COUNCIL

A V R U P A

OF E U R O P E

KONSEYİ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ÜÇÜNCÜ DAĐRE

SĐNCAR VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no. 46281/99)

KARAR

(Dostane Çözüm)

STRAZBURG

2 ꢁubat 2006

Bu karar nihaidir, ancak üzerinde ꢀekle iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Sincar ve Diğerleri – Türkiye davasında,

Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (Üçüncü Daire), 12 Ocak 2006 tarihinde,

Baꢀkan B.M. ZUPANCIC,

Yargıçlar L. CAFLISCH,

R. TÜRMEN,

C. BÎRSAN,

V. ZAGREBELSKY,

A.GYULUMYAN,

R.JAEGER ve

Yazı Đꢀleri Müdürü V. BERGER’in katılımı ile toplanmıꢀ ve anılan tarihte izleyen kararı

vermiꢀtir.

USUL

1.Dava, Cihan Sincar, Oktay Bağatır ve Mehmet Hanafi Baran (“baꢀvuranlar”) isimli üç Türk

vatandaꢀının, 25 Ocak 1999 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Hürriyetlerin Korunması

Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) 34. maddesine dayanarak Türkiye Cumhuriyeti aleyhine

AĐHM’ye yaptığı baꢀvurudan (no. 46281/99) kaynaklanmaktadır.

2.Kendilerine adli yardım sağlanmıꢀ olan baꢀvuranlar, Diyarbakır Barosu’na bağlı M. Vefa

isimli avukat tarafından temsil edilmiꢀlerdir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) AĐHM’deki

yargılama için bir Ajan tayin etmemiꢀtir.

3.Baꢀvuranlar, AĐHS’nin 5 § 3. maddesi kapsamında gözaltı süresinin fazla olduğunu ileri

sürerek ꢀikayetçi olmuꢀlardır. Ayrıca, gözaltı süresinin uzun olmasından ötürü ꢀikayette

bulunabilecekleri bir iç hukuk yolunun bulunmamasından dolayı ꢀikayette bulunmuꢀlardır.

4.24 Mart 2005 tarihinde, tarafların görüꢀlerini aldıktan sonra AĐHM, bu ꢀikayetler

bağlamında baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna karar vermiꢀtir. Aynı tarihte, diğer

ꢀikayetlerin kabuledilmez olduğuna karar verilmiꢀtir.

5.6 Temmuz 2005 tarihinde, yazıꢀmaların ardından, Yazı Đꢀleri Müdürü, taraflara AĐHS’nin

38 § 1 (b) maddesinin anlamı kapsamında bir dostane çözüme varmalarını önermiꢀtir. 27

Temmuz 2005 ve 29 Kasım 2005 tarihlerinde baꢀvuranlar ve Hükümet, sırası ile, davanın

dostane çözümünü kabul ettiklerini beyan eden resmi deklarasyonlar sunmuꢀlardır.

OLAYLAR

6.Baꢀvuranlar, 1957, 1962 ve 1964 doğumlu olup Türk vatandaꢀıdır ve sırasıyla Ankara,

Batman ve Diyarbakır’da ikamet etmektedirler.

7.16 Kasım 1998 tarihinde, Diyarbakır Emniyet Müdürü, HADEP’in (Halkın Demokrasi

Partisi), iddialara göre PKK lideri Abdullah Öcalan’ın yakalanmasını protesto etmek amacıyla

açlık grevi yapıldığı öne sürülen Diyarbakır ve Batman bürolarında aramak yapmak üzere

Diyarbakır Cumhuriyet Savcısı’ndan bir arama emri çıkarmasını talep etmiꢀtir. Savcı, aynı

gün arama emri çıkarmıꢀtır.

1.Birinci ve ikinci baꢀvuranlara iliꢀkin olarak

8.18 Kasım 1998 tarihinde, baꢀvuranlar Batman Emniyet Müdürlüğü’ne bağlı polis memurları

tarafından gözaltına alınmıꢀtır.

9.20 Kasım 1998 tarihli bir yazıyla, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü, Diyarbakır Cumhuriyet

Savcısı’ndan, baꢀvuranların gözaltı süresini, diğer yüz yedi kiꢀiyle beraber, 22 Kasım 1998’e

kadar uzatmasını talep etmiꢀtir. Aynı gün, sanık sayısı ve kanıt elde etme güçlüğünü dikkate

alarak, Cumhuriyet Savcısı, tutukluluk süresini talep edildiği gibi uzatmıꢀtır.

10.22 Kasım 1998 tarihinde, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi, baꢀvuranların

tutukluluk süresini, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü’nün ikinci talebi üzerine, 28 Kasım 1998

tarihine kadar uzatmıꢀtır.

11.26 Kasım 1998 tarihinde, baꢀvuranlar, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde önce

bir savcı, daha sonra da bir hakim huzuruna çıkarılmıꢀlar ve kendilerine yönelik suçlamaları

reddetmiꢀlerdir.

12.17 Aralık 1998 tarihinde, Diyarbakır Cumhuriyet Savcısı, birinci baꢀvuranı, bir terör

örgütüne yardım ve yataklık yapmakla suçladığı iddianamesini Diyarbakır Devlet Güvenlik

Mahkemesi’ne sunmuꢀtur. Aynı gün, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi’ndeki üç

Cumhuriyet Savcısı, kendisine yönelik kanıt bulunmadığından, ikinci baꢀvurana yönelik

hiçbir kovuꢀturma yapılmamasına karar vermiꢀtir.

13.3 Nisan 2001 tarihinde, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi, 4616 sayılı Kanun

uyarınca birinci baꢀvurana yönelik nihai bir hüküm verilmesinin ertelenmesine karar

vermiꢀtir. Mahkeme, aynı Kanun’un 1 § 4. maddesi uyarınca, kendisine yönelik cezai

iꢀlemlerin askıya alınmasına ve eğer bu karardan itibaren beꢀ yıl içinde baꢀka bir kasti suç

iꢀlerse nihai bir karar verilmesine karar vermiꢀtir.

2.Üçüncü baꢀvurana iliꢀkin olarak

14.17 Kasım 1998 tarihinde, baꢀvuran, partinin Diyarbakır merkezinin önündeki yirmi kiꢀilik

bir grupla birlikte gözaltına alınmıꢀtır.

15.18 Kasım 1998 tarihli bir yazıyla, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü, Diyarbakır Cumhuriyet

Savcısı’ndan, baꢀvuranın gözaltı süresini, diğer yüz on kiꢀiyle beraber, 21 Kasım 1998’e

kadar uzatmasını talep etmiꢀtir. Aynı gün, Cumhuriyet Savcısı, Emniyet Müdürlüğü’ne

tutukluluk süresini bu tarihe kadar uzatma yetkisi vermiꢀtir.

16.20 Kasım 1998 tarihinde, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü’nün talebi üzerine ve sanıkların

sayısını dikkate alarak, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi hakimi, tutukluluk süresini,

26 Kasım 1998 tarihine kadar uzatmaya karar vermiꢀtir.

17.25 Kasım 1998 tarihinde, baꢀvuran Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde savcı ve

hakim huzuruna çıkarılmıꢀtır. Hakim, baꢀvuranın tutuksuz yargılanmak üzere serbest

bırakılmasına karar vermiꢀtir.

18.22 ꢁubat 2001 tarihinde, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi, 4616 sayılı Kanun

uyarınca baꢀvurana yönelik nihai bir hüküm verilmesinin ertelenmesine karar vermiꢀtir.

Mahkeme, aynı Kanun’un 1 § 4. maddesi uyarınca, kendisine yönelik cezai iꢀlemlerin askıya

alınmasına ve eğer bu karardan itibaren beꢀ yıl içinde baꢀka bir kasti suç iꢀlerse nihai bir karar

verilmesine karar vermiꢀtir.

HUKUK

19.29 Kasım 2005 tarihinde, AĐHM, Hükümet’ten izleyen deklarasyonu almıꢀtır:

“Türk Hükümeti’nin baꢀvuranlara, yukarıda anılan ve Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’nde görülmekte

olan baꢀvurunun dostane çözümü için her ꢀey dahil 9.600 Euro (dokuz bin altı yüz Euro) tutarındaki

meblağı ex gratia ödemeye hazır olduğunu bildiririm.

Davayla ilgili her türlü tazminat ve mahkeme masraflarını kapsayacak olan bu tutar, uygulanabilecek her

türlü vergiden muaf olacak, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek

üzere, Euro olarak, baꢀvuranlar ve/veya ilgili yetkili temsilcileri tarafından belirlenen bir banka hesabına

ödenecektir. Bu tutar, AĐHM tarafından Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin 39. maddesi uyarınca

verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Ödemenin öngörülen üç aylık süre

içerisinde yapılmaması durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına

kadar, Hükümet, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eꢀit oranda

basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teꢀkil edecektir.

Hükümet ayrıca, AĐHS’nin 43 § 1. maddesi kapsamında, davanın Büyük Daire’ye götürülmesini talep

etmemeyi de taahhüt eder.”

20.27 Temmuz 2005 tarihinde, AĐHM, baꢀvuranların temsilcilerinin imzaladığı izleyen

deklarasyonu almıꢀtır:

“

Türk Hükümeti’nin baꢀvuranlara, yukarıda anılan ve Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’nde

görülmekte olan baꢀvurunun dostane çözümü için her ꢀey dahil 9.600 Euro (dokuz bin altı yüz Euro)

tutarındaki meblağı ex gratia ödemeye hazır olduğunu not ederim.

Davayla ilgili her türlü tazminat ve mahkeme masraflarını kapsayacak olan bu tutar, uygulanabilecek

her türlü vergiden muaf olacak, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Yeni Türk Lirası’na

çevrilmek üzere, Euro olarak, baꢀvuranlar ve/veya ilgili yetkili temsilcileri tarafından belirlenen bir

banka hesabına ödenecektir. Bu tutar, AĐHM tarafından Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin 39.

maddesi uyarınca verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Ödemenin

öngörülen üç aylık süre içerisinde yapılmaması durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren

ve ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç

puan fazlasına eꢀit oranda basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir.

Teklifi kabul eder ve sözkonusu baꢀvuruya yol açan olaylar hususunda Türkiye aleyhindeki iddialardan

vazgeçerim. Bu ꢀekilde, davanın nihai olarak karara bağlandığını beyan ederim.

Bu deklarasyon, Hükümet ve baꢀvuranlar arasında varılan dostane çözüm kapsamında yapılmıꢀtır.

Ayrıca, AĐHM kararının verilmesinden sonra, AĐHS’nin 43 § 1. maddesi çerçevesinde Büyük Daire’ye

gönderilmesini talep etmemeyi taahhüt ederim.”

21.AĐHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü not eder (AĐHS’nin 39. maddesi).

Çözümün, AĐHS ve Protokollerinde öngörülen insan haklarına saygı temeline dayandığı

hususunda tatmin olmuꢀtur (AĐHS’nin 37 § 1. maddesi ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 62 § 3.

maddesi).

22.Dolayısıyla, dava kayıttan düꢀürülmelidir.

YUKARIDAKĐ GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE