CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
KEÇECĐ - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no:52701/99 ve 53486/99)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
15 Temmuz 2005  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (52701/99 ve 53486/99) baꢀvuru no’lu  
davaların nedeni, bu ülke vatandaꢀı Bekir Sıtkı Keçeci ’nin (Baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları  
Mahkemesi’ne (AĐHM) 21 Temmuz ve 1 Ekim tarihlerinde Avrupa Đnsan Hakları  
Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34.maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi önünde Ankara Barosu avukatlarından N.  
Çağlar tarafından temsil edilmektedir.  
AĐHM, 28 Kasım 2000 tarihinde, baꢀvuruları kısmen kabuledilemez bulmuꢀtur.  
OLAYLAR  
Davanın Koꢀulları  
Türkiye Cumhuriyeti vatandaꢀı, 1959 doğumlu baꢀvuran, halen Gebze (Kocaeli)  
Cezaevi’nde bulunmaktadır.  
26 Ocak 1993 tarihinde, baꢀvuran tutuklanmıꢀ ve Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle  
Mücadele ꢁubesi’nde gözaltına alınmıꢀtır. Baꢀvuranın, yasadıꢀı THKP-C/HDÖ ( Türkiye  
Halk Kurtuluꢀ Partisi-Cephesi/ Halkın Devrimci Öncüleri) örgütüne üye olduğundan ꢀüphe  
edilmiꢀtir.  
8 ꢁubat 1993 tarihinde, baꢀvuran önce Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi  
Cumhuriyet Savcısı tarafından dinlenmiꢀ ve daha sonra hakim önüne çıkarılmıꢀtır. Hakim  
baꢀvuranın tutuklu yargılanmasına karar vermiꢀtir. Baꢀvuran, hakim karꢀısında, tarafına  
yöneltilen suçlamaları kabul etmemiꢀtir.  
Belirtilmeyen bir tarihte, Cumhuriyet Savcısı baꢀvuranı ve 21 sanığı, aralarında askeri  
hakimin de bulunduğu Devlet Güvenlik Mahkemesi’ne çıkarmıꢀtır. DGM Cumhuriyet Savcısı  
baꢀvuranı THKP-C/HDÖ’nün yöneticilerinden biri olmak, ꢀiddet içerikli eylemlere katılmak  
ve patlayıcı madde kullanmakla itham ederek, silahlı çete üyesi olmak ve bombalı saldırıda  
bulunmak suçlarından mahkum edilmesini talep etmiꢀtir (Türk Ceza Kanunu’nun 168 § 1 ve  
264§§6 ve 8 maddeleri ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 5.maddesi).  
30 Kasım 1994 tarihli bir kararla Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) baꢀvurana Türk  
Ceza Kanunu’nun (TCK) 168 §1 maddesi uyarınca 18 yıl 9 ay ve 264§§6 ve 8 maddesi  
uyarınca 6 yıl 5 ay hapis cezası vermiꢀtir.  
Aralarında baꢀvuranın da bulunduğu sanıkların, DGM tarafından verilen kararı temyiz  
etmeleri üzerine, 26 ꢀubat 1996 tarihli bir karar ile, Yargıtay usul hatası nedeni ile ilk derece  
mahkemesi kararını bozmuꢀ ve davayı esastan incelemek üzere geri göndermiꢀtir.  
16 Nisan 1998 tarihli bir karar ile, DGM, usul hatasını düzelttikten sonra, bazı  
sanıkların durumlarında değiꢀiklikler olduğunu gözlemlemiꢀtir. Böylece sanıkların bir kısmı  
hakkında daha önceki kararlarının aynısını vermiꢀtir.  
Baꢀvuranın ve diğer sanıkların kararı tekrar temyiz etmeleri üzerine, dava dosyası, ilk  
derece mahkemesi verdiği kararda ısrar ettiğinde hüküm vermekle yetkili olan Yargıtay  
Genel Kurulu’na gönderilmiꢀtir.  
2
27 Ekim 1998 tarihinde, Yargıtay Genel Kurulu, yetkisizlik kararı vererek dava  
dosyasını Yargıtay 9.Ceza Dairesine göndermiꢀtir. Genel Kurul, usul hatasından temyize  
gidilmesinin, davanın esasını ilgilendirmediği ve esastan temyiz konusu olmadığı, verilmiꢀ  
olan ikinci kararın sadece birinci kararın usul açısından düzeltilmiꢀ hali olduğu gerekçesi ile,  
dava dosyasının Genel Kurul tarafından incelenmesine gerek olmadığına kanaat getirmiꢀtir.  
22 Mart 1999 tarihli kararla, Yargıtay, ilk derece mahkemesinin ( 9. Ceza Dairesi)  
kararını onamıꢀtır.  
7 Nisan 1999 tarihinde, karar, baꢀvuranın ve avukatının yokluğunda açıklanmıꢀtır.  
3 Mayıs 1999 tarihinde, Yargıtay’ın karar metni, DGM kaleminde bulunan dava  
dosyasına konulmuꢀ, böylece dosya kapanmıꢀtır.  
HUKUK AÇISINDAN  
I. AĐHS’NĐN 6§1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, kendisini yargılayan ve mahkum eden Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin  
bünyesinde bir askeri hakimin bulunmasından dolayı, adil bir yargılama sağlayabilecek  
“bağımsız ve tarafsız bir mahkeme” olmadığı iddiasında bulunmaktadır.  
Baꢀvuran aynı zamanda dava süresinin “makul süre” prensibiyle örtüꢀmediğini,  
dolayısıyla Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AIHS) 6§1. maddesinin ihlal edildiğini  
iddia etmektedir.  
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM), Avrupa Đnsan hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS)  
35§3. maddesi uyarınca, baꢀvuruların açıkça dayanaktan yoksun olmadığını saptamıꢀtır.  
Bunun dıꢀında baꢀvuruda hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile karꢀılaꢀılmadığını belirtmiꢀtir.  
Bu nedenle baꢀvuruların kabuledilebilir olduğuna karar vermiꢀtir.  
B. Esas hakkında  
1.Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin tarafsızlığı ve bağımsızlığı hakkında  
AĐHM daha önce buna benzer ꢀikayetlerin dile getirildiği birçok dava incelendiğini ve  
bunların AĐHS’nin 6§1 maddesinin ihlali yönünde sonuçlandığını ortaya koymaktadır.( Bkz.  
adıgeçen Özel ,§§33-34)  
AĐHM, mevcut kararı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak  
hiçbir olgu ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. AĐHM, Türk Ceza Kanunu’nda öngörülen  
ve cezalandırılan suçlardan ötürü Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde yargılanan baꢀvuranın,  
aralarında asker kökenli bir hakimin yer aldığı mahkeme önüne çıkma konusunda endiꢀe  
duymasının anlaꢀılabilir olduğu kanısındadır. Dolayısıyla baꢀvuran, Devlet Güvenlik  
Mahkemesi’nin davanın gerekçesine yabancı mülahazalar ıꢀığında sebepsiz bir yargı kararı  
almasından haklı olarak kaygı duymaktadır. Bu nedenle baꢀvuranın, bu yargı merciinin  
tarafsız ve bağımsız olmadığı yönündeki ꢀüphelerinin, nesnel bir biçimde haklı gerekçelere  
3
dayandığı kabul edilebilir. ( Incal- Türkiye, 9 Haziran 1998 tarihli karar, Derleme 1998-IV,  
s.1573,§ 72)  
AĐHM, baꢀvuranları yargılayıp mahkum eden Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin AĐHS  
‘nin 6§1 maddesinde öngörülen bağımsız ve tarafsız bir mahkeme niteliğini taꢀımadığın  
sonucuna varmıꢀtır.  
2. Cezai yargılama süresinin uzunluğu hakkında  
Hükümet davanın mevcut koꢀulları gözönüne alındığında, AĐHS ve AĐHM ‘nin yerleꢀik  
içtihatları ıꢀığında, yargılama süresinin uzunluğunun makul olmadığı değerlendirilmesine  
karꢀı çıkmaktadır.  
Hükümet, davanın karmaꢀıklığını ve davacıya yüklenen yükümlülüklerin altını  
çizmektedir. Özellikle bu dava çerçevesinde, 22 kiꢀinin çeꢀitli suçlardan itham edildiğini ve  
bunlar için öngörülen cezaların ağırlığının özellikle önem gerektirdiğine dikkat çekmektedir.  
Ayrıca hükümet temyiz prosedürünün, özellikle de Yargıtay Genel Kurulu’ndaki sürecin  
sözkonusu süreyi haklı kıldığı kanaatindedir.  
Davacı hükümetin iddialarına karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, değerlendirilecek olan sürenin, 26 ocak 1993 tarihinde, baꢀvuranın yakalanması  
ile baꢀlayıp, Yargıtay’ın baꢀvuranın mahkumiyetini onayladığı tarih olan 22 mart 1999’da son  
bulduğunu belirtmektedir. Böylece dava yaklaꢀık 6 yıl 2 ay sürmüꢀtür.  
AĐHM, bir davanın süresinin makul olup olmadığının, içtihatlarında benimsenen kriterler,  
özellikle davanın karmaꢀıklığı ve baꢀvuran ile yetkili makamların tutumları dikkate alınarak  
değerlendirildiğini hatırlatır. (Bkz. diğerleri arasında, Pélissier ve Sassi- Fransa,  
no:25444/94,§67).  
AĐHM, ilk bakıꢀta, sanık sayısının çokluğu ve suçlamaların niteliğinden ötürü, davanın  
karmaꢀıklık arz ettiğini gözlemlemektedir. Bu durum ve suçların niteliği, olay tatbikatı,  
kanıtların toplanması ve her sanığın aleyhindeki delil unsurlarının belirlenmesi için uzun bir  
çalıꢀma gerektirmiꢀtir.  
Dosyadaki unsurlar gözönünde bulundurulduğunda, AĐHM, iç makamlardan kaynaklanan  
herhangi önemli bir gecikme dönemi saptamamıꢀtır. Esasen, DGM tarafından iki kere, (önce  
bir yıl ve on ay, ardından yaklaꢀık iki yıl) ve Yargıtay tarafından üç kere incelenen (onbeꢀ ay,  
altı ay ve yaklaꢀık beꢀ ay) davanın süresinin eleꢀtirilemeyeceğini düꢀünmektedir.  
Sonuç olarak, AĐHM, makul sürenin aꢀılmadığına ve dolayısıyla AĐHS ‘nin 6§1  
maddesinin ihlal edilmediğine kanaat getirmiꢀtir.  
II.AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
AĐHS’nin 41.maddesinde belirtilen unsurlar.  
A. Maddi ve Manevi Tazminat  
4
Baꢀvuran, miktar belirtmeksizin maddi ve manevi zarara uğradığı iddiasında  
bulunmaktadır.  
Hükümet, adil tazmine gerek olmadığını savunmaktadır.  
Đddia edilen maddi tazminata iliꢀkin olarak, AĐHM, AĐHS’nin ihlal edilmiꢀ olması halinde  
Devlet Güvenlik Mahkemesi’ndeki davanın sonucun ne olacağına dair spekülasyon  
yapılamayacağını belirtmektedir. Dolayısıyla Mahkeme, baꢀvurana bu yönde bir tazminat  
ödenmesine gerek olmadığı sonucuna varmıꢀtır (Bkz. Findlay-Birleꢀik Krallık kararı 25 ꢀubat  
1997, ,Derleme 1997-I,s.284,§85).  
Manevi tazminatla ilgili olarak AĐHM, davanın koꢀulları dikkate alındığında, ihlal  
kararının kendisinin adil tazmin için yeterli olduğuna karar vermiꢀtir ( Çıraklar, Türkiye,28  
Ekim 1998, Derleme 1998-VII, s.3074,§49) .  
AĐHM bir mahkumiyet kararının Sözleꢀme’nin 6§1. maddesine göre tarafsız ve bağımsız  
olmayan bir mahkeme tarafından verildiği sonucuna vardığında prensip olarak en uygun  
tazminin, baꢀvuranın gecikmeksizin tarafsız ve bağımsız bir mahkeme tarafından yeniden  
yargılanması yada dava dosyasının yeniden açılması olduğu kanaatine varmıꢀtır.( Gençel,  
adıgeçen karar.§27).  
B. Masraf ve harcamalar  
Baꢀvuran, yerel mahkemeler nezdinde ve AĐHM’deki masraf ve harcamalar için talepte  
bulunmamaktadır.  
AĐHM masraf ve harcamalar adı altında herhangi bir meblağ ödenmesine gerek  
olmadığına karar vermiꢀtir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE,  
1. Baꢀvurunun geri kalanının kabuledilebilir olduğuna;  
2. Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme niteliğinden yoksun  
olması nedeni ile AĐHS’nin 6§1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. Davanın uzunluğu nedeni ile AĐHS’nin 6§1. maddesinin ihlal edilmediğine;  
4. Manevi tazminat konusunda, ihlal kararı tespitinin, adil tazmin için baꢀlı baꢀına yeterli  
olduğuna ;  
5. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77§§ 2 ve 3.  
maddesine uygun olarak 15 Temmuz 2005 tarihinde bildirilmiꢀtir.  
5
6