* * * .

*

AVRUPA

KONSEYİ

CONSEIL DE *

L’EUROPE

*

* *

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

BABA- TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no:35075/97)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG

24 Ekim 2006

İşbu karar AİHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup

bazı şekli düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (35075/97) başvuru no’lu davanın nedeni, bu

ülke vatandaşı Murat Baba’ın (başvuran) 25 Şubat 1997 tarihinde Avrupa İnsan Hakları

Sözleşmesinin eski (AÎHS) 25. maddesi uyarınca Avrupa însan Hakları Mahkemesine

(Mahkeme) yapmış olduğu başvurudur.

Adli yardım hizmetinden yararlandırılan başvuran, AİHM önünde İstanbul Barosu

avukatlarından V. Soytekin tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I . D A V A K O Ş U L L A R I

1 9 3 5 d o ğ u m lu b a ş v u ra n , O rd u ’ d a ik a m e t e tm e k te o lu p , m a ra n g o z lu k y a p m a k ta d ır.

Başvuran, Kumru Belediyesi ile yaptığı sözleşme gereği, Belediye’ ye ait bir bina için

ahşap kapılar imal etmiştir. Yaptığı işler için kendisine ödenmesi gereken ücretin yalnızca bir

kısmının ödenmesi üzerine, Belediye’ ye karşı dava açarak, alacağı ücretin geriye kalanının

ödenmesini talep etmiştir.

Kumru Asliye Sulh Hukuk Mahkemesi, 8 Haziran 1995 tarihinde verdiği kararla

başvuranı haklı bularak, 30 Kasım 1994 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yıllık %30

gecikme faiziyle birlikte başvurana 37 460 000 TL tazminat ödenmesine hükmetmiştir.

Bu karara istinaden başvuran, Kumru Belediyesi’ ne karşı icra davası açmıştır. Kumru

İcra Hakimi 28 Eylül 1995 tarihinde aldığı kararla Kumru Belediyesi’ ne ait banka

hesaplarına el konulması emrini vermiştir. Ancak Belediye’nin hesaplarındaki meblağ,

ödenmesi gereken borç tutarının altındaydı, Bir belediyenin gayri menkulleri hacze konu

olamayacağından, başvuranın alacağının tamamım tahsil etme yönündeki girişimleri daha

ileriye gidememiştir.

Başvuran, AİHM’ye gönderdiği 17 Ocak 2006 tarihli mektubunda, henüz hiçbir

ödemenin kendisine yapılmadığı bilgisini aktarmıştır.

HUKUK AÇISINDAN

L A Î H S ’ N İ N 1 N O ’ L U E K P R O T O K O L Ü ’ N Ü N 1 . M A D D E S İ N İ N İ H L A L İ İ D D İ A S I

HAKKINDA

Başvuran, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunarak, yerel mahkemelerce

lehinde verilmiş kesin kararların uygulanmaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabuledilebilirlik hakkında

AİHM, içtihatlarından doğan kriterler ışığında ve elindeki mevcut unsurların tümü göz

önüne alındığında başvurunun kabuledilebiîir olduğuna ve esastan incelenmesi gerektiği

kanaatine varmıştır. AİHM başvuruda hiçbir kabuledilmezlik gerekçesi ile karşılaşamadığını

tespit etmiştir.

B. Esas hakkında

Hükümet, ihlal olduğu iddiasına itiraz etmektedir.

AİHM, içtihatlarından doğan ilkeye göre; talep edilebilir olmak için varlığı kanıtlanan

bir ‘alacağın’ 1 No’ lu Ek Protokol’ün 1, maddesi bakımından bir ‘mülkiyet’ teşkil

edebileceğini hatırlatmaktadır (bkz. Yunan rafinerileri Stran ve Stratis Andreadis -

Yunanistan 9 Aralık 1994 tarihli karar, no: 301- B ve Bourdov - Rusya, no:59498/00).

Mevcut davada hal böyledir.

AİHM, mevcut davada Asliye Sulh Hukuk Mahkemesi’ nin , 8 H aziran 1995 tarihinde

verdiği kararla başvuranı haklı bularak, 30 Kasım 1994 tarihinden itibaren geçerli olmak

üzere yıllık %30 gecikme faiziyle birlikte başvurana 37 460 000 TL tazminat ödenmesine

hükmettiğini gözlemlemiştir. Bununla birlikte AİHM, başvuranın bir belediyenin

gayrimenkullerinin haczedilmesine müsaade etmeyen yürürlükteki ulusal kanun ve

belediyenin banka hesaplarında yeterli bakiye bulunmaması nedeniyle sözkonusu kararın

uygulanmasını sağlamak imkanına sahip olamadığım dikkate almıştır. AÎHM, ulusal

makamların kesin kararları uygulamaktan imtina ederek bu müdahale için hiçbir gerekçe

göstermeksizin başvuranı mülkiyet hakkından mahrum bıraktıklarını kaydetmektedir (.Dragne

vd. - R om anya, no. 78047/01, par. 39, 7 avril 2005, et Sabin P opescu - R om anya, no.

48102/99, par. 81 2 Mart 2004).

Diğer taraftan Hükümet, mevcut davada verilmiş adli kararların uygulanmamasının

yol açtığı müdahaleyi haklı gösterecek bir gerekçe sunmamıştır. Bu yüzden Hükümet’in

müdahalesi keyfidir ve yasallık ilkesini ihlal etmiştir. Böylesi bir sonuç AİHM’ yi, toplumun

genel menfaati ile başvuranın bireysel haklan arasındaki adil dengenin korunup

korunmadığını araştırmaktan muaf tutmaktadır (Metaxas ~ Yunanistan, no. 8415/02, par. 19,

27 Mayıs 2004).

Bu nedenlerle 1 No’ lu Ek Protokol’ ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

II. A İ H S ’N İ N 41. M A D D E S İ ’N İ N U Y G U L A N M A S I

AİHS’nin 41. m addesi:

“ M a h k e m e işb u S ö z le şm e v e P ro to k o lle rin in ih la l e d ild iğ in e k a ra r v e rirse v e ilg ili Y ü k se k S ö z le şm e c i

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Başvuran, maddi tazminat olarak 8 631 Euro talep etmektedir. Bu meblağa, ulusal

mahkemeler ve AİHM önünde yapılmış masraf ve harcamalar da dahildir. Bunun dışında,

manevi tazminat olarak da 5 000 Euro talep etmektedir.

Bu talepleri temelden yoksun bulan Hükümet, itiraz etmektdiı*.

Kendi hesaplama yöntemini uygulayan AİHM,. içtihatlarının ışığında, başvurana

alacağının Ödenmeyen kısmıyla birlikte maddi tazminat olarak 1 175 Euro ödenmesini makul

. takdir etmiştir.

AİHM, ihlalin tespitinin kendi başına, başvuranın uğradığı manevi zarar için adil bir

tazmin sağladığını takdir etmektedir,

AİHM, masraf ve harcama konusunu bir sonraki başlık altında incelemenin uygun

olacağı kanaatindedir.

B. Masraf ve harcamalar

Elindeki mevcut unsurları ve içtihatlarından doğan kriterleri göz Önüne alan AİHM,

başvurana hakkaniyete uygun olarak, Avrupa Konseyi tarafından verilen 630 Euro’luk adli

yardım miktarı düşürülmek üzere toplam 2 000 Euro ödenmesine karar vermiştir.

C. G ec i k m e f a iz i

Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankasinın marjinal kredi kolaylıklarına

uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AÎHM OYBİRLİĞİYLE;

1. Başvurunun kabul edilebilir olduğuna;

2 . 1 N o ’ l u E k P r o t o k o l ’ ü n 1 . m a d d e s i n i n ihlal edildiğine;

3 . İ h la lin te s p itin in m a n e v i ta z m in iç in y e te r li olacağına;

4 . a ) A İ H S ’ n in 4 4 § 2 m a d d e s i g e r e ğ in c e k a r a r ın k e s in le ş tiğ i ta r ih te n itib a r e n ü ç a y iç in d e ,

döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere, Savunmacı Hükümet tarafından başvurana:

i . m a d d i t a z m i n a t i ç i n 1 1 7 5 E u r o ( b i n y ü z y e t m i ş b e ş ) ödenmesine;

ii.masraf ve harcamalar için Avrupa Konseyi tarafından verilen 630 Euro’luk adli

yardım miktarı düşülmek üzere üzere toplam 2 000 Euro (iki bin) ödenmesine;

iii. bu miktarın yansıtılabilecek her türlü vergiden muaftutulmasına;

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankasinın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan

fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;

5. A dil tazm ine ilişkin diğer taleplerin reddine;

Karar vermiştir.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 1 ve 3.

maddesine uygun olarak 17 Ekim 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.