COUNCIL

A V R U P A

OF E U R O P E

KONSEYİ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

Mehmet YILMAZ - TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no: 12068/03)

KARAR

STRAZBURG

4 Temmuz 2006

Bu karar, AĐHS’nin 44 § 2. maddesi uyarınca kesinlik kazanacaktır. Üzerinde ꢀekle iliꢀkin

değiꢀiklik yapılabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Dava, Mehmet Yılmaz isimli Türk vatandaꢀı (“baꢀvuran”) tarafından 6 Temmuz 1998

tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) 34. maddesine

dayanarak Türkiye aleyhine AĐHM’ye yapılan baꢀvurudan (no. 12068/03) kaynaklanmaktadır.

OLAYLAR

DAVA OLAYLARI

Baꢀvuran, 1925 doğumludur ve Ankara’da ikamet etmektedir. 1990 yılında, belirli

olmayan bir tarihte, Karayolları Genel Müdürlüğü, Ankara’da baꢀvurana ait bir arsayı

kamulaꢀtırmıꢀtır. Yetkililer, bir bilirkiꢀi komitesi tarafından yapılan değerlendirmeyle,

kamulaꢀtırma gerçekleꢀtiğinde kendisine meblağı ödemiꢀtir. Baꢀvuranın talebi üzerine, 26

Aralık 1994 tarihinde, Ankara Asliye Mahkemesi, uygulanabilir yasal faiz oranı ile birlikte

artırma bedeli ödenmesine karar vermiꢀtir. 22 Ocak 1996 tarihinde, Yargıtay kararı onamıꢀtır.

4 ꢁubat 1998 tarihinde, 3.618.000.000 TL baꢀvurana ödenmiꢀtir.

ĐLGĐLĐ ĐÇ HUKUK VE UYGULAMASI

13. Đlgili iç hukuk ve uygulaması, Akkuꢀ – Türkiye davasında (9 Temmuz 1997 kararı,

Reports of Judgments and Decisions 1997-IV) izah edilmiꢀtir.

HUKUK

I.1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, ꢁubat 1998’de yetkililerden aldığı kamulaꢀtırma artırma bedelinin, gecikme

faizinin Türkiye’deki yüksek enflasyon oranıyla paralel olmamasından dolayı, değerinin

düꢀtüğünü ileri sürerek ꢀikâyetçi olmuꢀtur. 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesine atıfta

bulunmuꢀtur. Bu maddeye göre:

“Her gerçek ve tüzel kiꢀinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini

isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen

koꢀullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun

bırakılabilir.”

A.Kabuledilebilirlik

AĐHM, bu ꢀikayetin, AĐHS’nin 35 § 3. maddesi bağlamında temelsiz olmadığını not

eder. Ayrıca, baꢀka bir gerekçeden dolayı temelsiz olmadığını da not eder.

B.Esaslar

AĐHM, bu davadaki konulara benzer konular ortaya koyan birkaç davada, 1 no’lu

Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (bkz. yukarıda anılan Akkuꢀ, s. 1317,

§ 31).

Hükümet tarafından sunulmuꢀ olan kanıtlar ve argümanları inceleyerek, AĐHM,

geçmiꢀ davalardaki tespitlerinden sapma gerektirecek bir durumun bulunmadığı kanısına

varmıꢀtır. Yerel mahkemelerin ödenmesine karar verdiği artırma bedelinin ödenmesindeki

gecikmenin, kamulaꢀtırmayı yapan merciye bağlanabileceğini ve malikler için,

kamulaꢀtırılmıꢀ arsaya ek olarak bir kayıp oluꢀturduğunu tespit etmiꢀtir. Sözkonusu

gecikmenin ve bir bütün olarak yargılamanın uzunluğunun sonucu olarak, AĐHM,

baꢀvuranların, kamu yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkının korunması arasında

bulunması gereken adil dengeyi bozmuꢀ olan bireysel ve haddinden fazla bir külfete

katlanmak zorunda kaldıklarını tespit etmiꢀtir.

Sonuç olarak, 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

II.AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

21. AĐHS’nin 41. maddesi ꢀöyledir:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek

Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği

takdirde, hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A.Maddi ve Manevi Tazminat

Adil tazmine iliꢀkin görüꢀlerinde, baꢀvuran, baꢀvuru formunda yer alan taleplerini

yinelemiꢀ ve 13.364 Dolar maddi tazminat talebinde bulunmuꢀtur. Ayrıca, 2.000.000.000 TL

manevi tazminat talebinde bulunmuꢀtur.

Hükümet bu iddialara itiraz etmiꢀtir.

Yukarıda anılan Akkuꢀ kararındaki hesaplama yöntemini kullanarak ve ilgili ekonomik

verileri dikkate alarak, AĐHM, baꢀvurana, talep edilen toplam meblağın, yani 11.055

Euro’nun, maddi tazminat olarak ödenmesine karar vermiꢀtir.

AĐHM, 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği tespitinin, tek baꢀına,

baꢀvuranın mazur kalmıꢀ olabileceği her türlü manevi tazminat için yeterli tazmin teꢀkil ettiği

kanısındadır.

B.Mahkeme masrafları

Baꢀvuran ayrıca, yerel mahkemeler ve AĐHM’de yapılan masraflar için 1.000.000.000

TL talep etmiꢀtir.

Hükümet, bu meblağa karꢀı çıkmıꢀ ve AĐHM’den mahkeme masrafları için ödeme

yapılmamasına karar vermesini talep etmiꢀtir.

Elindeki bilgiler temelinde yaptığı değerlendirme ile, AĐHM, baꢀvurana, bu baꢀlık

altında, 500 Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.

C.Gecikme faizi

AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere

uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar

vermiꢀtir.

YUKARIDAKĐ GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,

1.Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2.AĐHS’nin 1 no’lu Protokolü’nün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3.Bir ihlal tespitinin, baꢀvuranın maruz kaldığı her türlü manevi tazminat için tek baꢀına

yeterli adil tazmin teꢀkil ettiğine;

4.(a) Sorumlu Devlet’in baꢀvuranlara, AĐHS’nin 44 § 2. maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği

tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirası’na

çevrilmek üzere:

(i)11.055 Euro (on bir bin elli beꢀ Euro) maddi tazminat;

(ii)mahkeme masrafları için 500 Euro (beꢀ yüz Euro);

(iii)yukarıdaki meblağlara uygulanabilecek her türlü vergiyi ödemesine

(b) yukarıda belirtilen üç ayın bitiminden ödemeye kadar, basit faizin Avrupa Merkez

Bankası’nın gecikme süresi boyunca marjinal ödünç verme oranına üç puan eklenerek

yukarıdaki miktarların üzerine ödenmesine

5.Baꢀvuranların adil tazmin talebinin kalan kısmının reddine

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ, 4 Temmuz 2006 tarihinde, Mahkeme Đçtüzüğü’nün 77 §§

2. ve 3. maddeleri uyarınca yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.

S. DOLLE

J.-P COSTA

Yazı Đꢀleri Müdürü

Baꢀkan