COUNCIL

AVRUPA

OF E U R O P E

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

TEVFĐK OKUR – TÜRKĐYE

(B a ꢀvuru no. 2843/05 )

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

29 Eylül 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.

ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 2843/05 no’lu davanın nedeni, Tevfik Okur

(“baꢀvuran”) adlı T.C. vatandaꢀının Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne, 3 Aralık 2004

tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (“Avrupa

Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran Ankara Barosu avukatlarından C. Çalıꢀ tarafından temsil edilmiꢀtir.

OLAYLAR

DAVANIN KOꢀULLARI

1970 doğumlu olup Nevꢀehir’de ikamet etmekte olan baꢀvuran, baꢀvuruya mahal veren

olaylar sırasında Türk Silahlı Kuvvetleri’nde devlet memuru olarak hizmet vermekte idi.

Askeri mahkeme tarafından mahkumiyetine karar verilmesini takiben, 10 Eylül 2003

tarihinde Milli Savunma Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla memuriyet görevini

kötüye kullandığı gerekçesiyle baꢀvuranın devlet memurluğuyla iliꢀiği kesilmiꢀtir.

Ardından

baꢀvuran

kararın

iptali

istemiyle

Askeri

Yüksek

Đdare

Mahkemesi’nde(“AYĐM”) dava açmıꢀtır.

Milli Savunma Bakanlığı, baꢀvuranın görüꢀlerine cevaben, baꢀvuranın iliꢀiğinin, 657

No’lu Devlet Memurları Kanunu ile Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Devlet Memurları

Disiplin Kuralları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri kapsamında

kesildiğini ifade etmiꢀtir. Milli Savunma Bakanlığı ayrıca 1602 Sayılı Askeri Yüksek Đdare

Mahkemesi Kanunu’nun 52 (4) maddesi uyarınca “gizli belge” olarak sınıflandırılan bilgi ve

belgeleri Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunmuꢀtur. Bu belgeler baꢀvurana

gösterilmemiꢀtir.

Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 24 Haziran 2004 tarihinde baꢀvuranın talebini

reddetmiꢀtir. Yargılama sırasında AYĐM baꢀsavcısının Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne

sunduğu mütalaa baꢀvurana tebliğ edilmemiꢀtir.

Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 16 Eylül 2004 tarihinde baꢀvuranın kararın düzeltilmesi

talebini reddetmiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, AĐHS’nin 6/1 maddesi çerçevesinde, Milli Savunma Bakanlığı’nın Askeri

Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunduğu gizli bilgiye eriꢀememesi ve bu mahkemeye bağlı

1

baꢀsavcının mütalaasının kendisine tebliğ edilmemesi nedeniyle kuvvetlerin eꢀitliği ilkesinin

ihlal edildiğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur.

A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin

Hükümet, AĐHS’nin 35/1 maddesi kapsamında iç hukuk yolları tüketilmediği için,

AĐHM’den, baꢀsavcının mütalaasının baꢀvurana bildirilmemesine iliꢀkin ꢀikayeti

reddetmesini talep etmiꢀtir. Hükümet bu bakımdan baꢀvuranın bu ꢀikayeti ne Askeri Yüksek

Đdare Mahkemesi’nin huzuruna getirdiğini ne de AYĐM baꢀsavcısının duruꢀmada okunan

görüꢀlerini yanıtladığını ileri sürmüꢀtür.

AĐHM Miran – Türkiye (43980/04) davasında benzer bir ön itirazı reddettiğini gözlemler.

Mevcut davada da farklı muamelede bulunmakta sebep görememektedir. Bu nedenle

Hükümet’in itirazını reddeder.

Baꢀvurunun AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeden AĐHM, baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru

bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

B. Esas

1. Gizli bilgiye eriꢀilememesi

Hükümet, baꢀvuranın devlet memurluğuyla iliꢀiğinin kesilmesinin nedeninin, Askeri

Yüksek Đdare Mahkemesi kararında açıkça ifade edildiğini ve 1602 Sayılı Kanun’un 52 (4)

maddesi kapsamında sunulan belgelerin yargılamanın sonucu için önemi bulunmadığını ileri

sürmüꢀtür.

AĐHM, daha önce benzer ꢀikayetleri incelediğini ve AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal

edildiğini tespit ettiğini kaydeder (bkz. Güner Çorum – Türkiye, 59739/00; Aksoy (Eroğlu) –

Türkiye, 59741/00; Miran ve Topal – Türkiye, 3055/04). AĐHM mevcut davada bu içtihadın

dıꢀına çıkılmasını gerektirecek özel koꢀullar tespit etmemiꢀtir. AĐHM özellikle Hükümet’in

Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunulan gizli belgelerin önemsiz olduğu yönündeki

iddialarının bu belgelerin baꢀvurana gösterilmemesini dayanaktan daha fazla yoksun hale

getirdiğini kaydeder.

Buna göre, baꢀvuranın Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne verilen gizli belgelere

eriꢀememesi nedeniyle AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.

2. AYĐM baꢀsavcısının mütalaasının tebliğ edilmemesi

Hükümet, baꢀvuranın, istediği zaman, AYĐM baꢀsavcısının tebliğnamesini içeren dava

dosyasını inceleme fırsatına sahip olduğunu savunmuꢀtur. Ayrıca cumhuriyet savcısının

görüꢀlerinin idari takibat esnasında mahkemenin kararı üzerinde etkisi olmadığını

savunmuꢀtur.

AĐHM daha önce benzer ꢀikayetleri incelediğine ve AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal

edildiğini tespit ettiğine iꢀaret eder (bkz. Meral – Türkiye, 33446/02 ve Miran). AĐHM,

Hükümet’in mevcut davada daha önceki bulgularından sapmasını gerektirecek hiçbir delil

veya görüꢀ sunmadığı kanısındadır.

2

Buna göre AYĐM baꢀsavcısının mütalaasının baꢀvurana tebliğ edilmemesi nedeniyle

AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

A. Tazminat ve mahkeme giderleri

Baꢀvuran, devlet memurluğuyla iliꢀiği kesilmeseydi emekliliğine kadar alacağı toplam

maaꢀ bedeli olan 50.000 Euro (EURO) maddi tazminat ve 25.000 EURO da manevi tazminat

talep etmiꢀtir. Baꢀvuran iddialarını destekleyici hiçbir belge sunmaksızın yargılama gideri

olarak 5.000 EURO talep etmiꢀtir.

Hükümet bu iddialara itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, tespit edilen ihlalle oluꢀtuğu iddia edilen maddi zarar arasında illiyet bağı

görememektedir (bkz: Kingsley – Đngiltere [BD], 35605/97). Bu nedenle bu talebi reddeder.

Öte yandan AĐHM, mevcut kararda baꢀvuranın AĐHS’nin ihlal edildiğinin tespit edilmesiyle

yeterince telafi edilemeyecek bir manevi zarara uğramıꢀ olduğu kanısındadır. Hakkaniyete

uygun surette, 41. maddeyle uyumlu olarak, baꢀvurana 6.500 EURO ödenmesine hükmeder

(bkz. Güner Çorum; Aksoy (Eroğlu); Miran; Topal). AĐHM, yargılama gideriyle ilgili olarak

baꢀvuranın iddialarını kanıtlayamaması nedeniyle bu baꢀlık altında tazminat ödenmemesine

karar verir.

B. Gecikme Faizi

AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına

üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢀtir.

AĐHM, BU GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBĐRLĐĞĐYLE

1. Baꢀvurunun geri kalanının kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

3. (a) AĐHS’nin 44. maddesi’nin 2. fıkrası gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç

ay içinde, Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana, ödeme tarihinde geçerli olan döviz

kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, uygulanabilecek her türlü vergiyle beraber

6.500 EURO (altı bin beꢀ yüz Euro) manevi tazminat ödenmesine;

(b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına

kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı

oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

4. [Oybirliğiyle] baꢀvuranın adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerinin reddedilmesine

3

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve

3. fıkraları uyarınca 29 Eylül 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.

Françoise Elens-Passos

Zabıt Katibi

Françoise Tulkens

Baꢀkan

4