C O U N C I L O F  
E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
TAꢀATAN - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢁvuru no: 60580/00)  
KARAR  
STRAZBURG  
10 Mayıs 2007  
Bu karar, AĐHS’nin 44 § 2 Maddesi’nde belirtilen ꢀartlarla kesinlik kazanacaktır, ancak ꢀekle  
iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USULĐ ĐꢀLEMLER  
Davanın nedeni, Türk vatandaꢁı olan Cevdet Taꢁatan’ın (“baꢁvuran”), Đnsan Haklarını  
ve Temel Hakları Korumaya Dair Sözleꢁme’nin (“Sözleꢁme”) 34. Maddesi uyarınca, 2  
Haziran 2000 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne  
yaptığı baꢁvurudur (baꢁvuru no: 60580/00).  
OLAYLAR  
DAVA OLAYLARI  
Baꢁvuran, 1945 doğumlu olup Đstanbul’da ikamet etmektedir.  
3 Ağustos 1983 tarihinde, Karayolları Genel Müdürlüğü, baꢁvurana ait bir arsayı  
kamulaꢁtırmıꢁtır. Bir bilirkiꢁi kurulu, kamulaꢁtırılan arsanın değerini takdir etmiꢁ ve bu miktar  
kamulaꢁtırma olduğu sırada baꢁvurana ödenmiꢁtir.  
Baꢁvuranın artan tazminat talebinin ardından, 5 Kasım 1993’te, Küçükçekmece Đlk  
Derece Hukuk Mahkemesi, baꢁvurana kamulaꢁtırma tarihinde uygulanan oranda faizle birlikte  
ek tazminat ödenmesine karar vermiꢁtir.  
Yargıtay, 5 Kasım 1993’te, faizin hesaplanmaya baꢁladığı tarihle ilgili olarak ilk  
derece mahkemesinin kararını bozmuꢁtur.  
21 Temmuz 1994’te, Küçükçekmece Đlk Derece Hukuk Mahkemesi, önceki kararını  
onaylamıꢁtır.  
10 Ekim 1994’te, Yargıtay, yukarıda bahsedilen kararı onaylamıꢁtır.  
Bu arada, baꢁvuran, ilk derece mahkemesi tarafından ödenmesine karar verilen  
tazminatın ödenmesinin yürürlüğe konması için, Đstanbul Đcra Dairesi aracılığıyla Karayolları  
Genel Müdürlüğü aleyhinde icra takibi baꢁlatmıꢁtır.  
6 Ocak 1998’de, baꢁvurana 6,846,778,000 Türk Lirası (TRL) ödenmiꢁtir.  
Baꢁvuran, 19 Temmuz 1999’da, Ankara Đlk Derece Hukuk Mahkemesi’ne bir dava  
açmıꢁ ve Borçlar Kanunu’nun 105. Maddesi uyarınca geç ödeme ve enflasyon sonucu  
uğramıꢁ olduğu zararın tazmini talebinde bulunmuꢁtur.  
28 Aralık 1999’da, Ankara Đlk Derece Ceza Mahkemesi, baꢁvuranın talebini  
reddetmiꢁtir. 12 Mayıs 2000’de, Yargıtay, yukarıda bahsedilen kararı onaylamıꢁtır.  
Đstanbul Đcra Dairesi’nin 5 Nisan 2004 tarihli mektubuna göre, Karayolları Genel  
Müdürlüğü’nün baꢁvurana hala 625,000,000 TRL (384 Euro) borcu bulunmaktadır.  
Hükümet, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 27 Temmuz 2005 tarihli mektubuna  
atıfta bulunarak, ödenmesi gereken toplam miktarı ödediklerini ve Đcra Dairesi’nin icra  
takibiyle ilgili davayı kayıttan düꢁürdüğünü ileri sürmüꢁtür.  
2
Ancak, 14 Ekim 2005 tarihli bir mektupta, Đcra Dairesi, Karayolları Genel  
Müdürlüğü’nün baꢁvurana hala 652 Yeni Türk Lirası borcu olduğunu ifade etmiꢁtir.  
HUKUK  
I. 1 NO.LU PROTOKOL’UN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢁvuran, yerel mahkeme tarafından belirlenen ek tazminatın çok az olduğundan  
ꢁikayetçi olmuꢁtur. Baꢁvuran, ayrıca, makamların, kamulaꢁtırma için öngörülen tazminatın  
ödemesini geciktirdiklerini ve Türkiye’deki yıllık enflasyon oranının çok yüksek olduğu bir  
zamanda kendisine yetersiz miktarda faiz ödendiğini ileri sürmüꢁtür. Baꢁvuran, ayrıca, yerel  
makamların kendisine ödemesi gereken miktarın tamamını hala ödemediklerini iddia etmiꢁtir.  
Baꢁvuran, 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi’ni ileri sürmüꢁtür.  
A. Kabuledilebilirlik  
Hükümet, AĐHM’den, AĐHS’nin 35 § 1 Maddesi’nde öngörülen altı ay kuralına  
uyulmaması nedeniyle bu ꢁikayetleri reddetmesini istemiꢁtir. Hükümet, baꢁvuranın ek  
tazminatın tamamının ödendiği 6 Ocak 1998 tarihinden itibaren altı ay içerisinde baꢁvuruda  
bulunmuꢁ olması gerektiğini ileri sürmüꢁtür. Ancak, baꢁvuru 2 Haziran 2000 tarihinde  
yapılmıꢁtır. Hükümet, ayrıca, ek tazminat ile yerel mahkemelerce ödenmesine karar verilen  
faiz dahil olmak üzere baꢁvuranın tazminat miktarının tamamını aldığını iddia etmiꢁtir.  
Baꢁvuran, AĐHM’den, ulusal makamlar hala tazminat miktarının tamamını ödememiꢁ  
olduğu için, Hükümet’in itirazını reddetmesini talep etmiꢁtir.  
AĐHM, baꢁvuranın 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi uyarınca yapmıꢁ olduğu ꢁikayetin  
iki tane olduğunu belirtmektedir. Baꢁvuran, ilk olarak, yerel mahkemelerce ödenmesi uygun  
görülen ek tazminat miktarının çok düꢁük olmasından ꢁikayetçidir.  
AĐHM, ek tazminata iliꢁkin takibatın Yargıtay’ın 10 Ekim 1994 tarihli kararı ile  
kesinlik kazandığını, ancak baꢁvuranın bu ꢁikayeti 2 Haziran 2000 tarihinde, altı aydan daha  
uzun süre sonra, ortaya attığını belirtmektedir.  
AĐHM, baꢁvuranın yetersiz ek tazminata iliꢁkin ꢁikayetinin AĐHS’nin 35 § 1  
Maddesi’nde öngörülen altı aylık zaman diliminin dıꢁında yapıldığını ve AĐHS’nin 35 § 4  
Maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiğini belirtmektedir.  
ꢀikayetin ikinci kısmı, makamların tazminat miktarının tamamını ödememiꢁ olmaları  
ve geç ödeme sonucu baꢁvuranın uğramıꢁ olduğu zararla ilgilidir. Đcra Dairesi’nin 14 Ekim  
2005 tarihli mektubundan, ulusal makamların tazminat miktarının tamamını ödemedikleri ve  
baꢁvurana hala 652 Yeni Türk Lirası borçlu oldukları anlaꢁılmaktadır. AĐHM, ulusal  
makamların tazminat miktarının tamamını baꢁvurana ödememiꢁ olmalarını gözönüne alarak,  
altı ay kuralının uygulanabilir olmadığı görüꢁüne varmıꢁtır. Buna göre, Hükümet2in itirazının  
bu kısmı reddedilmelidir.  
3
AĐHM, yukarıda bahsedilenlerle içtihadında öngördüğü prensipleri (bkz, diğer  
makamlar arasında, Akkuꢀ, yukarıda kaydedilen) ve elindeki bütün kanıtları gözönünde  
bulundurarak, bu ꢁikayetle ilgili olarak esasların incelenmesi gerektiği ve ꢁikayetin  
kabuledilmez olduğu yönünde karar vermek için hiçbir gerekçe bulunmadığı sonucuna  
varmıꢁtır.  
B. Esaslar  
AĐHM, sözkonusu davadakine benzer sorunlar içeren birçok davada 1 No.lu  
Protokol’ün 1. Maddesi’nin ihlalini saptamıꢁtır (bkz, Akkuꢀ, yukarıda kaydedilen, s. 1317, §  
31).  
AĐHM, Hükümet ve baꢁvuran tarafından sunulan kanıtlarla ifadeleri incelemesinin  
ardından, daha önceki kararlarından ayrılmak için hiçbir gerekçe olmadığı sonucuna  
varmıꢁtır. AĐHM, ulusal makamlarının hala tazminat miktarının tamamını ödememiꢁ  
olmasının, düꢁük faiz oranlarının ve takibatın bütünüyle uzun sürmesinin sonucunda,  
baꢁvuranın genel çıkar talepleri ile mülkiyet hakkının korunması arasında sağlanması gereken  
adil dengeyi bozan bir durum olarak bireysel ve aꢁırı bir yüke katlanmak zorunda kaldığı  
tespitinde bulunmuꢁtur.  
Sonuç olarak, 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi’nin ihlali sözkonusudur.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. Maddesi:  
“Mahkeme iꢁbu Sözleꢁme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢁmeci  
Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun  
bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢁvuran, maddi tazminat olarak 4,000,000 ABD Doları (USD) (yaklaꢁık 3,026,000  
Euro), manevi tazminat olarak ise 100,000 USD (yaklaꢁık 75,673 Euro) talep etmiꢁtir.  
Hükümet, bu miktarlara itiraz etmiꢁtir.  
AĐHM, Akkuꢀ kararındakiyle (yukarıda kaydedilen, s. 1311, §§ 35-36 ve 39) aynı  
hesaplama yöntemini kullanarak ve ilgili ekonomik verileri gözönünde bulundurarak,  
baꢁvurana maddi tazminat olarak 4,330 Euro ödenmesine karar vermiꢁtir.  
AĐHM, 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi’nin ihlalinin saptanmasının, baꢁvuranın  
uğramıꢁ olduğu herhangi bir manevi zarar için tek baꢁına yeterli adli tazmin oluꢁturduğu  
görüꢁündedir.  
B. Masraf ve Giderler  
Baꢁvuran, AĐHM’den, AĐHM huzurunda yapmıꢁ olduğu masraf ve giderler için  
kendisine tazminat ödenmesi talebinde bulunmuꢁtur. Ancak, herhangi bir miktar belirlememiꢁ  
ve bunu AĐHM’nin takdirine bırakmıꢁtır.  
4
Hükümet, bu bağlamda herhangi bir tazminat kararı verilmemesi gerektiğini  
belirtmiꢁtir.  
AĐHM, mevcut bilgiye dayanarak kendi değerlendirmesini yapmıꢁ ve baꢁvurana bu  
bağlamda 1,000 Euro ödenmesini uygun görmüꢁtür.  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, gecikme faizinin, Avrupa Merkez Bankası’nın uyguladığı faiz oranına üç puan  
eklemek suretiyle oluꢁacak faiz oranına göre belirlenmesini uygun bulmuꢁtur.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢁvuranın, makamların toplam tazminat miktarını hala ödememiꢁ olduklarına ve geç  
ödeme yapılması sonucu baꢁvuranın uğramıꢁ olduğu zarara iliꢁkin ꢁikayetinin  
kabuledilebilir, baꢁvurunun geri kalan kısmının kabuledilmez olduğuna;  
2. AĐHS’nin 1 No.lu Protokol’ünün 1. Maddesi’nin ihlal edildiğine;  
3. Bir ihlalin saptanmasının baꢁvuranın uğramıꢁ olduğu herhangi bir manevi zarar için  
tek baꢁına yeterli adil tazmin oluꢀturduğuna;  
4. (a) davalı Devlet’in, baꢁvurana, AĐHS’nin 44 § 2 maddesi uyarınca bu kararın kesinlik  
kazandığı tarihten itibaren üç ay içinde, aꢁağıdaki miktarları ödemesine (bu miktar, ödeme  
tarihinde uygulanan kur üzerinden Türk Lirası’na çevrilecek);  
i.  
ii.  
Maddi tazminat olarak 4,330 Euro (dört bin üç yüz otuz Euro);  
Masraf ve giderler için 1,000 Euro (bin Euro);  
iii. ve bu miktarlara konulabilecek bütün vergiler;  
(b) ödeme tarihine kadar yukarıda bahsedilen üç ayın dolması halinde, yukarıdaki  
miktarların üzerine, Avrupa Merkez Bankası’nın gecikme döneminde uyguladığı faiz  
oranına üç puan eklemek suretiyle oluꢁacak faiz oranına eꢁit miktarda basit faizin  
ödenmesine karar vermiꢀtir.  
5. Baꢁvuranın adil tazmin talebinin geri kalan kısmının reddine karar vermiꢀtir.  
Đꢁbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢁ olup 10 Mayıs 2007 tarihinde, Đçtüzüğün 77.  
Maddesi’nin 2 ve 3. fıkraları uyarınca yazılı olarak tebliğ edilmiꢁtir.  
S. DOLLÉ  
A.B. BAKA  
Bölüm Sekreteri  
Baꢁkan  
5