C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
SAMSA - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 3372/05)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
1 Temmuz 2008  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 3372/05 numaralı baꢀvurunun nedeni T.C. vatandaꢀı  
Nurettin Samsa’nın (baꢀvuran) 6 Aralık 2004 tarihinde Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini  
güvence altına alan Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca  
yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Gaziantep barosu avukatlarından  
N. M. Demir tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
DAVANIN KOꢀULLARI  
Baꢀvuran 1976 doğumlu olup Gaziantep’te ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran 7 Ekim 1998 tarihinde evrakta sahtecilik ꢀüphesi ile polis tarafından ifadesi  
alınmıꢀtır. Baꢀvuran vermiꢀ olduğu ifadelerinde hakkında yapılan suçlamaları reddetmiꢀtir.  
Gaziantep Asliye Ceza Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı 13 Ekim 1998 tarihli bir iddianame  
ile eski TCK’nın 345. maddesine dayalı olarak evrakta sahtecilik suçundan baꢀvuran hakkında  
ceza davası açmıꢀtır.  
Bu ithamlar dikkate alınarak, polis akademisi giriꢀ sınavını kazanmasına rağmen polislik  
mesleğinden men edilmiꢀtir.  
Asliye Ceza Mahkemesi 15 Ekim 1998 ve 24 Ekim 2003 tarihleri arasında on iki duruꢀma  
gerçekleꢀtirmiꢀ, duruꢀmalar sırasında baꢀvuranın ya da avukatının huzurunda tarafları,  
tanıkları ve Đstanbul Adli Tıp Kurumu uzmanlarını dinlemiꢀtir.  
Asliye Ceza Mahkemesi 24 Ekim 2003 tarihinde dosyada yer alan unsurlar ıꢀığında ve  
baꢀvurana yapılan suçlamaları dikkate alarak bu eylemlerin eski TCK’nın 345. maddesinin  
değil 342. maddesinin alanına girdiğine itibar ederek Gaziantep Ağır Ceza Mahkemesi lehine  
yetkisizlik kararı vermiꢀtir.  
Ağır Ceza Mahkemesi 14 Kasım 2003 ve 21 Haziran 2004 tarihleri arasında üç duruꢀma  
gerçekleꢀtirmiꢀ, tarafları ve tanıkları dinlemiꢀtir. Mahkemeye çağrıldığı halde baꢀvuran 24  
Mart 2004 tarihli duruꢀmaya katılmamıꢀtır ve mahkeme duruꢀmanın 21 Haziran 2004 tarihine  
ertelenmesine karar vermiꢀtir.  
Ağır Ceza mahkemesi 21 Haziran 2004 tarihinde delil yetersizliğinden baꢀvuranı beraat  
ettirmiꢀtir. Temyize gidilmediğinden, karar nihai hale gelmiꢀtir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran yargılamanın uzunluğunun AĐHS’nin 6/1 maddesinde öngörülen «makul süre»  
ilkesinin ihlaline yol açtığını ileri sürmektedir.  
2
Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmakta, bilhassa baꢀvuranın tutumunun ve davanın karmaꢀık  
yapısının davanın sonuçlanmasını geciktirdiğinin altını çizmektedir.  
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder.  
B. Esasa dair  
Hükümet dikkate alınması gereken dönemin baꢀvuranın iddia ettiğinin aksine hakkında  
yapılan suçlamalardan haberdar olduğu 7 Ekim 1998 tarihinde değil, Asliye Ceza  
Mahkemesi’nin davayı görmeye baꢀladığı 13 Ekim 1998 tarihinde baꢀladığını ifade  
etmektedir. Taraflar bu dönemin Ağır Ceza Mahkemesi’nin vermiꢀ olduğu beraat kararı ile  
tamamlandığında hemfikirdir.  
AĐHM ceza sürecinin uzunluğunun incelenmesinde dikkate alınacak dönemin bir kimsenin  
özerk ve kelimenin tam anlamıyla kesin olarak «itham edildiği» gün baꢀladığını ve son yargı  
aꢀamasında suçunun sabit bulunması veya serbest bırakılması ile sona erdiğini  
hatırlatmaktadır (Bkz. diğerleri arasında, Corigliano-Đtalya kararı, 10 Aralık 1982 ve  
Imbrioscia-Đsviçre kararı, 24 Kasım 1993).  
Sonuç itibarıyla, incelenmesi gereken dönem baꢀvuranın polis tarafından dinlendiği 7 Ekim  
1998 tarihinde baꢀlamakta ve ilk derece mahkemesinde hakkında yapılan suçlamalardan  
beraat ettiği 21 Haziran 2004 tarihinde sona ermektedir. Temyize gidilmediğinden sözü edilen  
karar bu son tarihte nihai hale gelmiꢀtir. Bahse konu süreç tek dereceli yargıda yaklaꢀık beꢀ  
yıl sekiz aydır.  
Esasa gelince, AĐHM yargılama süresinin uygunluğunun davanın ꢀartları ıꢀığında ve özellikle  
de davanın karmaꢀıklığı ile baꢀvuran ve ilgili mercilerin tutumu gibi, içtihadında yerleꢀmiꢀ  
ölçütlere bakılarak değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatır (Bkz. diğer birçokları arasında,  
Pelissier ve Sassi-Fransa kararı, no: 25444/94).  
AĐHM sözkonusu davanın pek çok bilirkiꢀi incelemesini gerektirdiği cihetle, bir ölçüde  
karmaꢀık bir yapısının olduğunu tespit eder.  
Tarafların tutumuna gelince, AĐHM Asliye Ceza Mahkemesi önündeki yargılamayı geciktirici  
baꢀvurana yüklenebilecek herhangi bir ihmalin olmadığını kaydetmektedir. Baꢀvuran bizzat  
kendisi veya temsilcisi aracılığıyla mahkeme tarafından yapılan duruꢀmaların tamamında  
hazır bulunmuꢀtur. Buna karꢀın, baꢀvuran Ağır Ceza Mahkemesi önünde halka açık yapılan  
üç duruꢀmadan 24 Mart 2004 tarihli olanında mahkemeye çağrıldığı halde gelmemiꢀtir.  
Mahkeme bunun üzerine duruꢀmayı baꢀvuranın huzurunda kararını verdiği 21 Haziran 2004  
tarihine ertelemiꢀtir. Bu ise mezkur yargılamayı yaklaꢀık üç ay geciktirmiꢀtir.  
AĐHM bununla birlikte Asliye Ceza Mahkemesi’nin beꢀinci yılın sonunda sözü edilen davada  
Ağır Ceza Mahkemesi lehine yetkisizlik kararı verdiğini tespit etmektedir. Fakat yine de  
dosyada bu denli uzun bir süreyi haklı gösterecek herhangi bir unsur yer almamaktadır.  
3
AĐHM bu baꢀvurudakine benzer ꢀikayetleri daha önce de incelediğini ve AĐHS’nin 6/1  
maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. sözü edilen Pelissier ve Sassi  
kararı).  
AĐHM mahkemeye sunulan tüm delil unsurlarının incelediğini, Hükümetin Mahkemenin bu  
davada farklı bir sonuca ulaꢀmasını sağlayacak ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığına  
itibar etmektedir. Mahkemenin bu yöndeki yerleꢀik içtihadı ıꢀığında AĐHM, sözkonusu yargı  
sürecinin aꢀırı olduğu ve «makul süre» koꢀulunu karꢀılamadığı sonucuna varmaktadır.  
Bu nedenle AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran Türkiye’de yargılamanın uzunluğuna karꢀı çıkacak baꢀvuru yolunun mevcut  
olmadığından ꢀikayetçidir ve AĐHS’nin 13. maddesine atıfta bulunmaktadır.  
Hükümet kabuledilebilirlik ve davanın esasına iliꢀkin 3 Aralık 2007 tarihli görüꢀlerinde  
argümanlarını sunmamıꢀtır.  
Baꢀvuran 18 Ocak 2008 tarihli cevaben sunduğu görüꢀlerinde iddiasını yinelemiꢀtir.  
Hükümet daha sonra 26 ꢁubat 2008 tarihli cevaben vermiꢀ olduğu görüꢀlerinde yargılamanın  
uzunluğuna karꢀı iç hukukta baꢀvuru yollarının mevcut olduğunu savunmuꢀ, bu itibarla  
Anayasa’nın 141. maddesini ve olayların meydana geldiği dönemde yürürlükte bulunan ve  
mahkemelere dava dosyalarının bir an evvel incelenmesini ꢀart koꢀan Yargı Muhakeme Usulü  
Kanunu’nun 77. maddesine atıfta bulunmaktadır. Fakat baꢀvuran bu baꢀvuru yolunu  
kullanmamıꢀtır. Bu nedenle baꢀvuran iç hukuk yollarını tüketmiꢀ sayılmamaktadır ve  
AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiği yönündeki ꢀikayeti dayanaktan yoksundur.  
AĐHM bu ꢀikayetin yukarıda ele alınan ꢀikayet ile ilintili olduğu için kabuledilebilir nitelikte  
olduğunu tespit eder.  
AĐHM 13. maddenin davaların makul bir süre zarfında sonuçlandırılmasını öngören 6/1  
maddesinin ihlaline karꢀı iç hukuktaki mahkemeler nezdinde etkili bir baꢀvuru hakkını  
güvence altına aldığını hatırlatır (Bkz. Kudla-Polonya no: 30210/96). AĐHM daha önce de  
Hükümetin buna benzer itirazlarını ve argümanlarını reddettiğini, mevcut davada bu sonucu  
farklı kılacak herhangi bir gerekçenin yer almadığını hatırlatır (Bkz. diğer birçokları arasında,  
Tendik vd.-Türkiye, no: 23188/02, 22 Aralık 2005 ve Ebru ve Tayfun Çolak-Türkiye kararı  
no: 60176/00, 30 Mayıs 2006).  
AĐHM sonuç olarak, baꢀvuranın AĐHS’nin 6/1 maddesi uyarınca davasının makul bir süre  
zarfında görülmesi hakkına karꢀı iç hukukta bir baꢀvuru yolunun bulunmamasının AĐHS’nin  
13. maddesinin ihlaline yol açtığına itibar etmektedir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASINA ĐLĐꢀKĐN  
AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine  
karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi  
edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil  
tatminine hükmeder.”  
4
A. Tazminat  
Baꢀvuran polislik mesleği boyunca kazanmıꢀ olduğu meblağ ila bu mesleği sürdürebilmiꢀ  
olsaydı uğrayacağı maddi zarara karꢀılık 631.000 YTL maddi ve 50.000 Euro manevi  
tazminat talep etmektedir.  
Hükümet bu miktarlara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM tespit edilen ihlal ile öne sürülen maddi tazminat arasında bir illiyet bağı kuramamakta  
ve bu talebi reddetmektedir. Buna karꢀılık, AĐHM baꢀvuranın yargılamanın uzunluğu ve buna  
karꢀı etkili bir baꢀvuru yolunun bulunmayıꢀının ihlal tespiti ile giderilemeyeceğini  
belirtmektedir (Bkz. özellikle sözü edilen Kudla kararı ve Acunbay-Türkiye kararı no:  
61442/00 ve 61445/00, 31 Mayıs 2005). AĐHM hakkaniyete uygun olarak baꢀvurana 5.000  
Euro ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargı giderleri için 2.465 Euro talep etmekte, bu  
talebini destekleyici herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamaktadır.  
Hükümet bu miktara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliğini kanıtladığı makul  
miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AĐHM sunulan belgeler ve sözü edilen kıstaslar  
ıꢀığında baꢀvuranın bu talebini reddetmektedir.  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
3. AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;  
4 a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden YTL.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana manevi  
tazminat için 5000 (beꢀ bin) Euro ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
5
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 1 Temmuz 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
6