COUNCIL  
A V R U P A  
OF E U R O P E  
KONSEYİ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
MUHAMMET ꢀAHĐN – TÜRKĐYE  
(Baꢁvuru no. 7928/02)  
KARAR  
STRAZBURG  
25 Eylül 2007  
Bu karar AĐHS’nin 44/2. maddesinde belirtilen ꢀartlarda kesinlik kazanacaktır. Ancak, ꢀekle  
iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Dava, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Đliꢀkin Sözleꢀme’nin  
(“Sözleꢀme”) 34. maddesi uyarınca, Muhammet ꢁahin (baꢀvuran) isimli bir Türk vatandaꢀı  
tarafından, 19 Ekim 2001 tarihinde, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne Türkiye  
Cumhuriyeti aleyhine yapılan baꢀvurudan (no. 7928/02) kaynaklanmıꢀtır.  
Baꢀvuran, Đstanbul Barosu’na bağlı avukat A. Tatlıpınar tarafından temsil edilmiꢀtir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN UNSURLARI  
Baꢀvuran 1975 doğumludur ve Türkiye’de ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran, yasadıꢀı bir örgüt olan DHKP-C’ye (Devrimci Halk Kurtuluꢀ Partisi-  
Cephesi) üye olduğu ꢀüphesi üzerine polis tarafından aranmaktaydı.  
Baꢀvurana göre, kendisi, 2 Ağustos 1996 tarihinde, sivil polis memurları tarafından  
gözaltına alınmıꢀtır. Yakalama sırasında polis memurları onu tekmelemiꢀ ve  
yumruklamıꢀlardır. Daha sonra baꢀvuranı kelepçelemiꢀler, bir taksiye bindirmiꢀler ve Đstanbul  
Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi’nin Aksaray’daki merkezine götürmüꢀlerdir.  
Baꢀvuran tarafından imzalanan 2 Ağustos 1996 tarihli yakalama raporunda, polisin,  
baꢀvuranın Đstanbul’un Kadıköy ilçesine ait bir adreste baꢀka bir DHKP-C üyesi ile  
buluꢀacağı yönünde bilgi aldığı, Terörle Mücadele ꢁubesi’ne bağlı dört polis memurunun, söz  
konusu adreste onu beklediği, baꢀvuranı gördüklerinde kendilerini polis memurları olarak  
tanıttıkları, baꢀvuranın kaçmaya çalıꢀtığı ve polis memurlarının onu yakalamak için kuvvete  
baꢀvurmak zorunda kaldıkları ifade edilmiꢀtir.  
Baꢀvuran, Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi merkezinde, kötü  
muameleye tabi tutulduğunu, çıplak bırakıldığını, gözlerinin bağlandığını ve Filistin askısı ile  
falakaya tabi tutulduğunu iddia etmiꢀtir. Cinsel organlarına ve ayak parmaklarına elektrik  
kabloları bağlanmıꢀ ve elektrik ꢀoku uygulanmıꢀtır. Testisleri ezilmiꢀ ve anüs bölgesine silah  
sokulmuꢀtur. Ayrıca baꢀvuranın üzerine hortumla soğuk su sıkılmıꢀtır.  
12 Ağustos 1996 tarihinde, baꢀvuran bir doktor tarafından muayene edilmiꢀ ve doktor  
baꢀvuranın vücudunda ꢀu izleri kaydetmiꢀtir: Sol bilek tarafında tamamen iyileꢀmiꢀ 5 cm’lik  
bir abrazyon, sağ bilekte 1 x 4 - 5 cm’lik üç sıyrık, sol omuzda tamamen iyileꢀmiꢀ 5 cm  
uzunluğunda bir sıyrık, sağ diz altında 1 cm çapında iki abrazyon. Doktor, ayrıca, yaralar  
nedeniyle baꢀvuranın iki gün çalıꢀmasının uygun olmadığı yönünde görüꢀ belirtmiꢀtir.  
15 Ağustos 1996 tarihinde, baꢀvuran, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi  
Cumhuriyet Savcısı huzuruna çıkarılmıꢀtır. Tutukluluk döneminde kötü muameleye tabi  
tutulduğunu ve ifadelerinin baskı altında alındığını iddia etmiꢀtir. Đstanbul Devlet Güvenlik  
Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı, baꢀvuranı, sağlık muayenesi için Adli Tıp Kurumu’na  
göndermiꢀtir. Baꢀvuran, bir adli tıp uzmanı tarafından muayene edilmiꢀ ve uzman, baꢀvuranı  
1
12 Ağustos tarihinde muayene eden doktor gibi baꢀvuranın vücudunda aynı izleri  
kaydetmiꢀtir.  
Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, daha sonra, baꢀvuranın tutuklu yargılanmasını  
emretmiꢀtir.  
Belirli olmayan bir tarihte, Fatih Cumhuriyet Savcısı, baꢀvuranın kötü muamele  
iddialarına yönelik bir soruꢀturma baꢀlatmıꢀtır.  
7 ve 25 Kasım 1996, 9 Aralık 1996 ve 13 Ağustos 1998 tarihlerinde, Fatih Cumhuriyet  
Savcısı, ilgili zamanda Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi merkezinde  
görevli olan ve baꢀvuranın polis ifadesinin alınmasında yer alan dört polis memurunun  
ifadelerini almıꢀtır.  
31 Aralık 1998 tarihinde, Fatih Cumhuriyet Savcısı, Đstanbul Cumhuriyet Savcısı’na  
bir rapor göndermiꢀ ve soruꢀturmaya iliꢀkin olayları ve ꢀikayetleri özetlemiꢀtir. Fatih  
Cumhuriyet Savcısı, Đstanbul Cumhuriyet Savcısı’ndan, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne,  
Ceza Kanunu’nun 243/1 maddesi uyarınca dört polis memurunu iꢀkence uygulamakla  
suçlayan bir iddianame sunmasını talep etmiꢀtir.  
14 Ocak 1999 tarihinde, Đstanbul Cumhuriyet Savcısı bu talebi yerine getirmiꢀtir.  
25 Ocak 1999 ve 16 ꢁubat 2000 tarihleri arasında, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi yedi  
duruꢀma düzenlemiꢀ ve üç polis memurunun ifadelerini dinlemiꢀtir. Diğer polis memuru ve  
baꢀvuran, Aydın ve Sakarya Ağır Ceza Mahkemelerinde ifade vermiꢀlerdir. Bu ifadeler daha  
sonra Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiꢀtir. Baꢀvuran, mahkemede, polis  
nezaretinde kötü muameleye tabi tutulduğunu ileri sürmüꢀtür. Polis memurları haklarındaki  
iddiaları yalanlamıꢀlardır.  
16 ꢁubat 2000 tarihinde, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, sanık polis memurlarını  
beraat ettirmiꢀtir. Đlk derece mahkemesi, kararında, baꢀvuranın sanık polis memurlarını teꢀhis  
edemediğini ve bu nedenle, onları mahkum etmek için yeterli delil olmadığını kaydetmiꢀtir.  
Mahkeme, ayrıca, baꢀvuranın vücudundaki yaraların yakalama esnasında gerçekleꢀmiꢀ  
olabileceğini değerlendirmiꢀtir.  
6 Ağustos 2001 tarihinde, 16 ꢁubat 2000 tarihli karar, Kırklareli E Tipi Cezaevi’nde  
tutuklu bulunan baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir.  
7 Ağustos 2001 tarihinde, baꢀvuran, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını  
temyiz etmiꢀtir.  
8 Ekim 2001 tarihinde, ilk derece mahkemesi, baꢀvuranın cezai kovuꢀturmaya bir taraf  
olarak müdahil olmadığı için temyiz edemeyeceği gerekçesiyle temyizini reddetmiꢀtir.  
Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararı, Cumhuriyet Savcısı ve sanıklar tarafından  
temyiz edilmediği için kesinleꢀmiꢀtir.  
2
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran, yakalanıꢀı esnasında ve polis nezaretinde kötü muameleye tabi tutulduğu  
konusunda ꢀikayetçi olmuꢀtur. ꢁikayetlerini AĐHS’nin 3. maddesine dayandırmıꢀtır. Söz  
konusu madde ꢀöyledir:  
“Hiç kimse iꢀkenceye, insanlık dıꢀı ya da onur kırıcı ceza veya iꢀlemlere tabi tutulamaz.”  
Hükümet bu iddialara karꢀı çıkmıꢀtır.  
A. Hükümet’in ön itirazı  
Hükümet, AĐHM’den, baꢀvuruyu, AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca iç hukuk yollarını  
tüketme ꢀartına uymadığı gerekçesiyle reddetmesini talep etmiꢀtir. Baꢀvuranın idare  
mahkemesinde dava açarak, gördüğünü iddia ettiği zarar karꢀılığı tazminat talebinde  
bulunabileceğini ileri sürmüꢀtür.  
AĐHM, benzer davalarda Hükümet’in ön itirazını incelemiꢀ ve reddetmiꢀ olduğunu  
yinelemiꢀtir (bkz., özellikle, Karayiğit – Türkiye, no. 63181/00, 5 Ekim 2004). Bu davada,  
yukarıda belirtilen baꢀvurudaki kararından sapmasını gerektirecek özel bir durum  
görmemiꢀtir.  
Dolayısıyla, Hükümet’in ön itirazını reddetmiꢀtir.  
B. Baꢁvuranın kötü muamele gördüğü iddiası  
1. Tutukluluk süresinde  
Baꢀvuran, Đstanbul Emniyet Müdürlüğü Binasında polis nezaretinde olduğu sürede  
çeꢀitli ꢀekillerde kötü muameleye tabi tutulduğunu ileri sürmüꢀtür. Bu hususta, çıplak  
bırakıldığını, yumruklandığını, falaka, elektrik ꢀoku ve Filistin askısına tabi tutulduğunu ve  
üzerine tazyikli su sıkıldığını iddia etmiꢀtir. Ayrıca, anüs bölgesine silah sokulduğunu ve  
testislerinin ezildiğini ifade etmiꢀtir.  
Hükümet bu iddiaları yalanlamıꢀtır.  
AĐHM, 3. maddenin, demokratik toplumların en temel değerlerinden birini içerdiğini  
yinelemiꢀtir. Terör ve organize suçla mücadele gibi en zor koꢀullarda bile, AĐHS, iꢀkenceyi,  
insanlık dıꢀı ya da onur kırıcı ceza veya iꢀlemleri kesin olarak yasaklar. AĐHS’nin ve 1 ve 4  
numaralı Protokollerin esas maddelerinin çoğunluğunun aksine, 3. madde, istisnaya iliꢀkin bir  
hüküm içermemektedir ve ulusun varlığını tehdit eden bir genel tehlike halinde dahi 15/2  
maddesi uyarınca 3. maddenin ihlaline müsaade edilmez (bkz., Selmouni – Fransa [BD], no.  
25803/94; Assenov ve Diğerleri – Bulgaristan, 28 Ekim 1998 tarihli karar).  
3
AĐHM, delilleri değerlendirirken, genel olarak “makul ꢀüphenin ötesinde” kanıt  
standardını uygulamıꢀtır (Avꢀar – Türkiye, no. 25657/94; Talat Tepe – Türkiye, no. 31247/96,  
21 Aralık 2004) Ancak böyle bir kanıt yeterince güçlü, açık ve anlamlı çıkarımların veya  
çürütülemeyen benzer karinelerin varlığı ile ortaya konabilir (Labita – Đtalya [BD], no.  
26772/95).  
AĐHM, görevinin yardımcı niteliğine duyarlıdır ve bunun belirli bir davanın ꢀartlarınca  
kaçınılmaz kılınmadığı durumda bir ilk derece mahkemesinin görevini üstlenirken dikkatli  
olmalıdır (bkz, örneğin, McKerr – Đngiltere, no. 28883/95, 4 Nisan 2000). Bununla birlikte,  
bu davada olduğu gibi AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca iddialarda bulunulmuꢀ olması halinde,  
AĐHM özellikle çok dikkatli bir inceleme yürütmelidir (bkz., üzerinde gerekli değiꢀiklikler  
yapıldıktan sonra, Ribitsch – Avusturya, 4 Aralık 1995 tarihli karar; yukarıda anılan Avꢀar).  
AĐHM, baꢀvuranın iddia ettiği ꢀekilde uygulanan bir kötü muamelenin, özellikle falaka  
ve elektrik ꢀokunun, baꢀvuranın vücudunda izler bırakmıꢀ olabileceğini kaydetmiꢀtir. Bu  
izlerin, baꢀvuranı tutukluluğunun sonunda muayene etmiꢀ olan doktor tarafından  
gözlemlenmiꢀ olacağını belirtmiꢀtir (bkz., Yüksektepe – Türkiye, no. 62227/00, 24 Ekim  
2006). AĐHM, 12 Ağustos 1996 tarihli sağlık raporunun, abrazyon ve sıyrıkların varlığını  
gösterdiğini gözlemlemiꢀtir. Ancak bu tespitler, baꢀvuran tarafından tutukluluğu süresinde  
gerçekleꢀtiği iddia edilen ꢀiddetli kötü muameleyi doğrulamak için yeterli değildir. Ayrıca,  
dava dosyasında, 12 Ağustos 1996 tarihli sağlık raporundaki tespitler hakkında ꢀüphe  
uyandıracak veya baꢀvuranın iddialarını destekleyecek bir belge veya delil mevcut değildir.  
Dava dosyasında, bilhassa, baꢀvuranın tutukluluğunun sonunda baꢀka bir doktor tarafından  
muayene edilme talebinde bulunduğuna veya bu talebinin reddedildiğine dair bir gösterge  
mevcut değildir.  
Yukarıda belirtilenler karꢀısında, AĐHM, elindeki delillerin, her türlü makul ꢀüphenin  
ötesinde, baꢀvuranın tutukluluk sırasında iddia edildiği gibi kötü muameleye tabi tutulduğu  
kararını vermesi için yeterli olmadığı sonucuna varmıꢀtır.  
AĐHM, baꢀvurunun bu kısmının, AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragraflarına  
uygun olarak, açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve reddedilmesi gerektiği kararını vermiꢀtir.  
2. Yakalanıꢀı esnasında  
AĐHM, baꢀvurunun bu kısmının AĐHS uyarınca, sonucunun esasların incelenmesine  
bağlı olan ciddi hukuki ve olgusal konular ortaya koyduğunu değerlendirmiꢀtir. AĐHS’nin  
35/3 maddesi çerçevesinde ꢀikayetin dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca,  
baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder.  
AĐHM, kötü muamele iddialarının uygun delillerle desteklenmesi gerektiğini  
yinelemiꢀtir. Bu delilleri değerlendirmek için “makul ꢀüphenin ötesinde” kanıt standardını  
uygulamıꢀ; ancak, böyle bir kanıtın yeterince güçlü, açık ve anlamlı çıkarımların veya  
çürütülemeyen benzer karinelerin varlığı ile ortaya konabileceğini eklemiꢀtir (yukarıda anılan  
Labita). AĐHM, birçok durumda, bir kiꢀinin tutukluluk veya polis kontrolü esnasında  
yaralanması halinde, bu durumun kiꢀinin kötü muamele gördüğüne dair güçlü bir karineye yol  
açacağı kararını vermiꢀtir (Matko – Slovenya, no. 43393/98, 2 Kasım 2006; Bakbak – Türkiye,  
no. 39812/98, 1 Temmuz 2004). Yaraların nasıl gerçekleꢀtiğine iliꢀkin makul bir açıklama  
getirmek Devlet’in yükümlülüğüdür ve Devlet’in bu yükümlülüğü yerine getirmemesi  
4
durumunda AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca kesin bir sorun ortaya çıkar (yukarıda anılan  
Selmouni; yukarıda anılan Ribitsch).  
AĐHM, söz konusu davada, baꢀvuranın tutukluluğunun baꢀlangıcında muayene  
edilmediğini kaydetmiꢀtir. Ancak, tutukluluğunun onuncu gününde düzenlenen 12 Ağustos  
1996 tarihli sağlık raporu, sol bilek tarafında tamamen iyileꢀmiꢀ 5 cm’lik bir abrazyon, sağ  
bilekte 1 x 4 - 5 cm’lik üç sıyrık, sol omuzda tamamen iyileꢀmiꢀ 5 cm uzunluğunda bir sıyrık,  
sağ diz altında 1 cm çapında iki abrazyon olduğunu belirtmiꢀtir. Ayrıca, baꢀvuranın iki gün  
çalıꢀmasının uygun olmadığı belirtilmiꢀtir. Baꢀvuran imzalı 2 Ağustos 1996 tarihli yakalama  
raporu, yakalama esnasında baꢀvuranın kaçmaya çalıꢀtığını ve polis memurlarının onu  
yakalamak için kuvvete baꢀvurduklarını ifade etmiꢀtir. Ayrıca, 16 ꢁubat 2000 tarihli Đstanbul  
Ağır Ceza Mahkemesi kararında, baꢀvuranın vücudundaki yaraların yakalama esnasında  
gerçekleꢀmiꢀ olabileceği ifade edilmiꢀtir. Hükümet, ne 12 Ağustos 1996 tarihli rapordaki tıbbi  
bulgulara itiraz etmiꢀ ne yaraların nedenlerine iliꢀkin farklı bir ifade sunmuꢀtur.  
AĐHM, ayrıca, baꢀvuranın, baꢀvuru formunda, yakalanma koꢀullarına iliꢀkin ayrıntılı  
bir açıklama yaptığını kaydetmiꢀtir. AĐHM’ye göre, baꢀvuranın vücudundaki yaralar,  
yakalanması sırasında dört polis memuru tarafından dövüldüğü yönündeki iddiası ile tutarlı  
görünmektedir. Bu aꢀamada, AĐHM, benzer durumlarda, yaraların yakalama sırasında  
gerçekleꢀip gerçekleꢀmediğini ve görevlilerin gereğinden fazla kuvvet kullanıp  
kullanmadıklarını tespit etmenin çok önemli olduğunu vurgulamıꢀtır. Ancak, bu davada,  
baꢀvuranın yakalanmasının hemen ertesinde sağlık muayenesinden geçmediğini kaydetmiꢀtir.  
Bu muayene görevlilerin atması gereken uygun bir adım olurdu, zira görüꢀlerinde ve yerel  
kovuꢀturmada, yakalama sırasında polis memurlarının kuvvete baꢀvurduklarını kabul  
etmiꢀlerdir. Bir rapor, söz konusu dönemde mevcut olan yaraların nedeni ve derecesini açığa  
çıkarabilirdi. Ayrıca, polis memurlarının, baꢀvuranın söz konusu adreste olacağı yönünde  
istihbarat aldıkları, olay raporundan anlaꢀılmaktadır. Sonuç olarak, polis memurları,  
baꢀvuranın yakalanmasını garanti etmek için bölgeyi güvenlik içine alma imkanına sahiplerdi  
ve onların bir ön hazırlık olmadan harekete geçtikleri söylenemez (bkz. Rehbock – Slovenya,  
no. 29462/95).  
AĐHM, davanın unsurlarını bütün olarak göz önünde tutarak ve özellikle baꢀvuranın  
yakalanıꢀının ilk gününde sağlık muayenesi yapılmadığını dikkate alarak, baꢀvuranın  
vücudunda yer alan ve sağlık raporu ile desteklenen yaraların, Devlet’in sorumlu olduğu bir  
muamele sonucu gerçekleꢀtiği kararına varmıꢀtır.  
Bu hususta, AĐHS’nin 3. maddesinin esas yönünden ihlal edildiği kararını vermiꢀtir.  
C. Etkili bir soruꢁturma yürütülmediği iddiası  
Baꢀvuran, 3. madde uyarınca ayrıca, yetkililerin, kötü muamele ꢀikayetlerine yönelik  
yeterli bir soruꢀturma yürütmediklerini ileri sürmüꢀtür.  
Hükümet iddiaları yalanlamıꢀtır. Yerel yetkililerin baꢀvuranın ꢀikayetlerine yönelik  
ciddi bir soruꢀturma yürüttüklerini ifade etmiꢀtir.  
Bir kiꢀinin, 3. maddeye aykırı olarak, polis tarafından ciddi ꢀekilde kötü muamele  
gördüğü yönünde geçerli bir iddia sunması halinde, söz konusu hüküm, Devlet’in AĐHS’nin  
1. maddesi uyarınca “kendi yetki alanları içinde bulunan herkese bu Sözleꢀme’de . . .  
5
açıklanan hak ve özgürlükleri tanıma” genel yükümlülüğü ile birlikte ele alındığında, zımnen  
etkili bir resmi soruꢀturma gerektirir. Bu soruꢀturma, sorumluların teꢀhisine ve  
cezalandırılmasına yol açabilmelidir (bkz. yukarıda anılan Assenov ve Diğerleri; yukarıda  
anılan Labita). AĐHM içtihadı tarafından tanımlanan etkililiğe iliꢀkin asgari standartlar, aynı  
zamanda, soruꢀturmanın bağımsız, tarafsız ve kamu incelemesine açık olması ve yetkili  
makamların örnek titizlik ve çabuklukla hareket etmeleri ꢀartlarını kapsamaktadır (bkz.,  
örneğin, Çelik ve Đmret – Türkiye, no. 44093/98, 26 Ekim 2004).  
Bu davada, AĐHM, baꢀvuranın, kötü muamele iddiasını ulusal makamlara sunduğunu  
kaydetmiꢀtir. Sonrasında, Đstanbul Cumhuriyet Savcısı, Emniyet Müdürlüğü’nde baꢀvuranın  
ifadesinin alınmasında yer alan dört polis memuru hakkında cezai kovuꢀturma baꢀlatmıꢀtır.  
Ancak, AĐHM, bu soruꢀturmanın titizlikle yürütüldüğü, diğer bir deyiꢀle “etkili” olduğu  
konusunda ikna olmamıꢀtır.  
AĐHM, yerel kovuꢀturma süresinde, baꢀvuranın ifadesinin Sakarya Ağır Ceza  
Mahkemesi tarafından alındığını ve dolayısıyla, kendisine, teꢀhis etmesi amacıyla, sanık polis  
memurlarıyla yüzleꢀme imkanı tanınmadığını gözlemlemiꢀtir. Ayrıca, söz konusu cezai  
kovuꢀturmanın, sadece, Emniyet Müdürlüğü Binasında baꢀvuranın ifadesinin alınmasında yer  
alan polis memurları hakkında baꢀlatıldığını kaydetmiꢀtir. AĐHM’ye göre, Đstanbul Ağır Ceza  
Mahkemesi’nin baꢀvuranın vücudundaki yaraların yakalama sırasında gerçekleꢀmiꢀ  
olabileceği kararına rağmen, yerel kovuꢀturmanın hiçbir aꢀamasında, baꢀvuranın iddiasına  
göre kuvvete baꢀvurarak yakalayan dört polis memurunun ifadelerinin alınmamıꢀ olması  
dikkat çekicidir. Ayrıca, baꢀvuranın vücudunda gözlemlenen yaraların kaynağına iliꢀkin bilgi  
sağlamak amacıyla 12 Ağustos 1996 tarihli sağlık raporunu düzenleyen doktorun ifadesi de  
alınmamıꢀtır.  
Yukarıda belirtilenler ıꢀığında, AĐHM, baꢀvuranın kötü muamele gördüğü yönündeki  
iddiasına yönelik olarak, yerel makamlar tarafından, AĐHS’nin 3. maddesinin gerektirdiği gibi  
etkili bir soruꢀturma yürütülmediği kararına varmıꢀtır.  
Dolayısıyla, bu hususta, 3. madde usul yönünden ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 5. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran, Hükümet’in görüꢀlerine yanıtında, ek ꢀikayetler sunmuꢀtur. Tutukluluk  
süresinin 5/3 maddesine aykırı olduğunu ileri sürmüꢀtür. Ayıca, 5/4 maddesi uyarınca,  
tutukluluğunun yasaya uygunluğu hakkında bir mahkemeye baꢀvuramaması konusunda  
ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
AĐHM, AĐHS’nin 35/1 maddesine uygun olarak, bir konuya ancak “nihai kararın  
alındığı tarihten itibaren altı aylık bir süre içinde” bakabileceğini hatırlatmıꢀtır. Altı ay  
süresinin iꢀlemesine, genel bir kural olarak, baꢀvuranın baꢀvuruda bulunma niyetini ve  
yapılan ꢀikayetlerin içeriklerini gösteren ilk mektubu tarafından ara verilir. Đlk baꢀvuruda yer  
almayan ꢀikayetler hususunda, altı ay süresinin iꢀlemesine, ꢀikayetin Sözleꢀme kurumuna ilk  
sunulma tarihine kadar ara verilmez (bkz., Allan – Đngiltere, no. 48539/99, 28 Ağustos 2001).  
Bu davada, baꢀvuranın 5. madde uyarınca olan ꢀikayetlerine iliꢀkin altı ay süresi 15  
Ağustos 1996 tarihinde, tutukluluk süresi sona erdiğinde iꢀlemeye baꢀlamıꢀtır. AĐHM, bu  
ꢀikayetlerin 25 Ağustos 2006 tarihi öncesinde bildirilmediğini kaydetmiꢀtir.  
6
Dolayısıyla, AĐHM, AĐHS’nin 35. maddesinin 1. ve 4. paragrafları uyarınca,  
baꢀvurunun bu kısmının gerekli süre içinde yapılmadığı nedeniyle reddedilmesi gerektiği  
kararına varmıꢀtır.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesi ꢀöyledir:  
“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek  
Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,  
hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran 20.000 Amerikan Doları (yaklaꢀık 14.800 Euro) manevi tazminat talebinde  
bulunmuꢀtur.  
Hükümet bu talebe itiraz etmiꢀtir.  
AĐHM, hakkaniyet temelinde karar vererek baꢀvurana 5.000 Euro manevi tazminat  
ödenmesine karar vermiꢀtir.  
B. Mahkeme masrafları  
Baꢀvuran, ayrıca, AĐHM’de yapılan mahkeme masraflarına karꢀılık 6.000 Amerikan  
Doları (yaklaꢀık 4.400 Euro) talep etmiꢀtir.  
Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.  
AĐHM, baꢀvuranın, Đstanbul Barosu’nun ücret listesine dayanan bir avukatlık ücret  
sözleꢀmesi sunduğunu kaydetmiꢀtir. Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi içtihadına göre,  
baꢀvuran, ancak mahkeme masraflarının zorunlu olarak ve gerçekten yapıldığı ve miktarının  
makul olduğu kanıtlandığı durumda mahkeme masraflarının ödenmesi hakkına sahiptir. Bu  
davada, sahip olduğu bilgileri ve yukarıdaki kriterleri göz önünde tutan AĐHM, tüm baꢀlıkları  
kapsamak üzere 1.500 Euro tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere  
uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun  
olduğuna karar verir.  
7
BU SEBEPLERLE, AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE  
1. Yakalanması sırasında baꢀvuranın kötü muamele gördüğü iddiasına ve baꢀvuranın kötü  
muamele iddiasına yönelik olarak yetkililerin etkili bir soruꢀturma yürütmediğine iliꢀkin  
ꢀikayetlerin kabuledilebilir; baꢀvurunun kalanının kabuledilmez olduğuna;  
2. Baꢀvuranın yakalanması sırasında tabi tutulduğu kötü muamele nedeniyle AĐHS’nin 3.  
maddesinin esas yönünden ihlal edildiğine;  
3. Baꢀvuranın polis tarafından kötü muamele gördüğü iddiasına yönelik olarak yetkililerin  
etkili bir soruꢀturma yürütmemeleri nedeniyle AĐHS’nin 3. maddesinin usul yönünden ihlal  
edildiğine;  
4. a) Sorumlu Devlet’in, baꢀvurana, AĐHS’nin 44 § 2. maddesine göre kararın kesinleꢀtiği  
tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ye çevrilmek  
üzere ve her türlü vergi ve masraftan muaf tutularak aꢀağıda belirtilen miktarları ödemesine;  
(i) 5.000 Euro (beꢀ bin Euro) manevi tazminat;  
(ii) 1.500 Euro (bin beꢀ yüz Euro) yargılama masraf ve gideri;  
b) Söz konusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için  
Hükümet’in, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulamasına;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragrafları uyarınca 25 Eylül 2007 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
F. ELENS-PASSOS  
Katip Yardımcısı  
F. TULKENS  
Baꢀkan  
8