C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
SAVGIN - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 13304/03)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
2 ꢁubat 2010  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (13304/03) baꢀvuru no’lu davanın nedeni  
T.C. vatandaꢀları Esmer Savgın ve Kerem Savgın’ın (baꢀvuranlar) 1 Nisan 2003 tarihinde  
Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34.  
maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuranlar Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Diyarbakır Barosu  
avukatlarından M. Vefa tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢁULLARI  
Baꢀvuranlar sırasıyla 1977 ve 1981 doğumlu olup Bitlis’te ikamet etmektedir. Đlk baꢀvuran  
ikinci baꢀvuranın kız kardeꢀidir.  
21 Mart 2001 tarihinde, Nevruz bayramı vesilesiyle (kürt ve iranlıların geleneksel ilkbahar  
ve yeni yıl bayramı), baꢀvuranların da aralarında bulunduğu yirmi kadar mahalleli yakılan bir  
ateꢀ etrafında toplanarak, kürtçe ꢀarkılar söylemiꢀlerdir. Polis güçleri oradakileri filme almıꢀ  
ve daha sonra tutuklamıꢀtır.  
Polisler tarafından 21 Mart 2001 tarihinde düzenlenen tutuklama tutanağına göre, Kerem  
ve Esmer Savgın bölücü sloganlar attıkları ve lastik yaktıkları gerekçesiyle gözaltına  
alınmıꢀtır.  
22 Mart 2001 tarihinde, çekilen video görüntülerini inceleyen polisler; bilhassa  
baꢀvuranların da içerisinde bulunduğu katılımcıların kürtçe ꢀarkı söyleyip, dans ettiklerini ve  
daha sonra « Biji Apo [Abdullah Öcalan], Çeteler Mecliste, Leyla Zana hapiste » gibi  
sloganlar attıklarını tespit etmiꢀlerdir.  
23 Mart 2001 tarihinde, Kerem Savgın avukatının bulunmadığı bir ortamda polis  
tarafından dinlenmiꢀtir. Đlgili ꢀahıs kendisinin Nevruz bayramı dolayısıyla ꢀarkı söyleyip, dans  
eden grubun arasında olduğunu ifade etmiꢀ ve grupla birlikte « Biji Apo, Serok Apo »  
(« Yaꢀasın Apo, Baꢀkan Apo ») gibi kürtçe sloganlar attığını kabul etmiꢀtir. Sloganların  
yasadıꢀı olduğunu bilmediğini söyleyen ilgili ꢀahıs, PKK’nın (Kürdistan Đꢀçi Partisi, yasadıꢀı  
silahlı terör örgütü) lideri Abdullah Öcalan’a saygılarını belirtmek için slogan attıklarını ve  
kendisinin hiçbir partiye üye olmadığını ifade etmiꢀtir.  
Aynı gün, Esmer Savgın avukatının bulunmadığı bir ortamda polis tarafından dinlenmiꢀtir.  
Đlgili ꢀahıs erkek kardeꢀiyle aynı yönde ifade vermiꢀtir.  
24 Mart 2001 tarihinde, baꢀvuranlar avukatlarının bulunmadığı bir ortamda Tatvan  
Cumhuriyet Savcısı ve Hakimi tarafından dinlenmiꢀtir. Baꢀvuranlar, gözaltı sırasında  
verdikleri ifadeleri yinelemiꢀlerdir. Hakim, Kerem Savgın’ın tutuklanmasına, Esmer  
Savgın’ın ise tahliyesine karar vermiꢀtir.  
3 Nisan 2001 tarihinde, Van Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı (« Devlet  
Güvenlik Mahkemesi») baꢀvuranların da aralarında bulunduğu on altı kiꢀi hakkında cezai  
kovuꢀturma baꢀlatmıꢀtır. Cumhuriyet savcısı, ilgili ꢀahısları Nevruz bayramına katılmak, ateꢀ  
yakmak, elleriyle zafer iꢀareti yaparak ꢀarkı söylemek ve Biji Apo, Çeteler Mecliste, Leyla  
2
Zana hapiste gibi yasadıꢀı sloganlar atmakla suçlamıꢀ, PKK’ya yardım ve yataklık ettikleri  
gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu’nun 169. maddesi gereğince mahkûm edilmelerini istemiꢀtir.  
Baꢀvuranlar, Devlet Güvenlik Mahkemesi önünde sözkonusu sloganları atmadıklarını  
savunmuꢀlardır.  
7 Ağustos 2001 tarihinde, Devlet Güvenlik Mahkemesi Kerem Savgın’ın tahliyesine karar  
vermiꢀtir.  
25 Aralık 2001 tarihli kararında Devlet Güvenlik Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu’nun 169.  
maddesi ile Terörle Mücadele Kanunu’nun 5. maddesine dayanarak ve baꢀvuranların ifadeleri  
de dahil dosyada yer alan tüm unsurları dikkate alarak, ilgili ꢀahısları PKK’ya yardım ve  
yataklık suçundan üç yıl dokuz ay hapis cezasına mahkûm etmiꢀtir. Karar gerekçesinde,  
baꢀvuranların slogan attıkları yönündeki iddiaları mahkeme önünde kabul etmedikleri  
kaydedilmiꢀtir. Mahkeme, olay ve tutuklama tutanaklarına dayanarak, genç ve çocuklardan  
oluꢀan yaklaꢀık yirmi kiꢀilik bir grubun lastik yaktıklarını ve yakılan ateꢀ etrafında ꢀarkı  
söyleyerek, dans ettiklerini belirlemiꢀtir. Bayrama katılanlar dans ederken « Biji serok Apo »  
ve « Çeteler Mecliste, Leyla Zana hapiste » ꢀeklinde sloganlar atmıꢀlar ve gençlerden biri  
slogan atarken aynı zamanda zafer iꢀareti yapmıꢀtır. Mahkeme, Nevruz bayramının geleneksel  
amacından saptırıldığı ve PKK tarafından kullanılarak propaganda aracı haline getirildiği, bu  
vesileyle PKK’yı öven sloganlar atıldığı ve bu eyleme katılan baꢀvuranların bölücü terör  
örgütü PKK’ya yardım ve yataklık suçunu iꢀledikleri kanaatine varmıꢀtır.  
20 ꢁubat 2002 tarihinde, baꢀvuranlar Yargıtay önünde tamamlayıcı savunmalarını  
sunmuꢀlardır. Baꢀvuranlar, bu savunmada çekilen video görüntülerine bakarak kimlerin  
slogan attığını belirlemenin imkânsız olduğunu, zaten DGM’nin de bu video görüntülerine  
baktıktan sonra ihtilaflı sloganları kimin attığını belirleyemediğini ve büyük olasılıkla  
sözkonusu video kasetlerinin Nevruz bayramında çekilen dans görüntüleri olduğunu ileri  
sürmüꢀlerdir. Baꢀvuranlar, böyle sloganlar atmadıklarını ve gözaltı sırasında verdikleri  
ifadelerin baskı altında alındığını savunmuꢀlardır. Baꢀvuranlar son olarak, atılan sloganların  
içerik ve anlamlarını bilmediklerini ileri sürmüꢀlerdir.  
Yargıtay baꢀsavcısının yazılı görüꢀü baꢀvuranlara tebliğ edilmemiꢀtir.  
17 Ekim 2002 tarihinde Yargıtay, Devlet Güvenlik Mahkemesi kararını onamıꢀtır.  
Baꢀvuranlar, cezalarını çekmek üzere Bitlis cezaevine konulmuꢀtur.  
13 Ağustos 2003 tarihinde, 4963 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden sonra, Devlet  
Güvenlik Mahkemesi baꢀvuranlara isnat edilen eylemlerin Türk Ceza Kanunu’nun 169.  
maddesi anlamında bir suç oluꢀturmaktan çıktığını kaydetmiꢀtir. Bunun sonucu olarak,  
mahkeme ilgili ꢀahsıların mahkûmiyetini kaldırmıꢀ ve serbest bırakılmalarına hükmetmiꢀtir.  
Herhangi bir temyiz baꢀvurusu olmadığından, bu karar 20 Ağustos 2003 tarihinde  
kesinleꢀmiꢀtir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 10. VE 11. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar, slogan attıkları için ceza mahkemesi tarafından mahkûm edildiklerinden  
ꢀikâyetçi olmaktadır. Bu bağlamda baꢀvuranlar, ceza kanunu hükümlerinde mevcut olmayan –  
3
slogan atmak – suçundan ceza aldıklarını savunmaktadır. Baꢀvuranlar, AĐHS’nin 6, 7, 10 ve  
11. maddelerine atıfta bulunmaktadır. ꢁikâyetlerin özünü ve dile getiriliꢀ ꢀeklini dikkate alan  
AĐHM, bunların AĐHS’nin aꢀağıdaki gibi kaleme alınan 10. maddesi açısından incelenmesine  
karar vermektedir:  
A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin  
Hükümet, öncelikle baꢀvuranların, serbest bırakıldıktan sonra, 466 sayılı yasa hükümleri  
gereğince tazminat davası açabileceklerini savunmaktadır. Hükümete göre, baꢀvuranlar bunu  
yapmayarak iç hukuk yollarını tam olarak tüketmemiꢀlerdir.  
Baꢀvuranlar, Hükümetin savına karꢀı çıkmakta ve bu yasanın yalnızca yasadıꢀı  
tutuklamalar için geçerli olduğunu ve kendi durumlarını kapsamadığını ileri sürmektedir.  
AĐHM, Hükümetin ileri sürdüğü itiraz yolunun, Anayasa veya yasalara aykırı olarak  
özgürlükten mahrum bırakma durumlarında tazminat ödenmesini öngördüğünü  
kaydetmektedir. AĐHM, baꢀvuranların mahkûmiyetinin kaldırılması verilen cezayı yasaya  
aykırı hale getirmediğinden, mevcut davada böyle bir durumun sözkonusu olmadığını  
gözlemlemektedir. AĐHM, ayrıca ilgili ꢀahsıların AĐHS’nin 10. maddesine atıfta  
bulunduklarını, dolayısıyla 5. maddedeki hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle tazminat elde  
etmek için bir itiraz yolu bulunmadığından değil, slogan attıkları için ceza mahkemesinde  
mahkûm edildiklerinden ꢀikâyetçi olduklarını gözlemlemektedir. Bunun sonucu olarak,  
Hükümetin bu itirazı kabul edilemez.  
Hükümet, baꢀvuranların ulusal mahkemeler önünde ifade özgürlüğüyle ilgili bir dava  
açmadıklarını savunarak, iç hukuk yollarının tüketilmediği yönünde ikinci bir itiraz dile  
getirmektedir. Hükümet, baꢀvuranların bir terör örgütüne yardım ve yataklık suçundan  
yargılandıklarını ve ceza davası sırasında slogan atmanın yasalara aykırı olduğunu  
bilmediklerini iddia ederek, kendilerine isnad edilen suçları reddettiklerini belirtmektedir.  
Baꢀvuranlar, Hükümetin bu savına karꢀı çıkmakta ve AĐHS’nin 10. maddesine dayalı  
ꢀikâyetlerini Van Devlet Güvenlik Mahkemesi ve Yargıtay önünde dile getirdiklerini  
savunmaktadır.  
AĐHM, ilk önce AĐHS’nin 35. maddesinin 1. paragrafında dile getirilen iç hukuk yollarının  
tüketilmesi kuralının temelinde, AĐHM’ne baꢀvurmadan önce baꢀvuranın, Savunmacı  
Devlet’e yürürlükteki ulusal yasaların sunduğu hukuki kaynakları kullanarak iç hukuk  
yollarıyla etkili ve yeterli bir ꢀekilde iddia edilen ihlali telafi etme fırsatı vermesi gerektiğinin  
yattığını hatırlatmaktadır. Bu hüküm « belli bir esneklik çerçevesinde ve aꢀırı bir biçimciliğe  
kaçmadan » uygulanmalıdır; bunun için ilgili ꢀahısın ꢀikâyetlerini Strazburg’ta dile  
getirmeden önce «en azından özü itibariyle ve iç hukukta belirlenen koꢀul ve sürelerde» ulusal  
mahkemeler önünde dile getirebilmesi yeterlidir (Fransa aleyhine Fressoz ve Roire davası  
[GC], no 29183/95, prg. 37, CEDH 1999-I).  
AĐHM, daha sonra kitap, gazete, dergi ve diğer benzer yayınlar dıꢀında örneğin bir  
söylevde ( Türkiye aleyhine Karkın davası, no 43928/98, prg. 10 ve 34, 23 Eylül 2003), bir  
broꢀürde (Türkiye aleyhine Baran davası, no 48988/99, prg. 29, 10 Kasım 2004), bir  
kitapçıkta (Avusturya aleyhine Unabhängige Initiative Informationsvielfalt davası,  
no 28525/95, prg. 9, CEDH 2002-I, ve Türkiye aleyhine Özer davası, no 35721/04 ve 3832/05,  
prg. 6, 5 Mayıs 2009), bir basın açıklamasında (Türkiye aleyhine Çetinkaya davası,  
4
no 75569/01, prg. 28, 27 Haziran 2006), bir karikatürde (Romanya aleyhine Cumpănă ve  
Mazăre davası [GC], no 33348/96, prg. 22, CEDH 2004-XI), bir reklam anonsunda  
(Avusturya aleyhine Krone Verlag GmbH & Co. KG davası (no 3), no 39069/97, prg. 11,  
CEDH 2003-XII, ve Đspanya aleyhine Casado Coca davası, 24 ꢁubat 1994, prg. 50, seri A  
no 285-A), reklam sloganıyla birlikte sunulan bir çizimde (Fransa aleyhine Leroy davası,  
no 36109/03, prg. 6 ve 27, 2 Ekim 2008), basın yoluyla propagandada (Türkiye aleyhine  
Hünkar Demirel davası, no 10365/03, prg. 5, 6 ve 9, 14 Haziran 2007) ve cep telefonlarıyla  
gönderilen kısa mesajlarda (Türkiye aleyhine Bahçeci ve Turan davası, no 33340/03, prg. 5 ve  
6, 16 Haziran 2009) ifade özgürlüğünün uygulandığı yerleꢀik içtihadını hatırlatmaktadır.  
Eksiksiz olmayan bu içtihat ıꢀığında AĐHM, veciz ve çarpıcı niteliği öne çıkarılarak, özellikle  
güncel bir konuda kamuoyunun dikkatini çekmek üzere reklam ve siyasi propaganda amaçlı  
kullanılan bir sloganın da AĐHS’nin 10. maddesi kapsamına girdiği kanaatindedir.  
Mevcut davada AĐHM, ulusal mahkemelerde baꢀvuranlar aleyhine açılan ceza davasının,  
ihtilaflı sloganları attıkları ve PKK lehine propaganda yaptıkları için onları mahkûm etmek  
amacını taꢀıdığını not etmektedir. AĐHM’nin takdirine sunulan dosyadaki unsurlara  
bakıldığında, ihtilaflı sloganları atmadıklarını savunsalar da baꢀvuranların, esas itibariyle,  
Nevruz bayramı dolayısıyla ꢀarkı söyleyip, dans ederek ifade özgürlüğü haklarından  
yararlandıkları anlaꢀılmaktadır. Bu itibarla, AĐHM, ilgili ꢀahısların ulusal mahkemeler  
önünde « en azından özü itibariyle» AĐHS’nin 10. maddesine dayalı ꢀikâyetlerini dile  
getirdikleri kanaatine varmaktadır (Türkiye aleyhine Özgür Radyo-Ses Radyo Televizyon  
Yayın Yapım Ve Tanıtım A.ꢁ. davası (no 1), no 64178/00, 64179/00, 64181/00, 64183/00 ve  
64184/00, prg. 68, 30 Mart 2006). Dolayısıyla, Hükümetin iç hukuk yollarının  
tüketilmediğine dayalı bu itirazının reddedilmesi uygun olacaktır.  
Hükümet, daha sonra baꢀvuranların AĐHS’nin 34. maddesi anlamında mağdur sıfatının  
olmadığına dayalı bir kabuledilemezlik itirazı dile getirmektedir. Hükümete göre, Van Devlet  
Güvenlik Mahkemesi’nin baꢀvuranların mahkûmiyetini iptal eden kararı, aynı zamanda bağlı  
olan tüm sonuçları da iptal etmiꢀtir.  
Baꢀvuranlar, Hükümetin bu savına karꢀı çıkmaktadır. Baꢀvuranlar, Van Devlet Güvenlik  
Mahkemesi’nin 13 Ağustos 2003 tarihinde lehte karar verdiğini kabul etmektedir. Bununla  
birlikte, baꢀvuranlara göre, bu kararın alınmasından önce yine de iki yıl beꢀ ay sekiz gün  
süreyle hapis yatmıꢀlardır.  
AĐHM, 34. maddedeki « mağdur » ibaresinde ihtilaflı eylem ya da ihmalden doğrudan  
etkilenen ve 41. madde kapsamında ele alınan bir zarar oluꢀmasa bile AĐHS hükümlerinden  
birinin ihlaline maruz kalan kiꢀinin tanımlandığı yerleꢀik içtihadını hatırlatmaktadır. Bu  
itibarla, ulusal yetkililer açıkça ya da özünde onaylamadıkça ve AĐHS’nin ihlalinden dolayı  
kiꢀi tazmin edilmedikçe, baꢀvuran lehinde alınan bir karar ya da önlem o kiꢀiyi “mağdur”  
statüsünden çıkarmaya yeterli olamayacaktır (Saime Özcan-Türkiye, no 22943/04, 15 Eylül  
2009, et Öztürk-Türkiye [BD], no 22479/93).  
AĐHM, mevcut davada 4963 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi ve slogan atmanın eski Türk  
Ceza Kanunu’nun 169. maddesi anlamında ꢀuç teꢀkil etmemesi dolayısıyla Van Devlet  
Güvenlik Mahkemesi’nin 13 Ağustos 2003 tarihinde baꢀvuranları mahkûm eden hapis  
cezasının infazını tüm sonuçlarıyla birlikte kaldıran ve ilgili ꢀahısları serbest bırakan kararı  
verdiğini kaydetmektedir. Bununla birlikte, bu kararın ancak 13 Ağustos 2003 tarihinde, yani  
baꢀvuranların ilk mahkûmiyetinden bir yıl sekiz ay sonra alındığını hatırlatmak yerinde  
olacaktır. Bu süre içerisinde, baꢀvuranlar hapis cezalarının bir kısmını çekmiꢀlerdir (Türkiye  
5
aleyhine Aslı Güneꢀ davası (karar), no 53916/00, 13 Mayıs 2004, ve Saime Özcan ilgili  
bölüm, prg. 17). Bu itibarla, Hükümetin bu itirazının reddedilmesi gerekir.  
AĐHM, baꢀvurunun bu bölümünün AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça  
dayanaktan yoksun olmadığını ve baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını tespit  
etmektedir. Dolayısıyla, bu ꢀikâyetin kabuledilebilir ilan edilmesi uygun olacaktır.  
B. Esasa iliꢀkin  
Hükümet, müdahalenin meꢀru amacı ve mevcut dava koꢀulları dikkate alındığında,  
baꢀvuranların mahkûmiyetinin zorlayıcı bir toplumsal ihtiyaca cevap verdiğini ve izlenen  
meꢀru amaçla orantılı olduğunu savunmaktadır.  
Hükümet ayrıca, ilgili ꢀahısların eski Türk Ceza Kanunu’nun 169. maddesi gereğince bir  
terör örgütüne yardım ve yataklık etme suçundan yargılanıp, mahkûm edildiklerini  
hatırlatmaktadır. Dolayısıyla Hükümetin düꢀüncesine göre, baꢀvuranların ifade özgürlüğü  
hakkına herhangi bir müdahale olmamıꢀtır.  
Baꢀvuranlar ise, mahkûmiyetlerinin bir müdahale oluꢀturduğu görüꢀündedir.  
AĐHM’nin kanaatine göre, baꢀvuranların cezai hüküm giymelerinin slogan atma  
özgürlüğünü de kapsayan ifade özgürlüğü haklarını kullanmalarına baꢀlı baꢀına bir  
« müdahale » oluꢀturmaktadır.  
Böylesi bir müdahale, «yasayla öngörüldüğü», 10. maddenin 2. paragrafında dile getirilen  
bir ya da daha fazla meꢀru amaca yönelik olduğu ve bu amaç veya amaçlara ulaꢀmak için  
«demokratik bir toplumda gerekli» olduğu durumlar dıꢀında 10. maddeye aykırıdır.  
AĐHM, sözkonusu mahkûmiyetin Türk Ceza Kanunu’nun 169. maddesi ile Terörle  
Mücadele Kanunu’nun 5. maddesine dayandığını kaydetmektedir. Buradan yola çıkarak  
AĐHM, ihtilaflı müdahalenin  
« yasayla öngörüldüğü » kanaatine varmaktadır.  
AĐHM ayrıca, müdahalenin AĐHS’nin 10. maddesinin 2. paragrafı anlamında ulusal  
güvenlik ve kamu düzeninin korunması gibi meꢀru amaçları olduğunu gözlemlemektedir.  
Geriye müdahalenin «demokratik bir toplumda gerekli» olup olmadığının belirlenmesi  
kalmaktadır.  
Bu konuda AĐHM, atılan sloganlarda kullanılan ifadelere ve hangi bağlamda – burada  
Nevruz bayramı dolayısıyla - atıldığına özel bir dikkat göstermektedir. AĐHM ayrıca,  
incelemesine sunulan olayın koꢀullarını, özellikle terörle mücadelenin zorluğunu göz önüne  
almaktadır (Đbrahim Aksoy, ilgili bölüm, prg. 60, Türkiye aleyhine Zana davası, 25 Kasım  
1997, prg. 55, Karar ve hükümlerin derlemesi 1997-VII, ve Türkiye aleyhine Incal davası,  
9 Haziran 1998, prg. 58, Derleme 1998-IV).  
AĐHM, sözkonusu sloganların ꢀiddet kullanma, silahlı direniꢀ veya ayaklanma çağrısı ve  
kine teꢀvik gibi AĐHM’nin değerlendirmesi gereken temel unsurları içermediğini  
gözlemlemektedir (Bahçeci ve Turan, ilgili bölüm, prg. 31, ve Türkiye aleyhine Gerger davası  
[GC], no 24919/94, prg. 50, 8 Temmuz 1999). Bu sloganlar ayrıca, tanınmıꢀ kiꢀilere karꢀı  
derin ve mantıksız bir nefret telkin ederek ꢀiddeti teꢀvik etmeye yönelik değildir. (Bkz a  
contrario, Türkiye aleyhine Sürek davası (no 1) [GC], no 26682/95, prg. 62, CEDH 1999-IV).  
6
AĐHM, söz konusu müdahalenin orantılılığını ölçmek için verilen cezaların niteliği ve  
ağırlığının da dikkate alınması gereken unsurlar arasında olduğunu hatırlatmaktadır. Mevcut  
davada, AĐHM baꢀvuranlar aleyhine verilen üç yıl dokuz aylık hapis cezasının kaldırıldığını  
not etmektedir. Ancak, AĐHM baꢀvuranların tüm bunlara rağmen kesinleꢀen bir mahkûmiyet  
aldıklarını ve kaldırılmadan önce cezalarının bir kısmını çektiklerini kaydetmektedir (Emir,  
ilgili bölüm, prg. 39).  
AĐHM, mevcut davada ortaya çıkan sorunların incelendiği benzer davalara daha önce de  
baktığını ve AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine hükmettiğini hatırlatmaktadır (bakınız,  
özellikle, Türkiye aleyhine Ceylan davası [GC], no 23556/94, prg. 38, CEDH 1999-IV ;  
Öztürk, ilgili bölüm, prg. 74 ; Türkiye aleyhine Đbrahim Aksoy davası, no 28635/95, 30171/96  
ve 34535/97, prg. 80, 10 Ekim 2000 ; Türkiye aleyhine Karkın davası, no 43928/98, prg. 39,  
23 Eylül 2003, ve Türkiye aleyhine Kızılyaprak davası, no 27528/95, prg. 43, 2 Ekim 2003).  
AĐHM, mevcut davada Hükümetin farklı sonuca varmak için yeterli olgu ve argüman  
sunmadığı kanaatine varmaktadır.  
Bunun sonucu olarak, AĐHM baꢀvuranların mahkûmiyetinin hedeflenen amaçlar açısından  
orantısız olduğu ve bu nedenle « demokratik bir toplumda gerekli » kabul edilemeyeceği  
sonucuna varmaktadır. Dolayısıyla AĐHS’nin 10. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar, Baꢀsavcının temyiz baꢀvurularının esası hakkında Yargıtay’a sunduğu yazılı  
görüꢀüne cevap verme imkânı bulamadıklarını ve gözaltı sırasında bir avukat yardımından  
yararlanamadıklarını iddia etmektedir. Baꢀvuranlar, bu ihmallerin AĐHS’nin aꢀağıdaki gibi  
kaleme alınan 1 ve 3c) paragraflarının ihlalini oluꢀturduğunu savunmaktadır.  
AĐHM, bu ꢀikâyetlerin yukarıda incelenen ꢀikâyetlerle bağlantılı olduğunu ve dolayısıyla  
bunların da kabuledilebilir ilan edilmesi gerektiğini kaydetmektedir.  
Hükümet, baꢀvuranların iddialarına itiraz etmektedir.  
AĐHM, daha önce de baꢀvuranların ꢀikâyetine benzer ꢀikâyetler hakkında karar verme  
fırsatı bulduğunu ve Baꢀsavcının yazılı görüꢀünün tebliğ edilmemesi ve bu yüzden baꢀvuranın  
yazılı cevap verme imkânı bulamaması (Göç, ilgili bölüm, prg. 55) ve yine gözaltı sırasında  
baꢀvuranın bir avukat yardımından yararlanamaması (Salduz, ilgili bölüm, prg. 45-63)  
dolayısıyla AĐHS’nin 6. maddesinin 1 ve 3c) paragraflarının ihlal edildiğine hükmettiğini  
hatırlatmaktadır. Mevcut davayı Salduz ve Göç davalarında belirlenen ilkeler ıꢀığında  
inceleyen AĐHM, Hükümetin bu durumda farklı bir sonuca varmak için yeterli olgu ve  
argüman sunmadığı kanaatine varmaktadır.  
Bu itibarla, AĐHS’nin 6. maddesinin 1 ve 3c) paragrafları ihlal edilmiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar, cezaevinde tutuklu kaldıkları süre içerisinde uğradıkları maddi zarar  
karꢀılığında 5 000 Euro ve manevi tazminat olarak ise 10.000 Euro talep etmektedir.  
Hükümet, bu tutarlara itiraz etmektedir.  
7
AĐHM, baꢀvuranların maddi tazminat taleplerini hiçbir kanıt belgesiyle desteklemediğini  
kaydetmekte ve bu talebi reddetmektedir. Buna karꢀın, AĐHS’nin 6. ve 10. maddelerinin ihlal  
edildiği tespitini dikkate alan AĐHM, manevi tazminat olarak baꢀvuranların her birine 10.000  
Euro ödenmesinin uygun olacağı kanaatine varmaktadır.  
Baꢀvuranlar, ayrıca ulusal mahkemeler önünde görülen yargılama gider ve masrafları için  
3.687 Euro ve AĐHM önünde görülen yargılama gider ve masrafları için ise 3.160 Euro talep  
etmektedir. Baꢀvuranlar buna ilaveten, herhangi bir kanıt belgesi sunmaksızın tercüme, posta,  
fotokopi ve sekreterlik masrafları için 5.000 Euro talep etmektedir.  
Hükümet, bu taleplere karꢀı çıkmaktadır.  
Taleplerin hiçbir kanıt belgesiyle desteklenmemesini dikkate alan AĐHM, baꢀvuranların bu  
talebini reddetmektedir.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına  
uyguladığı orana üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini kaydetmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın yazılı görüꢀlerinin baꢀvuranlara tebliğ edilmemesi ve  
baꢀvuranların gözaltında avukat bulundurma hakkından yararlanamaması nedeniyle AĐHS’nin  
6/1 ve 3 c) maddesinin ihlal edildiğine;  
4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden TL’ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından baꢀvuranların her birine  
10.000 (on bin) Euro manevi tazminat ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 2 ꢁubat 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
8