CONSEIL  
AVRUPA  
DE L’EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
NĐSBET ÖZDEMĐR - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 23143/04)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
19 Ocak 2010  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (23143/04) no’lu davanın nedeni T.C. vatandaꢀı  
Nisbet Özdemir’in (baꢀvuran) 25 Mayıs 2004 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne  
Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan  
Hakları Sözleꢀmesi- AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul Barosu avukatlarından  
Yaꢀar Aydın ve Ruhꢀen Doğan tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
DAVANIN KOꢁULLARI  
Baꢀvuran 1946 doğumlu olup Đstanbul’da ikamet etmektedir.  
15 ꢁubat 2003 tarihinde Irak’a olası bir ABD askeri müdahalesine karꢀı Kadıköy iskele  
meydanında (Đstanbul) bir protesto gösterisi düzenlenmiꢀtir.  
Olayla ilgili tutanağa göre, polis bu gösteriden basın yoluyla haberdar olmuꢀ ve gösteriyi  
düzenleyen kurumları bunun yasaya aykırı olduğu konusunda uyarmıꢀtır. Saat 12:30 ile 13:30  
arası, yaklaꢀık 6 000 katılımcı farklı siyasi parti ve sendika kuruluꢀlarının çağrısına uyarak  
olay yerinde toplanmıꢀtır.  
Saat 14 sıralarında, bildiriler okunduktan sonra göstericiler dağılmaya baꢀlamıꢀlardır. PKK  
lehine slogan atan bir grup, yakında bulunan bir caddeye doğru ilerleyerek eylemlerine devam  
etmiꢀtir. Polis, yaptıkları eylemin yasadıꢀı olduğunu belirterek göstericilerin dağılmalarını  
istemiꢀtir. Đlgili ꢀahıslar polisin uyarısını dinlemeyerek, geçtikleri güzergâh üzerinde bulunan  
banka, iꢀ yeri, otobüs ve araçlara saldırmıꢀlardır. Göstericiler araba lastikleri yakmıꢀlar ve bir  
otobüse molotof kokteyli atmıꢀlardır. Polis, güç kullanarak göstericileri dağıtmıꢀ ve içlerinden  
yirmi dört kiꢀiyi gözaltına almıꢀtır. Baꢀvuran bu yirmi dört kiꢀi arasında bulunmamaktadır.  
15 ꢁubat 2003 tarihinde düzenlenen nakil ve salıverme tutanağına göre, baꢀvuran saat  
12’de gözaltına alınmıꢀ ve saat 15’de serbest bırakılmıꢀtır.  
Aynı gün baꢀvuranın da aralarında bulunduğu dört kiꢀi hakkında düzenlenen tıbbi raporda  
ilgili ꢀahısların vücudunda hiçbir yara ve darp izine rastlanmadığı belirtilmiꢀtir.  
20 ꢁubat 2003 tarihinde, baꢀvuran bir radyoloji merkezine gitmiꢀtir. Çekilen röntgen  
filmlerinde hiçbir anormallik belirlenmemiꢀtir.  
Baꢀvuran, 25 ꢁubat 2003 tarihinde bir tıbbi görüntüleme merkezinde servikal manyetik  
rezonans çektirmiꢀtir.  
28 ꢁubat 2003 tarihinde, baꢀvuran Kadıköy savcılığına bir suç duyurusunda bulunmuꢀtur.  
Baꢀvuran, savcılığa verdiği ifadede gösterinin yapıldığı gün öğleye doğru aynı mahallede  
oturan bazı kiꢀilerle birlikte kalabalığa katılmak üzere Kadıköy’e gittiklerini, gösterinin  
yapılacağı meydana gelmeden önce arabadan indiklerini ve meydana doğru yürüdüklerini  
belirtmiꢀtir. Baꢀvurana göre, meydana varmadan önce polisler hiçbir uyarı yapmaksızın  
üzerlerine gelmiꢀtir. Polisler kalkan ve coplarıyla baꢀvuranın kafasına ve ensesine vurmuꢀlar,  
bacaklarına tekme atmıꢀlardır. Baꢀvuran bacaklarındaki izlerin, özellikle sağ bacağındaki izin  
2
hâlâ fark edildiğini belirtmiꢀtir. Baꢀvuran aldığı darbeler dolayısıyla yere düꢀmüꢀ ve  
bayılmıꢀtır. Kendisine geldiğinde polislerin onu yerde sürüklediğini ve araca bindirmek üzere  
iteklediğini görmüꢀtür. Polisler daha sonra kendisine kötü muamele uygulamamıꢀlar ve  
göstericileri Fatih Emniyet Müdürlüğü’ne götürmüꢀlerdir.  
Saat 14 ya da 14:30 sıralarında, polisler onları bir otobüse bindirmiꢀ ve Haseki  
hastanesinin bahçesine kadar götürmüꢀtür. Bir doktor otobüse binmiꢀ ve içerdekilere bir  
ꢀikâyeti olan var mı diye sormuꢀtur. Baꢀvuran oradaki polislerden korktuğu için bir ꢀey  
söylememiꢀtir. Otobüstekilerin çoğu hafta sonunu gözaltında geçirmemek için ꢀikâyetlerini  
söylememiꢀtir.  
Saat 15 sıralarında serbest bırakılan baꢀvuran, komꢀularının yardımıyla kendi evine  
gitmiꢀtir. Baꢀvuran, ꢀiꢀen bacakları ve sol bacağındaki ꢀiddetli ağrı yüzünden üç gün boyunca  
yatakta kalarak evden dıꢀarı çıkamamıꢀ ve tıbbi görüntüleme merkezine ancak daha sonra  
gidebilmiꢀtir.  
Hükümete göre, baꢀvuran 4 Mart 2003 tarihinde bir suç duyurusunda bulunmuꢀ ve aynı  
gün Cumhuriyet savcısının talimatıyla muayene edilmek üzere Adli Tıp Kurumu’na sevk  
edilmiꢀtir.  
Çekilen röntgen filmlerinden sonra doktor hastada sağ bacağın ön iç kısmından baꢀlayıp  
topuğa kadar yayılan ve yer yer emilip dağılmıꢀ sarımsı renkte bir hematom teꢀhis etmiꢀtir.  
Doktor kemikte bir patoloji bulunmadığı sonucuna varmıꢀ ve hastaya on gün iꢀ göremez  
raporu vermiꢀtir.  
17 Mart 2003 tarihinde, Cumhuriyet savcısı, baꢀvuranın suç duyurusu ile çatıꢀmalar  
sırasında polis tarafından gözaltına alınan diğer on göstericinin suç duyurusunun  
birleꢀtirilmesini kararlaꢀtırmıꢀtır (yukarıdaki ilgili paragraf in fine).  
20 Mart 2003 tarihinde, Cumhuriyet savcısı takipsizlik kararı vermiꢀtir. Bunun sonucu  
olarak baꢀvuran dinlenmemiꢀtir.  
Cumhuriyet savcısı grubun PKK lehine slogan attığını, polisin uyarılarına uymadığını,  
direndiğini ve bankalara, iꢀ yerlerine ve otobüslere saldırarak ꢀiddet uyguladığını  
kaydetmiꢀtir. Cumhuriyet savcısı ayrıca polisin gözaltına almak için güç kullanmak zorunda  
kaldığını ve bunun yasaların onlara verdiği yetkiler çerçevesinde gerçekleꢀtirildiğini  
eklemiꢀtir.  
30 Nisan 2003 tarihinde, baꢀvuran takipsizlik kararına itiraz etmiꢀ, kendisinin saat 12  
civarında yani henüz gösteriye katılmaya fırsat bulamadan gözaltına alındığını, oysa savcının  
bahsettiği taꢀkınlıkların saat 14’ten sonra meydana geldiğini savunmuꢀtur. Baꢀvuran, böylece  
savcılığın takipsizlik kararını kendisi gözaltındayken meydana gelen olaylara dayanarak  
aldığını belirtmiꢀtir. Baꢀvuran, yapılan soruꢀturmanın yetersiz olduğunu ileri sürmüꢀtür.  
5 Haziran 2003 tarihinde, Üsküdar Ağır Ceza Mahkemesi baꢀvuranın itirazını reddetmiꢀ ve  
takipsizlik kararının yasaya uygun olduğu kanaatine varmıꢀtır. Mahkeme bu kararın  
baꢀvurana tebliğ edilmesine hükmetmiꢀtir.  
Hükümete göre, tebligat yapılmamıꢀtır. Baꢀvuran ise, tebligatı 25 Kasım 2003 tarihinde  
aldığını belirtmektedir.  
3
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, gösterinin yapılacağı meydana doğru yürürken polislerin kötü muamelesine  
maruz kaldığından ꢀikâyetçi olmaktadır. Baꢀvuran, Cumhuriyet savcısının yeterli ve etkili bir  
soruꢀturma yapmadan takipsizlik kararı verdiğini savunmaktadır. Baꢀvuran, hem savcılığın ve  
hem de ağır ceza mahkemesinin duruꢀma yapmadan davayı sadece dosyadan incelediklerini  
belirtmektedir. Baꢀvuran ayrıca, savcılığın kiꢀisel durumunu ve iddialarını hiçbir zaman  
dikkate almadığını gözlemlemektedir. Son olarak baꢀvuran iç hukukta etkili bir itiraz  
yolundan yararlanamadığını ileri sürmekte ve bütün bu ꢀikâyetler için AĐHS’nin 3, 6 ve 13.  
maddelerine atıfta bulunmaktadır.  
AĐHM, bu ꢀikâyetlerin sadece AĐHS’nin 3. maddesi açısından incelenmesinin uygun  
olacağı kanaatindedir.  
AĐHM, tarafların tüm argümanları ıꢀığında, bu ꢀikâyetin olgu ve hukuk bakımından ciddi  
sorunlar yarattığını, bu sorunların baꢀvurunun incelenmesi safhasında çözülemeyeceğini ve  
dolayısıyla daha kapsamlı incelenmesi gerektiğini düꢀünmektedir. Sonuç olarak, bu ꢀikâyet  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan yoksun olduğu  
gerekçesiyle reddedilemez. Baꢀvurunun baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi de tespit  
edilmemiꢀtir.  
Baꢀvuran, Hükümetin bahsettiği çatıꢀmalar meydana geldiği sırada kendisinin gözaltında  
bulunduğunu ve daha gösteriye katılamadan polisler tarafından saldırıya uğradığını  
tekrarlamaktadır. Soruꢀturmayla ilgili olarak ise, baꢀvuran savcılığın kendi suç duyurusunu  
kıran-döken göstericilerin suç duyurusuyla birleꢀtirdiğini ve davasını onların davasıyla  
birlikte değerlendirdiğini ; ağır ceza mahkemesinin de bu hatayı düzeltmediğini ileri  
sürmektedir.  
Hükümet, bu sava karꢀı çıkmakta, baꢀvuranın vücudunda tespit edilen yaraların gösteri  
sırasında kullanılan güçten kaynaklandığının kesin olmadığını savunmaktadır. Hükümete  
göre, baꢀvuran gösteriden önce ya da gösterici grubunun eylemleri sırasında ya da polisle  
onların arasında arbede yaꢀanırken yaralanmıꢀ olabilir. Hükümet, Cumhuriyet savcısının  
derhâl bir soruꢀturma baꢀlattığını ve delilleri topladığını ; baꢀvuranın da bu takipsizlik  
kararına itiraz etme imkânı olduğunu eklemektedir.  
1. Kötü muamele iddiaları hakkında  
AĐHM, kötü muamele iddialarının uygun delil unsurlarıyla desteklenmesi gerektiğini  
hatırlatmaktadır (bakınız, mutatis mutandis, Almanya aleyhine Klaas davası, 22 Eylül 1993,  
prg. 30, seri A no 269). Đddia edilen olayların ortaya konulması için AĐHM, “her türlü makul  
ꢀüphenin ötesinde” delil ilkesinden yararlanmaktadır; böyle bir delil ancak bir dizi emare veya  
yeterince ciddi, kesin ve tutarlı çürütülemez karineler sonucunda ortaya çıkabilir (Birleꢀik  
Krallık alyh,ne Irlanda davası, 18 Ocak 1978, prg. 161, seri A no 25).  
Mevcut davada AĐHM, baꢀvuranın daha gösteriye giderken kötü muameleye maruz  
kaldığını belirttiğini not etmektedir.  
AĐHM, 15 ꢁubat 2003 tarihinde düzenlenen nakil ve salıverme tutanağına göre, baꢀvuranın  
saat 12’de gözaltına alınmıꢀ ve saat 15’de serbest bırakılmıꢀ olduğunu gözlemlemektedir.  
4
Aynı gün gözaltı sonrasında düzenlenen tıbbi raporda ilgili ꢀahısın vücudunda hiçbir yara ve  
darp izine rastlanmadığı belirtilmektedir.  
Baꢀvuran her ne kadar bu tıbbi raporun güvenirliği hakkında ꢀüphe duysa da, baꢀvuranın  
vücudunda yara ve darp izi tespit eden yegâne tıbbi raporun 4 Mart 2003 tarihinde  
düzenlendiğini kabul etmek gerekir. Oysa, AĐHM bu raporun baꢀvuranın olaylarla ilgili  
ꢀikâyetinden on yedi gün sonra düzenlendiğini ve bu rapora bakarak yara izlerinin ne zaman  
oluꢀtuğunu kesin olarak saptamanın mümkün olmadığını gözlemlemektedir.  
Bu konuda AĐHM, baꢀvuranın olaydan sonra birkaç gün yataktan kalkamadığı ve bir tıbbi  
görüntüleme merkezine gitmek için ancak 20 ꢁubat 2003 tarihinde evden çıkabildiği  
yönündeki ifadesini not almaktadır. Ancak, bu vesileyle çekilen röntgen filmleri baꢀvuranın  
bacağındaki yara izini kesin olarak ortaya koyamamıꢀtır. Öte yandan, dosyadaki unsurlara  
bakıldığında ilgili ꢀahısın bu yarayı tespit ettirmek için bir doktor muayenesine baꢀvurmadığı  
anlaꢀılmaktadır. Üstelik, baꢀvuran 25 ꢁubat 2003 tarihinde tıbbi görüntüleme merkezine  
gitmiꢀ, ancak yarasını bir doktora göstermemiꢀtir.  
AĐHM, ayrıca baꢀvuranın sözkonusu ꢀikâyetini ancak 28 ꢁubat 2003 tarihinde yani on üç  
gün sonra dile getirdiğini ve bu gecikmenin nedeni hakkında bir açıklama yapmadığını  
gözlemlemektedir. AĐHM, gözaltına alındıktan bir kaç saat sonra serbest bırakıldığı göz  
önüne alındığında bu gecikmenin baꢀvuranın hatası olduğu kanaatine varmakta ve ilgili  
ꢀahısın bu yöndeki iddialarını reddetmektedir (bakınız, a contrario, Türkiye aleyhine  
Kelekçier davası, no 5387/02, prg. 31 in fine, 28 Nisan 2009).  
Bu nedene AĐHM, 4 Mart 2003 tarihli tıbbi raporda belirtilen yara izinin baꢀvuran gözaltı  
sonrası serbest bırakıldığında mevcut olduğunun her türlü makul ꢀüphenin ötesinde  
söylenemeyeceği sonucuna varmaktadır (bakınız, aynı yönde, Polonya aleyhine Olszewski  
davası (karar), no 55264/00, 13 Kasım 2003). Dolayısıyla, AĐHS’nin 3. maddesi esas  
bakımından ihlal edilmemiꢀtir.  
2. Soruꢀturmanın etkili olma niteliği hakkında  
AĐHM, bir kimse polis memurlarınca veya benzer hizmetlerdeki diğer devlet görevlilerince  
AĐHS’nin 3. maddesine aykırı muamelelere maruz kaldığını savunulabilir bir ꢀekilde iddia  
ettiğinde, sözkonusu hükmün etkili resmi bir soruꢀturmayı zorunlu kıldığı kanaatindedir  
(Bulgaristan aleyhine Assenov ve diğerleri davası, 28 Ekim 1998, prg. 102, Karar ve  
hükümlerin derlemesi 1998-VIII). Bu soruꢀturma, sorumluların belirlenmesi ve  
cezalandırılması ile sonuçlanmalıdır. Đꢀkence ve cezaların veya insanlıkdıꢀı ya da aꢀağılayıcı  
muamelenin genel anlamda yasaklanmıꢀ olması çok önemli olmakla birlikte, bu tür bir  
soruꢀturma gerçekleꢀmediği takdirde bu yasak, uygulamada etkili olmayacak ve bazı  
durumlarda kamu görevlilerinin neredeyse müeyyidesiz bir ꢀekilde kontrollerine tabi kiꢀilerin  
haklarını çiğnemeleri mümkün olacaktır (Fransa aleyhine Caloc davası, no 33951/96, prg. 89,  
CEDH 2000-IX).  
Mevcut davada AĐHM, baꢀvuranın suç duyurusunda bulunmasının ardından Kadıköy  
savcılığının diğer on göstericinin suç duyurusuyla baꢀvuranın suç duyurusunu birleꢀtirerek bir  
soruꢀturma baꢀlattığını not etmektedir. 20 Mart 2003 tarihinde, Cumhuriyet Savcısı güç  
kullanımının göstericilerin saldırgan tavırları karꢀısında zorunlu hale geldiği kanaatine  
vararak, takipsizlik kararı almıꢀtır. Cumhuriyet Savcısı böylece baꢀvuranın davasıyla kırıp-  
döken göstericilerin davasını müꢀtereken incelemiꢀtir. Oysa, diğer on gösterici polisin saat  
14’te baꢀlayan çatıꢀmalar sırasında tutukladığı kiꢀiler olmasına karꢀın baꢀvuran saat 12’de  
5
tutuklanmıꢀtı ve takipsizlik kararında bahsedilen çatıꢀmalar sırasında o gözaltında  
bulunuyordu. AĐHM, soruꢀturma yapan savcının baꢀvuranın durumunu diğer ꢀikâyet  
sahiplerinden hiçbir ꢀekilde ayrı tutmadığını ; üstelik baꢀvuranın itiraz davası sırasında  
hakimlerin dikkatini çekmesine rağmen ağır ceza mahkemesinin de bu hatayı düzeltmediğini  
gözlemlemektedir.  
AĐHM, Cumhuriyet savcısının soruꢀturma kapsamında baꢀvuranı dinlemediğini not  
etmektedir.  
Baꢀvuranın vücudunda rastlanan yara izlerinin kaynağını açıklayan bir ceza  
soruꢀturmasının yapılmamasını göz önüne alan AĐHM, AĐHS’nin 3. maddesinin usul yönüyle  
ihlal edildiği kanaatine varmaktadır.  
II. AĐHS’NĐN 11. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, daha sonra gösteriye katılması ve basın açıklaması yapması engellendiği için  
ifade özgürlüğü hakkı ile barıꢀçıl gösteri yapma özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmekte  
ve AĐHS’nin 10 ve 11. maddelerine atıfta bulunmaktadır.  
AĐHM, bu ꢀikâyetleri AĐHS’nin 11. maddesi açısından inceleyecektir (Türkiye aleyhine  
Serkan Yılmaz ve diğerleri davası, no 25499/04, prg. 28, 13 Ekim 2009).  
AĐHM, baꢀvurunun AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan  
yoksun olmadığını ve baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını tespit etmektedir.  
Dolayısıyla, bu ꢀikâyetin kabuledilebilir ilan edilmesi uygun olacaktır.  
Baꢀvuran, layihalarında daha gösteri yerine ulaꢀamadan tutuklandığını ve bu nedenle  
ꢀiddet eylemlerinin hiçbirine katılmadığını savunmaktadır.  
Hükümet, baꢀvuranın gösteri yapma özgürlüğüne müdahale edilmediğini, öyle olduğu  
kabul edilse bile, müdahalenin 11. maddenin 2. paragrafı bakımından haklı olduğunu iddia  
etmektedir. Hükümet, iç hukukun öngördüğü gibi yetkililere bildirilmediği için yasadıꢀı olan  
bir gösterinin sözkonusu olduğunu ve bu nedenle güvenlik güçleri tarafından  
dağıtılabileceğini hatırlatmakta, müdahalenin kamu düzenini korumak amacını taꢀıdığını ve  
dolayısıyla kargaꢀa çıkarılmasını ve suç iꢀlenmesini önlemeye yönelik olduğunu  
kaydetmektedir.  
Hükümet, daha sonra güvenlik güçlerinin kalabalığı gösterinin hemen baꢀında  
dağıtmadığını ve yasadıꢀı nitelikte olmasına rağmen düzenleyenlerin basın açıklaması  
yapmasına izin verdiğini belirtmektedir. Polis, bir grup göstericinin saldırgan tavırları  
karꢀısında müdahale etmiꢀtir.  
AĐHM, baꢀvuranın gösteriye giderken tutuklandığını belirttiğini kaydetmektedir. Hükümet  
ise baꢀvuranın basın açıklamasından sonra aranan kiꢀiler arasında yer alıp almadığının kontrol  
edilmesi amacıyla tutuklandığını savunmaktadır. Oysa, dosyadaki unsurlara bakıldığında  
baꢀvuranın basın açıklamasından önce tutuklandığı anlaꢀılmaktadır. AĐHM ayrıca ilgili  
ꢀahısın gösteriye katılmasının engellenmesinin toplantı yapma hakkına müdahale teꢀkil ettiği  
kanaatindedir. Bu müdahalenin, gösteri yapma ve toplantılara iliꢀkin 2911 sayılı Kanun’un  
22. maddesi gibi yasal bir dayanağı bulunmaktadır. Ayrıca söz konusu müdahale, kamu  
düzenini sağlama, baꢀkalarının hakkını koruma gibi - mevcut durumda halk arasında baskı  
görmeden dolaꢀma hakkı - AĐHS’nin 11. maddesinin 2. paragrafında öngörülen en az iki  
meꢀru amaca yöneliktir (Oya Ataman, ilgili bölüm, prg. 32). Geriye müdahalenin demokratik  
bir toplumda gerekli olup olmadığı sorunu kalmaktadır.  
6
AĐHM öncelikle, 11. maddeye iliꢀkin içtihadından çıkan temel ilkelere atıfta  
bulunmaktadır (Türkiye aleyhine Djavit An davası, no 20652/92, prg. 56-57, CEDH 2003-III,  
Fransa aleyhine Piermont davası, 27 Nisan 1995, prg. 76-77, seri A no 314, ve Avusturya  
aleyhine Plattform « Ärzte für das Leben » davası, 21 Haziran 1988, prg. 32, seri A no 139).  
AĐHM’nin nezdinde göstericilerin ꢀiddete baꢀvurmadıkları durumlarda, AĐHS’nin 11.  
maddesi ile garanti altına alınan toplantı özgürlüğü kavramının içeriğinin boꢀaltılmaması  
bakımından kamu erkinin barıꢀçıl gösterilere belli ölçüde hoꢀgörü göstermesi önem arz  
etmektedir (bakınız, bu anlamda, Türkiye aleyhine Karatepe ve diğerleri davası, no 33112/04,  
36110/04, 40190/04, 41469/04 ve 41471/04, prg. 48-49, 7 Nisan 2009 ve, daha yakın bir  
tarihte, Türkiye aleyhine Serkan Yılmaz ve diğerleri davası, no 25499/04, prg. 34, 13 Ekim  
2009).  
Mevcut davada AĐHM, gösterinin iç hukuk bakımından yasadıꢀı niteliğine rağmen,  
yetkililerin toplanan kalabalığa karꢀı barıꢀçıl ölçülerde kaldığı sürece yeteri kadar hoꢀgörülü  
davrandığını kaydetmektedir.  
Ancak, baꢀvuranla ilgili olarak aynı ꢀeyi söylemek mümkün değildir ; zira baꢀvuran daha  
gösteri yerine ulaꢀamadan ve gösteri baꢀlamadan tutuklanmıꢀtır. Kapsamlı bir incelemeden  
sonra AĐHM, dosyada baꢀvuranın kamu düzeni için tehlike yarattığını ya da saldırgan tavırlar  
sergilediğini gösteren hiçbir unsur bulunmadığını tespit etmektedir. Hükümetin atıfta  
bulunduğu çatıꢀmalarla ilgili olarak ise AĐHM, bu olayların saat 14’ten sonra baꢀladığını ve  
taꢀkınlıklar meydana geldiği sırada baꢀvuranın gözaltında bulunduğunu not etmektedir.  
Baꢀvuranın ꢀiddet eylemlerine katılmaması dolayısıyla AĐHM, sadece önlem amaçlı olarak  
ilgili ꢀahısın gösteriye katılmasının engellenmesi ve tutuklanmasının AĐHS’nin 11.  
maddesinin ikinci paragrafı anlamında gereklilik arzetmediği kanaatine varmaktadır.  
Dolayısıyla, AĐHS’nin bu hükmü ihlal edilmiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 5. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, son olarak tutuklanma ve gözaltına alınmasının kurallara ve 5. maddenin  
gereksinimlerine uygun olmadığını savunmaktadır.  
AĐHM, baꢀvuranın gözaltı süresinin 15 ꢁubat 2003 tarihinde sona ermesine karꢀın  
baꢀvurunun 25 Mayıs 2004 tarihinde sunulması, yani aradan altı aydan fazla bir süre geçmesi  
dolayısıyla, bu ꢀikâyetin gecikmiꢀ olarak sunulduğu kanaatine varmaktadır (Türkiye aleyhine  
Erol davası (karar), no 15323/03, 26 ꢁubat 2008). Bu nedenle, ꢀikâyet AĐHS’nin 35.  
maddesinin 1 ve 4. paragraflarına uygun olarak reddedilmelidir.  
IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Tazminat  
Baꢀvuran, maddi tazminat olarak 3 000 Türk Lirası (TRY) ve manevi tazminat olarak  
10 000 TRY talep etmektedir.  
Hükümet, bu taleplere itiraz etmektedir.  
7
AĐHM, tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında nedensellik bağı  
görememekte ve bu talebi reddetmektedir.  
Buna karꢀın AĐHM, baꢀvurana manevi tazminat olarak 5 000 Euro (EUR) ödenmesi  
gerektiği kanaatindedir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran, ayrıca yargılama masraf ve giderleri karꢀılığında 3 500 TRY talep etmektedir.  
Bu talebine destek olarak, baꢀvuran sadece Đstanbul Barosu’nun ücret baremine atıfta  
bulunmakla yetinmektedir.  
Hükümet, bu talebe itiraz etmektedir.  
AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini ve gerekliliğini kanıtladığı  
makul miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir.  
AĐHM mevcut davada sunulan belgeler ve sözü edilen kıstaslar ıꢀığında, yargılama masraf  
ve giderleri için yapılan talebi reddetmektedir.  
C. Gecikme faizi  
Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana  
üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. AĐHS’nin 3. ve 11. maddesi hakkındaki ꢀikayetlerin kabuledilebilir, bunun dıꢀında  
kalanların kabuledilemez olduğuna;  
2. AĐHS’nin 3. maddesinin esas bakımından ihlal edilmediğine;  
3. AĐHS’nin 3. maddesinin usul bakımından ihlal edildiğine;  
4. AĐHS’nin 11. maddesinin ihlal edildiğine;  
5. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, her türlü vergiden  
muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana 5.000 (beꢀ bin) Euro manevi tazminat  
ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
6. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
8
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 19 Ocak 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
9