C O N S E I L D E

L ' E U R O P E

AVRUPA

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

ÖZER - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 35721/04 ve 3832/05)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

5 Mayıs 2009

Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup

ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

T.C. vatandaꢀı Aziz Özer (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 3 Eylül 2004

ve 20 Eylül 2004 tarihlerinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin

Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan

35721/04 ve 3832/05 numaralı baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.

Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul barosu avukatlarından

Ö. Kılıç tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuran Aziz Özer 1964 doğumlu T.C. vatandaꢀı olup Đstanbul’da ikamet etmektedir.

Baꢀvuran merkezi Đstanbul’da bulunan yeni Dünya Đçin Çağrı dergisinin genel yayın

yönetmeni ve sahibidir. Baꢀvuran ayrıca yine merkezi Đstanbul’da bulunan Çağrı Basın Yayın

Ltd. ꢁti. yayınevinin sahibidir.

Eski Türk Ceza Kanunu’nun 312. maddesi uyarınca baꢀvuran hakkında iki mahkumiyet kararı

verilmiꢀtir. Đlk mahkumiyet kararı (A) dergide yayımlanan «Ulusal baskılara son» baꢀlıklı bir

makale nedeniyledir. Đkinci mahkumiyet kararının (B) konusu ise baꢀvuranın sahibi olduğu

yayınevinde basılan «1 Mayıs’ta devrimci saflara» adlı bir kitapçıktır.

Suç unsurunu oluꢀturan yazılar ve baꢀvuran hakkında baꢀlatılan kovuꢀturmalar aꢀağıda iki

baꢀlık altında ele alınacaktır.

A. Baꢁvuranın ilk mahkumiyeti

Mart 2001 tarihinde Yeni Dünya Đçin Çağrı dergisinin 42 numaralı nüshasının 17. sayfasında

“Ulusal Baskılara Son” baꢀlıklı bir makale yayımlanmıꢀtır.

5 Mart 2001 tarihinde Cumhuriyet savcısının talebi üzerine ve Anayasa’nın 28. maddesi, Eski

Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 86. maddesi ve 5680 sayılı yasanın 2/1 maddesinin

uygulanmasına istinaden Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) nöbetçi hakimi sözü

edilen makalenin yasaya aykırı görüꢀler içerdiği gerekçesiyle derginin 42 numaralı sayısının

toplatılmasına karar vermiꢀtir.

Cumhuriyet savcısı 23 Mart 2001 tarihli bir iddianame ile sözkonusu makaleyi yayımlayan

baꢀvuranın eski TCK’nın 312. maddesinin 2. ve 3. paragrafları gereğince ırk ve bölge

farklılığı gözeterek halkı kin ve düꢀmanlığa tahrik etmek suçundan mahkum edilmesini talep

etmiꢀtir. Savcı aynı iddianamede, eski TCK’nın 36. maddesi uyarınca suç unsurunu teꢀkil

eden yayınlara da el konulmasını istemiꢀtir.

DGM 3 Haziran 2002 tarihinde, eski TCK’nın 312. maddesinin 2. ve 3. paragraflarına dayalı

olarak baꢀvuranı bir yıl sekiz ay hapis cezasına çarptırmıꢀtır. Bununla birlikte DGM,

baꢀvuranın genel yayın yönetmeni olduğunu ve yazarlık vasfını dikkate alarak 5680 sayılı

Basın Kanunu’nun 16. maddesi uyarınca hapis cezasının 2.871 (YTL) (yaklaꢀık 1.600 Euro)

para cezasına çevrilmesine karar vermiꢀtir. Mahkeme para cezasının yirmi taksitte

ödenmesine hükmetmiꢀtir.

2

Baꢀvuran 6 Haziran 2002 tarihinde temyize gitmiꢀtir.

Yargıtay 19 Kasım 2003 tarihinde baꢀvuranın temyiz talebini reddetmiꢀ ve ilk derece

mahkemesinin kararını onamıꢀtır. Bu karar ilk derece mahkemesinin kalemine 5 ꢁubat

2004’te iletilmiꢀ, fakat ne baꢀvurana ne avukatına tebliğ edilmiꢀtir. ꢁiꢀli Cumhuriyet Savcısı

24 Nisan 2004 tarihinde baꢀvurana para cezası ödeme ilamını tebliğ etmiꢀtir.

6 Temmuz 2004’te baꢀvuran para cezasının ilk taksitini ödemiꢀtir.

B. Baꢁvuranın ikinci mahkumiyeti

Baꢀvuranın sahibi bulunduğu yayınevi Nisan 2001’de «1 Mayıs’ta Devrimci Saflara» baꢀlıklı

bir bildiri yayımlamıꢀtır.

28 Nisan 2001 tarihinde Đstanbul DGM, cumhuriyet savcısının talebi üzerine ve Anayasa’nın

28. maddesi, Eski Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 86. maddesi ve 5680 sayılı yasanın

2/1 maddesinin uygulanmasına istinaden yasaya aykırı görüꢀler içerdiği gerekçesiyle, bahse

konu bildirinin toplatılmasına karar vermiꢀtir.

Cumhuriyet savcısı 11 Mayıs 2001 tarihli bir iddianame ile sözü edilen kitapçığı basan

baꢀvuranın eski TCK’nın 312. maddesinin 2. ve 3. paragrafları gereğince ırk ve bölge

farklılığı gözeterek halkı kin ve düꢀmanlığa tahrik etmek suçundan mahkum edilmesini talep

etmiꢀtir. Savcı aynı iddianamede, eski TCK’nın 36. maddesi uyarınca suç unsuru ile ilintili

malzemelere de el konulmasını istemiꢀtir.

DGM 19 Eylül 2002 tarihinde, eski TCK’nın 312. maddesinin 2. ve 3. paragraflarına dayalı

olarak baꢀvuranı bir yıl sekiz ay hapis cezasına çarptırmıꢀtır. Bununla birlikte DGM,

baꢀvuranın genel yayın yönetmeni oluꢀunu dikkate alarak 5680 sayılı Basın Kanunu’nun 16.

maddesi uyarınca hapis cezasının 2.871 YTL (yaklaꢀık 1.600 Euro) para cezasına

çevrilmesine karar vermiꢀtir. Mahkeme para cezasının yirmi taksitte ödenmesine

hükmetmiꢀtir.

Baꢀvuran aynı gün temyize baꢀvurmuꢀtur.

26 Nisan 2004 tarihinde Yargıtay baꢀvuranın temyiz baꢀvurusunu reddetmiꢀ ve ilk derece

mahkemesinin kararını onamıꢀtır. Yargıtay’ın bu kararı tebliğ edilmemiꢀtir, fakat

belirtilmeyen bir tarihte, baꢀvurana Beyoğlu Cumhuriyet Savcılığı’na giderek hükmedilen

para cezasını ödemesi gerektiği bildirilmiꢀtir.

HUKUK

I. DAVALARIN BĐRLEꢀTĐRĐLMESĐ

Baꢀvuruların olaylar ve esas bakımından ortaya koydukları sorunlar açısından benzer

oluꢀlarını dikkate alan AĐHM, baꢀvuruların birleꢀtirilerek incelenmesini uygun görmektedir.

II. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK HAKKINDA

AĐHM davanın temel olarak AĐHS’nin 10. ve 6/1 maddesi alanına giren sorunları ortaya

koyduğunu, fakat aynı zamanda AĐHS’nin 6. maddesinin 1. ve 3)d fıkraları, 7., 13., ve 14.

3

maddeleri ila Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi çerçevesinde irdelenmesi gerektiğini

gözlemlemektedir.

A. 6. maddesinin 1. ve 3)d fıkraları, 7., 13. ve 14. maddesi çerçevesindeki ꢁikayetlerin

kabuledilebilirliği hakkında

AĐHS’nin 6. maddesinin 1. ve 3)d fıkraları ile bağlantılı olarak 14. maddesine atıfta bulunan

baꢀvuran, DGM tarafından mahkum edildiğinden ꢀikayetçi olmakta, 5680 sayılı Basın

Kanununa göre bu tür davaların sulh ceza ya da ağır ceza mahkemelerinin yargı yetkisine

girdiğini ileri sürmektedir. Baꢀvuran kendisini yargılayıp mahkum eden DGM’nin

bağımsızlığı ve tarafsızlığını sorgulamaktadır. Baꢀvuran ayrıca üçüncü bir ꢀahıs tarafından

iꢀlenen bir fiil nedeniyle cezaya çarptırılmasının AĐHS’nin 7. maddesinin ihlaline yol açtığını

ileri sürmektedir. Baꢀvuran AĐHS’nin 13. maddesine atıfla iç hukukta etkili baꢀvuru yollarının

bulunmadığından ꢀikayetçidir. Baꢀvuran son olarak AĐHS’nin 10. maddesiyle bağlantılı

olarak 14. maddesini hatırlatarak ifade ve iletiꢀim kurma haklarının ihlal edildiğini iddia

etmektedir.

AĐHM, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkındaki ꢀikayetler ile

ilgili olarak bu mahkemenin bünyesinde hiçbir askeri hakimin yer almadığını, dolayısıyla

DGM’nin bağımsızlık ve tarafsızlığının bir ihtilafa yol açamayacağını hatırlatır. Kaldı ki bu

mahkeme statüsünde bulunan yargıçlar anayasal ve yasal güvencelerden yararlanmaktadırlar

(Bkz. mutatis mutandis, Đmrek-Türkiye kararı no: 57175/00, 28 Ocak 2003). Dayanaktan

yoksun bulunan bu ꢀikayetlerin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragraflarına uygun olarak

reddedilmesi gerekir.

AĐHS’nin 7. maddesinin ihlal edildiğine iliꢀkin ꢀikayet konusunda AĐHM, AĐHS’nin 10/2

maddesinde yer alan öngörülebilirlik koꢀulu konusunda aꢀağıda vardığı sonuç dikkate

alındığında , AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları uyarınca bu ꢀikayetin temelden

yoksun olduğuna itibar etmektedir (Bkz. aynı anlamda, Erdoğdu ve Đnce-Türkiye kararı no:

25067/94 ve 25068/94).

AĐHM baꢀvuranın diğer ꢀikayetlerinin genel ifadelerle yapıldığını ve iddialarının

gerekçelendirilmediğini saptamaktadır. Öte yandan, ihtilaflı tedbirlerin AĐHS’nin 14.

maddesi anlamında muamele farkından kaynaklandığını düꢀündürecek bir durum tespit

edilmemiꢀtir (Bkz. Đbrahim Aksoy-Türkiye kararı no: 28635/95, 30171/96 ve 34535/97, 10

Ekim 2000). Aynı ꢀekilde ihtilaflı davanın da ayrımcı niteliği olduğuna iliꢀkin bir tespit

bulunmamaktadır (Bkz. diğer birçokları arasında, Demirtaꢀ-Türkiye kararı, no: 37452/97, 31

Ağustos 1999 ve mutatis mutandis, Gerger-Türkiye kararı no: 24919/94, 8 Temmuz 1999).

AĐHM bu ꢀikayetlerin de aynı ꢀekilde dayanaktan yoksun olduğu ve AĐHS’nin 35. maddesinin

3. ve 4. paragraflarına uygun olarak reddedilmesi gerektiği kanısındadır.

B. Kalan ꢁikayetlerin kabuledilebilirliği hakkında

Hükümet altı ay kuralına uymayan 35721/04 numaralı baꢀvurunun reddedilmesi gerektiği

itirazında bulunmaktadır. Đç hukukta nihai karar 19 Kasım 2003 tarihinde alınmıꢀ ve ilk

derece mahkemesinin kalemine 5 ꢁubat 2004 tarihinde iletilmiꢀtir. Oysa iç hukukta alınan

nihai kararın üzerinden altı aydan fazla geçen bir sürenin ardından AĐHM’ye baꢀvuru 3 Eylül

2004 tarihinde yapılmıꢀtır.

Baꢀvuran Hükümetin savına karꢀı çıkmakta ve Yargıtay’ın 19 Kasım 2003 tarihinde verdiği

kararının kendisine hiçbir ꢀekilde tebliğ edilmediğini ileri sürmektedir. Baꢀvurana göre

4

baꢀvuru ilk derece mahkemesinin kendisine tebliğ etmiꢀ olduğu para cezası ilamının tarihi

olan 24 Nisan 2004 tarihinden itibaren altı ay kuralına uygun olarak yapılmıꢀtır.

AĐHM, Türkiye aleyhine yapılan baꢀvurulardaki altı ay kuralına iliꢀkin yerleꢀik içtihadını

hatırlatmakta yarar görmektedir.

AĐHM’nin bu yöndeki içtihadına göre, iç hukukta nihai kararın tebliğinin öngörülmediği

durumlarda, kararın tarafların içeriğinden tamamen bilgi sahibi olacakları ꢀekilde kendilerine

sunulduğu andan itibaren altı ay kuralı iꢀlemeye baꢀlar (sözü edilen Seher Karataꢀ kararı).

AĐHM ayrıca baꢀvuranın ve/veya avukatının mahkeme kalemine gönderilen kararın bir

örneğini edinmek için yeterli ihtimamı göstermeleri gerektiğini hatırlatır (Bkz. Mıtlık Ölmez-

Türkiye kararı, no: 39464/98, 1 ꢁubat 2005).

AĐHM bununla birlikte bu kurala yönelik istisnaların olduğunu vurgular. Sözü edilen Seher

Karataꢀ kararında AĐHM, baꢀvuranın ancak, Yargıtay’ın kararının ilk derece mahkemesi

kalemine ulaꢀmasından ve/veya hükmedilen cezanın icrası için bir tebliğnamenin tebliğ

edilmesin den sonra bilgi sahibi olabileceğine itibar etmiꢀtir.

Hükmedilen para cezasının ödenmesi için gönderilen tebliğname altı ay kuralını

durdurmaktadır.

Öte yandan, Yargıtay’ın bir duruꢀma yapılmasına karar verdiğinde, duruꢀma tarihini tebliğ

etmektedir. Böyle bir durumda yargılanabilirler CMUK’un 304. maddesi gereğince temyiz

kararının duruꢀma sonunda veyahut duruꢀmayı takip eden hafta içinde verileceğini bilmek

durumundadırlar. Sonuç itibarıyla, daha önce 4 Aralık 2003 tarih ve 45358/99 baꢀvuru

numaralı Okul-Türkiye kararında da dile getirildiği üzere, sanıklar Yargıtay’ın kararının

tamamını aynı gün edinemedikleri takdirde, en geç karar metninin ilk derece mahkemesinin

kaleminde tarafların bilgisine sunulduğu tarihte bir örneğini alabilmelidirler.

Mevcut baꢀvuruda, Yargıtay duruꢀma yapmadan kararını 19 Kasım 2003 tarihinde vermiꢀtir.

Bu karar ilk derece mahkemesinin kalemine 5 ꢁubat 2004’te iletilmiꢀtir. Altı ay kuralı ilke

olarak, bu tarihten itibaren baꢀlamaktadır. Ancak, baꢀvuran ꢁiꢀli Cumhuriyet Savcılığı

tarafından tebliğ edilen para cezası ilamıyla bu karardan ancak 24 Nisan 2004 tarihinde

haberdar olabilmiꢀtir. AĐHM baꢀvuranın 3 Eylül 2004 tarihinde yani Yargıtay’ın kararından

yaklaꢀık on ay, kararın tamamının ilk derece mahkemesine tarafların bilgisine

gönderilmesinden yedi ay ve para cezasının tebliğ edilmesinden yaklaꢀık dört ay sonra

baꢀvurusunu yaptığını gözlemlemektedir.

AĐHM, Seher Karataꢀ (sözü edilen karar) kararındaki içtihadını göz önünde bulundurarak

35/1 maddesinin konusuna ve amacına uygun olarak altı ay kuralının, Yargıtay’ın bir duruꢀma

düzenlemediği dikkate alındığında, baꢀvurana savcılık tarafından ödemesi gereken para cezası

ilamının tebliğ edildiği tarihten itibaren baꢀlaması gerektiğine itibar etmektedir. Ayrıca, sözü

edilen dönemlerin toplam süresi ıꢀığında baꢀvurana yüklenebilecek herhangi bir ihmalkârlık

sözkonusu değildir.

AĐHM bu nedenle, Hükümetin altı ay kuralına iliꢀkin yapmıꢀ olduğu itirazını reddetmektedir.

AĐHM bunun dıꢀında, AĐHS’nin 10. maddesi (ifade özgürlüğü) ve 6/1 maddesi (savcının

görüꢀünün tebliğ edilmemesi) ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesine yönelik ꢀikayetlerin

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafına istinaden dayanaktan yoksun olmadığı ve hiçbir

5

kabuledilemezlik unsuru içermediğine itibar etmektedir. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir

niteliktedir.

III. AĐHS’NĐN 10. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran eski TCK’nın 312. maddesine dayanılarak verilen iki mahkumiyet kararının

AĐHS’nin 10. maddesinin ihlaline yol açtığını ileri sürmektedir.

AĐHM’ye göre mahkumiyet kararları ifade özgürlüğüne yönelik aleni bir müdahale teꢀkil

etmektedir ve buna Hükümetin de itirazı yoktur. Öte yandan TCK’nın 312. maddesi uyarınca

yapılan müdahalenin meꢀru bir dayanağının bulunduğu ve AĐHS’nin 10/2 maddesi uyarınca

«yasa ile öngörüldüğü» ihtilaf konusu edilmemektedir. AĐHM farklı bir sonuca varılmasını

gerektirecek hiçbir gerekçe görmemektedir. AĐHM terörle mücadele konusunun hassas

niteliği ve yetkililerin bu türden eylemler karꢀısında temkinli davranmaları gerektiği dikkate

alındığında, baꢀvuranın mahkumiyet kararının 10/2 maddesinde yer alan kamu düzeninin

sağlanması ve suçun önlenmesi gibi iki meꢀru amacı izlediğini kabul etmektedir.

Yapılan müdahalenin gerekli olup olamdığı konusunda AĐHM, dava konusu olayları yerleꢀik

içtihadı ıꢀığında inceleyecektir (Bkz. diğerleri arasında Seher Karataꢀ kararı).

AĐHM suç unsuru metinlerde kullanılan ifadelere ve bunların halka açık hale gelmesi

koꢀullarına özel bir ihtimam gösterecektir. AĐHM bu bağlamda mevcut baꢀvurudaki olayları

çevreleyen, özellikle terörle mücadele sırasında karꢀılaꢀılan güçlükleri göz önünde

bulundurmaktadır (Bkz. sözü edilen Aksoy kararı).

AĐHM «Ulusal baskılara son» baꢀlıklı makalenin içeriğinde olduğu kadar kullanılan terimler

itibarıyla da siyasi içerilikli bir yazı olduğunu tespit eder. Mahkeme AĐHS’nin 10/2

maddesinin siyasi ve/veya toplumun genel menfaatlerini içeren konularda ifade özgürlüğüne

bir kısıtlama getirilmesini öngörmediğini vurgular. AĐHM öte yandan, Kızılyaprak-Türkiye

(no: 27528/95, 2 Ekim 2003) kararı ıꢀığında, «Türk Devleti ulusal kurtuluꢀ mücadelesi

üzerinde baskı oluꢀturuyor» ifadesinden yazarın PKK’yı desteklediği ve/veya bu örgütün

Türkiye’nin güneydoğusunda sivillere yönelik düzenlediği cinayetleri haklı göstermeye

çalıꢀtığı gibi bir çıkarımın yapılamayacağını not etmektedir. Bütün olarak

değerlendirildiğinde, yazar öncelikle Kürt halkına verdiği desteği vurgulamaktadır.

ikinci mahkumiyete konu olan bildiri için de aynı durum sözkonusudur. «Kürt halkının ulusal

ve demokratik hakları için verdiği haklı mücadele desteklenmelidir» veya «[bu] bağlamda,

iꢀçilerin ve her milletten çalıꢀanların öncelikli olarak Türk iꢀçilerinin ve çalıꢀanlarının ortak

sloganı: Halkların kardeꢀliği için tek yol devrim» gibi ifadeler AĐHM’ye göre ꢀiddet çağrısı

niteliğini taꢀımamaktadır. AĐHM Marksist siyasi bir söylemin sözkonusu olduğunu, “haklı

mücadele” söyleminin «savaꢀ» anlamına gelmediğini, yazarın bu ifadeyi hakların kabul

edilmesini sağlamak için yürütülen mücadeleye atfen kullandığı gözlemlemektedir.

AĐHM’ye göre bu tür siyasi söylemlerin baskıcı Türk yasalarına aykırı olmaları demokratik

kurallara aykırı oldukları anlamına gelmez. Bu açıdan ele alındığında, sözü edilen ifadeler

Avrupa Konseyi’ne üye diğer ülkelerde faaliyet gösteren siyasi hareketlerin söylemlerinden

farklılık göstermemektedir. AĐHM için önemli olan Hükümetin mezkur yazılı ifadelerin

ꢀiddeti körüklediğini, kanlı bir eyleme çağrı yaptığını veyahut hedeflenen amaçlara ulaꢀmak

için terörist eylemleri meꢀru kıldığını belirtir herhangi bir alıntıyı yapmamıꢀ olduğunu

saptamaktadır (Bkz. a contrario, Zana-Türkiye kararı, 25 Kasım 1997; bkz. aynı zamanda

Gerger-Türkiye kararı, no: 24919/94, 8 Temmuz 1999). Bu ifadeler belli baꢀlı kiꢀilere karꢀı

6

derin ve akıldıꢀı bir kini körükleyerek ꢀiddeti teꢀvik de etmemektedirler (Bkz. a contario,

Sürek-Türkiye 8no1), no: 26682/95, bkz. aynı zamanda, Đsak tepe-Türkiye kararı, no:

17129/02, 21 Ekim 2008).

AĐHM ihtilaf konusu tedbirin AĐHS’nin 10/2 maddesi uyarınca «demokratik bir toplum için

gereklilik» oluꢀturmadığını sonucuna varmaktadır. Bu nedenle bu hüküm ihlal edilmiꢀtir.

IV. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran 35721/04 numaralı baꢀvuru çerçevesinde Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın

görüꢀünün tebliğ edilmediğini, bundan dolayı AĐHS’nin 6. maddesinin ihlal edildiğini ileri

sürmektedir.

AĐHM baꢀvuranın sunduğu ꢀikayete benzer bir ꢀikayeti daha önce incelediğini ve Yargıtay

Baꢀsavcısı’nın gözlemlerinin niteliğini ve yargılanan kiꢀinin yazılı olarak bunlara cevap

verme imkanından mahrum kalmasını göz önüne alarak, Yargıtay Baꢀsavcısı’nın görüꢀünün

tebliğ edilmemesinden dolayı AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaꢀtığını

hatırlatır (Bkz. Göç kararı, no: 36590/97). AĐHM, Hükümetin Mahkemenin bu davada farklı

bir sonuca ulaꢀmasını sağlayacak ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını tespit etmiꢀtir.

Bu nedenle AĐHS’nin 6/1 maddesi bu bakımdan ihlal edilmiꢀtir.

V. EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

HAKKINDA

Baꢀvuran DGM tarafından ödenmesine hükmedilen para cezasının AĐHS’ye Ek 1 no’lu

Protokol’ün 1. maddesinin ihlaline yol açtığını öne sürmektedir.

AĐHM, sözü edilen bu tedbirin, baꢀvuranın, AĐHS’nin 10. maddesinin ihlalini oluꢀturan,

mahkumiyetinin ikinci dereceden sonucu olduğunu tespit etmektedir (Bkz. yukarıda sözü

edilen Öztürk-Türkiye kararı no: 22479/93). AĐHM bu nedenle bu ꢀikayetin esastan ayrıca

incelenmesini gerekli görmemektedir.

VI. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASINA ĐLĐꢀKĐN

AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine

karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi

edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil

tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢀvuran ödemiꢀ olduğu para cezasına karꢀılık olarak 10.000 Euro maddi tazminat ve 6.000

Euro manevi tazminat talep etmektedir.

Hükümet bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM baꢀvurana ödemesi hükmedilen para cezasının AĐHS’nin 10. maddesinin ihlalinin

doğrudan bir sonucu olduğunu anımsatır. Bu nedenle baꢀvuranın ödemiꢀ olduğu para

cezasının tamamının geri verilmesi gerekir. Edinilen bilgilerin tamamı ıꢀığında, özellikle sözü

edilen para cezasının ödendiği sıradaki kur değiꢀim oranı dikkate alındığında AĐHM

7

baꢀvurana 3.600 Euro maddi tazminat ödenmesini uygun görmektedir. AĐHM manevi

tazminat konusunda ise baꢀvuranın bu baꢀvuruya konu olaylar nedeniyle birtakım sıkıntılar

çektiğini göz önünde bulundurmakta ve AĐHS’nin 41. maddesi gereğince hakkaniyet uygun

olarak baꢀvurana 2.000 Euro manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran yargılama masraf ve giderleri için 4.380 Euro talep etmektedir. Baꢀvuran bu

doğrultuda avukatı tarafından hazırlanan ve iç hukukta ve AĐHM nezdinde yapılan

çalıꢀmalara ve çalıꢀma saatlerine dair ayrıntıları vermektedir.

Hükümet bu miktarların dayanaksız ve aꢀırı olduğuna itibar etmektedir.

AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliğini kanıtladığı makul

miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AĐHM sunulan belgeler ve yerleꢀik içtihat

ıꢀığında baꢀvurana yargılama giderlerine karꢀılık 2.000 Euro ödenmesine karar vermektedir.

C. Gecikme faizi

Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç

puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvuruların birleꢀtirilmesine;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesi (Yargıtay cumhuriyet baꢀsavcısının görüꢀünün tebliğ edilmemesi),

10. maddesi ve AĐHS’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi hakkındaki ꢀikayetlerin

kabuledilebilir olduğuna;

3. Kalan baꢀvuruların kabuledilemez olduğuna;

4. AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;

5. Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısının görüꢀünün tebliğ edilmemesi nedeniyle AĐHS’nin 6/1

maddesinin ihlal edildiğine;

6. Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetin ayrıca incelenmesine

gerek olmadığına;

7. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru

üzerinden TL’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana;

i.

ii.

iii.

maddi tazminat olarak 3.600 (üç bin altı yüz) Euro ödenmesine;

manevi tazminat olarak 2.000 (iki bin) Euro ödenmesine;

yargılama masraf ve giderleri için 2.000 (iki bin) Euro ödenmesine;

8

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan

fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;

8. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragraflarına uygun olarak 5 Mayıs 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

9