CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

SAĞNAK -TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no:45465/04)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

13 Ekim 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (45465/04) no’lu davanın nedeni (T.C.

vatandaꢀı) Saygı Sağnak’ın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 22 Aralık 2004

tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa

Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Đstanbul Barosu avukatlarından G. Altay tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢁULLARI

Baꢀvuran, 1977 doğumludur ve Đstanbul’da ikâmet etmektedir.

Baꢀvuran, 20 Nisan 1999 tarihinde yasadıꢀı silahlı terör örgütü TKP/ML-TIKKO’ya karꢀı

Đstanbul’da yürütülen bir operasyon sırasında yakalanarak gözaltına alınmıꢀtır.

Aynı gün Haseki hastanesinde düzenlenen tıbbi rapora göre, baꢀvuranın vücudunda herhangi

bir yara ve darp izine rastlanmamıꢀtır.

Haseki hastanesi tarafından düzenlenen 24 Nisan 1999 tarihli tıbbi raporda baꢀvuranın

vücudunda yara ve darp izi tespit edilmemiꢀtir.

Adli Tıp Kurumu Beyoğlu ꢁube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 25 Nisan 1999 tarihli

rapor, 24 Nisan 1999 tarihli hastane raporunu doğrulamıꢀtır. Baꢀvuranın muayenesi

sonucunda düzenlenen bu tıbbi raporda vücudunda herhangi bir yara ve darp izine

rastlanmadığı belirtilmiꢀtir.

25 Nisan 1999 tarihinde baꢀvuran, Cumhuriyet savcısı tarafından dinlenmiꢀ ve bu

sorgulamasında kendisine yöneltilen suçlamaları reddetmiꢀtir. Baꢀvuran, 22 Nisan 1999

tarihinde gözaltı sırasında alınan ifadesinde iꢀkenceye maruz kaldığını ve ifadenin kendisine

zorla imzalatıldığını beyan etmiꢀtir. Baꢀvuran ayrıca, diğer sanıkları tanımadığını ifade

etmiꢀtir.

25 Nisan 1999 tarihinde baꢀvuran, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi hakimi tarafından

dinlenmiꢀtir. Savcılıkta verdiği ifadeyi tekrarlayan baꢀvuran, gözaltı sırasında verdiği

ifadenin iꢀkence altında elde edildiğini ve polislerin hazırladığı belgelerin zorla

imzalatıldığını tekrarlamıꢀtır. Baꢀvuranın beyanına göre, tıbbi rapor okunduğunda iꢀkencenin

vücudunda iz görünmeyecek ꢀekilde yapıldığı anlaꢀılmaktadır. Baꢀvuran ayrıca, diğer

sanıklarla yapılan yüzleꢀtirme tutanaklarına ve olay yeri canlandırma tutanağına itiraz

etmiꢀtir. Hakim, suçun cins ve niteliği ile birlikte delil durumunu göz önüne alarak baꢀvuranın

tutuklanmasına karar vermiꢀtir.

Baꢀvuran, 27 Nisan 1999 tarihinde tutuklanarak Ümraniye (Đstanbul) cezaevine konulmuꢀtur.

3 Haziran 1999 tarihinde hazırlanan bir iddianameyle baꢀvuranın da aralarında bulunduğu on

iki kiꢀi hakkında yasadıꢀı silahlı terör örgütüne yardım ve yataklık etme suçundan dava

açılmıꢀtır.

1

10 Ekim 2001 tarihinde, Cumhuriyet savcısı esas üzerindeki taleplerini sunmuꢀtur.

Devlet Güvenlik Mahkemesi, 22 Mayıs 2002 tarihli kararında baꢀvuranı on sekiz yıl yirmi üç

gün hapis ve ayrıca para cezasına mahkûm etmiꢀtir. Mahkeme baꢀvuranın tahliye talebini

reddetmiꢀtir.

Yargıtay, 17 Nisan 2003 tarihinde aldığı kararda baꢀvuran ile diğer suçortaklarının

durumunun daha iyi incelenmesini talep ederek Devlet Güvenlik Mahkemesinin kararını

bozmuꢀtur.

Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kaldırılmasından sonra yetkili duruma gelen Đstanbul Ağır

Ceza Mahkemesi, 2 Kasım 2004 tarihli kararında baꢀvuranın tahliye talebini reddetmiꢀtir.

Mahkeme karar gerekçesinde, ilgili ꢀahısa isnat edilen suçun cins ve niteliğini, delil

durumunu ve verilecek asgari cezayı dikkate aldığını kaydetmiꢀtir.

Mahkeme, 25 Ağustos 1999 ile 3 Eylül 2004 tarihleri arasında on sekiz duruꢀma

gerçekleꢀtirmiꢀtir. Mahkeme, bu duruꢀmalarda :

– ya dosya içeriğini ve delil durumunu göz önüne alarak, baꢀvuranın savunmasında tam

olarak dinlenmediği kanısına varmıꢀ ;

– ya delil durumu, halihazırdaki tutukluluk süresi ve dosya içeriğini göz önüne almıꢀ ;

– ya isnat edilen suçun cins ve niteliğini, delil durumunu, suçun iꢀlendiği tarihi ve geçen

tutukluluk süresini dikkate almıꢀ ;

– ya da gerekçe göstermeden baꢀvuranın tahliye talebini reddederek, tutukluluk halinin

devamına karar vermiꢀtir.

Ağır ceza mahkemesi, 22 Aralık 2004 tarihinde isnat edilen suçun cins ve niteliğini, delil

durumunu, suçun iꢀlendiği tarihi ve tutuklu olarak geçirilen süreyi dikkate alarak baꢀvuranın

tahliyesine karar vermiꢀtir.

30 Eylül 2005 ile 27 Haziran 2008 tarihleri arasında on bir duruꢀmaya bakan ağır ceza

mahkemesi, baꢀvuranın adresini belirlemek amacıyla Fatih 1. Ceza Mahkemesinde

görülmekte olan dava dosyasını geri istemiꢀtir. Son duruꢀma sırasında mahkeme, baꢀvurana

ait parmak izinin Adli Tıp Kurumu tarafından incelemesini talep etmiꢀtir.

Dava halen Đstanbul Ağır Ceza mahkemesi önünde görülmeye devam etmektedir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 5. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin

Hükümet, yargılamanın halen ulusal mahkemeler önünde görülmekte olduğunu hatırlatarak, iç

hukuk yollarının tüketilmediğini ileri sürmekte ve baꢀvurunun kabuledilemez olduğunu

savunmaktadır.

Baꢀvuran, Hükümetin bu iddiasına itiraz etmektedir.

2

AĐHM, baꢀvuranın tutukluluk süresinin uzunluğuyla ilgili ꢀikâyetinin yanısıra tutukluluk

halinin devamına itiraz edebileceği ve adli yönden denetlenmesini isteyeceği bir itiraz

yolunun bulunmadığından da yakındığını kaydetmektedir. Bu itibarla, Hükümetin

kabuledilemezlik iddiası AĐHS’nin 5. maddesinin 4. paragrafının ihlaline dayalı ꢀikâyetle

yakından alakalı olduğundan, AĐHM bunun esasla birleꢀtirilmesine karar vermektedir.

AĐHM, öte yandan baꢀvurunun bu kısmının AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında

açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını

tespit etmektedir. Dolayısıyla, kabuledilebilir ilan edilmesi uygun olacaktır.

B. Esasa iliꢀkin

1. AĐHS’nin 5. maddesinin 3. paragrafına dayalı ꢀikâyet

Baꢀvuran, tutukluluk süresinden ꢀikâyetçi olmakta ve AĐHS’nin 5. maddesinin 3. paragrafına

atıfta bulunmaktadır.

Bu sava karꢀı çıkan hükümet, isnat edilen suçların niteliği göz önüne alındığında kamu

düzenini korumak ve insanların güvenliğini sağlamak için baꢀvuranın tutuklu kalmasının

gerekli olduğunu savunmaktadır. Hükümet, Türkiye’den kaçma, delilleri karartma, suç izlerini

yok etme ve olası tanıkları tehdit etme riski bulunduğunu kaydetmektedir. Hükümet ayrıca,

adli makamların yargılamaya ara verdiği hiçbir dönem bulunmadığını not etmekte ve nihayet

tutuklu geçen sürenin, ceza kanununa uygun olarak, hapis cezasından düꢀüleceğini

belirtmektedir.

Baꢀvuran, iddiasını tekrarlamaktadır.

AĐHM, baꢀvuranın tutukluluk süresinin yakalanarak gözaltına alındığı gün, yani 20 Nisan

1999 tarihinde baꢀladığını ve Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi tarafından tahliye edildiği 22

Aralık 2004 tarihinde sona erdiğini kaydetmektedir. Yani bu dönem yaklaꢀık beꢀ yıl sekiz ay

sürmüꢀtür.

AĐHM, yakalanan kiꢀinin bir suç iꢀlemiꢀ olduğuna dair makul sebeplerin devam ediyor

olmasının o kiꢀinin tutukluluk halinin sürdürülmesinin olmazsa olmaz koꢀulu olduğunu, ancak

belli bir süreden sonra bunun yetersiz hale geldiğini hatırlatmaktadır. Bu durumda AĐHM, adli

merciler tarafından benimsenen diğer gerekçelerin özgürlükten yoksun bırakma iꢀlemini haklı

kılmaya devam edip etmediğini belirlemelidir. Bu gerekçelerin ‘uygun’ ve ‘yeterli’ olduğunun

tespit edilmesi halinde AĐHM, yetkili ulusal makamların ‘yargılamanın devamına özel bir

önem atfedip atfetmediğini’ araꢀtırır (bakınız, diğerleri arasından, Türkiye aleyhine Tüm

davası, n^o11855/04, prg. 41, 17 Haziran 2008).

Mevcut davada yetkili makamların baꢀvuranın lehine iꢀleyen zamanı dikkate aldığını gösteren

herhangi bir unsur bulunmamaktadır. Baꢀvuran tarafından sürekli yinelenen tahliye

taleplerinin, Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından, isnat edilen suçun cinsi ve niteliği,

delillerin durumu, suçun iꢀlendiği tarih ve tutuklanma tarihi ya da tutuklu olarak geçen süre

gibi neredeyse birbirinin aynı hatta basmakalıp gerekçelerle reddedilerek baꢀvuranın

tutukluluğunun devamına hükmedildiği dosya unsurlarından anlaꢀılmaktadır.

3

Oysa AĐHM’ne göre, ‘delillerin durumu’ suçluluğa iliꢀkin ciddi emarelerin varlığına ve

sürekliliğine iꢀaret eden unsurlar olarak mütalaa edilebilirse de ve bu unsurlar halihazırda

genel olarak uygun etkenler teꢀkil ediyorlarsa da, mevcut davada baꢀvuranın bu denli uzun bir

süre boyunca alıkonulmasını tek baꢀına meꢀru kılamaz (Türkiye aleyhine Doğan Yalçın

davası, n^o15041/03, prg. 37, 19 ꢁubat 2008, Türkiye aleyhine Ali Hıdır Polat davası,

n^o61446/00, prg. 28, 5 Nisan 2005, ve Türkiye aleyhine Baltacı davası, n^o495/02, prg. 50,

18 Temmuz 2006).

Baꢀvuranın uzun tutuklu yargılanma süresini göz önünde bulunduran AĐHM, bu koꢀullarda

AĐHS’nin 5. maddesinin 3. paragrafının ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.

2. AĐHS’nin 5/3 ve 13. maddelerine dayalı ꢀikâyet

Baꢀvuran, tutukluluğunun devamına iliꢀkin verilen kararlara itirazda bulunabilmek için etkin

bir iç hukuk yolu bulunmadığı konusunda ꢀikayetçi olmaktadır. AĐHM, bu ꢀikayeti AĐHS’nin

(üst kanun) 5. maddesinin 4. paragrafı açısından inceleyecektir.

Hükümet, eski Türk Ceza Kanunu’nun 298. maddesine dayanarak baꢀvuranın tutukluluğunun

devamına iliꢀkin verilen kararlara itirazda bulunabileceğini savunmaktadır.

Baꢀvuran, bu sava karꢀı çıkmakta ve iddiasını yinelemektedir.

AĐHM, Hükümetin atıfta bulunduğu itiraz yolunu daha önce incelemiꢀtir. Bu konuyla ilgili

olarak AĐHM, söz konusu itiraz yolunun çeliꢀkili bir usul sağlamadığını ve silahların eꢀitliği

ilkesiyle uyumlu olmadığını daha önce kaydetmiꢀtir (Türkiye aleyhine Bağrıyanık davası, n^o

43256/04, prg. 48-51, 5 Haziran 2007, ve Türkiye aleyhine Getiren davası, n^o10301/03, prg.

114-116, 22 Temmuz 2008). AĐHM, mevcut davada Hükümetin, bu içtihadından farklı

düꢀünmesini gerektirecek herhangi bir olgu ya da argüman ortaya koymadığı kanaatindedir.

Bu itibarla AĐHM, Hükümetin iç hukuk yollarının tüketilmediği yönündeki iddiasını

reddetmekte ve AĐHS’nin 5. maddesinin 4. paragrafının ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.

3. AĐHS’nin 5. maddesinin 5. paragrafına dayalı ꢀikâyet

Baꢀvuran, AĐHS’nin 5. maddesinin 3. paragrafına dayalı ꢀikâyetiyle ilgili bir tazminat yolu

olmadığını ileri sürmekte ve AĐHS’nin 5. maddesinin 5. paragrafına atıfta bulunmaktadır.

Hükümet, baꢀvuranın 466 sayılı yasaya dayanarak tutukluluğunun telafisi için tazminat davası

açabileceğini savunmaktadır. Öte yandan, Hükümet

4 Aralık 2004 tarihinde yeni bir ceza

muhakemeleri kanununun kabul edildiğini ve bu kanundaki 141 ve 142. maddelerin böylesi

bir itiraz yolunun koꢀullarını düzenlediğini kaydetmektedir.

AĐHM, Türk mevzuatının AĐHS’nin gereksinimlerine cevap verebilmek amacıyla yeniden

düzenlendiğine iliꢀkin Hükümet tarafından iletilen bilgileri kayda geçmektedir. AĐHM, 31

Mart 2005 tarihinde yürürlüğe giren yeni ceza muhakemeleri kanununun ancak 1 Haziran

2005 tarihinden sonra iꢀlenen suç ve eylemler için uygulandığını not etmektedir. Bununla

birlikte AĐHM, görevinin davaya özgü koꢀulların değerlendirilmesi olduğunu da

belirtmektedir. Bu nedenle, ilgili dönemden beri geliꢀmelerin gerçekleꢀtirildiği gerekçesiyle

bir baꢀvuran için ilgili davanın artık geçerli bir hukuki değerinin kalmadığı yönünde karar

4

vermesi mümkün değildir (bakınız, diğerleri arasından, Türkiye aleyhine Keklik ve diğerleri

davası, n^o77388/01, prg. 39, 3 Ekim 2006).

AĐHM, AĐHS’nin 5. maddesinin 1., 2., 3. ve 4. paragraflarındaki koꢀullara aykırı olarak

kiꢀinin özgürlüğünden mahrum bırakılması halinde bunun telafisinin istenmesinin mümkün

olduğu durumlarda 5. paragrafının gereklerinin yerine getirilmiꢀ olacağını hatırlatmaktadır

(Hollanda aleyhine Wassink, 27 Eylül 1990, prg. 38, seri A n^o185-A). Dolayısıyla 5.

maddede ifade edilen telafi hakkının iꢀletilmesi bir ulusal makam veya AĐHS kurumları

tarafından diğer paragraflardan birinin ihlal edildiğinin tespit edilmesine bağlıdır (Đtalya

aleyhine N.C. davası [GC], n^o24952/94, prg. 49, CEDH 2002-X), ki mevcut davada böyle

olmuꢀtur. Bu itibarla, AĐHM baꢀvuranın AĐHS’nin 5. maddesinin 3. paragrafına aykırı bir

ꢀekilde tutuklu yargılandığı sonucuna varmaktadır.

AĐHM mevcut davada yargılamanın halen görülmekte olduğunu dikkate alarak, 466 sayılı

Kanun’un 1. maddesine göre bu hüküm kapsamında tazminat verilebilmesi için hürriyetten

yoksun bırakmanın hukuka aykırı bir biçimde yapılmıꢀ olması gerektiğini hatırlatmaktadır.

Oysa, dava konusu tutuklama iç hukuka uygun olarak gerçekleꢀtiğinden baꢀvuranın herhangi

bir tazminat elde etme imkanı bulunmamaktadır (Türkiye aleyhine Çiçekler davası,

n^o14899/03, prg. 64, 22 Aralık 2005, ve, mutatis mutandis, Türkiye aleyhine Karaduman ve

diğerleri davası, n^o8810/03, prg. 95, 17 Haziran 2008).

AĐHM bu nedenle AĐHS’nin 5. maddesinin 5.paragrafının ihlal edildiği sonucuna

varmaktadır.

A. AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafına dayalı ꢀikâyet

Baꢀvuran, yargılama süresinin AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafında öngörülen « makul

süre » ilkesine aykırı olduğunu iddia etmektedir.

AĐHM, bu ꢀikâyetin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan

yoksun olmadığını tespit etmektedir. AĐHM ayrıca, söz konusu ꢀikâyetin baꢀka bir

kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını kaydetmektedir.

Hükümet, bu sava karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM tarafından değerlendirilecek süre baꢀvuranın yakalanarak gözaltına alındığı gün, yani

20 Nisan 1999 tarihinde baꢀlamıꢀ ve mevcut kararın alındığı tarihte henüz sona ermemiꢀtir.

Bu son tarihte bile tutukluluk süresi, iki dereceli mahkeme için on yıl beꢀ ayı bulmuꢀtur.

AĐHM, yargılama süresinin makul olup olmadığı konusunun dava koꢀulları ıꢀığında ve

özellikle davanın karmaꢀıklığı ve baꢀvuranlar ile yetkili makamların tutumu gibi AĐHM’nin

içtihadındaki kıstaslar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmaktadır (bakınız,

diğer birçoğu arasından, Fransa aleyhine Pélissier ve Sassi davası [GC], n^o25444/94, prg. 67,

CEDH 1999-II).

AĐHM, sözkonusu baꢀvurudakine benzer sorunlar içeren çok sayıda davaya bakmıꢀ ve sıklıkla

AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının ihlalini tespit etmiꢀtir (Pélissier ve Sassi, ilgili bölüm,

ve Türkiye aleyhine Tendik ve diğerleri davası, n^o23188/02, prg. 31, 22 Aralık 2005).

5

Elindeki bütün unsurları inceleyen AĐHM, Hükümet’in bu davada farklı bir sonuca varmasını

sağlayacak herhangi bir olgu veya argüman ortaya koymadığı kanaatine varmaktadır. Konuyla

ilgili içtihadını göz önünde bulunduran AĐHM, söz konusu kararda yargılamanın çok uzun

sürdüğü ve “makul süre” ꢀartını yerine getirmediğine hükmetmektedir.

Buna göre, AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafı ihlal edilmiꢀtir.

B. AĐHS’nin 6. maddesinin 1. ve 3 c) paragraflarına dayalı ꢀikâyet

Baꢀvuran, ön soruꢀturma yapıldığı sırada avukat yardımından yararlanamadığından ꢀikâyetçi

olmakta ve AĐHS’nin 6. maddesinin 3 c) paragrafına atıfta bulunmaktadır.

Hükümet, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle baꢀvurunun kabuledilemez olduğunu

savunmaktadır. Hükümet, baꢀvuranın ulusal mahkemeler önünde bu ꢀikâyetini dile

getirmediğini ileri sürmektedir.

Baꢀvuran iddialarını yinelemektedir.

AĐHM, baꢀvurana karꢀı yürütülen ceza yargılamasının ulusal mahkemeler önünde halen

devam ettiğini kaydetmektedir. Dolayısıyla, AĐHM’nin kanaatine göre, baꢀvuran bu ꢀikâyetini

zamansız dile getirmektedir. Bununla birlikte, ulusal mahkemelerde görülen yargılama sona

erdiğinde bu ꢀikâyetiyle ilgili yeniden baꢀvuru sunma hakkı bulunduğunu hatırlatmaktadır.

Bunun sonucunda, iç hukuk yollarının tüketilmemiꢀ olması nedeniyle sözkonusu ꢀikâyetin

AĐHS’nin 35. maddesinin 1 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.

III. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran, kendisine yönelik cezai yargılamanın uzunluğu karꢀısında Türk hukukunda

baꢀvurabileceği hiçbir itiraz yolu olmadığından ꢀikâyet etmekte ve AĐHS’nin 13. maddesine

atıfta bulunmaktadır.

Hükümet bu sava karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM, bu ꢀikâyetin yukarıda incelenen ꢀikâyetle bağlantılı olduğunu ve bu nedenle

kabuledilebilir ilan edilmesi gerektiğini kaydetmektedir.

AĐHM, AĐHS’nin 13. maddesinin, 6. maddenin 1. pragrafı çerçevesinde bir dava duruꢀmasını

makul süre içinde yapma ꢀartının ihlal edildiği iddiasıyla ilgili olarak ulusal bir merci önünde

etkili bir hukuk yolunu güvence altına aldığını hatırlatmaktadır (bakınız, Polonya aleyhine

Kudła davası [GC], n^o30210/96, prg. 156, CEDH 2000-XI).

Bu konuyla ilgili olarak AĐHM, Türk hukukunun AĐHS’nin 13. maddesi anlamında ceza

yargılamaları süresinin uzunluğuyla ilgili baꢀvurulabilecek bir itiraz yolu sunmadığını daha

önce baktığı davalarda da tespit ettiğini hatırlatmaktadır (Türkiye aleyhine Daneshpayeh

davası, n^o21086/04, prg. 38 ve 51, 16 Temmuz 2009).

6

Bu durumda, AĐHM, mevcut davada, baꢀvuranın davasının, AĐHS’nin 6. maddesinin 1.

paragrafında belirtildiği ꢀekilde, makul bir süre zarfında çözüme ulaꢀtırılması hakkını

kullanabilmesine olanak tanıyan bir baꢀvuru yolunun iç hukukta bulunmamasından dolayı

AĐHS’nin 13.maddesinin ihlal edildiği kanaatine varmaktadır.

IV. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran ayrıca, gözaltı sırasında kötü muameleye maruz kaldığından ꢀikayetçi olmakta ve

AĐHS’nin 3. maddesine atıfta bulunmaktadır.

Hükümet bu sava karꢀı çıkmakta ve tıbbi raporlara göre baꢀvuranın vücudunda hiçbir yara ve

darp izinin tespit edilmediğini kaydetmektedir. Hükümet ayrıca, ne baꢀvuranın ne de

avukatının bu iddialarla ilgili suç duyurusunda bulunmadığını savunmaktadır. Bu konuyla

ilgili olarak Hükümet, baꢀvuranın iç hukuk yollarını tüketmediğini ileri sürmektedir.

AĐHM, sözkonusu ꢀikâyetin yukarıdaki gerekçeler nedeniyle kabuledilemez olduğunu ve

Hükümetin iç hukuk yollarının tüketilmediği yönündeki itirazının ayrıca incelenmesine gerek

kalmadığı kanaatine varmaktadır.

AĐHM, 3. maddeye aykırı olan kötü muamele iddialarının uygun delil unsurlarıyla

desteklenmesi gerektiğini hatırlatmaktadır (Türkiye aleyhine Güzel davası, n^o71908/01, prg.

68, 5 Aralık 2006, Türkiye aleyhine Hüsniye Tekin davası, n^o50971/99, prg. 43, 25 Ekim

2005, ve Đspanya aleyhine Martinez Sala ve diğerleri davası, n^o58438/00, prg. 121, 2 Kasım

2004).

AĐHM, baꢀvuranın gözaltı süresinin baꢀında, gözaltı devam ederken ve sona erdiğinde üç ayrı

tıbbi raporun düzenlendiğini kaydetmektedir. AĐHM, değerlendirmesi amacıyla sunulan tüm

delil unsurlarını dikkatle incelemiꢀtir. Bu tıbbi raporlar, baꢀvuranın vücudunda lezyon veya

darp izine rastlanmadığını belirtmektedir. Öte yandan, baꢀvuran maruz kaldığını iddia ettiği

kötü muamele koꢀullarının detaylarını açıklamamıꢀtır. Bu nedenle, AĐHM baꢀvuranın gözaltı

sırasında kötü muameleye maruz kaldığı yönündeki iddialarını inandırıcı bulmamaktadır.

Tüm bu unsurlar ile mevcut davanın koꢀullarını dikkate alan AĐHM, değerlendirmesi

amacıyla sunulan delil unsurlarının baꢀvuranın iddia ettiği gibi gözaltı sırasında polis

tarafından kötü muameleye maruz bırakıldığını kanıtlamadığı sonucuna varmaktadır.

Bunun sonucu olarak AĐHM, sözkonusu ꢀikâyetin açıkça dayanaktan yoksun olduğuna ve

AĐHS’nin 35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmesi gerektiğine

hükmetmektedir.

V. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Baꢀvuran, uğradığı maddi zarar karꢀılığı olarak 30 000 Euro (EUR) ve manevi tazminat

olarak ise 15 000 Euro talep etmektedir.

Hükümet bu taleplere karꢀı çıkmaktadır.

7

AĐHM, tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında bir illiyet bağı

görememekte ve bu talebi reddetmektedir. Buna karꢀın, AĐHS’nin 5. maddesinin 3, 4 ve 5.

paragrafları ile 6/1 ve 13. maddelerin ihlali ile ilgili tespitini göz önüne alan AĐHM,

hakkaniyete uygun olarak, baꢀvurana 8 000 Euro manevi tazminat ödenmesine karar

vermektedir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran ayrıca, iç hukukta yapmıꢀ olduğu yargılama giderleri için 566¹Türk Lirası (TRL)

ve AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargılama giderleri için 4 720²TRL talep etmektedir.

Baꢀvuran, kanıtlayıcı belge olarak fatura fotokopilerini sunmuꢀtur. Baꢀvuran buna ilaveten,

kanıt belgesi göstermediği tercüme ve sekreterlik masrafları için 350 TRL talep etmektedir.

Hükümet bu taleplere karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini ve gerekliğini kanıtladığı makul

miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AĐHM mevcut davada sunulan belgeler ve sözü

edilen kıstaslar ıꢀığında, tercüme ve sekreterlik masrafları için yapılan talebi reddetmekte ve

tüm yargılama masraf ve giderleri için baꢀvurana 2 668 Euro ödenmesinin hakkaniyete uygun

olacağına karar vermektedir.

C. Gecikme faizi

AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı

orana üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenmesine hükmetmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun, AĐHS’nin 5. maddesinin 3, 4 ve 5. paragrafları, 6. maddesinin 1. paragrafı

(süre) ve 13. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetlere iliꢀkin kısmının kabuledilebilir geri

kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 5. maddesinin 3, 4 ve 5. paragraflarının ihlal edildiğine;

3. Cezai yargılama süresinin uzunluğu nedeniyle AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

4. AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;

5. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet

tarafından baꢀvurana aꢀağıdaki miktarların ödenmesine:

i. her türlü vergiden muaf tutularak 8.000 Euro (sekiz bin) manevi tazminat

ii. her türlü vergiden muaf tutularak 2.668 Euro (iki bin altı yüz altmıꢀ sekiz)

yargılama masraf ve gideri

¹. Yaklaꢀık 445 Euro

². Yaklaꢀık 2223 Euro

8

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan

fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

6. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragraflarına uygun olarak 13 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

9