COUNCIL

AVRUPA

OF E U R O P E

KONSEYİ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

KUZU - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 13062 / 03)

Kararın Özeti

STRAZBURG

17 Ocak 2006

Đꢀbu karar Sözleꢀmenin 44 § 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup

ꢀekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (13062/03) baꢀvuru no’lu davanın nedeni

Emine Kuzu’nun (Baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 31 Mart 2003 tarihinde

Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesinin Temel Đnsan Haklarını güvence altına alan 34. maddesi

uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur. Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM)

önünde Diyarbakır barosu avukatlarından S. Çınar tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

Baꢀvuran, 1963 doğumlu olup Diyarbakır’da ikamet etmektedir. Baꢀvuran baꢀvuruyu kendisi

ve çocukları («müteveffanın mirasçıları») adına yapmaktadır.

5 Mayıs 1999 tarihinde, baꢀvuranın eꢀi iꢀçi olarak çalıꢀtığı Sur Belediyesi’nde (Đdare) iꢀten

çıkarılmıꢀtır. Kendisine hiçbir iꢀ tazminatı ödenmemiꢀtir.

Diyarbakır Đꢀ Mahkemesi, 11 Kasım 1999 tarihinde davaya el koymuꢀ ve 2 Haziran 1999

tarihinden itibaren iꢀletilecek yasal faiz oranıyla birlikte Đdareyi baꢀvuranın eꢀine 895.977.795

TL. (yaklaꢀık 1.749 Euro) iꢀ sonu tazminatı ödemeye mahkum etmiꢀtir.

Đdare tarafından temyize gidilmediğinden 22 Kasım 1999 tarihinde Đlk derece mahkemesi’nin

kararı nihai hale gelmiꢀtir.

Baꢀvuranın eꢀi 5 Haziran 2002 tarihinde vefat etmiꢀtir. Eꢀinin mirasçısı olarak baꢀvuran Đdare

hakkında sonuç alınamayan bir icra takibi baꢀlatmıꢀtır.

Đdare tarafından müteveffanın mirasçılarına hiçbir ödeme yapılmamıꢀtır.

HUKUKA DAĐR

I. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK HAKKINDA

Baꢀvuran, Đdare’nin haksız yere iꢀten çıkararak iꢀ sonu tazminatı ödemediğinden ꢀikayetçi

olmakta, AĐHS’nin 6 § 1. ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddelerinin ihlal edildiğini öne

sürmektedir.

AĐHM, Mahkemenin yerleꢀik içtihatlarından doğan kıstaslar ve sunulan delillerin bütünü

ıꢀığında baꢀvurunun esastan incelenmesi gerektiğine itibar etmektedir (Bkz. özellikle,

Hornsby-Yunanistan kararı, 9 Temmuz 1997 ve Tunç-Türkiye kararı, no: 54040/00, 24 Mayıs

2005). Baꢀvurunun kabuledilemez bulunması için hiçbir gerekçe tespit edilmemiꢀtir.

II. ESAS HAKKINDA

A. AĐHS’nin 6 § 1. ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddelerinin ihlal edildiği iddiaları

hakkında

Baꢀvuran, mirasçı sıfatıyla, Đdare’nin eꢀine iꢀ sonu tazminatı verilmesine hükmedilen hukuki

kararda icra takibinin baꢀlatılmadığından yakınmaktadır. Baꢀvuran, icranın davanın

tamamlayıcı bir bölümünü oluꢀturduğundan AĐHS’nin 6 § 1. maddesi uyarınca hakkaniyete

uygun olarak yargılanmadığını ileri sürmektedir.

Baꢀvuran ayrıca, kararın ifa edilmemesi nedeniyle mülkiyetini kaybettiğinden, öte yandan,

yüksek enflasyon oranı karꢀısında yasal faiz oranının yetersiz kalmasıyla tazminat miktarının

değer kaybetmeye devam etmesinden ꢀikayetçi olmakta ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1.

maddesinin ihlal edildiğini öne sürmektedir.

Hükümet, AĐHS’nin 6. maddesine iliꢀkin ꢀikayet hakkında görüꢀ bildirmemiꢀtir. Ek 1 no’lu

Protokol’ün 1. maddesine yönelik ꢀikayetle ilgili olarak, diğerleri arasında, baꢀvuranın

mülkiyet hakkının ulusal yetkililer tarafından teyit edildiğini, davanın Sur Belediyesi’nin mali

güçlüklerine iliꢀkin olduğunu kaydetmektedir.

AĐHM, daha önce benzer pek çok sorunun dile getirildiğini ve bunların AĐHS’nin 6 § 1. ve Ek

1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi’nin ihlali tespiti ile sonuçlandığını belirtmektedir (Bkz.

örneğin, Bourdov-Rusya kararı, no: 59498/00, AĐHM 2002-III, ve Romachov-Ukrayna kararı,

no: 67534/01, 27 Temmuz 2004).

AĐHM özellikle, Devlet’in bir kurumunun yargı kararında belirtilen bir ödemenin geciktirmesi

için kaynak yetersizliğini öne süremeyeceğini, bu kararın uygulanmasındaki kayda değer

gecikmelerin AĐHS ve Ek 1 no’lu Protokol’ün hükümlerinin ihlalini oluꢀturacağını

hatırlatmaktadır (Bourdov kararı, §§ 35 ve 40).

AĐHM, Bayan Kuzu’nun eꢀinin lehine alınan yargı kararının altı yıldır uygulanmadığını

hatırlatmaktadır. O halde, nihai hale gelmiꢀ bir karar için gerekli önlemlerin yıllardan beri

alınmamasında Türk yetkilileri AĐHS’nin 6 § 1. ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinde yer

alan hükümleri kısmi olarak sonuçsuz bırakmıꢀtır.

Bu unsurlar AĐHM’nin AĐHS’nin 6 § 1. ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddelerinin bu açıdan

ihlal edildiği sonucuna varmasına yetmektedir.

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI

AĐHM, baꢀvuranın yasal temsilcisine 12 Ocak 2005 tarihinde gönderilen ve AĐHM

Đçtüzüğü’nün 60. maddesinde yer alan hususlara dikkat çekilen yazıya rağmen baꢀvuran

tarafından adil tazmin için hiçbir talepte bulunulmadığını not etmektedir.

Bu durumda AĐHM, bu yönde bir tazminat ödenmesini gerekli görmemektedir.

Bununla birlikte AĐHM, tespitinde bulunduğu ihlalin ꢀu ana kadar devam ettiğini not

etmektedir, Savunmacı Devlet’e düꢀen ödemekle yükümlü olduğu borcunu baꢀvurana en kısa

zamanda ödemektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun kabul edilebilir olduğuna;