CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

MEHMET EMĐN ꢀAHĐN -TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢁvuru no:6124/02)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

24 Mart 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (6124/02) no’lu davanın nedeni (T.C. vatandaꢀı)

Mehmet Emin ꢁahin’in (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 18 Ekim 2001

tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa

Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.

Baꢀvuranlar, Đzmir Barosu avukatlarından Mustafa Yağan tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuran 1943 doğumludur ve Đzmir’de ikamet etmektedir.

25 Kasım 1997 tarihinde, baꢀvuranın aracı ile Milli Savunma Bakanlığı’na ait bir aracın

çarpıꢀması sonucunda baꢀvuran sol gözünü kaybetmiꢀtir.

20 Kasım 1998 tarihinde, baꢀvuran Milli Savunma Bakanlığı ve sigorta ꢀirketi hakkında Đzmir

Asliye Hukuk Mahkemesi’nde tazminat davası açmıꢀtır.

5 Haziran 2000 tarihli bir kararla, Asliye Hukuk Mahkemesi, 25 Kasım 1997 tarihinden

itibaren iꢀleyecek gecikme faizi ile birlikte baꢀvurana 8.383.385.021 TL maddi manevi

tazminat ödenmesine hükmetmiꢀtir.

21 Aralık 2000 tarihli bir kararla, Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.

24 Mayıs 2001 tarihinde, Yargıtay’ın karar düzeltme talebinin reddine iliꢀkin 10 Nisan 2001

tarihli kararı baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir.

Ödemenin yapılmamasından dolayı, baꢀvuran cebri icra iꢀlemi baꢀlatmıꢀtır.

Milli Savunma Bakanlığı ve sigorta ꢀirketi ödemeyi yedi taksitte yapmıꢀtır: 26 Temmuz 2000

(557.620.000 TL), 2 Ağustos 2000 (500.000.000 TL), 23 Temmuz 2001 (251. 420.000TL),

18 Mart 2002 (436.370.000TL), 17 Mayıs 2002 (1. 247.600.000 TL), 5 Haziran 2003

(4.207.700.000 TL) ve 7 Ocak 2005 (23. 744. 350.000TL).

HUKUK

Baꢀvuran, hukuki bir kararla kendisine ödenmesine hükmedilen tazminatın gecikmeli olarak

ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlalinden ꢀikayetçidir. Bu bağlamda baꢀvuran, 1

No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmektedir.

Hükümet, sözkonusu iddiaya özellikle de baꢀvuranın mağdur sıfatına iliꢀkin olarak yapılan

iddiaya karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM, konuya iliꢀkin içtihadını hatırlatır (Aka) ve baꢀvurana ödenmesine hükmedilen

tazminatın ulusal merciler tarafından gecikmeli olarak ödenmesi nedeniyle baꢀvuranın

mağdur sıfatını ileri sürebileceği sonucuna varır. Dolayısıyla sözkonusu ꢀikayet

kabuledilebilir niteliktedir. Esasa iliꢀkin olarak ise AĐHM, mevcut davada 1 No’lu Ek

Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği tespitine ulaꢀtıran içtihadından farklı bir sonuca

ulaꢀmak için Hükümet’in ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatindedir (Aka).

Dolayısıyla 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

II. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran, AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiği ileri sürmektedir. Baꢀvuran, Türk

hukukunda ihtilaflı durumu çözebilecek bir mekanizmanın bulunmamasından ꢀikayetçidir.

Ancak, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında ulaꢀtığı sonucu göz önüne alarak

AĐHM, sözkonusu ꢀikayetin AĐHS’nin bu hükmü açısından ayrıca incelemeye gerek olmadığı

kanaatindedir (bkz, Gaganuꢀ ve diğerleri- Türkiye, baꢀvuru no: 39335/98).

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

AĐHS’nin 41. maddesinin uygulanmasına iliꢀkin olarak baꢀvuran, maddi veya manevi

tazminat miktarı belirtmeden iç hukukta hükmedilen tazminatın gecikmeli olarak ödenmesi

nedeniyle maddi zarara maruz kaldığını belirtmekle yetinmektedir. Bu itibarla, AĐHM,

baꢀvurana tazminat ödemeye gerek olmadığı kanaatindedir.

Yargılama masraf ve giderlerine iliꢀkin olarak, baꢀvuran, toplamda 1.100.000.000 TL (650

Euro’ya tekabül etmektedir) talep etmektedir. Hükümet, sözkonusu miktara karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM içtihadına göre bir baꢀvuran yargılama masraf ve giderlerinin geri ödemesini ancak

gerçekliği, gerekliliği ve oranlarının makul miktarda olduğu ortaya konduğu sürece elde

edebilir. Sahip olduğu unsurları ve yukarıda sözü edilen kriterleri göz önüne alarak AĐHM,

baꢀvurana talep ettiği miktar olan 650 Euro’nun ödenmesi gerektiği kanaatindedir. Sözkonusu

meblağa Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı orana üç puanlık bir

artıꢀ eklenerek belirlenen gecikme faizi uygulanacaktır.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayete iliꢀkin

kısmının kabuledilebilir olduğuna;

2. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. AĐHS’nin 13. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek

olmadığına;

4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilmek üzere,

Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana her türlü vergiden muaf tutularak yargılama

masraf ve giderleri için 650 Euro (altı yüz elli Euro) ödenmesine;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç

puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;