CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

RĐMER VE DĐĞERLERĐ -TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 18257/04)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

(A d i l t a z m i n )

STRAZBURG

20 Mayıs 2010

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (18257/04) numaralı baꢀvurunun nedeni T.C.

vatandaꢀları Nalan Rimer, Hüseyin Aktan, Mehmet Ali Özdemir (baꢀvuranlar) tarafından 5

Mayıs 2004 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları

Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan baꢀvurudur.

AĐHM 10 Mart 2009 tarihli (esas) kararı ile Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal

edildiği sonucuna varmıꢀtır (Bkz. Rimer vd.-Türkiye no: 18257/04, 10 Mart 2009).

Baꢀvuranlar zarara uğradıklarını öne sürerek AĐHS’nin 41. maddesine dayalı birtakım

meblağlarla tazminat talebinde bulunmaktadır.

AĐHS’nin 41. maddesinin bu aꢀamada uygulanamayacağını kaydeden AĐHM, Hükümeti ve

baꢀvuranları sözkonusu kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde bu mesele

hakkındaki yazılı görüꢀlerini bildirmeye ve bilhassa dostane çözüm anlaꢀması yoluyla

varacakları her türlü uzlaꢀmadan kendisini haberdar etmeye davet etmiꢀtir (ibidem).

Baꢀvuranlar olduğu kadar Hükümet de yazılı görüꢀlerini iletmiꢀtir. Taraflar arasında dostane

çözüm yoluyla herhangi bir uzlaꢀma sağlanamamıꢀtır.

HUKUK

A. Tazminat

Baꢀvuranlar hem maddi, hem manevi zarara uğradıklarını öne sürmektedir. Baꢀvuranlar her

biri için 2.500.000 Euro yaklaꢀık 833.333 Euro maddi tazminat talep etmektedir. Dava

dosyasına 25 Ocak 2008 tarihinde özel bir ꢀirket Scandinavianhouse Emlak Tur. Đnꢀ. San. ve

Dıꢀ Tic. Ltd. ꢁti. tarafından m²değeri 35 TL üzerinden hesaplanan (m²’si 20 Euro yaklaꢀık)

ve 124.850 m²’lik arazinin değerinin 2.500.000 Euro (4.369.750 TL) olduğunu tespit eden bir

raporu eklemiꢀlerdir. Baꢀvuranlar manevi tazminat olarak her biri için 150.000 Euro talep

etmektedir.

Baꢀvuranlar arazilerinin körfeze bakan ve tercih edilen bir imar bölgesinde yer aldığını ve

üzerine 122 evin yapılabileceği bir projeye sahip olduklarını savunmaktadır. Baꢀvuranlar

dosyaya arazinin fotoğraflarını ve sözkonusu arazi üzerine yapılacak evlerin ön yerleꢀim

planlarını eklemektedir.

Hükümet AĐHM’yi bu talepleri reddetmeye davet etmektedir. Hükümet AĐHM’nin esas

kararında Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin mülkiyetten yoksun bırakma nedeniyle değil,

toplam tazminat bedelinin hüküm sürmesi gereken adil dengenin baꢀvuranlar aleyhine

bozulması nedeniyle ihlal edildiği sonucuna vardığını saptamaktadır. Hükümet 2007 yılından

bu yana iç hukukta baꢀvuru yollarının mevcut olduğunu, baꢀvuranların öne sürdükleri adil

tatmin talepleriyle birlikte iç hukuktaki mahkemelere gitmeleri gerektiğini savunmaktadır.

Kaldı ki baꢀvuranların talepleri dayanaktan yoksundur ve adil tatmin ꢀahsi bir zenginleꢀme

aracını oluꢀturmamalıdır.

Hükümet ayrıca, AĐHM’nin dikkatini ihtilaf konusu taꢀınmazın satıꢀ değerine çekmektedir.

Tapu sicil kayıtlarından edinilen rakamlara göre 14 Nisan 1993 tarihinde arazi 250.000.000

eski Türk Lirasına (1993 yılında yaklaꢀık 26.385 ABD Doları) satın alınmıꢀtır. Tüketici fiyat

indeksi verilerine göre bu satıꢀ bedelinin güncel değeri 84.419,64 TL’dır (2010 yılı Ocak

ayında yaklaꢀık 40.200 Euro).

Hükümet son olarak bilirkiꢀi raporunu düzenleyen ꢀirketin özel hukuka tabi olduğunun altını

çizmektedir. Baꢀvuranlar iç hukuktaki mahkemeler önünde bir tazmin talebinde bulunmuꢀ

olsalardı, mahkeme tarafından tayin edilecek bilirkiꢀi incelemesi objektif olarak taꢀınmazın

nihai değerini tespit etmiꢀ olurdu. Hükümet bu konu ile ilgili olarak, dosyaya eklenen raporda

mevkii, ana yola olan uzaklık, tabiat, elektrik hatlarına iliꢀkin sorunlar, vb. kimi hususların

dikkate alınmadığını savunmaktadır

AĐHM bu konudaki genel prensipler ile ilgili yerleꢀik içtihadından ileri gelen hususlara atıfta

bulunmaktadır (Bkz. Turgut vd.-Türkiye (adil tatmin), no: 1411/03, 13 Ekim 2009 ve bu

kararda sözü edilen içtihat).

Mahkemeye sunulan bütün delil unsurları ve tarafların altını çizdiği nitelikler ıꢀığında ve

hakkaniyete uygun olarak, AĐHM her türlü vergi ve kesintiden muaf tutulmak üzere

baꢀvuranlara 875.000 Euro maddi tazminat ödenmesini kararlaꢀtırmaktadır.

AĐHM manevi tazminat konusunda, mevcut davanın koꢀulları göz önünde bulundurulduğunda

ihlal tespitinin adil bir tatmini oluꢀturduğuna itibar etmektedir (Bkz. aynı anlamda, Belvedere

Alberghiera S.r.l.-Đtalya (adil tatmin), no: 31524/96, 30 Ekim 2003).

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuranlar iç hukukta ve AĐHM önünde yapmıꢀ oldukları yargılama giderleri için 1.259

Euro talep etmekte, dosyaya yargılama, posta, seyahat ve temyiz baꢀvurusuna iliꢀkin yapılan

masraf ve giderler ile ilgili makbuz ve belgeleri eklemektedir. Baꢀvuranlar ayrıca 2.500

Euro’su iç hukuktaki süreç ve 50.000 Euro’su AĐHM önündeki temsil gideri için olmak üzere

temsil gideri olarak toplam 52.500 Euro talep etmektedir. Baꢀvuranlar iç hukuktaki temsil

giderleri ile ilgili 23 Ocak 2002 tarihinde yapılan avukatlık sözleꢀmesini dosyaya

eklemektedir. Bu sözleꢀmeye göre baꢀvuranlar 2.500 Euro tutarında ödeme yapacaktı.

Hükümet AĐHM’den gerekli kanıtlayıcı belgelerden yoksun bu meblağları reddetmesini talep

etmektedir.

AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliliğini kanıtladığı makul

miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Bu baꢀvuruda sunulan deliller ve sözü edilen

kıstaslar ıꢀığında AĐHM, baꢀvuranlara makul olarak ortaklaꢀa 2.000 Euro ödenmesini uygun

görmektedir.

C. Gecikme faizi

AĐHM gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına

uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artıꢀ ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru

üzerinden TL’ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından:

i. baꢀvuranlara ortaklaꢀa 875.000 (sekiz yüz yetmiꢀ beꢀ bin) Euro maddi tazminat

ödenmesine;

ii. yargılama masraf ve giderleri için baꢀvuranlara 2.000 (iki bin) Euro ödenmesine;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan

fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

2. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragraflarına uygun olarak 20 Mayıs 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.