C O N S E I L D E

L ' E U R O P E

AVRUPA

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

LEMKE- TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no:17381/02)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

5 Haziran 2007

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

bazı düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (17381/02) baꢀvuru no’lu davanın nedeni, bu

ülke vatandaꢀı Birsel Lemke’nin (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 18

Haziran 2001 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca

yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran AĐHM önünde Đzmir Barosu avukatlarından S. Özay ve F. Ülkü tarafından

temsil edilmektedir.

OLAYLAR

DAVA KOꢀULLARI

Baꢀvuran 1950 doğumlu olup Balıkesir’de ikamet etmektedir.

Mevcut dava, Bergama ilçesi (Đzmir) sınırları dahilinde, baꢀvuranın ve ailesinin ikamet

yerlerinden yaklaꢀık elli kilometre uzaklığında bulunan Ovacık’ta, altın madeni iꢀletmesi

izninin verilmesi ile ilgilidir.

16 Ağustos 1989 tarihinde, daha sonra Normandy Madencilik A.ꢁ. ismini alan E.M.

Eurogold Madencilik Anonim ꢁirketi altın madeni iꢀletme izni almıꢀtır. Çevre Bakanlığı,

Çevresel Etki Değerlendirmesi raporunda yer alan sonuçlara dayanarak sözkonusu altın

madeninin iꢀletilmesinde sodyum siyanür kullanılmasına izin vermiꢀtir.

Danıꢀtay, 13 Mayıs 1997 tarihinde, sözkonusu madencilik faaliyetinin fiziki, ekolojik,

estetik, sosyal ve kültürel etkilerini değerlendirmiꢀtir. Danıꢀtay, maden iꢀletme izninin hiçbir

suretle kamu yararına uygun olmadığını belirtmiꢀ ve ꢁirketin taahhüt ettiği güvenlik

önlemlerinin, bu türden faaliyetlerin neden olduğu riskleri bertaraf etmek için yeterli olmadığı

kanaatine varmıꢀtır.

Bunun üzerine Đdare Mahkemesi 15 Ekim 1997 tarihinde, maden iꢀletme ruhsatlarının

iptal edilmesine karar vermiꢀtir.

Danıꢀtay, 1 Nisan 1998 tarihinde Çevre Bakanlığı ve E.M. Eurogold Madencilik

Anonim ꢁirketi tarafından yapılan temyiz baꢀvurusunu reddetmiꢀ ve Đdare Mahkemesi

tarafından verilen kararı onamıꢀtır.

E.M. Eurogold Madencilik Anonim ꢁirketi 12 Ekim 1998 tarihinde, çevre

korunmasında ilave tedbirler alındığını belirtmiꢀ ve maden iꢀletme yöntemlerinde yapılan

düzenlemelerin çevre korunmasına iliꢀkin yasal gerekliliklere uygun olup olmadığı hususunun

tespit edilmesi talebiyle Çevre Bakanlığı’na baꢀvurmuꢀtur.

Baꢀbakanlık sözkonusu altın madeninin iꢀletilmesine bağlı olarak halen bir risk

bulunup bulunmadığının tespit edilebilmesi amacıyla Türkiye Bilimsel ve Teknik Araꢀtırma

Kurumu’nu (“TÜBĐTAK”) görevlendirmiꢀtir.

Danıꢀtay, 1 Nisan 1998 tarihli kararına karꢀı Çevre Bakanlığı ve E.M. Eurogold

Madencilik Anonim ꢁirketi tarafından yapılan temyiz talebini, 11 Kasım 1998 tarihinde

reddetmiꢀtir.

2

5 Nisan 2000 tarihinde Đçiꢀleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Bayındırlık ve Đskân

Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, dava konusu altın

madeninin iꢀletilmesi hususunun tekrar incelenmesi gerektiğine kanaat getirmiꢀlerdir.

Bununla ilgili olarak TÜBĐTAK tarafından hazırlanan uzmanlık raporunu dikkate almıꢀlardır,

sözkonusu raporda maden iꢀletmesine bağlı olarak ortaya çıkabilecek risk faktörlerinin, bir

takım ek tedbirler alınarak yok edilebileceği ifade edilmiꢀtir.

Đdare Mahkemesi, 1 Haziran 2001 tarihinde bu tedbirin sözkonusu ꢁirket’e,

faaliyetlerine devam edebilmesi amacıyla ihtiyaç duyduğu iznin verilmesi amacıyla çeꢀitli

Bakanlıklara yapılan bir davet olarak değerlendirilmesi gerektiğine kanaat getirmiꢀtir. Bu

türden bir kararın, nihai hukuk kararlarını ilgilendirmesi nedeniyle Hukuk devleti ilkesine

aykırı olduğuna kanaat getirmiꢀ ve bu tedbirin iptal edilmesine karar vermiꢀtir.

1. Sağlık Bakanlığı tarafından verilen iꢀletme ruhsatı

Sağlık Bakanlığı 22 Aralık 2000 tarihinde, bir yıl süreyle deneme amaçlı olmak üzere

siyanür kullanılarak maden yatağı iꢀletmesinin devamına olanak sağlayan bir karar almıꢀtır.

Sağlık Bakanlığı kararını verirken TÜBĐTAK tarafından hazırlanan raporda yer alan sonuçları

dikkate almıꢀtır.

Đdare Mahkemesi, 10 Ocak 2002 tarihinde bu kararın yürütmesinin durdurulmasına

karar vermiꢀtir.

Aralarında baꢀvuranın da bulunduğu on dört kiꢀi Đdare Mahkeme’sine baꢀvurmuꢀtur.

Đdare Mahkemesi, 27 Mayıs 2004 tarihli karar ile böyle bir iznin hukuk devleti ilkesi ile

bağdaꢀmadığını belirterek deneme amaçlı olarak verilen iꢀletme iznini iptal etmiꢀtir.

2. Orman Genel Müdürlüğü tarafından verilen iꢀletme ruhsatı

Orman Genel Müdürlüğü, 21 Haziran 2000 tarihinde orman sınırlarına giren

bölgelerde maden yatağı iꢀletme faaliyetlerinin devamına olanak sağlayan bir karar almıꢀtır.

Orman Genel Müdürlüğü kararını verirken 5 Nisan 2000 tarihli Bakanlık kararını dikkate

almıꢀtır.

Baꢀvuran Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀ, Đdare Mahkemesi 23 Ocak 2002 tarihinde

bu kararın yürütmesinin durdurulmasına karar vermiꢀtir.

Çevre ve Orman Bakanlığı, 27 Ağustos 2004 tarihinde iꢀletmeci ꢁirket’e çevreye zarar

vermediklerine dair bir belge vermiꢀtir.

Đdare Mahkemesi 29 Aralık 2004 tarihinde Orman Genel Müdürlüğü tarafından 21

Haziran 2000 tarihinde verilen iꢀletme ruhsatını iptal etmiꢀtir.

3. Bakanlar Kurulu kararı

Bakanlar Kurulu, 29 Mart 2002 tarihinde ꢁirket’e altın ve gümüꢀ çıkarma

faaliyetlerine devam etme izni vermiꢀtir.

Đzmir Barosu Baꢀkanı tarafından iptal baꢀvurusu yapılmıꢀ, Danıꢀtay 6. ve 8. Daireleri,

23 Haziran 2004 tarihinde sözkonusu baꢀvuruyu reddetmiꢀtir.

3

Danıꢀtay Đdari Dava Daireleri Genel Kurulu, 7 Ekim 2004 tarihinde bu kararı bozmuꢀ

ve davayı esastan incelemesi için Danıꢀtay 8. Dairesi’ne göndermiꢀtir.

Danıꢀtay 8. Dairesi 22 Mart 2006 tarihinde, çevreye iliꢀkin yasal düzenlemeler ve

çevresel etki incelemesi uyarınca konuyla ilgili olarak yeni düzenlemeler yapma yetkisinin

Bakanlar Kurulu’nda değil, Çevre ve Orman Bakanlığı’nda olduğunu belirterek Bakanlar

Kurulu kararını iptal etmiꢀtir. Bu nedenle Bakanlar Kurulu kararı, yetkili bakanların yerine

geçerek ve adalet kararlarını uygulanamaz bir hale getirerek kanuna aykırılık teꢀkil

etmekteydi. Ayrıca Danıꢀtay, 27 Ağustos 2004 tarihinde Çevre ve Orman Bakanlığı

tarafından verilen çevresel etki değerlendirmesi belgesinin, Bakanlar Kurulu kararının

yasadıꢀı olduğu hususunu ortadan kaldıracak türden olmadığına kanaat getirmiꢀtir.

Hükümet’in incelemeleri sonucunda, Đdari makamlar tarafından temyiz baꢀvurusu

yapılması nedeniyle dava halen Danıꢀtay’da görülmektedir.

4. Sağlık güvenlik bölgesi oluꢀturma izni

ꢁirket, 3 Mayıs 2002 tarihinde altın madenlerinin bulunduğu alanlarda bir sağlık

güvenlik bölgesi oluꢀturma izni almıꢀtır.

Baꢀvuran bu izinlerin iptal edilmesi talebiyle Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur.

Đdare Mahkemesi, 19 Ocak 2005 tarihinde dava konusu izinleri sağlayan kararı, bu

izinler Bakanlar Kurulu’nun iptal edilen 29 Mart 2002 tarihli kararına dayandıkları

gerekçesiyle iptal etmiꢀtir.

HUKUK AÇISINDAN

I. AĐHS’NĐN 8. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran, idari otoriteler tarafından siyanür yöntemi ile altın madeni iꢀletmeciliğine

izin verilmesinden dolayı ꢀikayetçi olmakta ve bu durumun bölge sakinlerinin güvenliğini ve

sağlığını tehdit ettiğini ileri sürmektedir.

Baꢀvuran bununla ilgili olarak AĐHS’nin 8. maddesine atıfta bulunmaktadır.

Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.

A. Kabuledilebilirlik Hakkında

Hükümet’e göre baꢀvuranın AĐHS’nin 34. maddesi uyarınca mağdur olduğunu iddia

etmesi mümkün değildir zira baꢀvuran dava konusu maden iꢀletmesi bölgesinde değil,

Balıkesir’in ilçesi olan Burhaniye’de ikamet etmektedir.

Hükümet ayrıca baꢀvuranın sözkonusu baꢀvuruyu altı aylık süre içerisinde

yapmadığını belirtmektedir. Baꢀvuran, baꢀvurusunu Danıꢀtay’ın kararını verdiği 1 Nisan 1998

tarihinden itibaren altı ay içerisinde yapması gerekmekteydi. Oysa ki mevcut davada baꢀvuru

8 Haziran 2001 tarihinde yapılmıꢀtır. Bu nedenle Hükümet, baꢀvuranı Danıꢀtay kararının

uygulanmadığını fark etmek için üç yıl iki ay beklemesinden dolayı suçlamaktadır.

4

Son olarak Hükümet, iç hukuk yollarının tüketilmemiꢀ olması sebebiyle iꢀbu

baꢀvurunun reddedilmesini talep etmektedir. Hükümet, Đdari Usul Kanunu’nun 28.

maddesinin adli yargı kararlarının uygulanmaması nedeniyle mağdur olan kiꢀilere tazminat

ödenmesini öngörmesine rağmen baꢀvuranın Đdare’ye karꢀı tazminat davası açmadığını

belirtmektedir.

Baꢀvuran bu iddiayı reddetmektedir. Baꢀvuran, sözkonusu ihlalin idari yargı

kararlarının uygulanmaması ve dava konusu iꢀletme faaliyetlerinin devam etmesi ile ilgili

olduğunun altını çizmektedir.

AĐHM, baꢀvuranın mağdur sıfatı ile ilgili olarak Taꢀkın ve diğerleri-Türkiye (no:

46117/99) kararında, madencilik faaliyetlerinin tehlikeli etkilerinin, çevresel etki

değerlendirmesi çerçevesinde özel ve aile hayatıyla yakından ilgili olduğunu ortaya koyacak

ꢀekilde tespit edildiğinde, AĐHS’nin 8. maddesinin duruma uygulandığını hatırlatmaktadır.

Bununla ilgili olarak AĐHM baꢀvuranın ve ailesinin altın madeni iꢀletmesine elli kilometre

uzaklıkta ikamet ettiklerini ve baꢀvuranın dava konusu iꢀletme faaliyetine karꢀı, sonucunda

haklı bulunacağı iç hukuk yolunu kullanma imkanına sahip olduğunu not etmektedir. Bu

durumda bu ꢀikayetler, iç hukukla kendisine tanınan ve ulusal mahkemelerin konu ile ilgili

olarak görüꢀ açıkladığı özel bir hakkın savunması ile ilgilidir (mutatis mutandis, Okyay ve

diğerleri-Türkiye, no: 36220/97). Sonuç olarak Hükümet’in bununla ilgili olarak dile getirdiği

itirazın reddedilmesi uygun olacaktır.

Baꢀvurunun geç yapılması ile ilgili olarak AĐHM, halen devam etmekte olan ve hiçbir

baꢀvuru yolunun mevcut olmadığı durumlarda, altı aylık sürenin bu durumun sona erdiği

tarihten itibaren iꢀlemeye baꢀladığının altını çizmektedir. Sözkonusu durum devam ettiği

sürece altı aylık süre kuralı uygulanmamaktadır (mutatis mutandis, Hornsby-Yunanistan, 19

Mart 1997 tarihli karar, Derleme Kararlar ve Hükümler, ve Marikanos-Yunanistan (karar),

no: 49282/99, 29 Mart 2001). Buna karꢀın baꢀvuran idari yargı kararlarının, baꢀvurunun

yapıldığı tarihte de aynı ꢀekilde olmak üzere idari makamlar tarafından uygulanmadığını ileri

sürmektedir. Bu nedenle Hükümet’in bu konu ile ilgili olarak dile getirdiği itirazın

reddedilmesi gerekmektedir.

Son olarak iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının, ancak dava konusu durumu telafi

edebilecek türden yollar olması durumunda geçerli olduğunu hatırlatmaktadır. Buna karꢀın

baꢀvuran, ulusal mahkemelerin kesin hüküm kudreti bulunan hukuki kararları uygulamayı

reddetmesi konusuna itiraz etmektedir. Bu noktada tazminat davası açmak, mevcut davada

süregelen ihlalin telafisi için etkili bir baꢀvuru yolunu teꢀkil etmekten uzaktır (benzer bir

durum için bkz., Okyay ve diğerleri-Türkiye (karar), no:36220/97, 17 Ocak 2002). Bu nedenle

Hükümet’in, iç hukuk yollarının tüketilmediğine dair itirazının reddedilmesi uygundur.

AĐHM bu ꢀikayetin, AĐHS’nin 35 § 3. maddesi bakımından açıkça dayanaktan yoksun

olmadığını belirtmekte ve baꢀka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesiyle ters düꢀmediğini ortaya

koymaktadır. Dolayısıyla ꢀikayetin kabuledilebilir ilan edilmesinin uygun olacağı

kanaatindedir.

B. Esas Hakkında

Hükümet, bölge sakinlerinin sağlığı ve bölgenin güvenliği ile ilgili tehlike risklerinin

farazi nitelikte olduğunu belirtmektedir. Esasında altın madeni iꢀletmesinin, ne bölge sakinleri

üzerinde ne de diğer canlılar üzerinde zararlı bir etkisi tespit edilmiꢀtir. Hükümet’e göre

5

siyanür kullanımı, baꢀvuranın hakları üzerinde ölçülebilir herhangi bir risk teꢀkil

etmemektedir. Bu açıdan Hükümet, altın madeni iꢀletilmesi ile ilgili izinlerin, TÜBĐTAK

tarafından gerçekleꢀtirilen ve sonucunda bölge sakinleri ve çevre üzerinde hiçbir tehlikenin

bulunmadığının belirtildiği inceleme raporu dikkate alınarak tekrar gözden geçirildiğini

belirtmektedir.

AĐHM daha önce de Taꢀkın ve diğerleri ile Öçkan ve diğerleri-Türkiye (no:46771/99,

28 Mart 2006) kararlarında, bir Devlet için çetrefil nitelikteki çevresel ve ekonomik sorunların

ele alınıp bunların çözümlenmesi sözkonusu olduğunda, karar sürecinin, her ꢀeyden önce

çevreye ve kiꢀi haklarına zarar verecek nitelikteki faaliyetlerin etkilerinin önceden tespit

edilmesine olanak sağlayacak ꢀekilde, uygun araꢀtırma ve incelemelerin yapılması hususunu

içermesi gerektiğine kanaat getirdiğini hatırlatmaktadır. Böylece çeꢀitli menfaat çatıꢀmaları

arasında adil bir denge tesis edilecektir. Bu inceleme sonuçlarına ve karꢀı karꢀıya kaldıkları

tehlikeyi değerlendirmeye olanak sağlayan bilgilere halkın eriꢀebilmesinin önemi

tartıꢀmasızdır.

AĐHM ayrıca Đdarenin, Hukuk Devleti’nin bir unsuru olduğunu ve bunun da önemli

öğesinin yargının iyi yönetimi ilkesi olduğunu ve yargı kararlarının Đdare tarafından yerine

getirilmesinin reddedilmesi ya da geciktirilmesi durumunda, yargılama sürecinde kiꢀiye

tanınan güvencelerin varlık nedenlerini kaybettiğini hatırlatmaktadır (Bkz. mutatis mutandis,

Hornsby-Yunanistan).

AĐHM, Danıꢀtay’ın 13 Mayıs 1997 tarihinde altın madeninin iꢀletilmesi ile ilgili iznin

hiçbir suretle kamu yararı ile örtüꢀmediğine ve ꢁirket tarafından alınan güvenlik tedbirlerinin,

bu türden bir faaliyet sonucunda ortaya çıkan tehlikeleri ortadan kaldırmak için yeterli

olmadığına kanaat getirmiꢀtir. Bununla birlikte Taꢀkın ve diğerleri kararında dava konusu

altın madenin kapatılmasına, 13 Mayıs 1997 tarihli karardan yaklaꢀık altı ay sonra ancak 27

ꢁubat 1998 tarihinde karar verilmiꢀtir. Bu bakımdan AĐHM, altın madeni iꢀletmesinin 2001

yılının Nisan ayında faaliyetlerine tekrar baꢀladığını tespit ettiğini hatırlatmaktadır (Taꢀkın ve

diğerleri-Türkiye). AĐHM ayrıca Danıꢀtay’ın, 29 Mart 2002 tarihinde ꢁirket’e altın madeni

iꢀletme iznini verdiğini not etmektedir. Oysa ki Çevre ve Orman Bakanlığı ancak 27 Ağustos

2004 tarihinde çevresel etki değerlendirmesi sonucunda iꢀletmeci ꢀirkete olumlu bir belge

vermiꢀtir.

Böylece sadece Türk yasal mevzuatı tarafından değil aynı zamanda idari yargı

kararlarıyla da belirlenmiꢀ olan güvencelere rağmen, Bakanlar Kurulu, sözkonusu faaliyetin

etkilerinin değerlendirilmesini sağlayacak uygun araꢀtırma ve incelemelere baꢀvurmadan, 29

Mart 2002 tarihinde altın madeni iꢀletme faaliyetlerinin sürdürülmesine izin vermiꢀtir.

Sonuç olarak AĐHM, 2004 yılının Ağustos ayında gerçekleꢀtirilen yeni çevresel etki

değerlendirmesi yöntemi hakkında açıklama yapmaksızın, bu incelemenin yapılmasına kadar

geçen süre içerisinde ulusal mahkemelerin, baꢀvuranın sahip olduğu usul güvencelerini her

türlü etkililiğinden yoksun bıraktığını tespit etmektedir. Bu nedenle Savunmacı Devlet,

AĐHS’nin 8. maddesini dikkate almadan, baꢀvuranın özel ve ailevi yaꢀamına saygı

gösterilmesi hakkına iliꢀkin güvenceleri sağlama yükümlülüğünü yerine getirmemiꢀtir.

Sonuç olarak bu madde ihlal edilmiꢀtir.

II. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

6

Baꢀvuran yargısal korunmadan yararlanma hakkının, idari yargı kararlarına uymayı

reddeden Đdare’nin tasarrufları sonucu ihlal edildiğini iddia etmektedir. Baꢀvuran, iꢀletme

ruhsatlarının iptal edilmesine rağmen Bakanlar Kurulu’nun iꢀletme faaliyetlerinin devam

etmesine yönelik olan bir karar aldığını belirtmektedir.

Baꢀvuran bununla ilgili olarak AĐHS’nin 6 § 1. maddesine atıfta bulunmaktadır.

Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM bu ꢀikayetin yukarıda incelenen ꢀikayetle ilgili olduğunu tespit etmekte ve bu

nedenle aynı ꢀekilde kabuledilebilir ilan edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Hükümet, yetkililerin sözkonusu altın madeninin iꢀletilmesi ile ilgili olan idari yargı

kararlarını dikkate alarak hareket ettiklerini belirtmektedir. Danıꢀtay’ın 13 Mayıs 1997 tarihli

kararı sonrasında maden iꢀletmesi askıya alınmıꢀ ve TÜBĐTAK’ın tehlike risklerinin bertaraf

edildiğine dair uzmanlık raporundan hareketle yeniden iꢀletme izni verilmiꢀtir.

AĐHM, 22 Mart 2006 tarihinde Danıꢀtay 8. Dairesi’nin, çevreye iliꢀkin yasal

düzenlemeler ve çevresel etki değerlendirmesi doğrultusunda maden iꢀletmesine izin verme

yetkisinin Bakanlar Kurulu’na değil de Çevre ve Orman Bakanlığı’na ait olduğunu belirterek

Bakanlar Kurulu kararını iptal ettiğini tespit etmektedir. Danıꢀtay da aynı ꢀekilde Bakanlar

Kurulu’nun bu kararının, konu ile ilgili alınan hukuki kararları ihlal ettiğine ve bu kararları

uygulanamaz kıldığına kanaat getirmiꢀtir. Oysa ki, AĐHM’nin gözünde, bu türden bir durum

hukukun üstünlüğü ve adli kararların güvenliğine dayanan Hukuk Devleti ilkesini ihlal

etmektedir.

Yukarıdaki değerlendirmeleri gözönüne alan AĐHM, ulusal makamların 15 Ekim 1997

tarihinde Đzmir Đdare Mahkemesi tarafından verilen ve 1 Nisan 1998 tarihinde Danıꢀtay

tarafından onanan karara gerçekten ve makul süre içerisinde uymadıklarına ve böylece

AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin her türlü etkililiğinden yoksun bırakıldığına kanaat getirmektedir.

Bu nedenle AĐHS’nin 6 § 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 2. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

HAKKINDA

Baꢀvuran, aynı gerekçeleri dile getirerek yaꢀam hakkı ile etkin yargısal korumadan

yararlanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir. Baꢀvuran, AĐHS’nin 2. ve 13.

maddelerine atıfta bulunmaktadır.

AĐHM bu iddiaların yukarıda incelenen ꢀikayetlerle aynı nitelikte olduğunu tespit

etmekte ve bu nedenle bunların kabuledilebilir olduğunu belirtmektedir. Dolayısıyla AĐHM,

bu iddiaların ayrıca incelenmesinin gerekli olmadığı kanaatindedir.

IV. 1 NO’LU EK PROTOKOL’ÜN 1. MADESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

HAKKINDA

Baꢀvuran altın madeni iꢀletmesinin ve altın madeni iꢀletmesinde sodyum siyanür

kullanılmasının, bölgede bulunan arazilerin değerini etkilediğinden mülkiyetin korunması

hakkını ihlal ettiğini ileri sürmektedir.

7

Baꢀvuran bu itibarla 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadır.

Hükümet bu iddiaya itiraz etmektedir.

AĐHM baꢀvuranın bu ꢀikayetinin ulusal mahkemeler önünde dile getirmediğini ve

iddia edilen zararın telafi edilmesi amacıyla bir tazminat davası açılmadığını tespit

etmektedir. Đlgilinin iddialarını destekleyecek unsurların bulunmaması nedeniyle bu konu ile

ilgili görüꢀ bildirme görevi AĐHM’ye düꢀmemektedir (Bkz. bu bakımdan Taꢀkın ve diğerleri-

Türkiye (karar), no: 46117/99, 29 Ocak 2004). Bu nedenle baꢀvurunun bu kısmının açıkça

dayanaktan yoksun olduğuna ve AĐHS’nin 35 §§ 3. ve 4. maddeleri uyarınca reddedilmesi

gerektiğine kanat getirmektedir.

V. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Baꢀvuran maruz kaldığı maddi zararların telafi edilmesi amacıyla herhangi bir

tazminat talebinde bulunmamakta ve uğradığı manevi zararın tespitini AĐHM’nin takdirine

bırakmaktadır.

Hükümet bu iddialara itiraz etmektedir.

AĐHM, AĐHS’nin 41. maddesi uyarınca hakkaniyete uygun olarak baꢀvurana 3.000

Euro tutarında manevi tazminat ödenmesinin makul olacağı kanaatindedir.

B. Masraf ve Harcamalar

Baꢀvuran, dava olayları ve dosyada yer alan unsurlardan hareketle masraf ve

harcamalarının değerlendirilmesini AĐHM’nin takdirine bırakmaktadır.

Hükümet bu iddialara itiraz etmektedir.

AĐHM’nin yerleꢀik içtihadı uyarınca ancak gerçekten yapılan ve makul miktarda olan

masraf ve harcamalar geri ödenebilmektedir. Mevcut davada baꢀvuran iddialarını

açıklayamamıꢀtır zira yaptığını iddia ettiği masrafları ve avukatları tarafından gerçekleꢀtirilen

çalıꢀmaları ispatlayacak herhangi bir belge sunmamaktadır. AĐHM bununla birlikte

baꢀvuranın, baꢀvurusunun yapılması amacıyla bir takım harcamalar yaptığına kanaat

getirmekte ve bunların 850 Euro ile karꢀılanmasının makul olacağına kanaat getirmektedir.

Bu nedenle AĐHM, Mahkeme önünde yapılan masraf ve harcamalar için baꢀvurana bu tutarın

ödenmesine karar vermiꢀtir.

C. Gecikme Faizi

AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz

oranına üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE;

8

1. AĐHS’nin 2, 6 § 1, 8 ve 13. maddelerine iliꢀkin olarak dile getirilen ꢀikayetlerin

kabuledilebilir olduğuna, kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 8. maddesinin ihlal edildiğine;

3. AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiğine;

4.AĐHS’nin 2 ve 13. maddelerine iliꢀkin olarak dile getirilen ꢀikayetlerin

incelenmesinin gerekli olmadığına;

5. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren 3 ay

içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere ve her

türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana manevi tazminat

olarak 3.000 Euro (üç bin), masraf ve harcamalar için 850 Euro (sekiz yüz elli) ödenmesine;

b)Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar,

Hükümet’in, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan

fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;

Karar vermiꢀtir.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3 maddesi

gereğince 5 Haziran 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

9