C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
TOPKAYA ve DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no:72317/01, 72322/01, 72327/01, 72330/01, 72332/01, 72335/01, 72340/01,  
72342/01, 72347/01, 72348/01, 72349/01, 72351/01, 72357/01, 72358/01, 72362/01,  
72366/01 ve 72372/01 )  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
5 Aralık 2006  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup bazı  
ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine yapılan baꢀvurunun nedeni bu ülkenin on sekiz vatandaꢀının on  
yedi baꢀvuru ile (baꢀvuru no: 72317/01, 72322/01, 72327/01, 72330/01, 72332/01, 72335/01,  
72340/01, 72342/01, 72347/01, 72348/01, 72349/01, 72351/01, 72357/01, 72358/01,  
72362/01, 72366/01 ve 72372/01) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) Avrupa  
Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin Temel Đnsan Haklarını (AĐHS) güvence altına alan 34. maddesi  
uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Đsimleri ve baꢀvuru bilgileri ekte yer alan baꢀvuranlar, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi  
önünde Afyon barosu avukatlarından E. Erkan tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
Bayındırlık ve Đskân Bakanlığı (Đdare) 1995 yılında meydana gelen Dinar depreminin  
ardından bölgenin yeniden yapılandırılması amacıyla baꢀvuranlara ait taꢀınmazları istimlak  
etmiꢀtir.  
Baꢀvuranlar Đdare tarafından ödenen miktarın yetersiz olduğu gerekçesiyle ek bedel artırımı  
talebiyle Dinar Asliye hukuk mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur.  
Asliye hukuk mahkemesi 1997 yılında yasal faiz oranı ile birlikte baꢀvuranlara ek  
kamulaꢀtırma bedeli ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır. Bu kararlar Yargıtay tarafından onanarak  
nihai hale gelmiꢀtir.  
Ayrıntılar tabloda yer almaktadır:  
YARGITAY  
KARARININ  
TARĐHĐ  
BAꢀVURU  
LAR VE  
BAꢀVURA  
N
YARGI  
EK KAMULAꢀTIRMA  
ÖDEME  
TARĐHLERĐ  
YASAL FAĐZ ORANI ĐLE  
BĐRLĐKTE EK  
KAMULAꢀTIRMA  
BEDELLERĐ  
KARARINI BEDELĐ MĐKTARLARI  
N TARĐHĐ  
Türk Lirası  
(TRL)  
LARIN  
ADLARI  
(Faizler ve avukatlık  
ücretleri dahil değildir)  
(TRL)  
no  
16.06.1997  
403 200 000  
4 832 000 000  
357 447 226  
15.09.1997  
22.10.1997  
27.10.1997  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
403 200 000  
ve  
+ 422 352 000  
825 552 000 (toplam)  
72317/01,  
5 Ocak  
2000  
Yusuf  
Topkaya  
tarafından  
no  
72322/01,  
5 Ocak  
2000  
14.08.1997  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
4 832 000 000  
ve  
+ 4 159 546 667  
8 991 546 667 (toplam)  
Abdullah  
Yıldız  
tarafından  
no  
24.07.1997  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
357 447 226  
ve  
+ 376 808 951  
734 256 177 (toplam)  
72327/01,  
5 Ocak  
2000  
Arif Tat  
tarafından  
2
YARGITAY  
KARARININ  
TARĐHĐ  
BAꢀVURU  
LAR VE  
BAꢀVURA  
N
YARGI  
EK KAMULAꢀTIRMA  
ÖDEME  
TARĐHLERĐ  
YASAL FAĐZ ORANI ĐLE  
BĐRLĐKTE EK  
KAMULAꢀTIRMA  
BEDELLERĐ  
KARARINI BEDELĐ MĐKTARLARI  
N TARĐHĐ  
Türk Lirası  
(TRL)  
LARIN  
ADLARI  
(Faizler ve avukatlık  
ücretleri dahil değildir)  
(TRL)  
no 723  
30/01,  
5 Ocak  
2000  
12.06.1997  
393 000 000  
15.09.1997  
27.10.1997  
23.06.1997  
15.09.1997  
15.09.1997  
23.06.1997  
23.06.1997  
23.06.1997  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
393 000 000  
ve  
+ 393 982 500  
786 982 500 (toplam)  
Zehra  
Veziroğlu  
tarafından  
no  
24.07.1997  
28.04.1997  
12.06.1997  
23.06.1997  
28.04.1997  
28.04.1997  
28.04.1997  
225 262 500  
(1 501 750 000 TL’nin  
3/20’sine karꢀılık gelen)  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
225 262 500  
ve  
+ 168 383 718  
393 646 218 (toplam)  
(2 624 308 125 TL’nin  
3/20’si)  
72332/011  
, 6 Ocak  
2000  
Himmet  
Tuncel  
tarafından  
no  
72335/01,  
7 Ocak  
2000  
Osman  
Karagöz  
tarafından  
no  
72340/01,  
6 Ocak  
2000  
Hamza  
Fidanoğlu  
tarafından  
no  
72342/01,  
6 Ocak  
2000  
183 000 000  
328 164 403  
1 703 417 876  
535 500 000  
216 880 000  
1 404 600 000  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
183 000 000  
ve  
+ 200 080 000  
383 080 000 (toplam)  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
328 164 403  
ve  
+ 374 107 419  
702 271 822 (toplam)  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
1 703 417 876  
ve  
+ 1 811 301 008  
3 514 718 884 (toplam)  
M. Ali  
Özata  
tarafından  
no  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
535 500 000  
ve  
+ 610 470 000  
1 145 970 000 (toplam)  
72347/01,  
6 Ocak  
2000  
Rasim  
Durak  
tarafından  
no  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
216 880 000  
ve  
+ 230 254 267  
447 134 267 (toplam)  
72348/01,  
6 Ocak  
2000  
Hafize  
Acar  
tarafından  
no  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
1 404 600 000  
ve  
+ 1 601 244 000  
3 005 844 000 (toplam)  
72349/01,  
6 Ocak  
1. Baꢀvuran sözkonusu taꢀınmazın beꢀ ortaklı hissedarlarından biridir ve Mahkeme tarafından öngörülen  
miktarın 3/20’sine sahiptir.  
3
YARGITAY  
KARARININ  
TARĐHĐ  
BAꢀVURU  
LAR VE  
BAꢀVURA  
N
YARGI  
EK KAMULAꢀTIRMA  
ÖDEME  
TARĐHLERĐ  
YASAL FAĐZ ORANI ĐLE  
BĐRLĐKTE EK  
KAMULAꢀTIRMA  
BEDELLERĐ  
KARARINI BEDELĐ MĐKTARLARI  
N TARĐHĐ  
Türk Lirası  
(TRL)  
LARIN  
ADLARI  
(Faizler ve avukatlık  
ücretleri dahil değildir)  
(TRL)  
2000  
Enver  
Kapukaya  
ve  
Hüseyin  
Kapukaya  
tarafından  
no  
72351/01,  
7 Ocak  
2000  
23.06.1997  
02.06.1997  
23.06.1997  
6 133 500 000  
15.09.1997  
08.07.1997  
15.09.1997  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
6 133 500 000  
ve  
+ 6 624 180 000  
12 757 680 000 (toplam)  
ꢁeh Ali  
Acar  
tarafından  
no  
387 345 000  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
387 345 000  
ve  
+ 411 231 275  
798 576 275 (toplam)  
72357/01,  
7 Ocak  
2000  
Tuncay  
Ongun  
tarafından  
no  
157 482 690  
(1 259 861 524 TL’nin  
3/24’üne karꢀılık gelen  
miktar)  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
72358/012  
, 7 Ocak  
2000  
157 482 690  
ve  
+ 171 787 368  
329 270 058(toplam)  
(2 634 160 470 TL.’nin  
3/24’üne karꢀılık  
gelen miktar)  
Đbrahim  
Elmas  
tarafından  
no  
05.05.1997  
956 549 624  
23.06. 1997  
19.04.1999  
ve  
956 549 624  
ve  
72362/01,  
6 Ocak  
2000  
15.07.1999  
+ 1 083 292 449  
2 039 842 073 (toplam)  
Mustafa  
Karaduma  
n
tarafından  
no  
05. 05. 1997  
05.05.1997  
1 412 061 397  
23.06.1997  
23.06.1997  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
1 412 061 397  
ve  
+ 1 605 043 121  
3 017 104 518 (toplam)  
72366/01,  
6 Ocak  
2000  
Mesut Bal  
tarafından  
no  
72372/01,  
6 Ocak  
2000  
1 065 245 145  
19.04.1999  
ve  
15.07.1999  
1 085 245 145  
ve  
+ 1 204 614 718  
2 289 859 863 (toplam)  
Yaꢀar  
Özkurt  
tarafından  
2. Baꢀvuran sözkonusu taꢀınmazın dokuz ortaklı hissedarlarından biridir ve Mahkeme tarafından öngörülen  
miktarın 3/24’üne sahiptir.  
4
HUKUK AÇISINDAN  
AĐHM, Đçtüzüğün 42 § 1. maddesi uyarınca baꢀvuruların birleꢀtirilmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.  
I. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK HAKKINDA  
Baꢀvuranlar Đdare tarafından gecikmeli olarak ödenen ek kamulaꢀtırma bedellerinin  
Türkiye’deki yüksek enflasyon karꢀısında yetersiz kaldığından değer kaybettiklerinden  
ꢀikayetçi olmakta, bu yönde AĐHS’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesine atıfta  
bulunmaktadır.  
Hükümet, baꢀvuranların Borçlar Kanunu’nun 105. maddesi ile tanınan baꢀvuru yolunu  
kullanmadıklarından AĐHS’nin 35. maddesinde öngörüldüğü gibi iç hukuk yollarını  
tüketmediklerini savunmaktadır.  
Baꢀvuranlar bu sava karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, Aka kararında buna benzer bir itirazın reddedildiğini hatırlatmakta (sözü edilen karar,  
s.2678-2679, §§ 34-37) bu sonucu farklı kılacak hiçbir gerekçenin yer almadığını ifade  
etmektedir.  
AĐHM, mahkemenin bu yöndeki içtihadından doğan kıstasları (Bkz. özellikle Akkuꢀ-Türkiye  
kararı,) ve sunulan delillerin bütünü ıꢀığında baꢀvurunun esastan incelenmesi gerektiği  
kanısındadır. Mahkeme hiçbir kabuledilememezlik gerekçesi tespit etmemiꢀtir.  
II. ESAS HAKKINDA  
AĐHM, daha önceki kararlarda benzer ꢀikayetlerin dile getirildiğini ve bunların Ek 1 no’lu  
Protokol’ün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını dile getirmektedir (Bkz. sözü edilen Akkuꢀ  
kararı, s. 1310, § 30-31 ve Aka kararı, s. 2682, §§ 50-51).  
AĐHM mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak hiçbir  
tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. Ulusal mahkemelerin kararına göre  
kamulaꢀtırmayı yapan idare tarafından baꢀvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın  
ödenmesindeki gecikme, baꢀvuranları, mülklerinin kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir zarara  
daha sokmuꢀtur. Bu gecikme, AĐHM’yi, baꢀvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile  
mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan  
alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldığı yönünde düꢀünmeye sevk  
etmektedir.  
Bu nedenle Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Tazminat  
Baꢀvuranlar her bir baꢀvuru için 5.500 Euro maddi, manevi tazminat talep etmekte ve iç  
hukukta yapmıꢀ oldukları yargı giderlerinin karꢀılanmasını istemektedir. Baꢀvuranlar ayrıca  
2.500 Euro (5.000 YTL) avukatlık ücreti talep etmektedir.  
5
Hükümet bu miktarlara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, Aka kararında benimsenen hesaplama yöntemi ve ilgili ekonomik veriler ıꢀığında  
baꢀvuranlara ve/veya hak sahiplerine maddi ve manevi tazminat olarak takip eden miktarların  
ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır:  
- 960 Euro Yusuf Topkaya’ya (baꢀvuru no 72317/01) ;  
- 5 500 Euro Abdullah Yıldız’a (baꢀvuru no 72322/01) ;  
- 750 Euro Arif Tat (baꢀvuru no 72327/01) ;  
- 920 Euro Zehra Veziroğlu’a (baꢀvuru no 72330/01) ;  
- 690 Euro Himmet Tuncel’e (baꢀvuru no 72332/01) ;  
- 730 Euro Osman Karagöz’e (baꢀvuru no 72335/01) ;  
- 900 Euro Hamza Fidanoğlu’na (baꢀvuru no 72340/01) ;  
- 4 250 Euro Mehmet Ali Özata’ya (baꢀvuru no 72342/01) ;  
- 2 290 Euro Rasim Durak’a (baꢀvuru no 72347/01) ;  
- 840 Euro Hafize Acar’a (baꢀvuru no 72348/01) ;  
- 5 500 Euro Enver ve Hüseyin Kapukaya’ya, birlikte (baꢀvuru no 72349/01) ;  
- 5 500 Euro ꢁeh Ali Acar’a (baꢀvuru no 72351/01) ;  
- 1 230 Euro Tuncay Ongun’a (baꢀvuru no 72357/01) ;  
- 410 Euro Đbrahim Elmas’a (baꢀvuru no 72358/01) ;  
- 4 110 Euro Mustafa Karaduman’a (baꢀvuru no 72362/01) ;  
- 5 500 Euro Mesut Bal’a (baꢀvuru no 72366/01) ; ve  
- 4 520 Euro Yaꢀar Özkurt’a (baꢀvuru no 72372/01).  
Manevi tazminata gelince, AĐHM olayların mevcut koꢀullarında ihlal kararının tespitinin  
manevi tazmin bakımından yeterli olacağına itibar etmektedir.  
B. Masraf ve harcamalar  
Sunulan deliller ve mahkemenin bu yöndeki yerleꢀik içtihadı doğrultusunda AĐHM, yargı  
giderleri için baꢀvuranlara birlikte 1.000 Euro ödenmesini uygun görmektedir.  
C. Gecikme faizi  
Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı  
faiz oranına 3 puanlık bir artıꢀ eklenecektir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvuruların birleꢀtirilmesine;  
2. Baꢀvuruların kabuledilmesine;  
3. AĐHS’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi’nin ihlal edildiğine;  
4. Baꢀvuranların uğradıkları manevi zarara iliꢀkin mevcut kararın adil bir tazmini  
oluꢀturduğuna;  
6
5. a) AĐHS’nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümetin  
baꢀvuranlara ve/veya hak sahiplerine;  
i. maddi zarar için  
- Yusuf Topkaya’ya 960 (dokuz yüz altmıꢀ) Euro (baꢀvuru no 72317/01) ;  
- Abdullah Yıldız’a 5 500 (beꢀ bin beꢀ yüz) Euro (baꢀvuru no 72322/01) ;  
- Arif Tat’a 750 (yedi yüz elli) Euro (baꢀvuru no 72327/01) ;  
- Zehra Veziroğlu’na 920 (dokuz yüz yirmi) Euro (baꢀvuru no 72330/01) ;  
- Himmet Tuncel’e 690 (altı yüz doksan) Euro (baꢀvuru no 72332/01) ;  
- Osman Karagöz’e 730 (yedi yüz otuz) Euro (baꢀvuru no 72335/01) ;  
- Hamza Fidanoğlu’na 900 (dokuz yüz) Euro (baꢀvuru no 72340/01) ;  
- Mehmet Ali Özata’ya 4 250 (dört bin iki yüz elli) Euro (baꢀvuru no 72342/01) ;  
- Rasim Durak’a 2 290 (iki bin iki yüz doksan) Euro (baꢀvuru no 72347/01) ;  
- Hafize Acar’a 840 (sekiz yüz kırk) Euro (baꢀvuru no 72348/01) ;  
- Enver ve Hüseyin Kapukaya’ya birlikte 5 500 (beꢀ bin beꢀ yüz) Euro (baꢀvuru no  
72349/01) ;  
- ꢁeh Ali Acar’a 5 500 (beꢀ bin beꢀ yüz) Euro (baꢀvuru no 72351/01) ;  
- Tuncay Ongun’a 1 230 EUR (bin iki yüz otuz) Euro (baꢀvuru no 72357/01) ;  
- Đbrahim Elmas’a 410 EUR (dört yüz on) Euro (baꢀvuru no 72358/01) ;  
- Mustafa Karaduman’a 4 110 (dört bin yüz on) Euro (baꢀvuru no72362/01) ;  
- Mesut Bal’a 5 500 EUR (beꢀ bin beꢀ yüz) Euro (baꢀvuru no 72366/01) ; ve  
- Yaꢀar Özkurt’a 4 520 (dört bin beꢀ yüz yirmi) Euro (baꢀvuru no  
72372/01) ödenmesine;  
ii. baꢀvuranlara yargı giderleri için birlikte 1 000 (bin) Euro ödenmesine;  
iii.yukarıda belirtilen miktarların yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf  
tutulmasına ;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Avrupa Merkez  
Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz  
uygulanmasına;  
6.Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3.  
maddelerine uygun olarak 5 Aralık 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
7
EK  
Baꢁvuranların adları  
1. Baꢀvuru no 72317/01 : Yusuf Topkaya  
2. Baꢀvuru no 72322/01 : Abdullah Yıldız  
3. Baꢀvuru no 72327/01 : Arif Tat  
4. Baꢀvuru no 72330/01 : Zehra Veziroğlu  
5. Baꢀvuru no 72332/01 : Himmet Tuncel  
6. Baꢀvuru no 72335/01 : Osman Karagöz  
7. Baꢀvuru no 72340/01 : Hamza Fidanoğlu  
8. Baꢀvuru no 72342/01 : Mehmet Ali Özata  
9. Baꢀvuru no 72347/01 : Rasim Durak  
10. Baꢀvuru no 72348/01 : Hafize Acar  
11. Baꢀvuru no 72349/01 : Enver Kapukaya ve Hüseyin Kapukaya  
12. Baꢀvuru no 72351/01 : ꢁeh Ali Acar  
13. Baꢀvuru no 72357/01 : Tuncay Ongun  
14. Baꢀvuru no 72358/01 : Đbrahim Elmas  
15. Baꢀvuru no 72362/01 : Mustafa Karaduman  
16. Baꢀvuru no 72366/01 : Mesut Bal  
17. Baꢀvuru no 72372/01 : Yaꢀar Özkurt  
8