COUNCIL

A V R U P A

OF E U R O P E

KONSEYİ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

VAYĐÇ - TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no. 18078/02)

KARAR

STRAZBURG

20 Haziran 2006

Bu karar AĐHS’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen ꢀartlarda kesinlik kazanacaktır. Ancak,

üzerinde ꢀekle iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Dava, Đsrafil Vayiç (“baꢀvuran”) isimli Türk vatandaꢀının, 1 Nisan 2002 tarihinde,

Đnsan Hakları ve Temel Hürriyetlerin Korunması Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) 34. maddesine

dayanarak Türkiye Cumhuriyeti aleyhine AĐHM’ye yaptığı baꢀvurudan (no. 18078/02)

kaynaklanmaktadır.

OLAYLAR

DAVA OLAYLARI

Baꢀvuran 1963 doğumlu olup, sözkonusu tarihte Đstanbul’da ikamet etmekte idi. 9

Eylül 1996 tarihinde, yasadıꢀı bir örgüte mensup olduğu ꢀüphesiyle Đstanbul Emniyet

Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi’ne bağlı polisler tarafından gözaltına alınmıꢀtır. 18 Eylül

1996 tarihinde, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, baꢀvuranın tutuklu yargılanmasına

karar vermiꢀtir. 13 Mart 1997 tarihinde, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Savcısı,

baꢀvuran ve diğer on altı kiꢀiyi, Terörle Mücadele Kanunu’nun 5. bölümü ve Türk Ceza

Kanunu’nun 168 § 2. maddesi kapsamında suçlayan iddianamesini sunmuꢀtur. Đlk duruꢀma,

21 Mayıs 1997 tarihinde yapılmıꢀtır. 11 Mart 1998 tarihinde, sanıkların temsilcileri, iddiaya

göre tutukluyken sanıklara kötü muamele yapan polislere yönelik olarak Đstanbul Ağır Ceza

Mahkemesi’nde cezai iꢀlemler baꢀlatıldığını mahkemeye bildirmiꢀtir. Devlet Güvenlik

Mahkemesi, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nden ilgili dava dosyasını incelenmek üzere

gönderilmesini talep etmiꢀtir. 15 Mayıs 1998 tarihli duruꢀmada, Devlet Güvenlik Mahkemesi;

Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi ve Bakırköy Cumhuriyet

Savcılığı’ndan, sanıkların da dahil olduğu belirli olaylara iliꢀkin belge ve raporları

sunmalarını talep etmiꢀtir. Ayrıca, sanıklardan ikisine yönelik ayrı iꢀlemlerin devam ettiği iki

mahkemeden de belge talebinde bulunmuꢀtur. Đlgili mahkemelerden yanıt alamadığından

dolayı, daha sonraki dört duruꢀmada, Devlet Güvenlik Mahkemesi, bu talepleri yinelemiꢀtir.

18 Kasım 1998 tarihinde, Devlet Güvenlik Mahkemesi, talebinde değiꢀikliğe gitmiꢀ ve

yalnızca davanın gidiꢀatından haberdar olmak istediğini bildirmiꢀtir. Ayrıca, dava

tamamlandığında nihai kararın bir kopyasını da istemiꢀtir. Bu talebi on bir duruꢀmada daha

dile getirmiꢀtir. 14 Nisan 1999 tarihinde, Devlet Güvenlik Mahkemesi, sanıklardan birisinin

davasını ayırarak, baꢀka bir mahkemede görülen baꢀka bir davayla birleꢀtirmeye karar

vermiꢀtir. 18 Haziran 1999 tarihinde, Cumhuriyet Savcılığı, dava esaslarına iliꢀkin görüꢀlerini

sunmuꢀtur. Sonraki yirmi üç duruꢀmada, baꢀvuranın temsilcisi, müvekkilinin tutuksuz

yargılanmasını talep etmiꢀtir. Mahkeme, suçun niteliği, kanıtların durumu ve dava

dosyasındaki belgeler bağlamında bu talebi reddetmiꢀtir. 14 Kasım 1997 ve 11 Mart 1998

tarihleri arasında, mahkeme bir kez daha, serbest bırakılması kaçma riski oluꢀturacağından,

baꢀvuranın tutuklu yargılanmasının devamına karar vermiꢀtir. 8 Aralık 2000 tarihinde, Ağır

Ceza Mahkemesi’nde polislere iliꢀkin davaya iliꢀkin bilgi alınmadığından dolayı, Đstanbul

Devlet Güvenlik Mahkemesi, nihai kararın ya da iddianamenin bir kopyasını talep etmiꢀtir. 28

ꢁubat 2001 tarihinde, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, Devlet Güvenlik Mahkemesi’ne

davanın devam ettiğini bildirmiꢀ ve iddianameyi sunmuꢀtur. 22 Mayıs 2001 tarihinde,

baꢀvuranın avukatı, baꢀvuranın tutuksuz yargılanmasını talep ettiği dilekçesini sunmuꢀtur. 19

Ekim 2001 tarihli duruꢀmada, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde baꢀka bir mahkeme,

baꢀvuranın tutuklu yargılanma süresini, suçun niteliğini ve dava dosyasındaki belgeleri

dikkate alarak, baꢀvuranın kefaletle serbest bırakılmasına karar vermiꢀtir. 31 Ocak 2003

tarihinde, otuz duruꢀmanın ardından, Devlet Güvenlik Mahkemesi sanıklardan beꢀinin

beraatına karar vermiꢀ, baꢀvuran ve diğer altı kiꢀiyi mahkûm etmiꢀ ve geri kalanlara yönelik

takibatın durdurulmasına karar vermiꢀtir. Baꢀvuranı, Türk Ceza kanunu’nun 168 § 2. maddesi

uyarınca on iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırmıꢀtır. 25 Mayıs 2004 tarihinde, Yargıtay,

Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin, baꢀvuran ve diğer altı kiꢀiye iliꢀkin kararını bozmuꢀtur. 16

2

Haziran 2004 tarih ve 5190 sayılı Kanun’la, devlet güvenlik mahkemeleri kaldırılmıꢀtır.

Baꢀvuran dahi olmak üzere, sanıklardan yedisine yönelik dava, Đstanbul Ağır Ceza

Mahkemesi’ne gönderilmiꢀtir. 2 Eylül 2004 tarihinde, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, tüm

sanıkları duruꢀmaya çağırmıꢀtır. 10 Aralık 2004 tarihli duruꢀmada, Đstanbul Ağır Ceza

Mahkemesi, baꢀvuran dahil olmak üzere, sanıklardan dördünün yakalanması talimatını

vermiꢀtir. Ne baꢀvuran ne de temsilcisi, 4 Mart 2005, 6 Mayıs 2005, 19 Ekim 2005 ve 3 ꢁubat

2006 tarihli duruꢀmalara gelmiꢀtir. Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvuran ve diğer üç kaçağın

yakalanması için tekrar emir çıkarmıꢀtır. Dava, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam

etmektedir. Son duruꢀma 4 Mart 2005 tarihinde yapılmıꢀtır. Mahkeme, baꢀvuranın

yakalanması için yeni bir emir daha çıkarmıꢀtır.

HUKUK

I.HÜKÜMET’ĐN ĐLK ĐTĐRAZI

Hükümet, AĐHS’nin 35 § 1. maddesi uyarınca iç hukuk yolları tüketilmediğinden

dolayı baꢀvurunun reddedilmesi gerektiğini ifade etmiꢀtir. Baꢀvuranın, Kanun Dıꢀı Yakalanan

veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesine Đliꢀkin Kanun (no. 466) uyarınca tazmin

talebinde bulunabileceğini ileri sürmüꢀtür.

AĐHM, Hükümet’in ön itirazlarını benzeri davalarda inceleyerek reddettiğini not eder

(bkz, özellikle, Öcalan – Türkiye [BD], no. 46221/99, §§ 66-71, AĐHM 2005-…). AĐHM, bu

davada, bu içtihattan ayrılmayı gerektirecek hiçbir özel durum tespit etmemiꢀtir.

Sonuç olarak, AĐHM, Hükümet’in ilk itirazını reddeder.

AĐHM, baꢀvurunun AĐHS’nin 35 § 3. maddesi bağlamında temelsiz olmadığını not

eder. Ayrıca, baꢀka herhangi bir gerekçeden dolayı kabuledilmez olmadığını da not eder.

Dolayısıyla kabuledilebilir ilan edilmelidir.

II.AĐHS’NĐN 5 § 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, beꢀ yıldan fazla süren tutuklu yargılanmasının, AĐHS’nin 5 § 3.

maddesindeki “makul süre” ꢀartını karꢀılamadığını ileri sürerek ꢀikayetçi olmuꢀtur. Bu

maddeye göre:

“Bu maddenin 1.c fıkrasında öngörülen koꢀullar uyarınca yakalanan veya tutulu

durumda bulunan herkes hemen bir yargıç veya adli görev yapmaya yasayla yetkili kılınmıꢀ

diğer bir görevli önüne çıkarılır; kendisinin makul bir süre içinde yargılanmaya veya adli

kovuꢀturma sırasında serbest bırakılmaya hakkı vardır. Salıverilme, ilgilinin duruꢀmada hazır

bulunmasını sağlayacak bir teminata bağlanabilir.”

Hükümet, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 110. maddesine göre, bir kamu

davasından tutuklu yargılanan bir kimsenin azami tutulu bulundurulma süresinin iki yıl

olduğunu belirtmiꢀtir. Kiꢀi, en fazla cezanın, bu davada olduğu gibi, yedi yıldan fazla hapis

cezası olan bir suçla suçlanmıꢀ ise, mahkeme tutukluluk halinin uzatılmasına karar verebilir.

Amacın, sanığın, diğer sanıklarla anlaꢀması, delilleri tahrif etmesi, kaçması ve tekrar suç

iꢀlemesi riskini önlemek olduğunu öne sürmüꢀtür.

3

Ayrıca, baꢀvuranın kaçmasının, tutukluluk halinin uzatılması için iyi bir gerekçe

olduğunu kanıtladığını belirtmiꢀtir.

Baꢀvuran, toplam beꢀ yıl, bir ay, on gün tutuklu yargılandığını ileri sürmüꢀtür.

Yalnızca yasadıꢀı bir örgüte üye olmakla suçlandığını belirtmiꢀtir. Dolayısıyla, tekrar suç

iꢀleme veya adaletin seyrini saptırma riskinin olamayacağını iddia etmiꢀtir. Ayrıca,

kaçmasının nedeninin yargılamadan kaçmak değil, vicdani retçi olduğundan ve askerliğini

yapmadığından dolayı yetkililer tarafından arandığından kaynaklandığını ifade etmiꢀtir.

AĐHM, belirli bir davada, bir sanığın tutukluluğunun makul bir süreyi geçmemesini

sağlamanın öncelikle ulusal yargı makamlarının görevi olduğunu tekrarlar. Bu amaçla,

masumiyet karinesi ilkesini gereğince dikkate alarak, AĐHS’nin 5. maddesindeki kuraldan

sapmayı gerektirecek bir kamu çıkarının mevcudiyeti lehine ya da aleyhine olan tüm kanıtları

incelemeli ve bunları serbest bırakılma baꢀvurularına iliꢀkin kararlarında belirtmelidirler.

AĐHM’nin 5 § 3. maddenin ihlal edilip edilmediğine karar vermeye davet edilmesi, bu

kararlarda verilen gerekçeler ve baꢀvuranın baꢀvurularında ifade ettiği belgelenmiꢀ kanıtlar

temelinde olmaktadır (Muller – Fransa, 17 Mart 1997, Reports of Judgments and Decisions,

1997-II, s. 388, § 35).

Yakalanmıꢀ olan kimsenin, bir suç iꢀlemiꢀ olduğuna dair makul ꢀüphenin bulunması,

devam eden tutukluluk halinin meꢀruiyeti açısından vazgeçilmez bir ꢀarttır, ancak belirli bir

süre sonra, yeterli olmaz. Bu durumda AĐHM, yargı makamları tarafından öne sürülen diğer

gerekçelerin, özgürlüğün elden alınmasını haklı göstermeye devam edip etmediğini tespit

etmelidir. Bu gerekçelerin “ilgili” ve “yeterli” olduğu hallerde, AĐHM, ulusal makamların

iꢀlemlerin yürütülmesi esnasında “özel itina” göstermiꢀ oldukları hususunda ikna olmalıdır

(ibid.).

Sözkonusu davada, AĐHM, gözönüne alınacak sürecin 9 Eylül 1996 tarihinde

baꢀladığını ve 19 Ekim 2001 tarihinde sona erdiğini belirtmektedir. Böylece, bu süre beꢀ yıl

bir aydan fazla sürmüꢀtür.

Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, baꢀvuranın devam etmekte olan tutukluluğunu,

kendi gerek görmesi veya baꢀvuranın talebi üzerine, her duruꢀmanın sonunda incelemiꢀtir.

Ancak, AĐHM, dava dosyasındaki delillere dayanarak, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin,

“suçun niteliğini ve delillerin durumunu gözönünde tutarak” gibi aynı ve basmakalıp ifadelere

baꢀvurarak baꢀvuranın tutukluluğunun devamını emrettiğini belirtmektedir. “Delillerin

durumu” ifadesi genel olarak ciddi suç göstergelerinin varlığı ve devamlılığına yönelik ilgili

bir unsur oluꢀturabilir. Ancak, bu davada, baꢀvuranın hakkında ꢀikayetçi olduğu tutukluluk

süresini tek baꢀına haklı çıkarmaya yetmez (bkz. Letellier – Fransa, 26 Haziran 1991 tarihli

karar, Seri A no. 207; Tomasi – Fransa, 27 Ağustos 1992 tarihli karar, Seri A no. 241-A;

Mansur – Türkiye, 8 Haziran 1995 tarihli karar, Seri A no. 319-B, § 55 ve Demirel – Türkiye,

no. 39324/98, § 59, 28 Ocak 2003).

AĐHM, ayrıca, davanın baꢀlangıç safhalarında düzenlenen iki duruꢀmada, Đstanbul

Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin, serbest bırakılmasının kaçma tehlikesi doğuracağını ifade

ederek, baꢀvuranın tutuklu yargılanmasının uzatılmasına karar verdiğini gözlemlemektedir.

AĐHM’nin görüꢀüne göre, bu tehlikenin gerçekleꢀmiꢀ olmasa bile baꢀvuranın toplam tutuklu

yargılanma süresini haklı çıkarmaz.

4

Ayrıca, AĐHM, Hükümet’in baꢀvuranın karꢀı karꢀıya olduğu suçlamaların ciddiyetine

atıfta bulunduğunu belirtmektedir. Ancak, suçlamaların ciddiyetinin, uzun süreli tutuklu

yargılamayı tek baꢀına haklı çıkarmaya yetmeyeceğini yinelemektedir (bkz. diğer içtihatların

yanı sıra, Ječius – Litvanya, no. 34578/97, § 94, AĐHM 2000-IX).

Ek olarak, AĐHM, cezai iꢀlemlerin yürütülmesinde yetkililerin özel itina

göstermediklerini kaydetmektedir. Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet

Savcısı’nın baꢀvuran aleyhinde iddianame sunmasının neredeyse altı ay sürmesinin veya

Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nin, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin polis memurları

hakkındaki davaya iliꢀkin soruꢀturmasına yanıt vermesinin neredeyse üç yıl sürmesinin

sebebine iliꢀkin olarak Hükümet’ten bir açıklama gelmediğini gözlemlemektedir. Bu son

olarak belirtilen unsurun sonucunda, duruꢀmalar düzenli olarak baꢀka bir tarihe ertelenmiꢀtir.

AĐHM, ayrıca, Cumhuriyet Savcılığı’nın davanın esaslarına iliꢀkin görüꢀünü 18 Haziran 1998

tarihinde sunmuꢀ olmasına rağmen, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin nihai kararını dört yıl ve

yedi aydan fazla bir süre sonra verdiğini kaydetmektedir.

Bu değerlendirmelerin ıꢀığında, AĐHM, baꢀvuranın tutuklu yargılanma süresinin

AĐHS’nin 5 § 3. maddesini ihlal ettiği kararını vermiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, ayrıca, hakkında halen devam etmekte olan cezai iꢀlemlerin süresinin

AĐHS’nin 6 § 1. maddesinde yer alan “makul süre” ꢀartını ihlal ettiği konusunda ꢀikayetçi

olmuꢀtur. Sözkonusu maddenin ilgili kısmı ꢀöyledir:

“Herkes, … cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, … bir

mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, … görülmesini istemek hakkına sahiptir.”

Hükümet, sanıkların sayısı ve onlara yöneltilen suçlamaları göz önünde tutarak

davanın karmaꢀık olduğunu belirtmiꢀtir. Delil toplamak ve olayları saptamak güç olmuꢀtur.

Bundan baꢀka, herhangi bir ihmal veya gecikme suçunun yargı makamlarına

yüklenemeyeceğini belirtmiꢀtir. Hükümet, ayrıca, 31 Ocak 2003 tarihli kararın öncesinde,

Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin otuz iki duruꢀma düzenlemiꢀ olduğunu ve

baꢀvuranın kaçarak bu süreye etkide bulunmuꢀ olduğunu ileri sürmüꢀtür.

Baꢀvuran, davanın karmaꢀık olmadığını zira sanıkların tümünün sadece yasadıꢀı bir

örgüte üye olmakla suçlandıklarını iddia etmiꢀtir. Ayrıca, Đstanbul Devlet Güvenlik

Mahkemesi’nin aꢀırı olarak iki ayda bir duruꢀma düzenlediği konusunda ꢀikayetçi olmuꢀtur.

AĐHM, iꢀlemlerin süresinin makuliyetinin davanın özel ꢀartları ıꢀığında ve AĐHM

içtihadında yer alan kriterler, özellikle davanın karmaꢀıklığı, baꢀvuranın ve ilgili makamların

tutumu ve baꢀvuran için tehlikede olan ꢀeyin önemi göz önünde tutularak değerlendirilmesi

gerektiğini yinelemektedir (bkz. Humen – Polonya [BD], no. 26614/95, § 60, 15 Ekim 1999).

Göz önüne alınacak süreç hususunda, AĐHM, iꢀlemlerin baꢀvuranın yakalandığı 9

Eylül 1996 tarihinde baꢀladığını ve halen devam etmekte olduğunu tespit etmiꢀtir.

Dolayısıyla, iꢀlemler üç yargılama kademesinde halihazırda dokuz yıl ve sekiz aydan fazla

sürmüꢀtür. Ancak, AĐHM, baꢀvuranın, kaçak olduğu, ülkesinde adalet önüne çıkmaktan

kaçmaya çalıꢀtığı döneme itimat edemeyeceğini değerlendirmektedir. AĐHM, sanığın

kaçıꢀının, iꢀlemlerin süresi ile ilgili olarak AĐHS’nin 6 § 1. maddesi tarafından sağlanan

5

güvencenin kapsamına iliꢀkin kendi içinde belli sonuçlarının olduğu kanısındadır. Sanığın,

hukukun üstünlüğü ilkesini benimseyen bir Devlet’ten kaçması halinde bu kiꢀinin iꢀlemlerin

makul olmayan süresinden ꢀikayetçi olmaya hakkı olmadığı varsayılabilir. Bu varsayımı

çürütmek için yeterli gerekçe gösterilmediği takdirde aksi gerçekleꢀmez (bkz. Ventura –

Đtalya, no. 7438/76, 15 Aralık 1980 tarihli Komisyon raporu, Decisions and Reports (DR) 23,

s. 91, § 197). Bu davada sözkonusu varsayımı çürütecek bir ꢀey mevcut olmadığına göre,

ilgili süreç baꢀvuranın tutuksuz yargılanması kararının alındığı 19 Ekim 2001 tarihinde sona

ermiꢀ olarak kabul edilmelidir (bkz., mutatis mutandis, X – Đrlanda, no. 9429/81, 2 Mart 1983

tarihli Komisyon kararı, DR 32, s. 226). Dolayısıyla, göz önüne alınacak ilgili süreç bir

yargılama kademesi için beꢀ yıl ve bir aydan fazla sürmüꢀtür.

AĐHM, iꢀlemlerin birkaç sanığı kapsadığını ve suçlamaların bir terör örgütüne üyeliğe

iliꢀkin olduğunu gözlemlemektedir. Ancak, iꢀlemlerin karmaꢀıklığının tek baꢀına uzun

süresini haklı çıkarmaya yetmeyeceğini değerlendirmektedir.

Baꢀvuranın tutumu hakkında, AĐHM, baꢀvuranın, 19 Ekim 2001 tarihinde tutuksuz

yargılanmasına karar verilmesini müteakip kaçarak, iꢀlemlerin süresinde etkili olduğunu

kaydetmektedir. Ancak, serbest bırakıldığında iꢀlemlerin birinci derece mahkemesinde hali

hazırda beꢀ yıldan fazla sürmüꢀ olduğunu gözlemlemektedir.

Yetkililerin tutumu hakkında, AĐHM, AĐHS’nin 5 § 3. maddesinin ihlaline iliꢀkin

yukarıdaki değerlendirmelerine atıfta bulunmaktadır. Đꢀlemlerin yürütülmesinde yetkililerin

kendilerinden beklenen özel itinayı göstermedikleri yönündeki tespiti cezai iꢀlemlerin

süresine iliꢀkin olarak yine geçerlidir. Ek olarak, AĐHM, Đstanbul Devlet Güvenlik

Mahkemesi’nde yeniden baꢀlatılan iꢀlemlerde baꢀvuranın tutuksuz yargılanması kararını

müteakip, duruꢀmaların uzun aralıklarla düzenlenmiꢀ olduğunu ve bunun sonucunda iki yılda

ancak beꢀ duruꢀmanın gerçekleꢀmiꢀ olduğunu gözlemlemektedir.

Dolayısıyla, AĐHM, baꢀvuran hakkındaki iꢀlemlerin “makul süre” içinde

yürütülmediği kararını vermiꢀtir. Sonuç olarak, AĐHS’nin 6 § 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

IV. AVRUPA ĐNSAN HAKLARI SÖZLEꢁMESĐ’NĐN 41. MADDESĐNĐN

UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. maddesi ꢀöyledir:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek

Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği

takdirde, hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢀvuran, 20.000 Yeni Türk Lirası¹maddi tazminat talep etmiꢀtir. Bu bağlamda,

çalıꢀmasına engel olan tutulu yargılanma süresine ve cezai iꢀlemlerin aꢀırı süresine atıfta

bulunmuꢀtur. Aynı zamanda, 30.000 Yeni Türk Lirası²manevi tazminat talep etmiꢀtir.

¹Yaklaꢀık 12.266 Euro

²Yaklaꢀık 18.399 Euro

6

Hükümet, talep edilen tazminat ile iddia edilen AĐHS ihlali arasında bir sebep sonuç

iliꢀkisi olmadığını iddia ederek bu miktarlara itiraz etmiꢀtir. Baꢀvuran tarafından talep edilen

maddi ve manevi tazminatların ülkenin ekonomik ve sosyal gerçekleri ile tamamıyla orantısız

olduğunu ileri sürmüꢀtür. Hükümet, baꢀvuranın, sözde yapmasının engellendiği iꢀi

belirtmediğini ifade etmiꢀtir.

AĐHM, tespit edilen ihlaller ve iddia edilen maddi tazminat arasında herhangi bir

sebep sonuç iliꢀkisi görmemekte, dolayısıyla, bu talebi reddetmektedir. Öte yandan, AĐHM,

baꢀvuranın, büyük olasılıkla, manevi zarara maruz kalmıꢀ olduğunu değerlendirir ki bu tek

baꢀına ihlal tespitiyle yeterli ꢀekilde telafi edilemez. Dava olaylarını ve içtihadını göz önünde

bulunduran AĐHM, baꢀvurana, 3.000 Euro manevi tazminat ödenmesine karar verir.

B. Mahkeme masrafları

Baꢀvuran, yerel makamlar ve AĐHM’de gerçekleꢀen iꢀlemler zarfında yaptığı

mahkeme masraflarına karꢀılık 28.203 Yeni Türk Lirası³talep etmiꢀtir.

Hükümet, herhangi bir belge ile kanıtlanmamıꢀ olması nedeniyle baꢀvuranın talebine

itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, elindeki belgelere dayanarak ve hakkaniyet temelinde karar vererek, mahkeme

masraflarına karꢀılık baꢀvurana 1.000 Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.

C. Gecikme faizi

AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere

uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun

olduğuna karar verir.

BU SEBEPLERLE, AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. Baꢀvurunun kalanının kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 5 § 3. maddesinin ihlal edildiğine;

3. AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiğine;

4. a) Sorumlu Devlet’in, baꢀvurana, aꢀağıdaki miktarları, AĐHS’nin 44 § 2. maddesine göre

kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme günündeki kur üzerinden Türk

Lirası’na dönüꢀtürmek üzere ödemesine:

(i) 3.000 Euro (üç bin Euro) manevi tazminat;

³Yaklaꢀık 17.297 Euro

7

(ii) 1.000 Euro (bin Euro) mahkeme masrafları;

(iii) tabi olabilecek her türlü vergi;

b) Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin aꢀılmasından ödeme gününe kadar geçen süre için

yukarıdaki miktarlara Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli faizinin üç puan

fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

5. Baꢀvuranın adil tazmin talebinin kalanının reddine

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi

uyarınca 20 Haziran 2006 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.

S. DOLLÉ

J.-P. COSTA

Zabıt Katibi

Baꢀkan

8