CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

HÜSEYĐN ATEꢀ VE MEHMET ATEꢀ - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢁvuru no:28270/02)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

13 Ekim 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (28270/02) no’lu davanın nedeni (T.C.

vatandaꢀları) Hüseyin Ateꢀ ve Mehmet Ateꢀ’in (baꢀvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları

Mahkemesi’ne 13 Mayıs 2002 tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına

iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ

olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuranlar, ꢁanlıurfa Barosu avukatlarından Y. Karataꢀ tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuranlar, sırasıyla, 1957 ve 1959 doğumlu olup ꢁanlıurfa’da ikamet etmektedirler.

1999 tarihinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, baraj yapımı nedeniyle baꢀvuranlara ait

taꢀınmazı (parsel no: 129) kamulaꢀtırmıꢀtır.

29 Haziran 1999 tarihinde, ödenen tutardan memnun olmayan baꢀvuranlar, kamulaꢀtırma

konusu taꢀınmaz için bedel artırım davası açmıꢀlardır.

5 Kasım 1999 tarihinde, Birecik Asliye Hukuk Mahkemesi, baꢀvuranları kısmen haklı bulmuꢀ

ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nı 24 Temmuz 1999 tarihinden itibaren iꢀlemeye

baꢀlayacak gecikme faizi ile birlikte 12.738.732.000 TL ek kamulaꢀtırma bedeli ödemeye

mahkum etmiꢀtir.

12 Nisan 2000 tarihinde nihai hale gelen bir kararla, Yargıtay, sözkonusu kararı onamıꢀtır.

2 Ocak 2002 tarihinde, Bakanlık, baꢀvuranlara, 29.879.034.732 TL ödemiꢀtir.

HUKUK

Baꢀvuranlar, nihai iç hukuk kararı ile ödenmesine hükmedilen tazminatların idare tarafından

ödenmemesinden ꢀikayetçidir. Ayrıca baꢀvuranlar, Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı

karꢀısında alacaklarına uygulanan gecikme faizi oranının yetersizliğinden ꢀikayetçi

olmaktadırlar. Baꢀvuranlar, sözkonusu hususlarda, AĐHS’nin 6/1 maddesine ve Ek 1 No’lu

Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadırlar.

Hükümet, sözkonusu iddiaya karꢀı çıkmaktadır. Hükümet, baꢀvuranların Borçlar Kanunu’nun

105. maddesi ile sunulan baꢀvuru yolunu kullanmamaları ve Anayasa’nın 46. maddesi ile

öngörülen yüksek gecikme faizinin borçlarına uygulanmasını yetkili ulusal mahkemeler

önünde talep etmemelerinden ötürü AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca, , iç hukuk yollarını

tüketmediklerini savunmaktadır.

Baꢀvuranlar, sözkonusu iddiaya karꢀı çıkmaktadırlar.

AĐHM, Aka-Türkiye ve Yavuz ve diğerleri (baꢀvuru numaraları: 9923/05, 13021/05, 13186/05,

13809/05, 13810/05, 14622/05, 14650/05, 14662/05, 14698/05, 14704/05, 14707/05,

14837/05 ve 26912/05, 5 Mayıs 2009) kararlarında ortaya konan aynı gerekçelerle

Hükümet’in sözkonusu itirazını reddetmektedir (23 Eylül 1998) .

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru

bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

Esasa iliꢀkin olarak ise, AĐHM, iꢀbu davanın Kaçar ve diğerleri-Türkiye (baꢀvuru numaraları:

38323/04, 38379/04, 38389/04, 38403/04, 38423/04, 38510/04, 38513/04 ve 38552/04, 22

Temmuz 2008) kararına benzer olduğunu tespit etmektedir. Hükümet tarafından sunulan

hiçbir tespit veya delilin sözkonusu karardan sapmayı gerektirmediğini belirten AĐHM,

AĐHS’nin 6/1 maddesinin ve Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna

ulaꢀmaktadır.

AĐHS’nin 41. maddesinin uygulanmasına iliꢀkin olarak, baꢀvuranlar, maruz kaldıkları maddi

zarar için 11.500 Amerikan Doları talep etmektedirler. Baꢀvuranlar ayrıca, 2.000 Amerikan

Doları manevi tazminat talebinde bulunmaktadırlar. Son olarak baꢀvuranlar, AĐHM önünde

yapmıꢀ oldukları yargılama masraf ve giderleri için 1.000 Amerikan Doları talep

etmektedirler.

Hükümet, sözkonusu iddialara itiraz etmektedir.

Akkuꢀ-Türkiye kararında benimsenen hesaplama yöntemini dikkate alarak ve ilgili ekonomik

veriler ıꢀığında AĐHM, baꢀvuranlara ortaklaꢀa olarak, 5.000 Euro maddi tazminat ödenmesi

gerektiği kanaatindedir. Ayrıca AĐHM, tespit edilen ihlali göz önüne alarak ve hakkaniyete

uygun olarak, baꢀvuranlara ortaklaꢀa olarak 1.000 Euro manevi tazminat ödenmesi gerektiği

kanaatindedir. Buna karꢀın, baꢀvuranlar tarafından belge sunulmamasını ve konuya iliꢀkin

içtihadını göz önüne alan AĐHM, yargılama masraf ve giderleri kapsamında baꢀvuranların

yapmıꢀ oldukları taleplerini reddetmektedir.

AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı

orana üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenmesine hükmetmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE

1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 ve Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilmek üzere, her

türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvuranlara ortaklaꢀa

olarak 5.000 Euro (beꢀ bin Euro) maddi tazminat ve 1.000 Euro (bin Euro) manevi

tazminat ödenmesine;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet

tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç

puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;