COUNCIL

AVRUPA

OF E U R O P E

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

PEKĐNEL – TÜRKĐYE

(B a ꢀvuru no. 9939/02)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

18 Mart 2008

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.

ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 9939/02 no’lu davanın nedeni Süher Pekinel,

Güher Pekinel ve Mehmet Murat Pekinel adlı T.C. vatandaꢀlarının (“baꢀvuranlar”) Avrupa

Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AĐHM”) 5 Ekim 2001 tarihinde Đnsan Haklarının ve Temel

Özgürlüklerinin Korunmasına Đliꢀkin Sözleꢀme’nin (“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ

oldukları baꢀvurudur.

Baꢀvuranlar Strazburg Barosu avukatlarından Sn. Uğural ile Đstanbul Barosu

avukatlarından Sn. Soybay ve Sn. Erkut tarafından temsil edilmektedir.

AĐHM, 28 Haziran 2004 tarihinde baꢀvuruyu Hükümet’e bildirmeye ve AĐHS’nin 29/3.

maddesini uygulayarak, baꢀvurunun kabuledilebilirliğiyle esaslarını beraber incelemeye karar

vermiꢀtir.

OLAYLAR

DAVANIN KOꢀULLARI

Süher Pekinel ve Güher Pekinel 1951 doğumlu olup, Mehmet Murat Pekinel 1948

doğumludur. Türkiye’de ikamet etmektedirler.

Baꢀvuranlar, babaları Salih Ekrem Pekinel ile amcaları Abdurrahim Pekinel’in

mirasçısıdırlar (“murisler”). Baꢀvuranların murislerinin, Đzmir’in Menemen ilçesinin Maltepe

köyündeki 2.258.000 metrekare arsanın, diğer altı kiꢀi (ortak mal sahipleri) ile beraber sahibi

oldukları iddia edilmektedir.

1. Tapulama Komisyonu’nun 13 Ekim 1961 tarihli arazi incelemesi ve Hazine’nin

itirazı

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne bağlı Tapulama Komisyonu 13 Ekim 1961

tarihinde tapulama tespiti gerçekleꢀtirmiꢀ ve Maltepe köyündeki bir arsanın (726 no’lu arsa)

sahibi olarak sekiz kiꢀiyi – baꢀvuranların murisleri ve diğer ortak mal sahipleri - kaydetmiꢀtir.

Hazine 1964 yılında bu tapulama tespitine itiraz etmiꢀtir. Sözkonusu arsanın mera olarak

kullanıldığını, bu nedenle Komisyon’un doğru inceleme yapmadığını ileri sürmüꢀtür.

Tapu kaydı 22 Mayıs 1974 tarihinde Tapulama Komisyonu tarafından düzeltilmiꢀ,

Hazine, 726 no’lu arsanın sahibi olarak kaydedilmiꢀtir.

2. Menemen Kadastro Mahkemesi’nin 7 Temmuz 1986 tarihli kararı

Altı kiꢀi (davacılar) 29 Temmuz 1974 tarihinde Menemen Kadastro Mahkemesi’ne bir

dilekçe sunmuꢀ, Tapulama Komisyonu’nun kararının bozulmasını talep ederek dava

açmıꢀlardır. Sözkonusu arsanın kendi adlarına kaydedildiğini, ne Hazine’ye ne de

baꢀvuranların murisleri ile ortak mal sahiplerine ait olduğunu iddia etmiꢀtir.

Belirlenemeyen bir tarihte, baꢀvuranların murisleri, 726 no’lu arsada hisseleri olduğunu

belirterek karꢀı dava açmıꢀlardır. Tapu sicilindeki, 726 no’lu arsaya iliꢀkin mülkiyet haklarını

kanıtlayan eski kayıtların teyit edilmesini talep etmiꢀlerdir. Đddialarını, sözkonusu arsanın

1

babaları Salih Paꢀa’ya ait olduğuna iꢀaret eden 1884 yılının Aralık ayı tapu sicil kayıtlarına

dayandırmıꢀlardır.

Abdurrahim Pekinel 14 Nisan 1979 tarihinde, Salih Ekrem Pekinel ise 28 Kasım 1982

tarihinde vefat etmiꢀlerdir. Baꢀvuranlar bu kimselerin mirasçıları olarak tayin edilmiꢀlerdir.

Menemen Kadastro Mahkemesi 7 Temmuz 1986 tarihinde kararını vermiꢀtir.

Menemen Kadastro Mahkemesi kararında, mera olarak kullanılması nedeniyle sözkonusu

arsanın kamuya ait olduğunu tespit etmiꢀtir. Dolayısıyla Tapulama Komisyonu’nun konusu

değildir. Mahkeme, Maltepe köyündeki 726 no’lu arsanın ne davacılara ne de baꢀvuranların

murisleri ile ortak sahiplere ait olduğu sonucuna varmıꢀtır. Arsanın sahibi Hazine’dir.

3. Yargıtay’ın 17 Kasım 1988 tarihli kararı

Yargıtay 17 Kasım 1988 tarihinde Menemen Kadastro Mahkemesi’nin kararını bozmuꢀ ve

davayı yeniden gözden geçirilmek üzere iade etmiꢀtir. Yargıtay, Tapulama Komisyonu’nun,

2.258.000 metrekarelik 726 no’lu arsanın davacılardan bir kısmına ait olduğunu tespit ettiğini

gözlemlemiꢀtir. Hazine’nin, tapu sicilinde gösterilen arsanın büyüklüğünün davacıların

hakları bulunan arsadan büyük olduğunu iddia ederek, Komisyonun hazırladığı tapu siciline

itiraz ettiğini kaydetmiꢀtir. Davacıların, kayda, tapu sicilinde tutulan kayıtlara istinaden itiraz

ettiklerini ve ilk derece mahkemesinin arsayı “mera” olarak nitelendirerek davayı reddettiğini

iꢀaret etmiꢀtir.

Yargıtay, ilk derece mahkemesinin yürüttüğü soruꢀturmanın, bir karara varmak için yeterli

olmadığı sonucunu çıkarmıꢀtır. Davacılar iddialarını tapu sicilinde tutulan kayıtlara

dayandırmıꢀlardır. Bu kayıtlar dava dosyasına eklenmiꢀtir, ancak, arsanın kesin yerini

göstermemektedirler. Ayrıca komꢀu arsalarla ilgili belgeler kullanılmamıꢀ, mülkiyetin

mahiyeti uygun biçimde incelenmemiꢀtir.

Yargıtay, yerinde bir sonuca ulaꢀmak için komꢀu arsalarla ilgili belgelerin dosyaya

eklenmesi, arsanın bulunduğu yerde inceleme yapılması ve yaꢀlı ve bölgeyi bilen yerli halkın

dinlenmesi gerektiği yönünde görüꢀ belirtmiꢀtir. Özellikle arsanın mahiyeti ve mülkiyetine

iliꢀkin meseleler ile arsayı kullanan kiꢀilerin kimliklerinin tanıklık yoluyla saptanması

gerektiği kanısına varmıꢀtır. Ek olarak bir ziraat mühendisinden bilirkiꢀi raporu alınması

gerekmektedir.

Yargıtay, yeterli bir inceleme yapmadan karar almanın doğru olmadığı ve ayrıca

Tapulama Komisyonu’nun tespitinin gerekliliğinin yerinde olmadığı sonucuna varmıꢀtır.

4. Menemen Kadastro Mahkemesi’nin 13 Mayıs 1992 tarihli kararı

Yargıtay’ın kararının ardından dava Menemen Kadastro Mahkemesi’ne iade edilmiꢀtir.

Davacılar ve baꢀvuranlarla beraber karꢀı dava açan ortak malikler, 726 no’lu arsanın Salih

Paꢀa’ya ait olduğunu ve mirasçılarına miras olarak kaldığını iddia etmiꢀlerdir. Bu nedenle, ne

Hazine ne de diğer kiꢀiler hak iddia edemezler. Bu bağlamda, Seyrekköy’deki 1 no’lu arsa ile

Maltepe’deki 726 no’lu arsanın Salih Paꢀa ile Hacı Velioğlu’na ait olduğunu ve mirasçılarıyla

yapılan bir anlaꢀmanın ardından arsanın paylaꢀıldığını ifade etmiꢀlerdir. Seyrekköy’deki 1

no’lu arsa Hacı Velioğlu’nun mirasçılarına verilmiꢀ, 726 no’lu arsa ise Salih Paꢀa’nın

2

mirasçıları için ayrılmıꢀtır. Baꢀvuranlar Seyrekköy’deki 1 no’lu arsanın herhangi bir biçimde

mülkiyetini edinmediklerini iddia etmiꢀlerdir.

Hazine temsilcisi, Tapulama Komisyonu’nun kararının ardından tüm davacıların hak

ettiklerinden daha fazla arsa aldıklarını iddia etmiꢀtir. Davacıların Seyrekköy’deki 1 no’lu

arsadan mülkiyet edindiklerini ileri sürmüꢀtür. Ayrıca sözkonusu arsanın mera olduğunu, özel

mülk olarak nitelendirilemeyeceğini iddia etmiꢀtir.

Menemen Kadastro Mahkemesi arsanın bulunduğu yerde bir inceleme yapmıꢀ ve üç yerel

uzman ile bir ziraat mühendisinin tanıklıklarını dinlemiꢀtir.

Menemen Kadastro Mahkemesi 13 Mayıs 1992 tarihinde yerel uzmanların tespitleri ile

ziraat mühendisinin raporlarını göz önünde bulundurarak, Maltepe’deki 726 no’lu arsanın,

Tapulama Komisyonu’nun 1961 yılında belirlediği kiꢀilere ait olduğuna karar vermiꢀtir. Bu

nedenle, baꢀvuranlarla beraber bu kiꢀiler veya mirasçılarının Maltepe köyündeki 726 no’lu

arsanın sahipleri olarak kaydedilmelerini emretmiꢀtir.

5. Yargıtay’ın 21 Nisan 1993 tarihli kararı

Yargıtay 21 Nisan 1993 tarihinde 13 Mayıs 1992 tarihli kararı bozmuꢀ ve dava dosyasını

Menemen Kadastro Mahkemesi’ne göndermiꢀtir.

Yargıtay, ilk derece mahkemesinin, ana hatları 17 Kasım 1988 tarihli kararında belirtilen

uygun bir soruꢀturma yürütmediği sonucunu çıkarmıꢀtır. Sözkonusu arsanın büyüklüğünün

1884 tarihli tapu sicil kayıtlarına göre 1000 dönüm olduğunu, ancak 1890 tarihli tapu sicil

kaydında arsanın büyüklüğünün 1200 dönüm olarak belirtildiğini belirtmiꢀtir. Mahkeme, bu

bağlamda, ilk derece mahkemesinin arsanın büyüklüğündeki artıꢀın nedenini

açıklayamadığını gözlemlemiꢀtir. Ayrıca ilk derece mahkemesi, dava dosyasına, sözkonusu

arsanın 1875 tarihli tapu sicil kaydını, komꢀu arsalarla ilgili belgeleri ve bölgenin askeri

haritasını eklememiꢀtir.

Yargıtay, 1884 tarihli tapu sicil kaydının, tam olarak anlaꢀılır olmamakla birlikte, bazı

yerleri (“sıra melengeç, Yorgaki oğlu, Đsmet hanım, harita, Kara istirati, çataka tarlaları ve

kulak istifanı”) sözkonusu arsaya sınır teꢀkil ettikleri biçiminde iꢀaret ettiğini kaydeder. Bu

nedenle arsanın sınırlarının tapu sicilindeki kayıtlarda doğru zikredilip zikredilmediğinin

belirlenmesi gerekir. Mahkeme, dava konusu arsa ile komꢀu arsaların bir planının çizilmesi

gerektiğini ve bu planı hazırlarken bölgenin askeri haritasının ve bilirkiꢀiler ile yerel halkın

ifadelerinin gözönünde bulundurulması gerektiğini ifade etmiꢀtir.

6. Menemen Kadastro Mahkemesi’nin 11 Kasım 1998 tarihli kararı

Menemen Kadastro Mahkemesi dava dosyasını almasının ardından davayı yeniden

incelemiꢀtir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nden, 726 no’lu arsaya iliꢀkin Tapu ve Kadastro

Dairesi’nde tutulan 1875 tarihli kayıtların bir suretini sunmasını istemiꢀtir.

Genel Müdürlük, 21 Temmuz 1994 tarihinde, sözkonusu kaydın Seyrekköy’deki hiçbir

arsayla ilgisi olmadığı hususunda mahkemeyi bilgilendirmiꢀtir.

3

Müdürlük 1 Aralık 1994 tarihinde sözkonusu belgeyi göndermiꢀ ve Menemen

Mahkemesi’ni mülkün büyüklüğündeki artıꢀın nedeninin belirlenemediği hususunda

bilgilendirmiꢀtir.

1974 yılında açılan ilk davanın davacıları 1996 yılında davalarını çekmiꢀler, mahkemeye

726 no’lu arsayla ilgili taleplerinin bulunmadığını bildirmiꢀlerdir.

Menemen Kadastro Mahkemesi arsanın bulunduğu yerde iki inceleme daha yapmıꢀ, yerel

bilirkiꢀiler ile tanıkların sözlü tanıklıklarını kaydetmiꢀtir. Arsanın bulunduğu yere yapılan

ziyarette bilimsel uzmanlar ve bir ziraat uzmanı da alanı incelemiꢀ ve davaya iliꢀkin

görüꢀlerini sunmuꢀlardır.

Menemen Kadastro Mahkemesi 11 Kasım 1998 tarihinde arsanın Hazine adına tesciline

karar vermiꢀtir.

7. Yargıtay’ın 5 Ekim 1999 ve 26 ꢁubat 2001 tarihli kararları

Baꢀvuranlar belirlenemeyen bir tarihte 11 Kasım 1998 tarihli karara itiraz etmiꢀlerdir.

Davanın esasına iliꢀkin görülen duruꢀmanın ardından Yargıtay 5 Ekim 1999 tarihinde

itirazı reddetmiꢀtir.

Yargıtay 26 ꢁubat 2001 tarihinde baꢀvuranların kararın düzeltilmesi taleplerini,

davacıların davalarının dayandırdıkları tapu kayıtlarının aslında Seyrekköy’deki 1 no’lu

arsaya iliꢀkin olduğu gerekçesiyle reddetmiꢀtir.

26 ꢁubat 2001 tarihli karar baꢀvuranlara tebliğ edilmemiꢀtir. Karar 12 Mart 2001 tarihinde

Menemen Kadastro Mahkemesi Kalemi’ne tevdi edilmiꢀtir. Baꢀvuranlar karardan ancak 2001

yılının Temmuz ayında haberdar olduklarını ifade etmiꢀlerdir.

HUKUK

I. HÜKÜMET’ĐN ÖN ĐTĐRAZLARI

A. Altı ay kuralına uyulmaması

Hükümet bu ꢀikayetlerle ilgili olarak baꢀvuranların altı ay kuralına uymadıklarını iddia

etmiꢀtir. Baꢀvuranların nihai kararın Menemen Kadastro Mahkemesi’ne tebliğ edilmesinden

sonra altı ay içinde baꢀvuruda bulunmadıklarını savunmuꢀtur. AĐHM’nin Tahsin Đpek –

Türkiye davası kararına atıfta bulunularak (baꢀvuru no. 39706/98, 7 Kasım 2000), altı aylık

sürenin, Yargıtay’ın nihai kararının Menemen Kadastro Mahkemesi kayıtlarına geçtiği tarih

olan 12 Mart 2001 tarihinde baꢀladığını ve baꢀvurunun 5 Ekim 2001 tarihinde, altı aylık süre

geçtikten sonra yapıldığını iddia etmiꢀtir.

AĐHM, Hükümet’in atıfta bulunduğu Tahsin Đpek davasında, baꢀvuranın Yargıtay’ın

kararının Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmesinden sonra altı aydan uzun bir süre tebellüğ

etmediğini kaydeder. Bu bağlamda, Tahsin Đpek davasındaki tespitlerinin yalnızca ceza

davaları için geçerli olduğunu, bu nedenle, Yargıtay’ın yerleꢀik uygulamasına göre,

Yargıtay’ın ceza davalarındaki kararlarının sanıklara tebliğ edilmediğini anımsar. Öte yandan

medeni hukuk davalarında, Yargıtay’ın kararları posta ücretinin ödenmesi karꢀılığında

4

taraflara tebliğ edilmektedir. Bu davadaki uygulamaların medeni hukuk kapsamına girdiği ve

baꢀvuranların ilgili ücretleri ödemediklerine iliꢀkin bir savın bulunmadığı gözönünde

bulundurulduğunda, ulusal makamların baꢀvuranlara nihai kararı bildirme yükümlülüğü

bulunmaktaydı. Baꢀvuranlar, karardan 2001 yılının Temmuz ayında haberdar olmaları ve

baꢀvurularını bu karar tarihinden itibaren altı ay içinde yapmaları nedeniyle, AĐHS’nin 35/1.

maddesinde öngörülen altı aylık süre kuralına uydukları biçiminde değerlendirilmelidirler.

Buna göre Hükümet’in itirazı reddedilmelidir.

B. Đç hukuk yollarının tüketilmemesi

Hükümet baꢀvuranların ulusal mahkemelere ꢀikayet baꢀvurusunda bulunmamaları

nedeniyle iç hukuk yollarını tüketmediklerini savunmuꢀtur.

AĐHM, iç hukuk yollarını tüketme yükümlülüğünün yalnızca bir baꢀvuranın dava konusu

duruma çare bulabilecek ve iddia edilen ihlalleri telafi edebilecek etkili ve yeterli baꢀvuru

yollarından normal biçimde yararlanmalarını gerektirdiğini yineler.

AĐHM, Türk hukuk sisteminin iꢀlemleri hızlandırmak için hiçbir baꢀvuru yolu

sağlamadığını gözlemler. Gecikme için tazminat ödenmesine de hükmetmemiꢀtir. Dolayısıyla

AĐHM, baꢀvuranların AĐHS’nin 35/1. maddesinin amaçları doğrultusunda baꢀvurabilecekleri

uygun ve etkili hukuk yolları bulunmadığı kanısına varmıꢀtır (bkz. Mete – Türkiye, 39327/02).

Bu nedenle Hükümet’in ön itirazlarının bu yönünü reddeder.

II. AĐHS’NĐN 6/1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

A. Davanın süresine iliꢁkin

Baꢀvuranlar, davanın süresinin AĐHS’nin 6/1. maddesinde öngörülen “makul süre”

kuralıyla örtüꢀmediğinden ꢀikayetçi olmuꢀlardır. Bu maddeye göre:

“Herkes ... medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizalar ... konusunda karar verecek olan ... [bir]

mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde ... görülmesini istemek hakkına sahiptir.”

Hükümet bu iddiaya itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, sözkonusu iꢀlemlerin 29 Temmuz 1974 tarihinde baꢀlayıp, 26 ꢁubat 2001

tarihinde sona erdiğini kaydeder. Dolayısıyla davayı pek çok kez ele alan iki yargı aꢀaması

yirmi altı yıl yedi ay sürmüꢀtür. Öte yandan AĐHM’nin yargı yetkisi ratione temporis yalnız,

Türkiye’nin Avrupa Đnsan Hakları Komisyonu’na bireysel baꢀvuru hakkını tanıdığını ilan

ettiği tarih olan 28 Ocak 1987 tarihinden sonra geçen on dört yıl bir aylık bir süreyi

gözönünde bulundurmasına izin vermektedir. Bununla beraber, AĐHM, o tarihteki iꢀlemlerin

durumunu gözönünde bulundurmalıdır (bkz. ꢁahiner – Türkiye, 29279/95). O tarihte davanın

zaten 12 yıl altı aydır görülmekte olduğunu kaydetmektedir.

1. Kabuledilebilirlik

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde bu ꢀikayetin dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru

bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

5

2. Esas

AĐHM, iꢀlemlerin süresinin makullüğünün davanın koꢀulları ile davanın karmaꢀıklığı,

baꢀvuranlar ve ilgili makamların tutumu ve baꢀvuranlar için tehlikede olan unsurlar gibi

ölçütler ıꢀığında değerlendirilmesi gerektiğini yineler (diğerlerinin yanısıra bkz. Frydlender –

Fransa [BD], 30979/96).

AĐHM sıklıkla, bu baꢀvurudakine benzer meseleleri ele alan davalarda AĐHS’nin 6/1.

maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (bkz. Frydlender).

Kendisine sunulan tüm bilgi ve belgeleri inceleyen AĐHM, Hükümet’in, burada

vardığından farklı bir sonuca ulaꢀmasını sağlayacak hiçbir delil veya görüꢀ sunmadığı

kanısına varmıꢀtır. AĐHM, konuya iliꢀkin içtihadını gözönünde bulundurarak, mevcut davada

dava süresinin aꢀırı uzun olduğu ve “makul süre” kuralıyla örtüꢀmediği sonucuna varmıꢀtır.

Dolayısıyla 6/1. madde ihlal edilmiꢀtir.

B. Davanın hakkaniyete uygunluğu

Baꢀvuranlar ayrıca AĐHS’nin 6/1. maddesi uyarınca yerel mahkemelerin kararlarının keyfi

olduğunu iddia etmiꢀlerdir. Baꢀvuranlara göre, yerel mahkemeler delilleri

değerlendirememiꢀler, mülkiyet haklarını kanıtlayan delili görmezden gelmiꢀlerdir.

Hükümet adil bir duruꢀmanın koꢀullarının her bakımdan yerine getirildiğini ileri

sürmüꢀtür. Yerel mahkemelerin kararlarının belgeli delillere, tanık ifadelerine, arsanın

bulunduğu yerde yapılan incelemelere ve bilirkiꢀi raporlarına dayandığını ifade etmiꢀtir.

AĐHM, mevcut davada baꢀvuranların, baꢀlıca delillerin değerlendirilmesi ile yerel

mahkemelerde görülen davanın sonucundan ꢀikayetçi olduklarını kaydeder. AĐHM, yerel

davanın sonucuna itiraz ederek “dördüncü derece” temyiz mahkemesi gibi hareket etmenin

kendi görevi olmadığını anımsar. Yerel mahkemelerin görevi, davadaki meselelere iliꢀkin

ilgili delilleri değerlendirmek ve esas hukuku ile usul hukukunun kurallarını yorumlamak ve

uygulamaktır (diğerlerinin yanı sıra bkz. Vidal - Belçika).

AĐHM, ulusal yargılama sırasında baꢀvuranların çekiꢀmeli yargılanma haklarının

bulunduğunu gözlemler. Yargılamalar sırasında hukuken temsil edilmiꢀlerdir; arsanın

mülkiyetinin sahibi oldukları iddialarını savunabilmiꢀler ve davalarını desteklemek için tanık

çağırmıꢀlardır. Yargıtay davanın esasına iliꢀkin bir duruꢀma da gerçekleꢀtirmiꢀ ve tarafları

dinlemiꢀtir. Ayrıca davayı reddetmek için somut ve hukuki nedenler hem ilk derece

mahkemesinin kararında hem Yargıtay’ın kararlarında uzun uzadıya belirtilmiꢀtir. Bu

koꢀullarda, yerel mahkemenin davanın önemli yönlerini gözden kaçırdığı veyahut ihtilafın

tarihi zeminini gözönünde bulundurmadığı iddia edilemez.

Sonuç olarak ilgili ulusal kararlar hiçbir açık keyfi karar ortaya koymamaktadır ve AĐHM

yargılamanın sonucuyla ilgili olarak 6/1. maddenin ihlal edildiği görüꢀünde değildir.

Dolayısıyla bu ꢀikayet açıkça dayanaktan yoksundur ve AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4.

fıkralarıyla uyumlu olarak reddedilmelidir.

6

III. AĐHS’YE EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ

ĐDDĐASI

Baꢀvuranlar, AĐHS’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunarak, yerel

mahkeme kararlarının mülkiyet haklarına gerekçesiz müdahale teꢀkil ettiğini iddia etmiꢀlerdir.

Bu bağlamda, 1884, 1947 ve 1952 tarihli tapu kayıtlarının, Maltepe köyündeki 726 no’lu

arsanın mülkiyetini bulundurduklarını kanıtladığını iddia etmiꢀlerdir. Baꢀvuranlar, Seyrekköy

köyündeki 1 no’lu arsadan hisse almadıklarını vurgulayarak, ulusal mahkemelerin keyfi

kararlarından ötürü uzun süredir murislerine ait olan arsalarından mahrum bırakıldıklarından

ꢀikayetçi olmuꢀlardır.

Hükümet baꢀvuranların ꢀikayetlerinin yerel mahkemeler tarafından etraflıca incelendiğini

ve 726 no’lu arsanın mülkiyet hakkını ellerinde bulunduramayacaklarının tespit edildiğini

ileri sürmüꢀtür. Hükümet baꢀvuranların iddialarını dayandırdıkları tapu kayıtlarının,

Seyrekköy’deki 1 no’lu arsanın sınırları belirlenirken zaten gözönünde bulundurulduğunu

kaydetmiꢀtir.

AĐHM baꢀvuranların AĐHS’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi çerçevesindeki

ꢀikayetlerinin AĐHS’nin 6/1. maddesi çerçevesinde yapılan ꢀikayetlerle yakından ilintili

olduğunu kaydeder. Ayrıca dava konusu arsanın mülkiyeti meselesini çözmenin AĐHS’nin iꢀi

olmadığını belirtir (bkz. Nalbant – Türkiye, 61914/00).

Mevcut davada, yerel dava aslında arsanın mülkiyetinin belirlenmesiyle iliꢀkilidir ve yerel

mahkemeler uzun bir incelemenin ardından baꢀvuranların 726 no’lu arsanın mülkiyet hakkını

bulundurmadıklarına karar vermiꢀtir. AĐHM, yargılamanın hakkaniyete uygunluğuna iliꢀkin

yukarıda vardığı sonucu gözönünde tutarak, baꢀvuranların keyfi veya kanuna aykırı olarak

AĐHS’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilerek mülkiyetlerinden yoksun

bırakıldıklarına iliꢀkin bir gösterge bulamamaktadır. AĐHM’ye göre, baꢀvuranlar AĐHS’ye Ek

1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ilk cümlesi çerçevesinde “mülkiyet” sahibi olduklarını

iddia edemezler, bu hükmün sağladığı teminatlar bu nedenle mevcut dava için uygulanamaz

(bkz. Sarıaslan ve Diğerleri – Türkiye, 32554/96; ꢁiꢀikoğlu – Türkiye, 38521/02).

Yukarıda belirtilenler ıꢀığında, AĐHM, bu ꢀikayetin açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. fıkralarıyla uyumlu olarak reddedilmesi gerektiği

sonucuna varır.

IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. maddesine göre:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder. ”

A. Tazminat

Baꢀvuranlar maddi tazminat olarak 20.000.000 Amerikan doları (Dolar) (yaklaꢀık olarak

14.500.000 Euro (EUR)), manevi tazminat olarak ise 100.000 Dolar (yaklaꢀık olarak 72.500

EUR) talep etmiꢀlerdir.

7

Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.

AĐHM talep edilen maddi tazminat ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağı

bulunmadığını kaydetmektedir; bu nedenle bu talebi reddeder. Öte yandan AĐHM,

baꢀvuranların, yargılamanın süresi nedeniyle, yalnız ihlalin tespit edilmesiyle yeterince telafi

edilemeyecek bir takım manevi zararlara uğramıꢀ olabileceklerini kabul eder. AĐHM,

içtihadını gözönünde tutup hakkaniyete uygun suretle değerlendirme yaparak, baꢀvuranların

her birine bu baꢀlık altında 10.000’er EUR ödenmesine karar vermiꢀtir.

B. Yargılama giderleri

Baꢀvuranlar ayrıca AĐHM önünde meydana gelen yargılama giderleri için 25.150 Dolar

(yaklaꢀık 18.000 EUR) talep etmiꢀlerdir.

Hükümet bu talebe itiraz etmiꢀtir.

AĐHM’nin içtihadına göre, yargılama giderleri, ancak gerçekliği ve gerekliliği kanıtlandığı

ve makul bir meblağ olduğu takdirde baꢀvurana geri ödenir. Mevcut davada, baꢀvuranlar talep

edilen giderlerin gerçekten gerçekleꢀtiğini gösterememiꢀlerdir. Buna göre bu baꢀlık altında

tazminat ödenmesine gerek bulunmamaktadır.

C. Gecikme Faizi

AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına

üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢀtir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE

1. Yargılamanın süresinin aꢀırı uzun olmasına iliꢀkin ꢀikayetin kabuledilebilir, baꢀvurunun

geri kalanının kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1. Maddesi’nin ihlal edildiğine;

3. (a) AĐHS’nin 44. maddesi’nin 2. fıkrası gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç

ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na

çevrilmek üzere ve her türlü vergi kesintisinden muaf tutularak Savunmacı Hükümet

tarafından baꢀvuranların her birine manevi tazminat olarak 10.000’er EUR (on biner Euro)

ödemesine;

(b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına

kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı

oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına karar vermiꢀtir.

4. Baꢀvuranların adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerini reddetmiꢀtir.

Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. Maddesi’nin 2. ve

3. fıkraları uyarınca 18 Mart 2008 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.

S. DOLLÉ

Françoise Tulkens

Zabıt Katibi

Baꢀkan

8