C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
MEHMET SAĐT KAYA-TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 17747/03)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
25 Temmuz 2006  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
bazı düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (17747/03) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu  
ülke vatandaꢀı olan Mehmet Sait Kaya’nın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne  
(AĐHM) 7 Mayıs 2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesinin Temel Đnsan Haklarını  
güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, AĐHM önünde Gaziantep Barosu avukatlarından M.ꢁ. Yıldız tarafından  
temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVA KOꢀULLARI  
Baꢀvuran, 1964 doğumlu olup Gaziantep’te ikamet etmektedir.  
1999 tarihinde, baꢀvurana ait taꢀınmaz, Birecik barajı projesi çerçevesinde Enerji ve  
Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kamulaꢀtırılmıꢀtır. Đdare tarafından baꢀvurana  
kamulaꢀtırma bedeli ödenmiꢀtir.  
Ödenen tutar üzerinde anlaꢀmazlık doğması üzerine baꢀvuran, 31 Temmuz 1998  
tarihinde Nizip Asliye Hukuk Mahkemesi’ne kamulaꢀtırma bedelinin artırılması talebiyle  
baꢀvuruda bulunmuꢀtur.  
Nizip Asliye Hukuk Mahkemesi, Mehmet Sait Kaya’yı haklı bularak 3 ꢁubat 1999  
tarihli bir kararla Đdare tarafından baꢀvurana, 7 Ağustos 1998 tarihinden itibaren iꢀlemek  
üzere gecikme faiziyle birlikte 3.871.557.500 Türk Lirası (yaklaꢀık 10.131 Euro) tutarında ek  
tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.  
Yargıtay, 27 Kasım 2000 tarihinde Đdare tarafından yapılan baꢀvuruyu reddetmiꢀ ve ilk  
derece mahkemesi kararını onamıꢀtır.  
Đdare, 3 Aralık 2002 tarihinde baꢀvurana 12.857.442.458 Türk Lirası (7.963 Euro)  
tutarında ek tazminat ödemiꢀtir.  
HUKUK AÇISINDAN  
I. 1 NO’LU EK PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ  
ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karꢀısında yetersiz kalan gecikme faizi  
nedeniyle ek tazminatın değer kaybettiğinden ꢀikayetçi olmakta ve bu itibarla 1 No’lu Ek  
Protokol’ün 1. maddesine gönderme yapmaktadır.  
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
Hükümete göre, baꢀvuran tarafından icra takibi baꢀlatılmadığı için AĐHS’nin 35 § 1.  
maddesinde öngörüldüğü gibi iç hukuk yolları tüketilmemiꢀtir.  
AĐHM, buna benzer bir itirazı daha önce reddettiğini hatırlatmaktadır (Bkz., diğerleri  
arasında, Yalçınkaya-Türkiye, no: 14796/03, 2 ꢁubat 2006, Fadıl Yılmaz-Türkiye, no:  
28171/02, 21 Temmuz 2005, Metaxas-Yunanistan, no: 8415/02, 27 Mayıs 2004 ve  
2
Karahalios-Yunanistan, no: 62503/00, 11 Aralık 2003). AĐHM, bu kararından ayrılmasını  
gerektirecek hiçbir neden bulamamakta ve bu nedenle Hükümet’in itirazını reddetmektedir.  
AĐHM, içtihatlarından doğan kriterler ıꢀığında (Bkz., özellikle Akkuꢀ, adıgeçen karar)  
ve elindeki mevcut unsurların tümünü gözönüne alarak, baꢀvurunun esastan incelenmesi  
gerektiği kanaatine varmıꢀtır. AĐHM, baꢀvuruda hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile  
karꢀılaꢀılmadığını tespit etmiꢀtir.  
B. Esas Hakkında  
AĐHM daha önce bu davanınkine benzer soruları gündeme getiren baꢀka davalar da  
incelemiꢀ ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır (Bkz.,  
Akkuꢀ, adıgeçen karar, ve Aka, adıgeçen karar).  
AĐHM, mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak  
hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. Ulusal mahkemelerin kararına göre  
kamulaꢀtırmayı yapan Đdare tarafından baꢀvurana verilmesi gereken ek tazminatın  
ödenmesindeki gecikme, baꢀvuranı, mülkünün kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir zarara  
daha sokmuꢀtur. Sözkonusu davanın toplam fiili süresi ile ikiye katlanan bu gecikme,  
AĐHM’yi, baꢀvuranın genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması  
arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke  
katlanmak zorunda kaldığı yönünde düꢀünmeye sevk etmektedir.  
Sonuç olarak AĐHM, I No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar  
vermiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 6§1 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, yürütülen adli iꢀlemlerin süresinin AĐHS’nin 6 § 1 maddesini ihlal  
ettiğinden ꢀikayetçi olmaktadır.  
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
AĐHM, sözkonusu ꢀikayetin AĐHS’nin 35 § 3 maddesine göre açıkça dayanaktan  
yoksun ilan edilemeyeceğine kanaat getirmiꢀtir. Baꢀka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi  
bulunmamaktadır.  
B. Esas Hakkında  
1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında ulaꢀılan sonuç dikkate alındığında,  
AĐHM ꢀikayetin ayrıca Sözleꢀme’nin 6 § 1 maddesi açısından incelenmesine gerek  
olmadığına karar vermiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Tazminat  
3
Baꢀvuran 7.500 Euro tutarında maddi zarara uğradığını iddia etmektedir. Baꢀvuran  
ayrıca, manevi tazminat olarak 5.000 Euro talep etmektedir.  
Hükümet, bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, Akkuꢀ kararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve  
ilgili ekonomik veriler ıꢀığında, baꢀvurana maddi tazminat olarak 3.500 Euro ödenmesine  
karar vermiꢀtir.  
Manevi tazminat hususunda ise AĐHM, mevcut dava koꢀullarında, bir ihlalin varlığının  
tespitinin adil tazmin için baꢀlı baꢀına yeterli olduğuna kanaat getirmiꢀtir.  
B. Masraf ve Harcamalar  
Baꢀvuran, AĐHM önünde yaptığı masraf ve harcamalar için 50 Euro talep etmektedir.  
Hükümet bu konuyu AĐHM’nin takdirine bırakmaktadır  
Mahkemenin bu konudaki içtihadı ve mevcut unsurlar doğrultusunda AĐHM, 50 Euro  
ödenmesinin makul olduğuna karar vermiꢀtir.  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz  
oranına üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. AĐHS’nin 6§1 maddesine dayanan ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek  
olmadığına;  
4. Manevi tazminatla ilgili olarak, mevcut kararının kendisinin adil tazmin için baꢀlı  
baꢀına yeterli olduğuna;  
5. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay  
içinde, döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere ve miktara  
yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak, Savunmacı Hükümet tarafından  
baꢀvurana maddi tazminat için 3.500 Euro (üç bin beꢀ yüz), masraf ve harcamalar  
için 50 Euro (elli) ödenmesine;  
b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar  
Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz  
oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
6. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
4
karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3.  
maddesine uygun olarak 25 Temmuz 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
5