C O N S E I L D E

L ' E U R O P E

AVRUPA

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ÖÇKAN VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no:46771/99)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

28 MART 2006

Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde

kesinleꢀecek olup ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 46771/99 baꢀvuru no’lu davanın nedeni, Türk

vatandaꢀı Ali Öçkan ve isimleri ekli listede bulunan diğer üç yüz on dört kiꢀinin (Baꢀvuranlar)

Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 25 Eylül 1998 tarihinde, Avrupa Đnsan Hakları

ve Temel Özgürlükleri Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) eski 25. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları

baꢀvurudur. Baꢀvuranlar, Đzmir Barosu avukatlarından S. Özay tarafından temsil

edilmektedirler.

OLAYLAR

Dava, Bergama ilçesi (Đzmir) sınırları dahilinde, Ovacık’ta altın madeni iꢀletmesi

izninin verilmesi ile ilgilidir. Bu konu AĐHM’nin 10 Kasım 2004 tarihinde verdiği kararın

konusuyla aynıdır (Taꢀkın ve diğerleri, no: 46177/99, AĐHM 2004-...).

Baꢀvuranlar, Bergama ve çevre köylerinde oturan ꢀahıslardır.

Sonradan Normandy Madencilik A.ꢁ adını alan E. M. Eurogold Madencilik Anonim

ꢁirketi “ꢁirket”, 16 Ağustos 1989 tarihinde, altın aramalarını baꢀlatma iznini almıꢀtır. Daha

sonra ꢁirket mevzuatın gerekli kıldığı diğer izinleri almıꢀtır.

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 10. maddesine uygun olarak, çevre üzerindeki etkinin

değerlendirilmesi prosedürü Çevre Bakanlığı’nın inisiyatifi ile baꢀlatılmıꢀtır.

26 Ekim 1992 tarihinde, etki incelemeleri ile ilgili hazırlıklar çerçevesinde, halka açık

bir toplantı düzenlenmiꢀtir. Köy halkı bu toplantı sırasında özellikle ağaçların kesimini,

patlayıcı ve sodyum siyanür kullanımını kınamıꢀ; ayrıca, atıkların yeraltı suları içine sızması

konusundaki kaygılarını dile getirmiꢀtir. Atık barajı, deprem durumunda doğacak riskler ve

kapanıꢀtan sonra altın madeninin durumu hakkındaki birçok soru, toplantıda hazır bulunan

uzmanlara sorulmuꢀtur. Özellikle bir referandumun tertip edilmesi ve gerekli önlemlerin

alınması talep edilmiꢀtir.

Etki incelemesi, yirmi yedi aylık bir hazırlıktan sonra Çevre Bakanlığı’na

sunulmuꢀtur. Bakanlık, bu incelemenin sonuçlarına dayanarak, 19 Ekim 1994 tarihinde,

Ovacık altın madenine iꢀletme müsaadesinin verilmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.

8 Kasım 1994 tarihinde, baꢀvuranların da aralarında bulunduğu Bergama ve çevre

köyleri halkı, Çevre Bakanlığı tarafından kabul edilmiꢀ olan izin verme kararının iptal

edilmesi için Đzmir Đdare Mahkemesi’ne baꢀvuruda bulunmuꢀlardır. Değerli madenin

çıkarılması için ꢀirket tarafından siyanür kullanılmasının tehlikeleri, özellikle yeraltı su

tabakasının kirlenmesi, mahalli bitki ve hayvanların yokedilmesi riskleri, belirtilen gerekçeler

arasında yer almıꢀtır. Ayrıca, bu türden bir iꢀletme yönteminin insan sağlığı ve güvenliği için

gösterdiği tehlikeyi belirtmiꢀlerdir.

Đdari Mahkeme, 2 Temmuz 1996 tarihinde, baꢀvuranların talebini reddetmiꢀtir.

Mahkeme’nin değerlendirmesine göre, altın madeni çevresel etki değerlendirmesi kapsamında

tayin edilen kriterlere uygundu ve itiraz edilen karar, çevreyi etkileyebilen projeler ile ilgili

izin prosedürüne uygun olarak alınmıꢀtı.

Baꢀvuranların baꢀvurduğu Danıꢀtay, 13 Mayıs 1997 tarihinde, Mahkeme’nin kararını

bozmuꢀtur. Kendisine sunulan muhtelif uzman raporları ve çevresel etki değerlendirmesi

2

tarafından ortaya konan ꢀekli ile sözkonusu madencilik faaliyetinin fiziki, ekolojik, estetik,

sosyal ve kültürel etkilerini değerlendirmeye almıꢀtır. Bu incelemelerin, yerel ekolojik sistem

ile insan sağlığı ve güvenliği için sodyum siyanür kullanımının tehlikelerini ortaya koyduğunu

belirtmiꢀ; sözkonusu maden iꢀletme müsaadesinin hiçbir ꢀekilde kamu yararına uygun

olmadığı ve ꢀirketin taahhüt ettiği güvenlik önlemlerinin, bu tür faaliyetlerin içerdiği riskleri

yok etmek için yeterli olmadığı sonucuna varmıꢀtır.

Đdari Mahkeme, Danıꢀtay kararına uyarak, 15 Ekim 1997 tarihinde, Çevre Bakanlığı

tarafından kabul edilen izin verme kararını iptal etmiꢀtir.

Danıꢀtay, 1 Nisan 1998 tarihinde, idari mahkeme kararını onamıꢀtır.

Bu arada, Danıꢀtay Kararı, 20 Ekim 1997 tarihinde, Çevre Bakanlığı’na bildirilmiꢀtir.

Bakanlık, 23 Ekim 1997 tarihinde, Danıꢀtay kararına göre, anlaꢀmazlık konusu iꢀletmeye

izinlerin veriliꢀ ꢀartlarını gözden geçirmek üzere yetkili mercileri göreve davet etmiꢀtir.

Aynı zamanda, baꢀvuranlar, idari yargı kararlarının uygulamaya konmasını sağlamak

üzere, 24 Aralık 1997 tarihinde, Çevre Bakanı’na, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’na,

Orman Bakanı’na ve Đzmir Valisi’ne bir ihbar mektubu göndermiꢀlerdir.

Đzmir Valiliği, 27 ꢁubat 1998 tarihinde altın madeninin kapatılmasını kararlaꢀtırmıꢀtır.

Hükümet’e göre, maden Nisan 2001 tarihine kadar faaliyette bulunmamıꢀtır.

ꢁirket, müsaade almak üzere 12 Ekim 1998, 28 Ocak ve 3 Mart 1999 tarihlerinde

muhtelif bakanlıklara baꢀvurmuꢀtur.

Dönemin baꢀbakanı, ꢀirketin talebi konusuna doğrudan müdahale etmiꢀtir. Baꢀbakanın

baꢀvurusu üzerine Danıꢀtay, 5 Aralık 1999 tarihli istiꢀare niteliğinde olan bir görüꢀle, 3 Mayıs

1997 tarihli kararının altın madenlerinin iꢀletilmesinde siyanür kullanımının mutlak

yasaklanması olarak yorumlanamayacağını ve özel durumların dikkate alınabileceğini

belirtmiꢀtir.

Baꢀbakan, buna paralel olarak, Mart 1999 tarihinde, altın madeni iꢀletmesinde siyanür

kullanımının muhtemel etkisi hakkında bir rapor hazırlaması için Türkiye Bilimsel ve Teknik

Araꢀtırma Kurumu’nu «TÜBĐTAK» görevlendirmiꢀtir.

TÜBĐTAK tarafından hazırlanan uzmanlık raporu «TÜBĐTAK Raporu» Ekim 1999

tarihinde teslim edilmiꢀtir. Bu rapor, Danıꢀtay kararında belirtilen insan sağlığı ile çevreyi

tehdit eden risklerin, «sıfır atık» prensibine dayalı olan ve çevre ile uyumlu yüksek bir

teknolojinin kullanımına bağlı olarak tamamen kaldırıldığı veya kabul edilebilir sınırların

altına çekildiği ve ekolojik sistem üzerindeki etki riskinin, bilimsel kriterlere göre, kabul

edilebilir seviyenin çok altında kaldığı sonucuna varmıꢀtır.

Bakanlar Kurulu, 29 Mart 2002 tarihinde, Bergama (Đzmir) ilçesi sınırları dahilinde

Ovacık ve Çamköy civarında bulunan ve Normandy Madencilik A.ꢁ. ꢀirketine ait altın

madeninin faaliyetlerine devam edebileceğine iliꢀkin «bir prensip kararı» almıꢀtır. Bu karar,

kamuya açıklanmamıꢀtır.

3

Danıꢀtay Sekizinci Dairesi, 30 Temmuz 2002 tarihinde, 29 Mart 2002 tarihli Bakanlar

Kurulu kararının usul yönünden iptalini amaçlayan ve Đzmir Barosu tarafından yapılan iptal

müracaatını usulden kabul edilmez bulmuꢀtur.

Danıꢀtay Genel Kurulu, 7 Mart 2004 tarihinde, 30 Temmuz 2002 tarihli kararı

bozmuꢀtur. Danıꢀtay Genel Kurulu, söz konusu altın madeni faaliyetlerinin tekrar baꢀlatılması

ile ilgili iꢀlemlerin bu karara dayandırılmıꢀ olmasına rağmen itiraz konusu olan Bakanlar

Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayınlanmamıꢀ olduğunu ve kararın kamuya

açıklanmadığını özellikle dikkate almıꢀtır. Danıꢀtay Genel Kurulu, itiraz konusu kararın bir

kopyasını edinmek için davacı tarafın karꢀılaꢀtığı imkansızlık karꢀısında, idari yargı

merciinin, etkili bir hukuki baꢀvurunun yapılmasını sağlamak üzere bu sureti elde etmesi

gerektiğini değerlendirmiꢀtir.

Danıꢀtay Altıncı Dairesi, 23 Haziran 2004 tarihinde, Bakanlar Kurulu kararının

yürütülmesinin durdurulmasını kararlaꢀtırmıꢀtır.

Bakanlar Kurulu kararının iptali ile ilgili müracaatı halen Danıꢀtay önünde

bulunmaktadır.

Đzmir Valiliği, 23 Haziran 2004 tarihli karara dayanarak, 18 Ağustos 2004 tarihinde

maden iꢀletmesinin durdurulmasını kararlaꢀtırmıꢀtır.

Çevre ve Orman Bakanlığı, 27 Ağustos 2004 tarihli bir yazı ile, ꢁirket tarafından

sunulan nihai etki incelemesi konusunda olumlu görüꢀ verdiğini Normandy Madencilik A.ꢁ.

ꢀirketine bildirmiꢀtir.

HUKUK AÇISINDAN

I. KABUL EDĐLEBĐLĐRLĐK HAKKINDA

Baꢀvuranlar, AĐHS’nin 2, 6, 8 ve 13. maddelerinin ihlal edildiğini iddia etmektedirler.

Hükümet hiçbir kabul edilemezlik itirazında bulunmamıꢀtır.

AĐHM, baꢀvuranların sayısının taraflar arasında ihtilaf konusu teꢀkil ettiğini

gözlemlemektedir. Sonuç olarak ilk etapta baꢀvuranların avukatı beꢀ yüz beꢀ baꢀvurandan

oluꢀan bir liste sunmasına rağmen, bütün vekaletnameleri sunamamıꢀtır. Hükümet ise, bazı

baꢀvuranların imzaladığı baꢀvurunun takibinden vazgeçtiğine dair mektuplar sunmuꢀtur.

AĐHM, elinde bulunan unsurların tümünü gözönüne alarak, üç yüz on beꢀ baꢀvuranın

gerekli ve uygun ꢀekilde doldurdukları vekaletnamelerini sunduğunu belirtmektedir. Ancak,

AĐHM, tarafların argümanları ıꢀığında, sözkonusu baꢀvuranlar tarafından sunulan ꢀikayetlerin,

baꢀvurunun incelendiği bu aꢀamada çözüme kavuꢀturulamayacak ancak esastan incelemeyi

gerektiren ciddi maddi ve hukuki sorunlara neden olduğu kanaatindedir; buradan yola çıkarak,

bu ꢀikayetin AĐHS’nin 35§3 maddesince açıkça dayanaktan yoksun olduğu söylenemez.

Ayrıca, baꢀka hiçbir kabul edilemezlik gerekçesi saptanmamıꢀtır.

4

II. AĐHS’NĐN 8. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuranlar, ulusal makamlar tarafından siyanür yöntemi ile altın madeni

iꢀletmeciliğine izin verilmesi yönündeki kararla AĐHS’nin 8. maddesi ile güvence altına

alınan haklarının ihlal edildiğini iddia etmektedirler.

Hükümet, 8. maddenin bu davaya uygulanamayacağını ileri sürmekte ve baꢀvurunun

kabul edilemez bulunmasını talep etmektedir.

AĐHM, Taꢀkın ve diğerleri (sözüedilen karar, § 113) kararında, madencilik faaliyetinin

tehlikeli etkilerinin, bir çevre etkin değerlendirmesi çerçevesinde özel ve aile hayatıyla

yeterince yakından ilgili olduğunu ortaya koyacak ꢀekilde tespit edildiğinde, AĐHS’nin 8.

maddesinin duruma uygulandığını hatırlatmaktadır.

Bu durumda AĐHM, ilgililerin, sözkonusu madenin iꢀletilmesi için sodyum siyanür

suyla yıkama tekniğine baꢀvuran Ovacık altın madeni çevresinde bulunan köylerde

yaꢀadıklarını not etmektedir. Yapılan birçok araꢀtırma, altın madeninin neden olduğu riskleri

ortaya koymuꢀtur. Bu çalıꢀmalara dayanarak Danıꢀtay, 13 Mayıs 1997 tarihinde verilen izin

kararının kamu menfaatiyle bağdaꢀmadığı sonucuna varmıꢀtır. Sonuç olarak 8. maddenin

uygulanabilirliği konusunda bir ꢀüphe bulunmamaktadır.

AĐHM, çevre sorunları üzerinde etkisi olan Devlet kararlarına konu teꢀkil etmiꢀ bir

davada, yapacağı incelemenin iki yönünün bulunduğunu hatırlatmaktadır. Birincisi, 8.

maddeye uygun olduğundan emin olmak amacıyla ulusal mercilerin kararının maddi içeriğini

değerlendirebilir. Đkincisi, kiꢀi menfaatlerinin gözönünde bulundurulup bulundurulmadığını

doğrulamak amacıyla karar alma süreciyle ilgilenebilir (Bkz. mutatis mutandis, Hatton ve

diğerleri-Birleꢀik Krallık, no: 36022/97, § 99, AĐHM 2003-VIII).

Ovacık altın madenine izin verilmesi konusunda ulusal makamların aldıkları kararın

içeriği hakkında AĐHM, kararın kamu menfaatine uygun olmadığına dair ulusal mahkemelerin

vardığı sonucu bertaraf etmek için hiçbir neden görmemektedir. Geriye karar alma sürecinin,

8. madde tarafından tanınan usul güvencelerine riayet edilerek geliꢀip geliꢀmediğini

doğrulamak kalmaktadır.

AĐHM, Devlet için çevre ve ekonomi politikasına iliꢀkin karmaꢀık sorunları irdelemek

sözkonusu olduğunda, karar alma süreci öncelikle, çevre ve kiꢀi haklarını ihlal edebilecek

faaliyetlerin etkilerini tespit edecek ve önleyecek ꢀekilde uygun soruꢀturma ve araꢀtırmaların

yapılmasını ve böylece birbiriyle çatıꢀan çeꢀitli menfaatler arasında dengenin sağlanmasını

gerektirdiğini hatırlatmaktadır. Halkın, yapılan araꢀtırmaların sonuçlarına ve karꢀı karꢀıya

olduğu tehlikenin değerlendirilmesini sağlayan bilgilere ulaꢀmasının önemi kuꢀku

götürmemektedir. Sonuç olarak ilgili kiꢀiler, karar alma sürecinde menfaatlerinin ya da

görüꢀlerinin yeterince gözönünde bulundurulmadığına kanaat getirdikleri takdirde, her türlü

karara, eyleme ya da ihmale kaꢀı mahkemeler önünde itirazda bulunabilmelidir (Taꢀkın ve

diğerleri, § 118).

Bu durumda, 19 Ekim 1994 tarihinde Ovacık altın madenine Çevre Bakanlığı

tarafından verilen izin kararının öncesinde, uzun sürede yürütülen bir dizi soruꢀturma ve

inceleme yapılmıꢀtır. Öncelikle, etki incelemesi gerçekleꢀtirilmiꢀtir. Daha sonra 26 Ekim

1992 tarihinde bölge halkını bilgilendirme toplantısı düzenlenmiꢀtir. Baꢀvuranlar ve bölgede

5

yaꢀayan halk, sözkonusu inceleme de dahil olmak üzere uygun bütün belgelere

ulaꢀabilmiꢀlerdir.

13 Mayıs 1997 tarihinde Danıꢀtay, 19 Ekim 1994 tarihli kararı iptal etmiꢀtir. Danıꢀtay

kararı, yaꢀam hakkı ve çevre hakkı ile ilgili Devletin pozitif yükümlülüğüne dayanmaktadır.

Ancak, sözüedilen Taꢀkın ve diğerleri kararında belirtildiği gibi, Ovacık altın

madeninin kapatılması kararı 27 ꢁubat 1998 tarihinde, yani 13 Mayıs 1997 tarihli kararın

verilmesinden on ay sonra ve Đdare’ye kararın tebliğ edilmesinden dört ay sonra verilmiꢀtir.

Ayrıca, 1 Nisan 2000 tarihinde Baꢀbakan’ın müdahalesinin ardından değiꢀik

Bakanlıklar tarafından verilen izinlerin yasallığı hakkında uzun süren anlaꢀmazlığın tek

kaynağı, Đdare’nin yargı kararlarına ve ulusal mevzuata uymayı reddetmesidir. Ulusal

mahkemelerin vurguladıkları gibi sözkonusu izinler, Çevresel Etki Değerlendirmesi

Yönetmeliği’nin 6. maddesi gözönüne alındığında etki incelemesine dayanan iznin verilmesi

kararı olmadan hiçbir yasal temeli olamaz. Ayrıca hiç kimse, mahkemelerin iptal ettiği kararın

yerini alacak yeni bir kararın olduğunu ileri sürmemektedir.

AĐHM, Đdare’nin, hukuk Devleti’nin bir parçasını oluꢀturduğunu ve adaletin en iyi

ꢀekilde iꢀlemesinin Đdare’nin yararına olduğunu, eğer Đdare görevini yerine getirmekte

ihmalkarlıkta bulunursa veya yerine getirmeyi reddederse ya da geç yerine getirirse, yargıya

baꢀvuran kiꢀinin faydalandığı güvencelerin var olma nedenlerini kaybedeceğini

hatırlatmaktadır (Bkz. mutatis mutandis, Hornsby-Yunanistan, 19 Mart 1997 tarihli karar,

1997-II, s. 510-511, § 41).

Bu tespit zorunludur. Zira dava koꢀullarından, Türk mevzuatının sunduğu usul

güvencelerine ve adli kararlarla sözkonusu güvencelerin somutlaꢀtırılmasına karꢀın, Bakanlar

Kurulu’nun 29 Mart 2002 tarihinde, aleni olarak açıklanmayan bir kararla, 2001 yılının Nisan

ayında tekrar faaliyete geçen altın madeninin faaliyetlerine devam etmesine izin verdiği

açıkça ortaya çıkmaktadır. Böylece makamlar, baꢀvuranların elinde bulunan usul

güvencelerini, her türlü etkililiğinden yoksun bırakmıꢀlardır.

AĐHM, Savunmacı Devlet’in baꢀvuranların özel ve aile yaꢀamlarına saygı hakkını

güvence altına alma zorunluluğunu, AĐHS’nin 8. maddesine aykırı olarak yerine getirmediğini

tespit etmektedir.

Sonuç olarak bu hüküm ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 6§1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuranlar, Đdare’nin idari mahkeme kararlarına uymayı reddetmesinin medeni

hakları bakımından etkili adli koruma haklarını ihlal ettiğini iddia etmektedirler. Baꢀvuranlar

AĐHS’nin 6§1 maddesini ileri sürmektedirler.

AĐHM, Taꢀkın ve diğerleri kararında (§130-134), baꢀvuranların Türk hukuku

gereğince çevrenin ihlal edilmesine karꢀı korunma haklarının bulunduğunu savunulabilir bir

ꢀekilde ileri sürebileceğinden ve idari mahkemeler önündeki yargılamanın sonucunun

ilgililerin medeni hakları ile ilgili olduğundan dolayı, 6. maddenin bu duruma

uygulanabileceği sonucuna varmıꢀtır. Bu davada aynı durum sözkonusudur.

6

AĐHM, yukarıda belirtildiği üzere, Danıꢀtay’ın 13 Mayıs 1997 tarihinde verdiği

kararın, bu amaçla öngörülen süre zarfında yerine getirilmediğini tespit etmektedir.

Baꢀbakan’ın giriꢀimi üzerine Bakanlık izinlerine dayanan 13 Nisan 2001 tarihinde Ovacık

altın madeninin faaliyetlerinin yeniden baꢀlatılması kararının hiçbir yasal dayanağı yoktur ve

idari mahkemelerin de vurguladığı gibi yargı kararını dikkate almama anlamına gelmektedir.

Böyle bir durum ise, hukukun üstünlüğü ve adli kararların güvenliğine dayanan hukuk

Devleti’ne zarar vermektedir.

Yukarıdaki değerlendirmeleri gözönüne alarak, AĐHM, ulusal makamların Đzmir Đdare

Mahkemesi’nin 15 Ekim 1997 tarihinde verdiği ve 1 Nisan 1998 tarihinde Danıꢀtay

tarafından onanan kararına gerçekten ve makul süre içinde uymadıklarına ve böylece

AĐHS’nin 6§1 maddesinin her türlü etkililiğinden yoksun bırakıldığına kanaat getirmektedir.

Dolayısıyla AĐHS’nin 6§1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 2 VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuranlar, ulusal makamların siyanürle altın madeni iꢀletilmesine izin vermelerinin

ve bu makamların idari mahkemelerin verdiği kararlara uymayı reddetmelerinin sırasıyla

yaꢀam haklarını ve etkili adli koruma haklarını ihlal ettiğini savunmaktadırlar. Baꢀvuranlar

AĐHS’nin 2 ve 13. maddelerini ileri sürmektedirler.

AĐHM, bu ꢀikayetlerin özü itibariyle yukarıda değerlendirilen AĐHS’nin 8 ve 6§1

maddeleri açısından sunulan ꢀikayetlerle aynı olduklarını tespit etmektedir. Dolayısıyla

AĐHM, ꢀikayetleri ileri sürülen hükümler açısından ayrıca incelemeye gerek olmadığına

kanaat getirmektedir.

IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Baꢀvuranlar, her birinin uğradığı maddi ve manevi zararın 10.000 Euro olduğuna

kanidirler. Baꢀvuranlar madenin iꢀletilmesinden kaynaklanan birçok sağlık problemlerinin

bulunduğunu ifade etmektedirler. Aynı ꢀekilde baꢀvuranlar, hayvanlarını kaybetmeleri ve

bölgede büyük oranda zirai faaliyetlerin azalması nedeniyle mali zarara uğradıklarını

belirtmektedirler.

Hükümet, baꢀvuranların talebinin aꢀırı olduğu ve sebepsiz zenginleꢀmeye neden

olacağı kanaatindedir.

AĐHM, tespit edilen ihlaller arasında illiyet bağı ve baꢀvuranların maruz

kalabilecekleri herhangi bir maddi ya da fiziki zarar görmemektedir. Ayrıca dosyada bu

iddiayı destekleyecek hiçbir delil bulunmamaktadır. Dolayısıyla maddi ve fiziki zararla ilgili

iddiaları reddetmek uygun olacaktır.

AĐHM iddia edilen manevi zarar konusunda ise, incelenen olaylarla aynı olan olaylar

nedeniyle AĐHS’nin 6 ve 8. maddelerinin ihlal edildiği sonucuna varılan ilke kararını daha

önce verdiğini hatırlatmaktadır (Bkz. Taꢀkın ve diğerleri). Sonuç olarak ve dava koꢀullarını

gözönüne alarak, AĐHM hakkaniyete uygun olarak baꢀvuranların her birine 3.000 Euro

verilmesine karar vermektedir.

7

B. Masraf ve Harcamalar

Baꢀvuranlar, avukat ücreti olarak 146.300 Euro istemektedirler. Ayrıca miktar

belirtmeksizin ulusal mahkemeler ve AĐHM önünde yaptıkları masraf ve harcamaların

ödenmesini istemektedirler. Baꢀvuranlar taleplerine dayanak olarak hiçbir delil

sunmamaktadırlar.

Hükümet bu iddiaların aꢀırı olduğunu ve kanıtlanmadığını belirtmektedir.

AĐHM, AĐHS’nin 41. maddesi bakımından yalnızca gerçekten yapıldığı ve makul

tutarda olduğu ortaya konulan masrafların ödendiğini hatırlatmaktadır (Nikolova-Bulgaristan,

no: 31195/96, § 79, AĐHM 1999-II). Dolayısıyla AĐHM, masraf ve harcamalar adı altında

baꢀvuranlara toplu olarak 5.000 Euro verilmesinin makul olduğuna karar vermektedir.

C. Gecikme Faizi

Gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına

uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun kabul edilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 8. maddesinin ihlal edilmiꢀ olduğuna;

3. AĐHS’nin 6. maddesinin ihlal edilmiꢀ olduğuna;

4. AĐHS’nin 2. ve 13. maddelerine yönelik ꢀikayetlerin ayrıca incelenmesine gerek

olmadığına;

5. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren 3 ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, Savunmacı

Hükümet’in,

i. manevi tazminat için her bir baꢀvurana 3.000 (üç bin) Euro,

ii. masraf ve harcamalar için baꢀvuranlara ortaklaꢀa 5.000 (beꢀ bin) Euro

iii. sözkonusu miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödemesine,

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet’in,

Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit

oranda faiz uygulanmasına;

6. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;

karar vermiꢀtir.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3 maddesi

gereğince 28 Mart 2006 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

8

EK

BAꢀVURANLARIN LĐSTESĐ

23. Tahsin DURGUT

1. Ali ÖÇKAN

24. Mehmet PALABIYIK

25. Hasan ZEYBEK

26. Aydoğan AKBAꢁ

27. Halil KARAHAN

28. Yılmaz OR

2. Đrfan BĐLGĐN

3. Mesut KUZU

4. Đbrahim ÖNER

5. Fatma BĐLGĐN

6. Mustafa YOLDAꢁ

7. Selahattin YOLDAꢁ

8. Hüseyin ĐNCE

29. Sadife KARAHAN

30. Ahmet BARLAS

31. Mustafa ÇETĐN

9. Hanife ALDAꢁ

10. Ayꢀe ÖZKAN

11. Fatma ÇETĐN

32. Alahattin CEYLAN

33. Nurittin ÜNAL

34. Gülzade PALABIYIK

35. Halil ÇETĐN

12. Nezihe ESENOĞLU

13. Ekrem PARLAK

14. Hüseyin KOCABIYIK

15. Müsembe SAVCI

16. Ömer ÇETĐN

36. Sabahattin AKKAYA

37. Tarkan GÜRBÜZ

38. Halit YILMAZ

39. Yılmaz ACAR

17. Tacettin ALDAꢁ

18. Erol ÖZAKSU

19. Zeliha PARLAK

20. Hüseyin ZEYBEK

21. Süleyman BEKTAꢁ

22. Ali Rıza KURAL

40. Yeliz OR (GEZER)

41. Selma ÖZ (DOĞAN)

42. Yaꢀar KARAĞAÇ

43. Osman ALTIPARMAK

44. Mehmet AYMAN

9

45. Yasemin ĐKĐZ

70. Orhan ÇETĐN

46. Nurten OR

71. Mehmet GÜRBÜZ (ENVEROĞLU)

72. Đsmail GÜRBÜZ

73. Alaattin BĐLĐꢁĐK

74. Đrfan YORGUN

47. Saadet ĐKĐZ

48. Sıddıka ꢁAHĐN

49. Cemile GEÇKĐN

50. Halime DURGUT

51. Özlem KESKĐN

52. Niyazi KURAL

53. Ahmet BĐLĐꢁĐK

54. Yılmaz GÖKTAꢁ

55. Adnan ÖNER

75. Ahmet YORGUN

76. Erdal GÜMÜꢁ

77. M. Emin HOꢁYILMAZ

78. Cemil KORKMAZ

79. Đhsan ASLAN

80. Hasan KARAAĞAÇ

81. Mustafa HOꢁYILMAZ

82. Demirali YILMAZER

83. Medhi BIÇAKÇI

84. Abdurrahman BULUT

85. Hüseyin ÖZYILDIZ

86. Serkan HOꢁYILMAZ

87. Ergül KAYSI

56. Türkay AKBAꢁ

57. Ayꢀe KESKĐN

58. Mehmet Emin KARACAOĞLU

59. Münir ALDAꢁ

60. Cemal KILINÇ

61. Hamza KURAL

62. Yusuf KURAL

63. Mustafa UMAÇ

64. Baꢀak GENĐꢁ

88. Cemil BĐLGĐN

89. Fadıl ÇAMLAR

65. Taner UMAÇ

90. Saniye KOÇ

66. Sabahattin BĐLĐꢁĐK

67. Levent YORGUN

68. Hüseyin KURAL

69. Mehmet Mustafa ALTINTAꢁ

91. Hayriye HACIOĞLU

92. Adnan ASLAN

93. Sinan YILDIRIM

94. Ahmet ꢁerif KESKĐN

10

95. Teyfik KOÇ

120. Ayten BODUR

121. Đhsan BODUR

96. Güven GĐRGĐN

97. Sevim ÇANTAR

98. Đlyas ÇAKAR

122. Suyet ÜNEK

123. Ayꢀe ÇAKAR

99. Mustafa KÖROĞLU

100. Hüseyin ALDAꢁ

101. Galip ÇAMLAR

102. Ürküꢀ KÖROĞLU

103. Halise KARACAÇOĞLU

104. Fadime KARACAÇOĞLU

105. Fatma ÖZ

124. Yusuf ĐKĐZ

125. Zayide ÖZDEN

126. Hüseyin DOĞAN

127. Zafer AKÇĐT

128. Edip KĐRAY

129. Kemal KĐRAY

130. Fülzade PALABIYIK

131. Rüstem KURHAN

132. Yılmaz KĐRAY

133. Đsmet DOĞAN

134. Nazmi ÇAMLAR

135. Sabire ÇAMLAR

136. Hatice ÇAMLAR

137. Güney HACIOĞLU

138. Hüseyin DAL

106. Umran KARACAÇOĞLU

107. Kezban KARA

108. Naim DURAN

109. Mehmet GÖKÇEOĞLU

110. Emine ÖZKAN

111. Gülter BARLAS

112. Sevgi DURGUT (BIÇAK)

113. Hüseyin ÖÇKAN

114. Fatma SEZER

139. Hatica ALDAꢁ

140. Đbrahim YAMAN

141. Yeliz ÇAMLAR (GÜLSER)

142. Gülꢀen ÇAMLAR

143. Hasan ÇAMLAR

144. Erkan DURGUT

115. Gülay ĐNCE

116. Fatma BIÇAK

117. Cemile GEÇKĐN

118. Sırrı BODUR

119. Mehmet Emin ULUDAĞ

11

145. Fatma DAL

170. Nuran KURAL

146. Fatma AYNUR

147. Muharrem SEZER

148. Nesrin BODUR (GÜL)

149. Yusuf COꢁKUN

150. Kemal TOSUN

151. ꢁirin GĐRGĐN

171. Nergiz YORGUN

172. Fatma YORGUN

173. Fatma KURAL

174. Fatma ALTINTAꢁ

175. Yaꢀar TOPUZ

176. Đlyas YAMAN

152. Erdoğan KILIÇ

153. Đlknur PARLAS

154. Müꢀerref GÜRBÜZ

155. Nazan GÜRBÜZ

156. Ahmet GÜRBÜZ

157. Đbrahim YOLDAꢁ

158. Dudu TOSUN

177. Mehmet GÜRBÜZ

178. Mehmet KONUꢁKAN

179. ꢁerif Ahmet KAYSI

180. Levent AYMAN

181. Muhuttin AKOL

182. Abdullah ꢁĐVKA

183. Mehmet DOĞDU

184. Zeynel ÖZÇOBAN

185. Hasan SEVĐNÇ

186. ꢁuayyip DAL

159. Sefa DÖNMEZ

160. Musa PALAS

161. Havva DEMĐR (GÜRBÜZ)

162. Nazire GÜRBÜZ

163. Zülbiye ÇAĞLAYAN

164. Canel UMAÇ

187. Osman ERGAN

188. Hasan ENGĐN

189. Nurettin ÖZYILDIZ

190. Hüseyin AKGÜN AROL

191. Sadık ꢁĐMꢁĐR

165. Canan GÜRBÜZ

166. Zehra GÜRBÜZ

167. Gülizar UMAÇ

168. Dudu YILDIZ

192. ꢁükret SEVGENER

193. Ahmet ÜNALEROĞLU

194. Sezayi UÇAR

169. Đnci KURAL

12

195. Doğan GÜNGÜL

196. Hüseyin GENÇ

197. Recai ÖNEL

220. Mustafa SOLAK

221. Đsmail Hakkı EROL

222. Ramazan GÖKÇEOĞLU

223. Ayhan AKBAꢁ

224. Mehtap ÖZTÜRK

225. Đlhan ÖNER

198. Mehmet DĐKBAꢁ

199. Ömer DOĞDU

200. Alaattin TOPYANAK

201. Necati YARICI

202. Sezgin AYTAN

203. Ali Yücel ꢁAHĐN

204. Hasan AVCI

226. Erhan ÖNER

227. Mehmet ÖNER

228. Necip GÜLBEBEK

229. Feyyaz Fedridun ASLAN

230. Kadir YEꢁĐKAYA

231. Erdoğan ARAL

232. Nuri ÜNAL

205. Alper TANIK

206. Yahya ALTINTAꢁ

207. Mehmet CANDAN

208. Erhan GÜNDÜZ

209. Enver ATEꢁ

233. Celal Ahmet HOꢁYILMAZ

234. Abil ÜRKMEZ

235. Ayhan YETĐM

210. Nail ÇETĐN

211. Đlknur TUNALI

212. Hüseyin Avni ÖZER

213. Zühtü ALDAꢁ

236. Ali EROL

237. Mehmet EROL

238. Hasan KORKMAZ

239. Yusuf ASLAN

214. Bayram Ali DOĞAN

215. Abdurrahman ĐNCE

216. Mehmet ÖCKAN

217. Gülsüm BEKTAꢁ

218. Emin CANDAN

219. Abdulkadir KOCAMAZ

240. Alaettin EROL

241. Ramazan DAL

242. Ali Tahsin KÖSE

243. Özcan DURMAZ

244. Osman KOCAMAZ

13

245. Nazife KOCAMAZ

246. Arife KARACA

247. Ali KOCAMAZ

248. Süleyman KOCAMAZ

249. Semra GÖKÇEOĞLU

250. Ali Đhsan KARACA

251. Ayꢀe KARACA

252. Arife KARACA

253. Ali ADALI

270. Namık KARA

271. Kerim ꢁEN

272. Mehmet DOĞRUL

273. Mehmet Emin KURAL

274. ꢁemseddin ÖZDEMĐR

275. Cemil KURAL

276. Mehmet BODUR

277. Nevzat DURAN

278. Nail DURAN

254. Nuray ÖCKAN

279. Savaꢀ BODUR

280. Đbrahim EFTAL

281. Sedat GÜMÜꢁ

282. Musa KURAL

283. Zeynel AKKAY

284. Aydın ÇETĐN

255. Aysun KESKĐN

256. Muharrem KURHAN

257. Rıza ALTINTAꢁ

258. Meral ANDAꢁ

259. Kemal Ceylan AKÇĐT

260. Aynur KURHAN

261. Perihan ÖÇKAN

262. Fahrettin KESKĐN

263. Bedriye KESKĐN

264. Fatma KURAL

285. Nigar PALAS

286. ꢁener TAVLI

287. Ali ATILGAN

288. Necmi CEYLAN

289. Atlan KAYMAK

290. Erdem ÇOꢁKUN

291. Bayram BALTA

292. Arife KESKĐN

293. Yusuf KESKĐN

294. Hüseyin KESKĐN

265. Veli ANDAꢁ

266. Zeynel ALTINTAꢁ

267. Đsmail SARALĐOĞULLARI

268. Semiha KURAL

269. Yaꢀar DURMAZ

14

295. Serpil KILIÇ

296. Senem KILIÇ

297. Gülcan PALAS

298. Ramazan GĐRGĐN

299. Salih BAꢁKAYA

300. Veli KESKĐN

301. Menekꢀe KESKĐN

302. Serap KESKĐN

303. Canfide KILIÇ

304. Serpil AKÇAN

305. Hikmet GĐRGĐN

306. Hüseyin BAꢁKAYA

307. Gülhan KAYMAK

308. Celal Ahmet KAYMAK

309. Halil TAVLI

310. Đsmet BAꢁKAYA

311. Murat TAVLI

312. Muharrem PALAS

313. Fidan GÜLBALTA

314. Metin TOSUN

315. Hatice TOSUN

15