CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

ꢀEREFLĐ vd-TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢁvuru no:1533/03)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

20 Ocak 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.

ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (1533/03) no’lu davanın nedeni (T.C.

vatandaꢀları) Mümtaz ꢁerefli, Necip ꢁerif ꢁerefli, Engin Onay, Gülümser ꢁerefli, Aslı

ꢁerefli, Firuzan Topaloğlu, Habibe Rona, Nevcihan Ertuğlu, Gülümser Ertan, Firdevs

Hepgül Selçik, Meltem Özkaya, Adviye Onay, Zümrüt Onay ve Ayten Ayfer ꢁerefli’nin

(baꢀvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 16 Ekim 2002 tarihinde Đnsan Hakları

ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları

Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuranlar, Strazburg’ta avukatlık yapan O. Uğural tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

Baꢀvuranlar sırasıyla 1926, 1969, 1964, 1934, 1974, 1919, 1930, 1928, 1933, 1968, 1964,

1963, 1937 ve 1942 doğumlu olup Muğla’da, Đstanbul’da ve Đzmir’de ikamet

etmektedirler.

14 Haziran 1978 tarihinde baꢀvuranlar, miras kaldığını ileri sürdükleri taꢀınmazlar

hakkında Kadastro Komisyonu’nun tespitlerinin iptali için Marmaris Kadastro

Mahkemesi’nde davası açmıꢀlardır.

11 Haziran 1990 ve 25 Ekim 1993 tarihleri arasında toplanan unsurlara dayanarak

mahkeme baꢀvuranların talebini reddetmiꢀtir. 26 ꢁubat 1991 ve 28 ꢁubat 1995

tarihlerinde Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararlarını bozmuꢀtur. 8 Nisan 1992 ve

10 Mayıs 1996 tarihinde Yargıtay, karar düzeltme talebini reddetmiꢀtir.

5 Nisan 2001 tarihinde Yargıtay tarafından talep edilen unsurları derledikten sonra

mahkeme, baꢀvuranların talebini üçüncü sefer reddetmiꢀtir. 11 Aralık 2001 tarihinde

Yargıtay, sözkonusu kararı onamıꢀ ve 19 Nisan 2002 tarihinde Yargıtay, karar düzeltme

talebini reddetmiꢀtir.

16 Haziran 1978 ve 5 Nisan 2001 tarihleri arasında mahkeme yüz yedi duruꢀma

gerçekleꢀtirmiꢀtir. Bu süre zarfında mahkeme dosya oluꢀturmuꢀ, farklı makamlardan bilgi

ve belgeler talep etmiꢀ, tarafların özellikle yerinde inceleme yapılmasına iliꢀkin

taleplerini kabul etmiꢀ ve bu yönde talimat vermiꢀ ve ꢀahitleri dinlemiꢀtir.

HUKUK

Baꢀvuranlar, yargılama süresinin AĐHS’ 6/1 maddesi ile öngörülen “makul süre” ilkesine

riayet etmeğini iddia etmektedirler.

Hükümet sözkonusu iddiaya karꢀı çıkmaktadır ve yargılama süresinin davanın

karmaꢀıklığından, baꢀvuranların tutumundan özellikle bazı duruꢀmalara gelmemelerinden

kaynaklandığını savunmaktadır.

AĐHM, AĐHS’nin 35/3 maddesi uyarınca kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını

kaydetmektedir. Baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

AĐHM ihtilaflı yargılama süresinin 14 Haziran 1978 tarihinde baꢀlayıp 19 Nisan 2002

tarihinde baꢀvuranların karar düzeltme taleplerinin reddi ile sona erdiğini not etmektedir.

Türkiye’nin kiꢀisel baꢀvuru hakkını tanıdığı 28 Ocak 1987’ye kadar sekiz yıl yedi aydan

fazla, bu tarihten 19 Nisan 2002’a kadar iki dereceli mahkemede on dört yıl üç aydan

fazla bir süre geçmiꢀtir. AĐHM, mevcut davadakine benzer sorunları ortaya koyan çok

sayıda dava incelemiꢀ ve konuya iliꢀkin yerleꢀik içtihadından doğan kriterleri göz önüne

alarak “makul süre” gerekliliğine riayet edilmediğini tespit etmiꢀtir (Frydlender- Fransa,

baꢀvuru no: 30979/96 ve Cankoçak-Türkiye, baꢀvuru no: 26956/95, 20 ꢁubat 2001).

Mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀmak için hiçbir unsur bulunmadığını tespit eden

AĐHM, aynı gerekçelerle AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği tespitinde bulunmanın

gerekli olduğu kanaatindedir.

AĐHS’nin 41. maddesinin uygulanmasına iliꢀkin olarak baꢀvuranlar manevi tazminat için

25.000 Euro, yargılama masraf ve giderleri için 50.000 Euro talep etmektedirler.

Hükümet sözkonusu iddialara karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM, gerçeklikleri ortaya konmadığından avukatlık ücret ve masraflarının geri

ödenmesini reddetmektedir. Buna karꢀın, konuya iliꢀkin içtihadında belirtilen ilkeleri göz

önüne alarak ve hakkaniyete uygun olarak (Arvanitaki-Roboti vd. – Yunanistan) AĐHM,

Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit

oranda uygulanacak faiz ile birlikte baꢀvuranların her birine 12.000 Euro ödenmesine

karar vermiꢀtir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE;

1. AĐHS’nin 6/1 maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetin kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay

içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek üzere, her

türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvuranların her

birine 12.000 Euro (on iki bin Euro) manevi tazminat ödenmesine;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar

Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz

oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

4. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢀTĐR.