C O U N C I L O F

E U R O P E

AVRUPA

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ÜÇÜNCÜ DAĐRE

TANGÜN VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 38128/02)

KARAR

STRAZBURG

12 Nisan 2007

Bu karar, AĐHS’nin 44 § 2 Maddesi’nde belirtilen ꢀartlarla kesinlik kazanacaktır, ancak ꢀekle

iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USULĐ ĐꢀLEMLER

Davanın nedeni, on iki Türk vatandaꢁı, Tekin Tangün, Metin Yavuz, Ali Ercan

Gökoğlu, Egemen Seyfettin Kuꢁçu, Hatice Ruken Kılıç, Naciye Barbaros, Duygu Eygi, Yeter

Gönül, Đsmail Özmen, Murat Bargu, Feridun Yücel Batu ve Đbrahim Akın’ın (“baꢁvuranlar”),

Đnsan Haklarını ve Temel Hakları Korumaya Dair Sözleꢁme’nin (“Sözleꢁme”) 34. Maddesi

uyarınca, 5 Ekim 2001 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa Đnsan Hakları

Mahkemesi’ne yaptığı baꢁvurudur (baꢁvuru no: 38128/02).

AĐHM, 1 Haziran 2006 tarihinde, baꢁvurunun Đbrahim Akın’a iliꢁkin kısmının kayıttan

düꢁürülmesine karar vermiꢁtir. AĐHM, ayrıca, baꢁvuranların gözaltında tutulma sürelerinin

uzunluğuna iliꢁkin ꢁikayetinin geri kalan kısmını Hükümet’e bildirmeye karar vermiꢁtir.

AĐHM, AĐHS’nin 29 § 3 Maddesi’nin hükümleri uyarınca, baꢁvurunun kabuledilebilirliğiyle

birlikte esaslarını da incelemeye karar vermiꢁtir.

OLAYLAR

DAVA OLAYLARI

Baꢁvuranlar, sırasıyla 1969, 1964, 1968, 1979, 1978, 1976, 1981, 1975, 1974, 1971 ve

1969 doğumlu olup, Antalya’da ikamet etmekte olan Feridun Yücel Batu dıꢁında Đzmir veya

Ankara’da ikamet etmektedirler.

7 Ağustos 2001’de Tekin Tangün ve 8 Ağustos 2001’de diğer baꢁvuranlar yakalanmıꢁ

ve yasadıꢁı silahlı bir örgütün eylemlerinde bulundukları ꢁüphesi ile gözaltına alınmıꢁlardır.

Polisin isteği üzerine, baꢁvuranların gözaltı süresi, sırasıyla 9 ve 11 Ağustos 2001 tarihlerinde,

önce Cumhuriyet Savcısı, daha sonra da Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından

uzatılmıꢁtır.

13 Ağustos 2001 tarihinde, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, Tangün, Yavuz ve

Gökoğlu’nun tutuklu yargılanması ve diğer baꢁvuranların serbest bırakılması emrini

çıkarmıꢁtır.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 5 § 3 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢁvuranlar, AĐHS’nin 5 § 3 Maddesi’nin aksine, hemen bir yargıç önüne

çıkarılmadıklarını iddia etmiꢁlerdir.

A. Kabuledilebilirlik

Hükümet, AĐHM’den AĐHS’nin 35 § 1 Maddesi’nde öngörüldüğü ꢁekilde iç hukuk

yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, baꢁvurunun reddini talep etmiꢁtir. Hükümet, bu

bakımdan, baꢁvuranların Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 128. Maddesi’ne atıfta bulunarak,

gözaltında tutulma sürelerinin uzunluğuna itiraz edebileceklerini ileri sürmüꢁtür. Hükümet,

2

ayrıca, baꢁvuranların 466 sayılı Kanun Dıꢁı Yakalanan Veya Tutuklanan Kimselere Tazminat

Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca da tazminat arayıꢁına girebileceklerini ifade etmiꢁtir.

AĐHM, benzer davalarda Hükümet’in ilk itirazlarını inceleyip reddettiğini

yinelemektedir (bkz, özellikle, Daꢀ, yukarıda kaydedilen, § 21; ve Ahmet Mete / Türkiye, no.

77649/01, § 21, 25 Nisan 2006). AĐHM, bu davada, yukarıda adı geçen davalarda vermiꢁ

olduğu kararların dıꢁına çıkmasını gerektirecek hiçbir özel koꢁul görmemektedir.

Sonuç olarak, AĐHM, Hükümet’in ilk itirazını reddetmektedir. AĐHM, ayrıca, bu

davanın kabuledilmez olması için hiçbir gerekçe görmemektedir ve bu nedenle, baꢁvurunun

kabuledilebilir olduğu sonucuna varılmalıdır.

B. Esaslar

Hükümet, baꢁvuranların gözaltında tutulma sürelerinin söz konusu zamanda

yürürlükte olan yasalara uygun olduğunu iddia etmiꢁtir. Hükümet, ilgili yasanın o zamandan

sonra AĐHM’nin içtihadına göre değiꢁtirildiğini belirtmiꢁtir.

Baꢁvuranlar, iddialarını sürdürmüꢁtür.

AĐHM, baꢁvuranların sırasıyla altı (Tangün) ve beꢁ gün (diğer baꢁvuranlar) gözaltında

tutulduklarını belirtmektedir. AĐHM, Brogan ve Diğerleri / Đngiltere davasında (29 Kasım

1988 tarihli karar, A Serisi no. 145-B, s. 33-34, § 62), adli denetim olmaksızın dört gün altı

saat süreyle gözaltında tutulmanın, amacı toplumun tamamını terörizme karꢁı korumak olsa

da AĐHS’nin 5 § 3 Maddesi’ndeki katı zaman sınırlamalarının dıꢁına çıktığı yönünde karar

verdiğini yinelemektedir (ibid).

Baꢁvuranların suçlu bulundukları eylemlerin ciddi olduğu düꢁünülse bile, AĐHM,

baꢁvuranların bir hakim veya kanun tarafından yargı yetkisini kullanmasına izin verilen bir

memur huzuruna çıkarılmadan önce beꢁ altı gün boyunca gözaltında tutulmalarını kabul

edemez.

Buna göre, AĐHS’nin 5 § 3 Maddesi ihlal edilmiꢁtir.

II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. Maddesi:

“Mahkeme iꢁbu Sözleꢁme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢁmeci

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun

bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢁvuranlar, manevi tazminat olarak, toplamda 51,000 Euro (EUR) talep etmiꢁlerdir.

Hükümet, bu miktara itiraz etmiꢁtir.

AĐHM, içtihadını gözönünde tutarak ve adil bir değerlendirme yaparak, manevi

tazminat olarak Tangün’e 1,000 Euro ve diğer baꢁvuranların her birine 500’er Euro

ödenmesine karar vermiꢁtir.

3

B. Masraf ve Giderler

Baꢁvuranlar ayrıca, AĐHM önünde yapmıꢁ oldukları masraf ve giderler için 5,600

Euro talep etmiꢁlerdir. Baꢁvuranlar, avukatları Aꢁçı tarafından hazırlanan bir masraf çizelgesi

sunmuꢁtur.

Hükümet, bu miktara itiraz etmiꢁtir.

AĐHM, adil bir biçimde karar vererek ve içtihadında belirtilen kriterleri göz önünde

tutarak, masraf ve giderler için baꢁvuranlara müꢁtereken 1,000 Euro ödenmesini uygun

görmektedir.

C. Gecikme Faizi

AĐHM, gecikme faizinin, Avrupa Merkez Bankası’nın uyguladığı faiz oranına üç puan

eklemek suretiyle oluꢁacak faiz oranına göre belirlenmesini uygun bulmuꢁtur.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢁvurunun geri kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 5 § 3 Maddesi’nin ihlal edildiğine;

3. (a) davalı Devlet’in, baꢁvuranlara, AĐHS’nin 44 § 2 maddesi uyarınca bu kararın

kesinlik kazandığı tarihten itibaren üç ay içinde, aꢁağıdaki miktarları ödemesine (bu

miktar, ödeme tarihinde uygulanan kur üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilecek);

i.

Manevi tazminat olarak Tangün’e 1,000 Euro (bin Euro) ve diğer

baꢁvuranların her birine 500 Euro (beꢁ yüz Euro);

ii.

Masraf ve giderler için ortaklaꢁa 1,000 Euro (bin Euro);

iii. Bu miktarlara konulabilecek bütün vergiler;

(b) ödeme tarihine kadar yukarıda bahsedilen üç ayın dolması halinde, yukarıdaki

miktarların üzerine, Avrupa Merkez Bankası’nın gecikme döneminde uyguladığı faiz

oranına üç puan eklemek suretiyle oluꢁacak faiz oranına eꢁit miktarda basit faizin

ödenmesine karar vermiꢀtir.

6. Baꢁvuranın adil tazmin talebinin geri kalan kısmının reddine karar vermiꢀtir.

Đꢁbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢁ olup 12 Nisan 2007 tarihinde, Đçtüzüğün 77.

Maddesi’nin 2 ve 3. fıkraları uyarınca yazılı olarak tebliğ edilmiꢁtir.

Santiago QUESADA

Bölüm Sekreteri

Boštjan M. ZUPANČIČ

Baꢁkan

4

5