması gerektiğini iddia etmiꢀtir. Buna göre, ceza mahkemesince yargılanması ve  
mahkum edilmesi, AĐHS’nin 6/1 maddesi bağlamındaki haklarının ihlal edilmesine yol  
açmıꢀtır.  
Hükümet, Rıza Altuntov’un o zamanlar yürürlükte olan iç hukuka uygun olarak ceza  
mahkemesi tarafından yargılandığını kaydetmiꢀtir. Ulusal mahkemeler, yargılama sürecinde  
Altuntov’un yaꢀını göz önüne almıꢀ ve suçlu bulunması ardından cezasına karar verirken  
Ceza Kanunu maddelerini lehine uygulamıꢀlardır.  
AĐHM, 6/1. madde bağlamındaki güvencenin, çocuklar aleyhindeki cezai  
yargılamalara ne ꢀekilde uygulandığını değerlendirdiği çok sayıda davaya bakmadığını  
kaydeder. Ancak, bütünüyle yorumlandığında 6. maddenin sanığın cezai yargılanmasına etkin  
olarak katılma hakkını güvence altına aldığını yineler (bkz. T./Đngiltere [BD], no. 24724/94,  
83. paragraf, 16 Aralık 1999). Ayrıca, sözkonusu maddenin asıl amacı, herhangi bir “suç  
isnadını” karara bağlama yetkisi bulunan bir “mahkeme” tarafından, hukukun üstünlüğüne  
dayanarak ve kanunda öngörülen yargılama usullerine uygun olarak, adil ꢀekilde yargılama  
yapılmasını sağlamaktır (bkz., mutatis mutandis, Magee/Đngiltere, no. 28135/95, 41. paragraf,  
AĐHM 2000-VI, ve Belilos/Đsviçre, 29 Nisan 1988, 64. paragraf, A Serisi, no. 132).  
Dolayısıyla, on sekiz yaꢀın altındaki bir küçüğün, çocuk mahkemesi yerine ceza  
mahkemesince yargılanmasının, 6/1. madde bağlamındaki adil yargılanma güvencesini ihlal  
ettiği söylenemez.  
Ancak, AĐHM suçla itham edilen bir çocuğun, yaꢀı, olgunluk seviyesi, entellektüel ve  
duygusal kapasitesi göz önünde bulundurularak yargılanmasının ve yargılamayı anlayarak  
yargılamaya katılma yetisini geliꢀtirecek adımlar atılmasının gerekli olduğu kanaatindedir  
(bkz. T/Đngiltere, 84. paragraf).  
AĐHM yukarıda kaydedilenler ıꢀığında, 30 Temmuz 2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanun  
tarafından getirilen değiꢀiklikleri müteakiben, çocuk mahkemelerinin cezai hususlardaki  
yargılama yetkisinin, on sekiz yaꢀın altındaki küçükleri de kapsayacak ꢀekilde geniꢀlediğini  
kaydeder. Bununla birlikte, yukarıda anılan değiꢀiklikten önce, çocuk mahkemelerinin  
yalnızca on beꢀ yaꢀın altındaki küçükleri yargılama yetkisi bulunmaktaydı. Bu nedenle, ilgili  
tarihte on yedi buçuk yaꢀında olması nedeniyle küçük sayılmayan baꢀvuran Rıza Altuntov,  
yürürlükteki yasalar gereğince bir ceza mahkemesi tarafından yargılanmıꢀtır.  
Ancak, Ankara Asliye Ceza Mahkemesi’nin kararından, duruꢀma hakiminin baꢀvurana  
verilecek cezaya karar verirken yaꢀını göz önüne aldığı ve kendisini yalnızca para cezasına  
çarptırdığı anlaꢀılmaktadır. Bu koꢀullar altında aleyhinde yapılan yargılama sırasında  
baꢀvuranın avukat tarafından etkili ꢀekilde temsil edildiğini ve on yedi buçuk yaꢀında olması  
nedeniyle yargılamayı anlamayarak ona yeterince iꢀtirak edemediğine iꢀaret eden bir gösterge  
bulunmamasını göz önüne alan AĐHM, baꢀvuranın ceza mahkemesi tarafından  
yargılanmasının AĐHS’nin 6/1 maddesi bağlamındaki adil yargılanma hakkını ihlal ettiği  
kanaatinde değildir.  
Sonuç olarak, sözkonusu ꢀikayet açıkça dayanaktan yoksundur ve AĐHS’nin 35.  
maddesinin 3. ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmelidir.  
II. AĐHS’NĐN 9., 10. VE 11. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐALARI  
Baꢀvuranlar, polisin toplanmalarına müdahale etmesinin AĐHS’nin 9., 10. ve 11.  
maddeleri bağlamındaki düꢀünce, ifade ve toplantı yapma özgürlüğü haklarını ihlal ettiğinden  
ꢀikayetçi olmuꢀlardır.  
AĐHM, baꢀvuranların ꢀikayetlerinin yalnızca 11. madde yönünden incelenmesi  
gerektiği kanaatindedir.  
1. Kabuledilebilirlik  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢀikayetin açıkça  
dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da  
kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle, kabuledilebilir niteliktedir.  
2. Esas  
1. Barıꢀçı toplantı özgürlüğüne müdahalede bulunulup bulunulmadığı  
Hükümet, baꢀvuranların AĐHS’nin 11. maddesi bağlamındaki haklarına müdahale  
edilmediğini iddia etmiꢀtir.  
AĐHM, polis müdahalesinin ve baꢀvuranların, müteakip olarak, düzenlenen mitinge  
katılmaları nedeniyle suçlu bulunmalarının, 11. madde bağlamındaki haklarına baꢀlı baꢀına  
bir müdahale teꢀkil ettiği kanaatindedir.  
2. Müdahalenin haklı olup olmadığı  
Hükümet, sözkonusu mitingin kanuna aykırı olarak düzenlendiğini kaydetmiꢀtir. 11.  
maddenin ikinci paragrafının, kargaꢀayı önlemek amacıyla barıꢀçı toplantı hakkına  
kısıtlamalar getirdiğini kaydeder.  
AĐHM, müdahalenin “kanunda öngörülmüꢀ” olmadığı, 2. paragraf bağlamındaki bir ya  
da daha fazla meꢀru amaca hizmet etmediği ve sözkonusu amaçların yerine getirilmesi için  
“demokratik bir toplumda gerekli” olmadığı müddetçe 11. maddenin ihlalini teꢀkil edeceğini  
yineler.  
Bu bağlamda, mevcut davadaki müdahalenin 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri  
Yürüyüꢀleri Kanunu’nun 22. maddesine dayandığı ve dolayısıyla AĐHS’nin 11/2 maddesi  
bağlamında “kanunda öngörülmüꢀ” olduğu kaydedilmiꢀtir. Hükümet, meꢀru amaca iliꢀkin  
olarak, müdahalenin kamu düzeninin bozulmasını engellemeye yönelik meꢀru bir amaca  
hizmet ettiğini kaydetmiꢀ ve AĐHM, bunu kabul etmiꢀtir.  
Müdahalenin, “demokratik bir toplumda gerekli” olup olmadığı hususunda AĐHM,  
öncelikle 11. maddeye iliꢀkin kararlarına dayanak teꢀkil eden temel ilkelere atıfta bulunur  
(bkz. Djavit An/Türkiye, no. 20652/92, paragraflar 56-57, AĐHM 2003-III, ve Plattform  
“Ärzte für das Leben”/Avusturya, 21 Haziran 1988, 32. paragraf, A Serisi no. 139). Bu  
içtihattan, yetkili makamların, kanuna uygun olarak yapılan mitinglerin barıꢀçı ꢀekilde  
gerçekleꢀtirilmesine ve vatandaꢀların güvenliğinin sağlanmasına yönelik uygun önlemleri  
alma yükümlülüklerinin bulunduğu anlaꢀılmaktadır (bkz. Balçık ve Diğerleri/Türkiye, no.  
25/02, 46. paragraf, 29 Kasım 2007, ve Oya Ataman/Türkiye, no. 74552/01, 35. paragraf,  
AĐHM 2006-…).  
AĐHM ayrıca devletlerin, yalnızca barıꢀçı toplantı özgürlüğünü korumakla yükümlü  
olmayıp aynı zamanda sözkonusu hakka makul olmayan dolaylı kısıtlamalar getirmekten de  
kaçınması gerektiğini kaydeder. AĐHM son olarak, 11. maddenin asıl amacının bireyi, koruma  
altındaki haklarını kullanırken keyfi müdahalelere karꢀı korumak olduğunu; bununla birlikte,  
bu haklardan etkili ꢀekilde yararlanılmasını sağlama amaçlı pozitif yükümlülüklerin de  
bulunabileceğini değerlendirmektedir (bkz. Djavit An, 57. paragraf ve Oya Ataman, 36.  
paragraf).  
AĐHM, sözkonusu ilkelerin aynı zamanda kamuya açık alanlarda düzenlenen  
gösterilere ve yürüyüꢀlere de uygulanabileceği kanısındadır. Ancak, Yüksek Sözleꢀmeci bir  
Devlet’in, a priori, kamu düzeni ve ulusal güvenlik sebepleriyle, toplantı düzenlenmesini izne  
tabi tutması ve dernek faaliyetlerini düzenlemesi 11. maddenin ruhuna aykırı değildir (bkz.  
Djavit An, paragraflar 66-67).  
AĐHM, ulusal mevzuat uyarınca, sözkonusu tarihte kamuya açık bir miting  
düzenlemek için izin gerekmediğini; ancak, yapılacak toplantının olaydan yetmiꢀ iki saat önce  
bildirilmesi gerektiğini gözlemler. Đlke olarak, bu nitelikteki düzenlemeler, AĐHS tarafından  
koruma altına alınan barıꢀçı toplantı özgürlüğüne gizli engel teꢀkil etmemelidir. Gayet açıktır  
ki kamuya açık bir alanda düzenlenen herhangi bir gösteri, gündelik hayatta belirli düzeyde  
bir aksamaya yol açmakta ve muhalefet görmektedir. Bu durumda, demokratik sürecin  
aktörleri olarak derneklerin ve gösteriyi organize eden diğer kiꢀilerin, yürürlükteki mevzuata  
uygun olarak, sözkonusu süreci düzenleyen kurallara riayet etmeleri önemlidir (bkz. Oya  
Ataman, 38. paragraf).  
Mevcut davada, baꢀvuranların F-Tipi cezaevi sistemini ve Bergama Cezaevi’nde  
meydana gelen ꢀiddetli çatıꢀmaları protesto etmek amacıyla 31 Temmuz 2000 tarihinde bir  
parkta yapılan toplantıya katıldıkları anlaꢀılmaktadır. Ancak polis memurları mitinge  
müdahale etmiꢀ ve katılımcıların dağılmasını istemiꢀtir. Baꢀvuranlar ve diğer katılımcılar  
sözkonusu uyarıya uymadıkları için polis memurları, kalabalığı dağıtma amacıyla güç  
kullanmıꢀtır. Tarafların ifadelerinden, göstericilerden bazılarının ꢀiddet kullanarak karꢀılık  
verdikleri, kargaꢀa çıktığı ve bunun sonucunda, üç polis memuru ile bazı protestocuların  
yaralandıkları anlaꢀılmaktadır.  
AĐHM, sözkonusu grubun kamu düzenine ciddi bir tehlike arz ettiklerini gösteren  
delillerin mevcut olmadığını gözlemler. Ancak, Ankara’nın merkezi noktasında bulunan bir  
parkta belli ölçüde rahatsızlık yaratmıꢀ olmaları olasıdır. Baꢀvuranların da aralarında  
bulunduğu protestocuların, cezaevlerindeki tutukluluk koꢀullarına iliꢀkin hassas bir konuya  
dikkat çekmek istedikleri ve toplantının baꢀta barıꢀçı olduğu anlaꢀılmaktadır. Ancak, yetkili  
makamlar göstericileri dağıtmak için kayda değer bir güç kullanarak derhal müdahalede  
bulunmuꢀ ve bunun sonucunda artan gerilim, çatıꢀmalara yol açmıꢀtır.  
AĐHM, göstericilerin ꢀiddet içeren eylemlerde bulunmadıkları durumlarda, yetkili  
makamların barıꢀçı toplantılara belirli derecede hoꢀgörü göstermelerinin, AĐHS’nin 11.  
maddesince güvence altına alınan toplantı özgürlüğünün bütünüyle ihlal edilmemesi  
bakımından önemli olduğu kanaatindedir.  
Dolayısıyla, AĐHM mevcut davada polis memurlarının müdahalede bulunurken  
kullandıkları gücün orantılı olmadığı ve AĐHS’nin 11. maddesinin ikinci paragrafı uyarınca  
kargaꢀanın önlenmesi için gerekli olmadığı kanaatindedir. Sonuç olarak AĐHM, baꢀvuranların  
bazılarına verilen bir yıl üç aylık hapis cezasının, dava koꢀulları altında orantılı olduğunun  
kabul edilemeyeceğini gözlemler.  
Yukarıda kaydedilenleri göz önüne alan AĐHM, AĐHS’nin 11. maddesinin ihlal  
edildiği sonucuna varmıꢀtır.  
III. AĐHS’NĐN 14. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuranlar ayrıca AĐHS’nin 14. maddesine dayanarak, siyasi görüꢀleri dolayısıyla  
mahkum oldukları gerekçesiyle ayrımcılığa maruz kaldıklarını ileri sürmüꢀtür.  
Hükümet, bu iddiaya itiraz etmiꢀtir.  
Sunulan delilleri inceleyen AĐHM, sözkonusu maddenin ihlal edilmediği kanaatine  
varmıꢀtır.  
Sonuç olarak, baꢀvurunun sözkonusu kısmı açıkça dayanaktan yoksundur ve  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları çerçevesinde kabuledilemez olduğuna karar  
verilmelidir.  
IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre:  
“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci  
Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, zarar gören  
tarafın hakkaniyete uygun bir surette tatminine hükmeder.”  
A. Zarar  
Baꢀvuranların her biri maddi ve manevi tazminat olarak aꢀağıda kaydedilen meblağları  
talep etmiꢀtir:  
‒ Sinan Cem Uzunget maddi tazminat olarak 50,500 Euro ve manevi tazminat olarak  
100,000 Euro talep etmiꢀtir. Ayrıca, AĐHM’nin ihlal tespitinde bulunması halinde, ulusal  
mahkemelerce yeniden yargılanmayı, sabıka kaydının silinmesini ve kamu hizmeti görevine  
yeniden getirilmeyi talep etmiꢀtir.  
i) Alaattin Uğraꢀ, maddi tazminat olarak 48,977 Euro ve manevi tazminat olarak  
50,000 Euro talep etmiꢀtir.  
ii) Đsmail Temizyürek maddi tazminat olarak 47,000 Euro ve manevi tazminat olarak  
50,000 Euro talep etmiꢀtir.  
iii) Diğer baꢀvuranlar Rıza Altuntov, Emre Altun, Hikmet Gökçe, Kazım Savcı,  
Nazime Karakaya, Zeynep ꢁeker, Leyla Mahi Uğraꢀ, Songül Ergül, Esma Seviꢀ, Fatma  
Özcelik ve Hüseyin Bolat’tan her biri 10,000 Euro manevi tazminat talep etmiꢀtir.  
Hükümet, maddi ve manevi tazminat olarak talep edilen meblağların dayanaktan  
yoksun olduğunu kaydetmiꢀtir. Baꢀvuranların manevi tazminat talepleri hususunda Hükümet,  
hükmedilecek herhangi bir tazminatın haksız zenginleꢀmeye yol açmaması gerektiğini ileri  
sürmüꢀtür.  
Tespit edilen ihlal ve ileri sürülen maddi zarar arasında illiyet bağı bulunmadığını  
tespit eden AĐHM, sözkonusu talebi reddeder.  
AĐHM, manevi tazminat talepleri hususunda baꢀvuranların, dava koꢀulları altında  
belirli derecede sıkıntı çekmiꢀ olduklarının kabul edilmesi gerektiği kanaatindedir.  
Hakkaniyet temelinde, AĐHS’nin 41. maddesinin gerektirdiği gibi, baꢀvuranların her birine  
1,000 Euro manevi tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuranların her biri AĐHM önünde yaptıkları masraflar için 3,120 Euro talep  
etmiꢀtir.  
Hükümet, talep edilen meblağların dayanaktan yoksun ve aꢀırı olduğunu kaydetmiꢀtir.  
AĐHM içtihadına göre, baꢀvuran ancak gerçekten ve gerekli olduğu için yapıldıklarını  
ve miktarın makul olduğunu kanıtlaması durumunda masraflarının tazmin edilmesine hak  
kazanır. Mevcut davada baꢀvuranlar, avukatlarının taleplerine iliꢀkin olarak, yalnızca Đstanbul  
Barosu’nun hazırladığı ücret çizelgesine atıfta bulunmuꢀlar ve taleplerini destekleyen  
herhangi bir belge sunmamıꢀlardır. Bu nedenle AĐHM, bu baꢀlık altında tazminat  
ödenmemesine karar vermiꢀtir (bkz. Balçık ve Diğerleri, 65. paragraf).  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz  
oranına üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE  
1. Baꢀvuranların çekiꢀmeli yargılanma haklarının ve toplantı özgürlüklerinin ihlal edildiği  
hususundaki ꢀikayetlerinin kabuledilebilir ve baꢀvurunun kalan kısmının kabuledilemez  
olduğuna;  
2. Baꢀvuranların çekiꢀmeli yargılanma haklarına iliꢀkin ꢀikayetleri hususunda AĐHS’nin 6/1  
maddesinin ihlal edildiğine;  
3. AĐHS’nin 11. maddesinin ihlal edildiğine;  
4. (a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç  
ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, Davalı  
Devlet tarafından baꢀvuranların her birine manevi tazminat olarak 1000 Euro (bin Euro) ve  
uygulanabilecek her tür verginin ödenmesine;  
(b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına  
kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının  
üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragrafları gereğince 13 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.