CONSEIL DE

L'EUROPE

AVRUPA

KONSEYĐ

Fiiliyet Şen-TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no: 31154/96)

Kararın Özeti (Dostane Çözüm)

1961 doğumlu olan başvuran Fiiliyet Şen, T.C. vatandaşı olup İstanbul'da ikamet et-

mektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde İstanbul Barosu avukatlarından

Sn. M. A. Kırdök, A. Doğan ve C. Yücel tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

İsmail Hakkı Adalı (İ.A.), Fevzi Yalçın (F.Y.), Kemal Soğukpınar (K.S.) ve Refa Şen

(R.Ş.), 7 Ekim 1988 tarihinde saat 13:00 sıralarında, İstanbul Tuzla'da kendilerini yakalamak

isteyen emniyet güçleri tarafından öldürülmüşlerdir.

Kartal Cumhuriyet Başsavcısı 17 Ekim 1988 tarihli iddianame ile, 16 emniyet

memuru hakkında Türk Ceza Kanununun (TCK) 448, 281 ve 463.

maddeleri uyarınca İ.A., F.Y., K.S. ve R.S.'yi öldürmekten Kartal Ağır Ceza

Mahkeme dava açmıştır.

Başvuran Kartal Ağır Ceza Mahkemesinde polisler hakkında devam eden davaya, 17

Ocak 1989 tarihinde tazminat hakkını saklı tutarak "müdahil taraf” olarak katılmış ve polisler-

in yetkilerini aşarak taammüden suç işlediklerini iddia etmiştir.

Ağır Ceza Mahkemesi, 6 Şubat 1995 tarihli bir karar ile polis memurlarını

TCK'nın 49. maddesi hükümlerine göre serbest bırakmıştır. Mahkemenin tespitlerine göre,

güvenlik güçleri bir ihbar üzerine, Kırşehir Cezaevinden firar eden ve polis karakoluna bom-

balı bir saldırı düzenlemek için İstanbul-İzmir istikametinde yol alan mahkumları

yakalamak amacıyla Tuzla köprüsü civarında pusu kurmuşlar; pusuyu fark eden şüpheliler,

yapılan uyarıya rağmen ateş açarak, araçları ile hızla uzaklaşmaya çalışmışlardır. Mahkeme,

kararını, özellikle olay yerinde bulunan polis memurlarının ifadelerine, olay yeri tutanağına,

otopsi ve bilirkişi raporlarına dayandırmıştır. Güvenlik güçleri yaylım ateşinden sonra

aracı aramışlardır. Yetkililer, mermi dolu bir tabanca ve aşırı sol görüşlü yasadışı bir örgütün

faaliyetleri ile bağlantılı yayınlar bulmuşlardır. Olay mahallinde, elliye yakın mermi çekirdeği

bulunmuştur. Ayrıca daha sonra yapılan ikinci bir aramada bir tabanca daha bulunmuştur.

Mahkeme, şüphelilerin yakalama sırasında kullanılan yasal güç sonucu öldüğünü belirtmiştir.

Adıgeçen mahkeme, olayla ilgili polis memurların Polis Vazife ve Salahiyetleri Yasasına uy-

gun olarak şüphelilere ateş açtıkları yönünde karar vermiştir. Aynı mahkeme, başvuranların

polislerin şüphelileri ikaz etmeden ve yakın mesafeden ateş ettiklerine ilişkin iddialarını red-

detmiştir. 6 Şubat 1995 tarihli karara karşı başvuran ve Cumhuriyet Savcısı Yargıtay'a temyiz

başvurusunda bulunmuşlardır. Yargıtay, yargılamanın CMUK'a uygun yapıldığı gerekçesiyle

17 Ekim 1995 tarihinde kararı onamıştır.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

HUKUKA DAİR

AİHM, 8 Ekim 2002'de Hükümetin ilgili beyanını almıştır.

1. Hükümet, yürürlükteki Türk yasalarına ve Hükümetin bu tür olayları engelleme

konusundaki kararlılığına rağmen, Refa Şen'in ölümünde olduğu gibi haksız güç kullanımı

sonucu meydana gelen münferit ölüm olaylarından dolayı üzgündür. Hükümet, mevcut davada

iddia edildiği şekildeki bir güç kullanımının AİHS'nin 2. maddesini ihlal edeceğini kabul et-

mektedir. Hükümet yaşama hakkının gelecekte güvence altına alınmasını sağlamak için,

gerekli tüm önlemleri alıp, etkili soruşturmaların yürütülmesini zorunlu kılan talimatları ver-

meyi taahhüt etmiştir. Bu konuda, Hükümet, kısa zamanda uygulamaya konan idari ve yasal

önlemlerin yürütülen soruşturmaları daha etkili kıldığını ve mevcut davadakine benzer koşul-

larda meydana gelen ölümlerin azalmasını sağladığını belirtmiştir

2. Türk Hükümeti'nin, 31154/96 no ile kayıtlı başvurunun dostane çözüme kavuşturul-

ması için Refa Şen'in eşi Fiiliyet Şen'e toplam 70,000 İngiliz Sterlini ödeme yapmayı teklif et-

tiğini beyan ediyorum. Dava ile ilgili bütün yasal giderleri kapsayacak olan bu meblağ, miktara

yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf olup, başvuran veya yasal temsilci adına açılacak banka

hesabına İngiliz Sterlini olarak yatırılacaktır. AİHS'nin 39. maddesi uyarınca kararın verildiği

tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenecektir. Bu ödeme davanın nihai kararını oluşturacaktır.

3. Hükümet, Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi'nin Türkiye hakkındaki Mahkeme karar-

larına ilişkin denetiminin bu ve benzeri davalarda, bu yöndeki gelişmelerin sürmesi için uygun

bir mekanizma oluşturacağı görüşündedir. Bu bağlamda, gerekli işbirliği sürdürülecektir.

4. Bununla birlikte, Hükümet, AİHM'nin nihai kararını vermesinin ardından, AİHS'nin

43§1 maddesi gereğince davanın Büyük Daire'ye gönderilmesi yönünde talepte bulunmay-

acağını taahhüt etmiştir.

24 Eylül 2002 tarihinde AIHM, başvuranın avukatından müvekkilinin dostane çözüm

çerçevesinde Hükümet'in teklif ettiği miktarı kabul ettiğine dair mektubu almıştır.

1. Fiiliyet Şen'in yasal temsilcisi olarak Türk Hükümeti'nin, 31154/96 no ile kayıtlı

başvurunun dostane çözüme kavuşturulması İçin Fiiliyet Şen'e toplam 70,000 İngiliz Sterlini

ödeme yapmayı teklif ettiğini öğrendik. Dava ile ilgili bütün yasal giderleri kapsayacak olan

bu meblağ, AİHS'nin 39. maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde

ödenecektir.

2. Müvekkilim ile istişarede bulunduktan sonra, teklifi kabul ettiğimizi ve başvuruya temel

oluşturan olaylar ile ilgili olarak, Türkiye aleyhindeki bütün taleplerimizden vazgeçtiğimizi

bildiriyoruz. Davanın nihai sonuca ulaştığını AİHM'nin nihai kararını vermesinin ardından,

AİHS'nin 43§1. maddesi gereğince davanın Büyük Daire'ye gönderilmesi yönünde talepte bu-

lunmayacağımızı taahhüt ediyoruz .

3. Bu deklarasyon Hükümet ve benim ile müvekkilim arasında varılan dostane çözüm

temelinde yapılmıştır.

AİHM, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane çözüm anlaşmasını dikkate almakta ve bu

anlaşmanın, Sözleşme ve eki Protokollerde tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine uygun

olduğuna kanaat getirmektedir (Sözleşme'nin 37§ l Maddesi).

Dolayısıyla dava zabıtlardan düşürülmelidir.