COUNCIL  
AVRUPA  
OF EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ÜÇÜNCÜ DAĐRE  
TALATTĐN AKKOÇ/TÜRKĐYE  
(B a ꢀvuru no. 50037/99)  
KARAR  
STRAZBURG  
10 Kasım 2005  
Sözkonusu karar AĐHS’nin 44§2. maddesi uyarınca kesinlik kazanacaktır. Ancak ,ꢀekle iliꢀkin  
değiꢀiklik yapılabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
1
Talattin Akkoç/Türkiye davasında,  
Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (Üçüncü Daire),  
Sn. B.M. ZUPANČIČ, Baꢀkan,  
Sn. J. HEDIGAN,  
Sn. R. TÜRMEN,  
Sn. M. TSATSA-NIKOLOVSKA,  
Sn. V. ZAGREBELSKY,  
Sn. E. MYJER,  
Sn. DAVID THÓR BJÖRGVINSSON, yargıçlar,  
Ve Bölüm Sekreteri Sn. V. BERGER’in katılımı ile Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi  
Heyeti olarak toplanmıꢀ,  
20 Ekim 2005 tarihindeki gizli görüꢀme sonucunda,  
Yukarıda anılan tarihte benimsenmiꢀ olan aꢀağıdaki karara varmıꢀtır:  
USULĐ ĐꢀLEMLER  
1.Davanın nedeni, Türk vatandaꢀı Talattin Akkoç’un (“baꢀvuran”), 14 Haziran 1999  
tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Sözleꢀme’nin (“Sözleꢀme”)  
34. maddesi uyarınca, Türkiye aleyhine Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne yaptığı  
baꢀvurudur (baꢀvuru no. 50037/99).  
2. Baꢀvuranı, görevini Đstanbul’da ifa etmekte olan avukat N. Baylav temsil etmiꢀtir.  
Türk Hükümeti (“Hükümet”), AĐHM huzurundaki davalar için bir Ajan tayin etmemiꢀtir.  
3. 28 Ocak 2004 tarihinde AĐHM, baꢀvuruyu Hükümet’e bildirmeye karar vermiꢀtir.  
AĐHS’nin 29  
§
3. maddesinin hükümleri uyarınca baꢀvurunun esaslarını ve  
kabuledilebilirliğini birlikte incelemeye karar vermiꢀtir.  
4. 1 Kasım 2004 tarihinde AĐHM, Dairelerinde değiꢀiklik yapmıꢀtır (Đç Tüzüğün 25 §  
1. maddesi). Sözkonusu dava ile ilgili olarak yeni oluꢀturulmuꢀ Üçüncü Daire  
görevlendirilmiꢀtir.  
OLAYLAR  
I. DAVA OLAYLARI  
5. Baꢀvuran 1957 doğumludur ve Kocaeli’de yaꢀamaktadır.  
6. 14 Aralık 1995 tarihinde Kocaeli Đl Özel Đdare Müdürlüğü, baꢀvurana ait bir parsel  
toprağı kamulaꢀtırmıꢀtır. Bilirkiꢀi komitesi, sözkonusu toprağın değerini tayin etmiꢀ ve ilgili  
miktar, 22 Kasım 1996 tarihinde baꢀvurana ödenmiꢀtir.  
7. 22 Ekim 1996 tarihinde baꢀvuran, Gebze Asliye Hukuk Mahkemesi’ne tazminat  
davası açmıꢀtır.  
8. 20 ꢁubat 1998 tarihinde ilk derece Mahkemesi, idarenin baꢀvurana, toprak  
sahipliğinin idareye havale edildiği 22 Kasım 1996 tarihinden baꢀlamak üzere kanuni oran  
üzerinden uygulanacak faizle birlikte 4,619,997,360 Türk Lirası (TRL) ödemesine karar  
vermiꢀtir.  
2
9. 22 Eylül 1998 tarihinde Yargıtay, ilk derece Mahkemesi’nin kararını onamıꢀtır.  
10. 15 Aralık 1998 tarihinde Yargıtay, baꢀvuranın kararın düzeltilmesine iliꢀkin  
talebini reddetmiꢀtir.  
11. 29 Temmuz 1999 tarihinde Kocaeli Đl Özel Đdare Müdürlüğü, baꢀvurana faizi ile  
birlikte ilgili miktarı ödemiꢀtir.  
II. ĐLGĐLĐ ĐÇ HUKUK VE UYGULAMASI  
12. Đlgili iç hukuk ve uygulaması, 23 Eylül 1998 tarihli Aka/Türkiye kararında  
belirtilmiꢀtir (Hüküm ve Karar Raporları 1998-VI, sayfa 2674-76, § 17-25) ve 9 Temmuz  
1997 tarihli Akkuꢀ/Türkiye kararı (Raporlar 1997-IV, §§ 13-16).  
HUKUK  
I. 1 NO.LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
13. Baꢀvuran, kamulaꢀtırma için alacağı ek tazminat ile ödenecek gecikme faizi  
oranının, çok düꢀük olduğuna ve kamulaꢀtırma hususunda yetkili makamların, ilgili miktarları  
belirlemede geciktiğine dair ꢀikayette bulunmuꢀtur. ꢁikayetini, 1 No.lu Protokol’ün aꢀağıda  
kaydedilen 1. maddesine dayandırmıꢀtır:  
“Her gerçek ve tüzel kiꢀinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır.  
Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koꢀullara ve uluslararası hukukun genel  
ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.  
Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek  
veya vergilerin ya da baꢀka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları  
uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez.”  
A. Kabuledilebilirlik  
14. Hükümet, Borçlar Kanunu’nun 105. maddesi uyarınca kendisine tanınan iç hukuk  
yolunu uygun ꢀekilde kullanmadığı için baꢀvuranın, AĐHS’nin 35. maddesince öngörülen iç  
hukuk yollarını tüketmemiꢀ olduğunu belirtmiꢀtir.  
15. AĐHM, Aka davasında benzer bir itirazı reddetmiꢀ olduğunu gözlemler (sayfa  
2678-79, §§ 34-37). Sözkonusu davada farklı bir karara varmak için gerekçe görmemektedir  
ve bu nedenle, Hükümet’in itirazını reddetmektedir.  
16. Đçtihadında belirlenen ilkeler (bkz., diğer içtihatlar yanında, Aka ve Akkuꢀ) ve  
sunulan tüm deliller ıꢀığında AĐHM, baꢀvurunun esaslara iliꢀkin inceleme gerektirdiği ve  
baꢀvurunun kabuledilemez olduğu sonucuna varmak için gerekçe olmadığı kanısındadır.  
B. Esaslar  
17. AĐHM, sözkonusu davada günıꢀığına çıkan konulara benzer konuların ortaya  
çıktığı birçok davada 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edilmiꢀ olduğu sonucuna  
varmıꢀtır (bkz. Akkuꢀ, sayfa 1317, § 31, ve Aka, sayfa 2682, §§ 50-51).  
3
18. Hükümet tarafından sunulan delil ve iddiaları inceleyen AĐHM, daha önceki  
davalarda varmıꢀ olduğu sonuçlardan farklı bir sonuca varmak için gerekçe görmemektedir.  
Yerel Mahkemelerce ödenmesine karar verilen ek tazminatın ödenmesindeki gecikmenin,  
kamulaꢀtırmadan sorumlu makamlara atfedilebileceği ve toprak sahibinin, kamulaꢀtırılan  
toprak yanında ek kayba uğramasına yol açtığı kanısındadır. Genel olarak dava iꢀlemlerinin  
uzunluğu ve sözkonusu gecikme sonucu AĐHM, umumi menfaat talepleri ve mal ve mülk  
dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkının korunması arasında korunması  
gereken hassas dengenin bozulmasına yol açan kiꢀisel ve haddinden fazla bir yüke maruz  
bırakıldığı kanısındadır.  
19. Sonuç olarak, 1 no.lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
20. AĐHS’nin 41. maddesi aꢀağıda kaydedilmiꢀtir:  
“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci  
Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun  
bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
21. AĐHM, AĐHM Đç Tüzüğünün 60. maddesi uyarınca, adil tazmin talebinin,  
“sunulmaması halinde Heyet’in talebi kısmen ya da tamamen reddedebileceği” destekleyici  
nitelikte uygun belgeler veya makbuzlarla birlikte yazılı olarak belirtilmesi ve sunulması  
gerektiğini belirtir.  
22. Sözkonusu davada, 22 Haziran 2004 tarihinde, Hükümet’in baꢀvurunun  
kabuledilebilirliği ve esaslarına iliꢀkin görüꢀlerinin alınması ardından baꢀvuran, adil tazmin  
taleplerini sunmaya davet edilmiꢀ ancak, gereken zaman içerisinde sunmamıꢀtır. Dolayısıyla  
AĐHM, AĐHS’nin 41. maddesi uyarınca tazminat ödenmemesine karar vermiꢀtir.  
YUKARIDAKĐ GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna,  
2. 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edilmiꢀ olduğuna karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77 §§ 2. ve 3.  
maddeleri uyarınca 10 Kasım 2005 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
Vincent BERGER  
Sekreter  
Boštjan M. ZUPANČIČ  
Baꢀkan  
4