C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ÖZGÜR RADYO-SES RADYO TELEVĐZYON YAYIN  
YAPIM VE TANITIM A.ꢀ.-TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢁvuru no:64178/00, 64179/00, 64181/00, 64183/00, 64184/00)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
30 Mart 2006  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek  
olup bazı ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (64178/00, 64179/00, 64181/00, 64183/00,  
64184/00) baꢀvuru no’lu beꢀ davanın nedeni, bu ülke vatandaꢀı Özgür Radyo-Ses Radyo  
Televizyon Yayın Yapım ve Tanıtım A.ꢁ.’nin (baꢀvuran ꢀirket) 13 Kasım 2000 tarihinde  
Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa Đnsan Hakları  
Mahkemesi’ne (AĐHM) yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran ꢀirket, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul Barosu  
avukatlarından Faruk Ertekin ve Tahsin Aycık tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
1. DAVANIN KOꢀULLARI  
Baꢀvuran ꢀirket, merkezi Đstanbul’da bulunan ve radyo yayınları yapan bir anonim  
ꢀirkettir.  
A. 64181/00 no’lu baꢁvuru (bildiri)  
1.Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından verilen ceza  
4 Mayıs 1998 tarihinde, baꢀvuran ꢀirket tarafından yönetilen radyo, haftada bir  
yayınlanan ve canlı olarak gazete ve dergi haber ve yazılarının okunup değerlendirildiği  
“Tersname” adlı bir program yayınlanmıꢀtır. Programda, 22 Nisan 1998 tarihinde Emek  
Gazetesi’nde yayınlanan bir yazıya yer verilmiꢀtir.  
11 Haziran 1998 tarihinde, program sırasında okunan bazı bölümlerden dolayı  
baꢀvuran ꢀirket, 3984 sayılı Kanun’un 4 j) ve 33. maddesi uyarınca RTÜK tarafından  
uyarılmıꢀtır.  
RTÜK kararında, sözkonusu programın suçlayıcı içerikte bir program olduğu  
belirtilmiꢀtir.  
RTÜK, baꢀvuran ꢀirketin eleꢀtiri sınırlarını aꢀan, baꢀkalarını küçük düꢀürmeye ve  
suçlamaya yönelik program yapılamayacağını öngören Kanun’da belirtilen ilkeyi ihlal ettiğini  
tespit etmiꢀtir.  
Bu uyarıya iliꢀkin tebliğname, 17 Haziran 1998 tarihinde baꢀvuran ꢀirkete tebliğ  
edilmiꢀtir.  
2. Đdari yargılama süreci  
Baꢀvuran ꢀirket, 17 Haziran 1998 tarihinde, 11 Haziran 1998 tarihli kararın iptal  
edilmesi talebiyle Ankara 1. Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur.  
Đdare Mahkemesi’nde baꢀvuran ꢀirket sözkonusu programı yayınladığını inkar  
etmemiꢀ fakat RTÜK’ün programın içeriği ile ilgili olarak yaptığı hukuki nitelemeye itiraz  
etmiꢀtir. Baꢀvuran ꢀirket, dava konusu cezanın, Türkiye tarafından kabul edilen bazı  
uluslararası anlaꢀmalarla güvence altına alındığı gibi, haber alma ve verme özgürlüğünü ihlal  
ettiğini ileri sürmektedir.  
2
Đdare Mahkemesi, 24 Aralık 1998 tarihli bir kararla, baꢀvuran ꢀirketin sözkonusu  
programda yer alan bazı bölümlerden dolayı 3984 sayılı Kanun’nun 4. maddesinin j) bendinde  
düzenlenen ilkelere uymadığına karar vermiꢀtir.  
1 Mart 1999 tarihinde baꢀvuran ꢀirket Danıꢀtay’a baꢀvurmuꢀtur.  
Baꢀvuran ꢀirket, Đdare Mahkemesi’nde aynı gerekçeleri ileri sürmüꢀ ve canlı olarak  
yayınlanan programın gazetelerde yayınlanan ve toplumu ilgilendiren konularda okuyucuyu  
bilgilendirme amacını taꢀıdığını belirtmiꢀtir.  
Danıꢀtay, 26 Mart 2001 tarihinde dava konusu program içeriğinin baꢀkalarını suçlayıcı  
ve küçük düꢀürücü nitelikte olduğu gerekçesiyle, baꢀvuran ꢀirketin talebini reddederek ilk  
derece mahkemesi kararını onamıꢀtır.  
Danıꢀtay, 10 Nisan 2002 tarihinde, baꢀvuran ꢀirket tarafından yapılan kararın  
düzeltilerek bozulması talebini reddetmiꢀtir.  
B. 64184/00 no’lu baꢁvuru (bildiri)  
1. RTÜK tarafından verilen ceza  
5 Mayıs 1998 tarihinde, ülkenin siyasi gündemine iliꢀkin “Kadınlar Kadınlarımız”  
adında bir program yayınlanmıꢀtır.  
Programa katılan konuꢀmacılardan birinin yapmıꢀ olduğu konuꢀma nedeniyle  
baꢀvuran ꢀirket, 11 Haziran 1998 tarihinde 3984 sayılı Kanun’un 4 g) maddesi uyarınca  
RTÜK tarafından uyarı almıꢀtır.  
RTÜK baꢀvuran ꢀirketin, 3984 sayılı Kanun’un 4. maddesinin g) bendinde düzenlenen  
toplumu ꢀiddet, terör ve etnik ayrımcılığa sevkeden ve toplumda nefret duyguları oluꢀturacak  
yayınlara imkan verilmemesi kuralını ihlal ettiğini tespit etmiꢀtir. Karar, 17 Haziran 1998  
tarihinde baꢀvuran ꢀirkete tebliğ edilmiꢀtir.  
2. Đdari yargılama süreci  
Baꢀvuran ꢀirket aynı gün, 11 Haziran 1998 tarihli kararın iptal edilmesi talebiyle  
Ankara Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur. Dava konusu konuꢀmanın, haber ve düꢀünceleri  
iletme özgürlüğü ve basının kamuyu bilgilendirme görevi kapsamında ele alınması gerektiğini  
ileri sürmüꢀtür.  
Baꢀvuran ꢀirket aynı zamanda canlı yayına müdahale etmenin zor olduğunu ifade  
etmiꢀtir.  
Đdare Mahkemesi, 24 Aralık 1998 tarihinde, baꢀvuran ꢀirketin program sırasında  
yapılan konuꢀmalar nedeniyle, 3984 sayılı Kanun’un 4. maddesinin g) bendinde düzenlenen  
ilkelere uymadığına karar vermiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket, 1 Mart 1999 tarihinde Danıꢀtay’a yürütmenin durdurulması ve kararın  
iptal edilmesi talebinde bulunmuꢀtur. 20 Mart 2001 tarihinde, Danıꢀtay, baꢀvuran ꢀirketin  
talebini reddederek kararı onamıꢀtır  
3
Danıꢀtay, 11 Nisan 2002 tarihinde, baꢀvuran ꢀirket tarafından yapılan kararın  
düzeltilerek bozulması talebini reddetmiꢀtir.  
C. 64179/00 no’lu baꢁvuru (bildiri)  
1. RTÜK tarafından verilen ceza  
12 Mayıs 1998 tarihinde, ülkenin siyasi gündemine iliꢀkin “Kadınlar Kadınlarımız”  
adında bir program yayınlanmıꢀtır.  
Programa katılan konuꢀmacılardan birinin yapmıꢀ olduğu konuꢀma nedeniyle  
baꢀvuran ꢀirket, 28 Temmuz 1998 tarihinde 3984 sayılı Kanun’un 4 g) maddesi uyarınca  
RTÜK tarafından uyarı almıꢀtır.  
RTÜK kararına göre, sözkonusu programın içeriği ayrımcılığa dayalıdır.  
Konuꢀmacıların bir kısmı güneydoğu illerinden bazılarını “Kürt illeri” olarak tanımlamıꢀ ve  
bazı kiꢀilerin kaybolmasının, Türk makamlarının yasadıꢀı eylemlerinin bir sonucu olduğunu  
ifade etmiꢀtir.  
RTÜK, baꢀvuran ꢀirketin, 3984 sayılı Kanun’un 4. maddesinin g) bendinde  
düzenlenen, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve  
milletiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı yayın yapılmaması kuralını ihlal ettiğini tespit  
etmiꢀtir.  
Bu karar, 5 Ağustos 1998 tarihinde baꢀvuran ꢀirkete tebliğ edilmiꢀtir.  
2. Đdari yargılama süreci  
Baꢀvuran ꢀirket, 5 Ağustos 1998 tarihinde, 28 Temmuz 1998 tarihli kararın iptal  
edilmesi talebiyle Ankara Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur.  
Baꢀvuran ꢀirket, Đdare Mahkemesi’nde sözkonusu programı yayınladığını inkar  
etmemiꢀ, fakat aleyhindeki suçlamaları reddetmiꢀtir. Baꢀvuran ꢀirket yayın içeriğinin, ülke  
gündemini özellikle de “Susurluk” sonrası meydana gelen olayları ele aldığını belirtmiꢀ ve  
konuꢀmacıların yayın sırasında değinilen bilgilerden daha önce haberdar olduklarını ve bu  
olayların basında tartıꢀıldığının altını çizmiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket, yayın konusunun kamu yararı taꢀıdığını ve bu nedenle bu programın  
ayrımcılığa yol açtığının değerlendirilemeyeceğini ifade etmiꢀ ve aynı zamanda canlı yayın  
sırasında, program sunucusunun yayına müdahale etmesinin zor olduğunun altını çizmiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket, vatandaꢀların bilgi edinme ve ifade özgürlüklerine atıfta bulunmuꢀtur.  
Baꢀvuran aynı zamanda, RTÜK üyelerinin seçilme ꢀekilleri dikkate alındığında bu  
kurulun daha ziyade siyasi bir organ olduğunu ve tarafsız olarak nitelendirilemeyeceğini ileri  
sürmüꢀtür.  
Đdare Mahkemesi, 24 Aralık 1998 tarihli bir kararla, yayın sırasında değinilen konuları  
dikkate alarak, baꢀvuran ꢀirketin 3984 sayılı Kanun’un 4. maddesinin a) bendinde belirtilen  
ilkeleri ihlal ettiğine karar vermiꢀtir.  
4
Baꢀvuran ꢀirket, 1 Mart 1999 tarihinde, Danıꢀtay’a baꢀvurmuꢀtur. Baꢀvuran ꢀirket,  
konuꢀmaların, ülkenin mevcut siyaset tartıꢀmasında önemli bir yere sahip olan gerçekleri  
yansıttığını belirtmiꢀtir.  
Danıꢀtay, sözkonusu konuꢀmaların toplumu ꢀiddete, terör ve etnik ayrımcılığa  
sevkeden konuꢀmalar olduğu gerekçesiyle 20 Mart 2001 tarihli bir kararla, iptali istenen  
kararı onamıꢀtır.  
Danıꢀtay, 9 Nisan 2002 tarihinde baꢀvuran ꢀirket tarafından yapılan kararın  
düzeltilerek bozulması talebini reddetmiꢀtir.  
D. 64183/00 no’lu baꢁvuru (erteleme)  
1. RTÜK tarafından verilen ceza  
Baꢀvuran ꢀirket, 8 Haziran 1998 tarihinde, haftada bir olarak yayınlanan “Tersname”  
adında bir program yayınlamıꢀtır. Program sunucusu, 2 Haziran 1998 tarihinde, bir gazetede  
yayınlanan bir makaleye değinmiꢀtir. Makale yazarı, Harp Okulu’nun bahçesinde heykeli  
dikilen tanınmıꢀ kiꢀilerin seçimlerini eleꢀtirmiꢀ, özellikle de Muğlalı Mustafa Paꢀa’yı hedef  
almıꢀ ve bu kiꢀinin 1943 yılında, otuz üç Kürt köylüsünü kurꢀuna dizdirdiği için mahkum  
edildiğini hatırlatmıꢀtır. Program sırasında, 2 Haziran 1998 tarihinde Emek gazetesinde  
yayınlanan makale okunmuꢀtur.  
RTÜK 28 Temmuz 1998 tarihinde, sözkonusu bölümler nedeniyle baꢀvuran ꢀirket  
yayının, 3984 sayılı Kanun’un 4. maddesinin g) bendi uyarınca, geçici olarak durdurulmasına  
karar vermiꢀtir.  
RTÜK, baꢀvuran ꢀirketin, toplumu ꢀiddet, terör ve etnik ayrımcılığa sevkeden ve  
toplumda nefret duyguları oluꢀturacak yayınlara imkan verilmemesi hususunu düzenleyen  
kanunu ihlal ettiğini tespit etmiꢀtir.  
RTÜK, baꢀvuran ꢀirketin, yayınlanan baꢀka bir program nedeniyle, 3984 sayılı  
Kanun’un aynı maddesi uyarınca, 5 Mayıs 1998 tarihinde uyarı aldığını belirtmektedir. Suçun  
tekrar edildiğini dikkate alan RTÜK, baꢀvuran ꢀirketin yayınlarının 90 gün süreyle geçici  
olarak durdurulmasına karar vermiꢀtir.  
Bu karar, 5 Ağustos 1998 tarihinde baꢀvuran ꢀirkete tebliğ edilmiꢀtir.  
2. Đdari yargılama süreci  
Baꢀvuran ꢀirket, 28 Temmuz 1998 tarihli kararın iptal edilmesi talebiyle, 5 Ağustos  
1998 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur. Baꢀvuran ꢀirket, haber bülteni  
içeriğinin yorum yapılmaksızın, 2 Haziran 1998 tarihinde Emek gazetesinde yayınlanan bir  
makalenin okunmasından ibaret olduğunu ileri sürmüꢀ ve Mahkemeden dava konusu cezanın  
ertelenmesini talep etmiꢀtir.  
Ankara Đdare Mahkemesi, belirtilmeyen bir tarihte, sözkonusu tedbirlerin ertelenmesi  
konusunda baꢀvuran ꢀirket tarafından yapılan talebi reddetmiꢀtir. Mahkeme, esasa iliꢀkin  
olarak, 23 ꢁubat 1999 tarihli bir kararla, sözkonusu konuꢀmaların, toplumu ꢀiddete  
5
sevkedecek ve toplumda nefret duyguları uyandıracak türden olduklarına kanaat getirerek,  
baꢀvuran ꢀirketin talebini reddetmiꢀtir. Ayrıca, haber bülteninde, daha önce yayınlanmıꢀ olan  
bir makalenin okunmuꢀ olmasının mevcut durumu değiꢀtirmediğini belirtmiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket, 5 Nisan 1999 tarihinde Danıꢀtay’a baꢀvurmuꢀtur. Toplumu ꢀiddete,  
teröre ve etnik ayrımcılığa sevkedebilecek makaleleri kaleme alan yazarların soruꢀturulmasını  
öngören yasal düzenlemelerin bulunmasına rağmen, Ceza Mahkemeleri’nin, dava konusu  
makaleyi yayınlayan gazete hakkında soruꢀturma baꢀlatmadıklarını ileri sürmüꢀ ve bu  
durumun RTÜK’ün keyfi uygulamasının bir göstergesi olduğunu iddia etmiꢀtir.  
Danıꢀtay, 16 Mayıs 2001 tarihli bir kararla, sözkonusu yayının, toplumda nefret  
duyguları uyandırabilecek türden olduğu gerekçesiyle, ilk derece mahkemesi kararını  
onamıꢀtır.  
E. 64178/00 no’lu baꢁvuru (erteleme)  
1. RTÜK tarafından verilen ceza  
Baꢀvuran ꢀirket tarafından yönetilen radyo, haber bülteninde, yasadıꢀı silahlı bir  
örgütün üyesi olan Abdullah Öcalan’ın yakalanması sonrasında yapılan gösterilere iliꢀkin bir  
yazıya yer vermiꢀtir.  
RTÜK, 18 Mart 1999 tarihinde 3984 sayılı Kanun’un 4. maddesinin g) bendi uyarınca,  
haber bülteni sırasında sözkonusu yazının okunması nedeniyle, baꢀvuran ꢀirketin yayınlarının  
durdurulmasına karar vermiꢀtir.  
RTÜK, baꢀvuran ꢀirketin, 3984 sayılı Kanun’unda düzenlenen, toplumu ꢀiddete, teröre  
ve etnik ayrımcılığa sevkeden ve toplumda nefret duyguları oluꢀturacak yayınlara imkan  
verilmemesi kuralını ihlal ettiğini tespit etmiꢀtir.  
RTÜK ayrıca, baꢀvuran ꢀirketin, 5 Mayıs 1998 tarihinde yayınlanan baꢀka bir program  
nedeniyle 3984 sayılı Kanun’un aynı maddelerine dayanılarak uyarı aldığını belirtmektedir.  
Suçun tekrar edildiğini dikkate alan RTÜK, baꢀvuran ꢀirketin yayınlarının 365 gün süreyle  
geçici olarak durdurulmasına karar vermiꢀtir. Bu karar, 24 Mart 1999 tarihinde baꢀvuran  
ꢀirkete tebliğ edilmiꢀtir.  
2. Đdari yargılama süreci  
Baꢀvuran ꢀirket, 24 Mart 1999 tarihinde, haber bülteninin içeriğinin nesnel ve tarafsız  
nitelikte olduğunu ve hiçbir bilginin gizli olmadığını belirterek, sözkonusu ceza aleyhine  
Ankara Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur. Baꢀvuran ꢀirket, sözkonusu yazının, kiꢀilerin  
güvenliğine iliꢀkin olduğunu belirtmiꢀ ve bu nedenle ꢀiddete, nefrete ya da ayrımcılığa sevk  
ettiğinin düꢀünülemeyeceği konusunda ısrar etmiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket, aynı zamanda dava konusu haberlerin, baꢀka radyolar ve televizyon  
kanalları tarafından da yayınlandığını ve bu radyo ve kanalların bu türden bir ceza  
almadıklarını ifade etmiꢀtir. Baꢀvuran ꢀirkete göre, sözkonusu haberlerin yayınlanması,  
polisler tarafından alınan önlemlerin anlatılması ve böylece göstericileri olası taꢀkınlıklara  
kapılmamaları konusunda ikna etmek amacı taꢀımaktadır. Baꢀvuran ꢀirkete göre, RTÜK  
kararı orantısız bir karardır. Baꢀvuran ꢀirket, Đdare Mahkemesi’nden RTÜK kararının dava  
6
süresince geçici olarak askıya alınmasını ve iptal edilmesini talep etmiꢀtir.  
Ankara Đdare Mahkemesi ilk aꢀamada, 7 Nisan 1999 tarihli bir kararla, cezanın askıya  
alınması talebini reddetmiꢀtir. Baꢀvuran, Ankara Bölge Đdare Mahkemesi’nde kararın  
temyizine gitmiꢀtir. 14 Nisan 1999 tarihinde Mahkeme baꢀvuranın bu talebini reddetmiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket daha sonra, alınan bu karara karꢀı Danıꢀtay’a baꢀvurmuꢀtur.  
Esasa iliꢀkin olarak, 20 Eylül 1999 tarihli bir kararla Ankara Đdare Mahkemesi,  
baꢀvuran ꢀirketin, radyo tarafından sunulan haberler nedeniyle 3984 sayılı Kanun’un 4.  
maddesinin g) bendinde belirtilen ilkeyi ihlal ettiğine karar vermiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket 9 Kasım 1999 tarihinde, 20 Eylül 1999 tarihli kararla ilgili olarak  
Danıꢀtay’a baꢀvurmuꢀ ve RTÜK kararının dava süresince askıya alınması yönündeki talebini  
yinelemiꢀtir. Baꢀvuran ꢀirket özetle, dava konusu tedbirin haber alma ve verme özgürlüğünü  
ihlal ettiğini ileri sürmüꢀtür. Ayrıca, dava konusu haberlerin ayrımcılığa ve ꢀiddete sevkeden  
haberler olarak nitelendirilmeyeceğini belirtmektedir.  
Danıꢀtay, 17 ꢁubat 2000 tarihli bir kararla, alınan geçici tedbirlerle ilgili olarak  
baꢀvuran ꢀirketin talebini reddetmiꢀtir. Bu zaman zarfında, RTÜK tarafından verilen ceza  
iꢀleme konulmuꢀtur.  
Danıꢀtay, 25 Aralık 2001 tarihli bir kararla, sözkonusu yazının toplumu nefrete ve  
düꢀmanlığa sevkedecek türden bir yazı olduğu gerekçesiyle, 20 Eylül 1999 tarihli kararı  
onamıꢀtır.  
HUKUK AÇISINDAN  
I. AĐHS’NĐN 14. MADDESĐ ĐLE BĐRLĐKTE 10. MADDESĐNĐN ĐHLAL  
EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, RTÜK’ün verdiği kapatma cezaları nedeniyle AĐHS’nin 10. ve 14.  
maddelerinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.  
A. Kabul edilebilirliğe iliꢁkin  
1. Đç hukuk yollarının tüketilmesi  
Hükümet, iç hukuk yollarının tüketilmediği itirazını yöneltmektedir. Hükümet, Ahmet  
Sadık-Yunanistan kararın atıfta bulunarak (15 Kasım 1996 tarihli karar, Derleme Hükümler  
ve Kararlar 1996-V), AĐHS’nin 35. maddesinin, yalnızca yetkili ulusal makamların  
görevlendirilmesini gerekli kılmakla kalmayıp aynı zamanda AĐHM’de dile getirilmesi  
düꢀünülen ꢀikayetlerin bu mahkemelere de sunulması hususunu içerdiğini belirtmektedir.  
Oysa mevcut davada baꢀvuran ꢀirket ꢀikayetlerini iç hukukta dile getirmemiꢀtir.  
Baꢀvuran ꢀirket Hükümet’in savına itiraz etmekte ve yerel mahkemeler nezdinde dile  
getirdiği ꢀikayetlerine atıfta bulunmaktadır.  
AĐHM, ilgilinin, AĐHM’de dile getirmeyi düꢀündüğü ꢀikayetlerini, yerel  
mahkemelerde özet olarak ve iç hukukta belirtilen süre ve koꢀullarda sunmasının yeterli  
7
olduğunu hatırlatmaktadır (Castells-Đspanya, 23 Nisan 1992, A serisi no: 236, § 27; ve  
Akdivar ve diğerleri-Türkiye, 16 Eylül 1996, Derleme 1996-IV, §§ 65-69). Mevcut davada,  
AĐHM, gerek idari mahkemelerde gerekse de Danıꢀtay’a yaptığı baꢀvurular sırasında  
baꢀvuran ꢀirketin, medyanın toplumu bilgilendirmek suretiyle yerine getirdiği iꢀlevi üzerinde  
ısrarcı olduğunu ve sözkonusu haberlerin genel çıkarı ilgilendiren sorularla ilgili olduğunu,  
ꢀiddete ve nefrete sevkeden ifadeler taꢀımadığını iddia ettiğini gözlemlemektedir. Baꢀvuran  
tarafından çeꢀitli baꢀvurularında dile getirdiği nedenler, hiç kuꢀkusuz AĐHS’nin 10. maddesi  
uyarınca ifade özgürlüğüne atıfta bulunmaktadır. Ayrıca baꢀvuran, diğer medya araçlarına  
nazaran olası bir ayrımcılık yapıldığı iddiasında bulunmaktadır.  
Sonuç olarak baꢀvuran ꢀirketin, yerel mahkemeler nezdinde, AĐHM önünde dile  
getirdiği ꢀekliyle ꢀikayetlerini özü itibariyle de dile getirdiği sonucuna varılabilmektedir.  
Bu nedenle AĐHM ön itirazı reddetmektedir.  
2. Diğer kabul edilebilirlik kriterleri  
AĐHM, içtihadından doğan kriterler ıꢀığında ve elindeki mevcut deliller göz önüne  
alındığında, AĐHS’nin 14. maddesi ile birlikte 10. maddesine iliꢀkin ꢀikayetin esastan  
incelenmesi gerektiğine karar vermiꢀtir. Bunun dıꢀında baꢀka hiçbir kabul edilemezlik  
gerekçesi bulunmamaktadır.  
B. Esasa iliꢁkin  
Baꢀvurana göre, RTÜK tarafından verilen cezalar ve yapılan uyarılar, düꢀünce ve  
haber alıp verme özgürlüğüne yönelik yapılan bir ihlaldir.  
1. Bir müdahalenin varlığı hakkında  
Hükümet, yayının 90 gün ve 365 gün süreyle geçici olarak durdurulması kararının  
verildiği her iki durumda da, baꢀvuran ꢀirketin ifade özgürlüğüne yönelik bir ihlal olduğu  
hususuna itiraz etmemektedir. Buna karꢀın, haberlerin radyo yayınıyla yayınlanmasında engel  
bulunmadığı dikkate alındığında, baꢀvurana yapılan uyarıların ifade özgürlüğüne yönelik bir  
ihlal teꢀkil ettiği konusuna itiraz etmektedir.  
Baꢀvuran ꢀirket bu sava karꢀı çıkmaktadır  
AĐHM, yayınların tamamen durdurulmasına iliꢀkin cezaların, baꢀvuranın ifade  
özgürlüğüne yönelik bir ihlal oluꢀturduğu kanaatindedir. Yapılan uyarılarla ilgili olarak, 3984  
sayılı Kanun’un 33. maddesi, sözkonusu Kanun’da yer alan ilkelere aykırı yayın yaptığı  
düꢀünülen özel basın ve yayın kuruluꢀlarına RTÜK tarafından, bu türden cezalar  
verebilmesine olanak tanımaktadır (Bkz. mutatis mutandis, Erdoğdu-Türkiye, no: 25723/94, §  
72, CEDH 2000-VI). Sonuç olarak, baꢀvuran ꢀirkete yapılan uyarılar, AĐHS’nin 10 § 1.  
maddesi ile güvence altına alınan ifade özgürlüğüne yönelik bir ihlal teꢀkil etmektedir.  
2. “Kanunla öngörülmüꢀ olmak” ve meꢀru amaç  
AĐHM, müdahalenin 3984 sayılı Kanun’la öngörüldüğü ve AĐHS’nin 10 § 2. maddesi  
uyarınca, ulusal güvenlik, toprak bütünlüğünün ve ya kamu emniyetinin korunması gibi meꢀru  
amaçlar taꢀıdığı konusunda tarafların itirazda bulunmadıklarını gözlemlemektedir  
8
(Yağmurdereli-Türkiye, no: 29590/96, § 40, 4 Haziran 2002). AĐHM, bu kararından  
ayrılmasını gerektirecek bir neden görmemektedir. Buna karꢀılık, burada sözkonusu  
müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı sorusudur.  
3. “Demokratik toplumda gereklilik”  
Hükümet, dava konusu programların toplumu ꢀiddete sevkedecek, toplumda nefret ve  
ayrımcılık duyguları uyandıracak, Türkiye’nin ulusal bütünlüğünü ve toprak bütünlüğünü  
tehlikeye düꢀürebilecek türden olduklarında sözkonusu tedbirlerin gerekli olduklarını  
belirtmektedir.  
Baꢀvuran ꢀirket, Hükümet’in görüꢀüne katılmamaktadır. Sözkonusu programlarda ele  
alınan konuların, kamu yararını ilgilendiren konularda yapılan tartıꢀmalar olarak  
değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Baꢀvuran ꢀirket, yapılan konuꢀmaların ne  
teröre ne de ꢀiddete sevkettiğini belirtmektedir. Bununla ilgili olarak, dava konusu tedbirlerin  
AĐHS’nin 10. maddesinin 2. paragrafı uyarınca zorunlu tedbir niteliği taꢀımadığını ileri  
sürmektedir.  
AĐHM, AĐHS’nin 10. maddesinin 1. paragrafı ile tanınan ifade özgürlüğünün,  
demokratik bir toplumun en önemli temellerinden birini oluꢀturduğunu hatırlatmaktadır. 10.  
maddenin 2. paragrafı saklı kalmak kaydıyla, sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız  
veya ilgilenmeye değmez görülen haber ve düꢀünceler için değil aynı zamanda kırıcı, çarpıcı  
veya rahatsız edici olanlar için de geçerlidir; bunlar çoğulculuğun, hoꢀgörünün ve açık  
fikirliliğin gerekleridir. (Bkz. diğerleri arasında, Handyside-Birleꢀik Krallık, 7 Aralık 1976  
tarihli karar, A serisi no: 24, § 49; ve adıgeçen Castells,§ 42).  
AĐHM, birkaç kez basının demokratik bir toplumdaki yerine değinmiꢀtir. ꢁayet  
basının, özellikle de kamu düzeninin korunması gibi, bir takım sınırları aꢀmaması  
gerekiyorsa, basına görev ve sorumlulukları çerçevesinde, kamu yararına iliꢀkin haber ve  
fikirleri iletme görevi düꢀmektedir. Basının haber yapma görevine aynı zamanda kamuoyunun  
haber alma hakkı da eklenmektedir (Bkz. diğerleri arasında, Thorgeir Thorgeirson-Đzlanda, 25  
Haziran 1992 tarihli karar, A serisi no: 239, § 63; ve Colombani ve diğerleri-Fransa, no:  
51279/99, § 55, CEDH). AĐHM ayrıca demokratik bir sistemde, Hükümetin eylemlerinin, adli  
ve yasal güçlerin, basının ve aynı zamanda kamuoyunun denetimi altında bulunması  
gerektiğini hatırlatmaktadır (Bkz. adıgeçen Castells, § 46).  
AĐHM bu ilkelerin, hem yazılı hem de sözlü basın için önemli bir yere sahip olduğu  
görüꢀündedir (Groppera radio AG ve diğerleri-Đsviçre, 28 Mart 1990 tarihli karar, A serisi no:  
173, Komisyon görüꢀü, § 138; Jersild-Danimarka, 23 Eylül 1994 tarihli karar A serisi no:  
298, § 31; Fransa Radyosu ve diğerleri-Fransa, no: 53984/00, CEDH 2004, § 33).  
AĐHM, dava konusu yayınlarda kullanılan ifadelere ve yayınlandıkları koꢀullara dikkat  
etmektedir. Bununla ilgili olarak, incelemesine sunulan durumu çevreleyen koꢀulları, özellikle  
de terörle mücadele konusunda karꢀılaꢀılan zorlukları dikkate almaktadır (Bkz. Đbrahim  
Aksoy-Türkiye, no: 28635/95, 30171/96 ve 34535/97, § 60, 10 Ekim 2000, ve Đncal-Türkiye, 9  
Haziran 1998 tarihli karar, Derleme 1998-IV, s. 1568, § 58).  
Bununla birlikte, AĐHM mevcut davada dava konusu programların, yolsuzluk,  
güvenlik güçlerinin terörist eylemlerle mücadelesi ya da Devlet’le mafya arasında olası bir  
bağlantının olması gibi, basında da geniꢀ yer tutan çeꢀitli sorulara değindiğini  
9
gözlemlemektedir. AĐHM, kamu yararını ilgilendiren soruların sözkonusu olduğunu ve bu  
konularda haber yayınlanmasının, demokratik bir toplumda medyanın kendisine verilen  
“bekçi köpeği” görevini yerine getirmesinden ibaret olduğundan ꢀüphe etmemektedir (Bkz.  
Fuentes Bobo-Đspanya, no: 39293/98, § 48, 29 ꢁubat 2000).  
Sözkonusu bilgilerin daha önce kamuoyuna sunulduğu hususunun da altını çizmek  
gerekmektedir. Dava konusu olan yayınlardan bazıları (baꢀvuru no: 64181/00 ve 64183/00),  
haklarında herhangi bir takibat yapılmayan gazetelerde yayınlanmıꢀ olan haberlerin yorum  
yapılmaksızın tekrarından ibarettir. Bu bakımdan, AĐHM kamuya duyurulan bazı haberlerin  
yayının engellenmesinin gereklilik arz etmediği konusunda daha önce karar aldığını  
hatırlatmaktadır (mutatis mutandis, Vereniging Weekblad Bluf-Hollanda, 9 ꢁubat 1995, A  
serisi no:306-A, § 44, ve Weber-Đsviçre, 22 Mayıs 1990, A serisi no: 177, § 49).  
AĐHM baꢀvuranın, bu yayınlar sırasında her defasında alıntı yapıldığını ve sözkonusu  
bölümlerin yayınlandığı gazetenin adını ve yayınlandığı tarihi belirttiğini gözlemlemektedir  
(Bkz. Thoma-Lüksemburg, no: 38432/97, § 64, CEDH 2001-III). AĐHM, gazetecilerin bir  
alıntının içeriğinden sürekli ve açık olarak uzak kalmalarını istemenin basının belli bir  
dönemde var olan olay ve fikirler konusunda toplumu bilgilendirme görevleri ile  
bağdaꢀmadığını hatırlatmaktadır ( adıgeçen, Thoma, § 64).  
Son olarak AĐHM, her ne kadar yayınların sert ifadeler taꢀıyan bazı bölümlerinin  
yazıya düꢀmanlığa sevkeden bir anlam yüklese de, bu bölümlerin ꢀiddete, silahlı direniꢀe,  
isyana teꢀvik etmediğini gözlemlemektedir. AĐHM’nin değerlendirmeye alması gereken asıl  
nokta budur (Bkz. a contrario, Sürek-Türkiye (no:1) [GC], no: 26682/95, § 62, CEDH 1999-  
IV, ve Gerger-Türkiye [GC], no: 24919/94, § 50, 8 Temmuz 1999 tarihli karar).  
AĐHM, verilen cezaların türünün ve ağırlığının da, müdahalenin orantılı olup  
olmadığının tespit edilmesinde dikkate alınacak unsurlar olduğunu belirlemektedir. Baꢀvuran  
ꢀirkete yapılan uyarılar sonrasında, baꢀvuran ꢀirketin yayın yapmasının Radyo ve  
Televizyonların Kuruluꢀ ve Yayınları Hakkındaki Kanun tarafından öngörülen azami cezayla,  
yani 90 gün ve 365 gün süreyle yasaklandığını gözlemlemektedir.  
Sonuç olarak, baꢀvuran ꢀirkete uygulanan cezaların, öngörülen amaçlarla orantılı  
olmadığı ve buna bağlı olarak da demokratik bir toplumda gereklilik arz etmediği  
anlaꢀılmaktadır. Bu nedenle AĐHS’nin 10. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
AĐHS’nin 10. maddesinin tek baꢀına ihlal edildiğinin tespit edilmesi nedeniyle AĐHM,  
14. maddeye iliꢀkin ꢀikayetin incelenmesinin gerekli olmadığına karar vermiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran ꢀirket, AĐHS’nin 13. maddesinin içeriğine atıfta bulunarak, RTÜK  
tarafından alınan kararlara itiraz edebileceği etkili iç hukuk yollarının bulunmadığını ileri  
sürmektedir.  
Bununla ilgili olarak baꢀvuran ꢀirket, dava konusu kararların yürürlüğe konmasının  
askıya alınması yönündeki taleplerinin sürekli olarak idari mahkemeler tarafından  
reddedildiğini iddia etmektedir.  
10  
AĐHM, AĐHS’de yer alan hak ve özgürlükler iç hukukta ne ꢀekilde tanınmıꢀ olursa  
olsun, Sözleꢀme’nin 13. maddesinin, bu hak ve özgürlüklerden iç hukukta yararlanılmasını  
sağlayacak yolların varlığını güvence altına aldığını hatırlatır. Dolayısıyla Sözleꢀmeci  
Devletler, bu hükmün kendilerine getirdiği yükümlülüklere ne ꢀekilde uydukları konusunda  
belli bir takdir payından yararlanma hakkına sahip olsalar da, sözkonusu hüküm, AĐHS’ye  
dayalı “savunulabilir bir ꢀikayetin” içeriğinin incelenmesini ve uygun bir telafinin  
sunulmasını sağlayacak bir iç hukuk yolunu zorunlu kılmaktadır.  
Hiç kuꢀkusuz bazı durumlarda, 13. maddede belirtilen baꢀvuru yollarının etkili olup  
olmadığı hususu, bunların AĐHS’ye aykırı olan ve geri dönüꢀü olmayan sonuçlar  
doğurabilecek tedbirlerin uygulanmasını engelleyebilecekleri hükmünü içermektedir (Bkz.  
Conka-Belçika, no: 51564/99, § 79, CEDH 2002-I, ve, mutatis mutandis; Jabari-Türkiye,  
no:40035/98, § 50, CEDH 2000-VIII). Bu bakımdan, AĐHS’nin 13. maddesinden doğan  
yükümlülüğün kapsamının, yapılan ꢀikayetin niteliğine bağlı olarak değiꢀtiğini  
hatırlatmaktadır.  
AĐHM, 3984 sayılı Kanun uyarınca verilen RTÜK kararlarının, idare mahkemelerine  
baꢀvurularak iptal edilebileceğini not etmektedir. Bu kararlar Danıꢀtay’ın denetimine de  
tabidir.  
AĐHM mevcut davada, baꢀvuran ꢀirketin dava konusu tedbirlerin iptal edilmesi  
yönünde, Đdare Mahkemeleri’ne ve Danıꢀtay’a baꢀvuruda bulunduğunu gözlemlemektedir. Bir  
avukat tarafından temsil edilen baꢀvuran ꢀirket, ꢀikayetlerin esasına iliꢀkin görüꢀ bildiren bu  
mahkemelerde ꢀikayetlerini dile getirme imkanı bulmuꢀtur (Bkz., örneğin, Matos ve Silva,  
Lda., ve diğerleri-Portekiz, 16 Eylül 1996 tarihli karar, Derleme 1996-IV, § 64). AĐHM,  
AĐHS’nin 13. maddesinin, baꢀvuranın talep ettiği sonuca ulaꢀmasını garanti etmediğini  
hatırlatmaktadır (Amann-Đsviçre [GC], no: 27798/95, § 88, CEDH 2000-II).  
Mevcut davada, Türk Mahkemeleri verilen cezaların ertelenmesi taleplerini reddetmiꢀ  
ve verilen cezalar uygulanmıꢀtır. Bu durumda, esasa iliꢀkin dava sonucunda baꢀvuran ꢀirketin  
idare mahkemelerinde davayı kazandığı varsayılsa bile, yayın yapma yasağından kaynaklanan  
nedenlerden dolayı uğradığı zararların tazmin edilmesi yönünde idare mahkemelerine  
baꢀvurma hakkına sahip olabilirdi.  
AĐHM, baꢀvuranın uğrayabileceği zararların ꢀekli ve dava koꢀulları dikkate  
alındığında, her ne kadar ulusal mahkemeler, baꢀvuranın, cezanın infazının ertelenmesi  
yönündeki talebini reddetmiꢀ olsalar bile, 13. madde uyarınca geçici olarak durdurma yetkisi  
bulunmasının yeterli olacağı kanaatindedir. (a contrario, Jabari-Türkiye, no: 40035/98, § 50,  
CEDH 2000-VIII)  
Diğer konularla ilgili olarak, baꢀvuran ꢀirket mevcut davada kullanmıꢀ olduğu baꢀvuru  
yollarının, hangi sebeple 13. maddede belirtilen etkili baꢀvuru yolundan yoksun olduğu  
konusunda yeterli açıklama yapmamaktadır. Bu nedenle, AĐHM, AĐHS’nin 35 §§ 3. ve 4.  
maddeleri uyarınca açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle, baꢀvurunun bu kısmının  
reddedilmesine karar vermiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
AĐHS’nin 41. maddesinde belirtilen unsurlar.  
11  
A. Tazminat  
Baꢀvuran ꢀirket, 455 gün süreyle yayın yapma yasağı getirilmiꢀ olmasından dolayı  
395.306 Euro değerinde maddi zarara uğradığını iddia etmektedir.  
Baꢀvuran ꢀirket ayrıca 1.113.000 Euro değerinde manevi tazminat talep etmektedir.  
Hükümet, bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, iddia edilen gelir kayıplarına iliꢀkin olarak sunulan delillerin, baꢀvuran ꢀirket  
için, AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edilmesinden kaynaklanan gelir kaybının kesin bir  
ꢀekilde tespitine olanak vermediği kanaatindedir (aynı konuda, Bkz. Karakoç ve diğerleri-  
Türkiye, no: 27692/95, 28138/95 ve 28498/95, § 69, 15 Ekim 2002). Bu nedenle AĐHM bu  
talebi reddetmektedir.  
AĐHM, manevi tazminatla ilgili olarak, dava koꢀulları dikkate alındığında baꢀvuran  
ꢀirketin birtakım sıkıntılar yaꢀamıꢀ olabileceğini kabul etmektedir. Bu konuda, bir radyo  
istasyonunun kurulması ve yayınlanması için gerekli olan yüksek maliyeti gözönünde  
bulundurmaktadır. AĐHM, AĐHS’nin 41. maddesinde de belirtildiği üzere hakkaniyete uygun  
olarak baꢀvuran ꢀirkete 15.000 Euro manevi tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.  
B. Masraf ve harcamalar  
Baꢀvuran ꢀirket aynı zamanda AĐHM ve yerel mahkemeler nezdinde yaptığı masraf ve  
harcamalar için 49.607 Euro talep etmektedir. Bununla ilgili olarak herhangi bir kanıt  
sunmamaktadır.  
Hükümet bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.  
Mahkemenin bu konudaki içtihadı ve mevcut unsurlar doğrultusunda, AĐHM,  
baꢀvuran ꢀirkete tüm masraflarla birlikte 2.000 Euro ödenmesinin makul olduğuna kanaat  
getirmiꢀtir.  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz  
oranına üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvuruların birleꢀtirilmesine;  
2. AĐHS’nin 14. maddesi ile birlikte 10. maddesine iliꢀkin ꢀikayetlerin kabul edilebilir  
olduğuna, diğer ꢀikayetlerin ise kabul edilemez olduğuna;  
3. AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;  
4. AĐHS’nin 10. maddesi ile birlikte 14. maddesinin ayrıca incelenmesinin gerekli  
olmadığına;  
12  
5. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay  
içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL.’ye çevrilmek üzere Savunmacı  
Hükümetin baꢀvuran ꢀirkete:  
i. manevi tazminat için 15.000 Euro (on beꢀ bin Euro) ödenmesine;  
ii. masraf ve harcamalar için 2.000 Euro (iki bin Euro) ödenmesine:  
iii. yukarıdaki miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;  
b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar,  
Hükümetin, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eꢀit  
oranda basit faizi uygulamasına;  
6. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77§§ 2 ve 3  
maddesine uygun olarak 30 Mart 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
13